بخشی از پاورپوینت
اسلاید 1 :
عنوان تحقیق: مبحث 19 (بخش دوم)
پروژه درس مقررات ملی ساختمان
اسلاید 2 :
هدف از انجام پروژه
صرفه جویی در مصرف انرژی، یکی از چالش های مهم جهان امروز است. مخصوصاً که در سال های اخیر، نگرانی ها در خصوص گرم شدن کره زمین، اهمیت این موضوع را بیشتر کرده است. از سمت دیگر، سهم بخش ساختمان در مصرف انرژی کشورها قابل توجه است، بطوریکه در کشور ما، بخش ساختمان حدود 40 درصد از کل مصرف انرژی را به خود اختصاص می دهد. در همین راستا، در سال 1370، اولین ویرایش مبحث 19 مقررات ملی ساختمان، تحت عنوان صرفه جویی در مصرف انرژی تدوین گردید.
حال ما قصد داریم، با بررسی دقیق تر این مبحث، تعاریف، نکات و فرامین آن را استخراج نموده و در اختیار شما قرار دهیم.
از آنجایی که طبق الگوی کلاسی، این مبحث به 2 بخش تقسیم شده، لازم است قبل از مراجعه به این فایل، مطالب مربوط به بخش اول مبحث 19 را بررسی و مطالعه نمایید.
اسلاید 3 :
پوسته خارجی ساختمان
بخش قابل توجهی از تبادل حرارت ساختمان، از طریق پوسته خارجی آن صورت میگیرد. ضوابط پوسته خارجی ساختمان ها، در قالب دو روش کارکردی و تجویزی ارائه می گردد که ما در این فایل، تنها به بحث در مورد روش تجویزی می پردازیم.
طراحی با روش تجویزی، در مقایسه با روش کارکردی، به مراتب ساده تر است. این روش در مورد ساختمان های مسکونی 1 تا 9 طبقه، به صورت منفرد یا مجتمع و با زیربنای کمتر از 2000 مترمربع قابل استفاده است.
در این روش، حداقل مشخصات حرارتی قابل قبول جدارهای پوسته خارجی، در دو مجموعه راه حل فنی با بهره گیری از پنجره های برتر و پنجره های ساده ارائه می شود که در اسلاید های بعد، به طور مختصر به آن می پردازیم.
اسلاید 4 :
قبل از بررسی دقیق تر، لازم است به گروه بندی ساختمان ها از نظر میزان صرفه جویی در مصرف انرژی ( بند 19-2-2-5 ) رجوع کنیم:
گروه یک : ساختمان های ملزم به صرفه جویی زیاد
گروه دو : ساختمان های ملزم به صرفه جویی متوسط
گروه سه : ساختمان های ملزم به صرفه جویی کم
گروه چهار : ساختمان های بدون نیاز به صرفه جویی
و همینطور بررسی رده بندی کیفی پنجره ها در عایق کاری حرارتی به روش تجویزی ( جدول شش، صفحه ی 34 ):
اسلاید 5 :
در زمینه ی مجموعه راه حل های فنی، الزامات زیر در مورد مشخصات حرارتی جدارهای ساختمان تعیین شده است:
حداقل مقاومت حرارتی دیوارها
حداقل مقاومت حرارتی بام
رده بندی کیفی جدارهای نورگذر ساختمان
حداقل مقاومت حرارتی کف مجاور هوا
روش قابل قبول عایق کاری حرارتی کف روی خاک
حداقل مقاومت حرارتی عایق حرارتی مورد استفاده
تمامی این اعداد و مشخصات در بندهای 19-3-2-5 و 19-3-2-6 قید شده اند که در اسلاید بعد نمونه ای از این جداول را بررسی می کنیم.
اسلاید 6 :
همانطور که در اسلاید قبل گفته شد، حداقل مشخصات حرارتی قابل قبول جدارهای پوسته خارجی، به طور مفصل در بند های 19-3-2-5، راه حل های فنی تجویزی با پنجره برتر (صفحات 37-42) و 19-3-2-6، راه حل های فنی تجویزی با پنجره ساده (صفحات 43-46) گفته شده که به عنوان مثال داریم :
حداقل مقاومت حرارتی بام یا سقف
ساختمان گروه 2 از نظر میزان صرفه جویی، با پنجره برتر:
حداقل مقاومت حرارتی دیوارها
ساختمان گروه 2 از نظر میزان صرفه جویی، با پنجره ساده:
اسلاید 7 :
نکاتی در مورد روش تجویزی
در صورتی که ساختمان دارای نیاز غالب گرمایی باشد و امکان بهره گیری مناسب از انرژی خورشیدی وجود داشته باشد، می توان حداقل مقاومت های حرارتی ارائه شده را با ضریب 0/95 کاهش داد.
در صورتی که ساختمان دارای نیاز غالب سرمایی باشد و تمامی جدارهای نورگذر پوسته خارجی ساختمان نیز سایه بان های معین شده را داشته باشند، می توان حداقل مقاومت های حرارتی ارائه شده را با ضریب 0/9 کاهش داد.
مقادیر حرارتی داده شده در مورد دیوار، بام و کف مجاور هوا مربوط به تمامی ضخامت جدارها است. بنابراین، لازم است مقاومت حرارتی عایق، با استفاده از مقادیر بیان شده و با در نظر گرفتن مقاومت حرارتی دیگر لایه های جدار، تعیین شود.
در مورد آن بخش از جدارهای جانبی ساختمان که با درز انقطاع از ساختمان قطعه مجاور جدا شده است، لازم است نکات زیر رعایت شود:
در صورت پوشیده بودن کامل فضای درز انقطاع، نیازی به عایق کاری حرارتی آن جدار ها نیست.
در صورت پوشیده نبودن درز میان دو ساختمان، جدارهای مجاور آن،
مانند جدار مجاور فضای خارج در نظر گرفته می شود.
اسلاید 8 :
اصول کلی و توصیه ها در زمینه طراحی ساختمان
طراحی معماری ساختمان باید حتی الامکان سازگار با اقلیم باشد، تا ساختمان از شرایط مناسب محیطی بهره ببرد و در برابر شرایط نامطلوب محافظت شود. این رویکرد موجب می شود علاوه بر عایق کاری حرارتی، به نکات دیگری نیز توجه شود از قبیل:
جهت گیری ساختمان، باعث می شود تا ساختمان بتواند از انرژی خورشیدی بهره ببرد و همچنین بتواند از بادهای نامطلوب محفوظ باشد. در حالت کلی، جهت گیری ساختمان به سمت جنوب پیشنهاد می شود.
حجم و فرم کلی ساختمان، به این صورت است که هرقدر نسبت سطح پوسته خارجی ساختمان به زیربنای آن کمتر باشد، انتقال حرارت ساختمان نیز کمتر خواهد شد.توصیه می شود که در مناطق با نیاز انرژی زیاد، ساختمان به صورت متراکم و در اقلیم های گرم و مرطوب و یا با نیاز سرمایی زیاد، ساختمان به شکلی طراحی شود که امکان استفاده از تهویه طبیعی برای تمام فضاهای داخلی فراهم گردد.
اسلاید 9 :
فضاهای داخلی ساختمان، که به دو دسته فضاهای اصلی(فضاهایی که بیشتر اوقات شبانه روز استفاده می شود) و فضاهای حایل تقسیم می شود. توصیه می شود که فضاهای حایل، بین فضاهای اصلی و جبهه های نامطلوب ساختمان قرار گیرد تا انتقال حرارت به خارج در اوقات سرد (یا از خارج در اوقات گرم) به حداقل برسد.
جدارهای نورگذر، شامل پنجره ها، نورگیرها و مانند آنها، باید از قاب های مرغوب و بدون درز مستقیم و دارای حداقل نشت هوا باشد. همچنین مقدار سطوح نورگذر از نظر انتقال حرارت در ساختمان بسیار موثر است (به علت مقاومت حرارتی اندک آنها). در نتیجه، در نظر گرفتن مقدار کافی و مناسب سطوح نورگذر، ضمن تامین نور مناسب برای فضاهای داخل، موجب کاهش انتقال حرارت به خارج خواهد شد.
اینرسی حرارتی، بدین معنی می باشد که برخی عناصر ساختمان، مثل کف، سقف یا دیوارها، به دلیل جرم زیاد، توانایی ذخیره سازی حرارت را دارند. گرما یا سرمای موجود در فضا بر اثر وجود ظرفیت حرارتی، به آن عناصر منتقل می شود و در ساعاتی که گرما یا سرما نیاز است به محیط بازگردانده می شود. در نتیجه، از نوسان شدید دما در فضای داخل کاسته می شود. توصیه می شود در فضاهای اصلی اینرسی حرارتی زیاد باشد و در فضاهای حایل تا حد ممکن کم باشد.
اسلاید 10 :
سایبان، برای کنترل میزان تابش آفتاب به سطوح نورگذر به کار می رود به حالتی که در اوقات گرم مانع از ورود تابش مستقیم خورشید به داخل و در اوقات سرد، برای استفاده از گرمای تابشی خورشید، امکان ورود تشعشع خورشید را به داخل فراهم کند که تمامی زوایای مناسب برای سایبان ها در 216 شهر کشور، به طور کامل در پیوست 10 درج شده است.
تهویه طبیعی، موجب تامین بهتر آسایش حرارتی و کاهش مصرف انرژی سیستم های مکانیکی می شود. این موضوع به خصوص در اقلیم های مرطوب، اهمیت زیادی دارد و توصیه می شود با تعبیه بازشو و مسدود نکردن مسیر جریان هوا با عناصر داخلی، امکان ایجاد کوران در فضا فراهم شود. در اقلیم های گرم و مرطوب، بهتر است با ایجاد سایه، دمای هوا، پیش از ورود به فضای داخلی ساختمان کاهش یابد. همینطور در اقلیم های گرم و خشک، تهویه طبیعی شبانه ساختمان موجب خنک سازی توده مصالح می شود.
اسلاید 11 :
تاسیسات مکانیکی
ملاحظات و تدابیر کلی، برای کاهش انرژی تاسیسات مکانیکی ساختمان ها، عبارتند از:
الف) به کارگیری سیستم های فعال یا غیرفعالی که از منابع انرژی تجدیدپذیر، مانند خورشید و زمین گرمایی، بهره می برند، به خصوص در ساختمان های با زیربنای بیش از 2000 مترمربع، توصیه می شود.
ب) تجهیزات تامین نیازهای سرمایی و گرمایی، تهویه و آب گرم مصرفی، مانند انواع بخاری، کولرها، پمپ های حرارتی و اجزای مختلف موتورخانه ها، باید دارای برچسب انرژی باشد.
ج) فضاهای کنترل شده ساختمان نباید به طور مستقیم با فضاهای کنترل نشده یا فضاهای خارج در ارتباط باشد و باید، به شکل مناسبی، با استفاده از در، جداکننده و مانند آنها، از این فضاها جدا شوند. در فضاهای کنترل شده پر تردد، لازم است در به صورت خودکار بسته شود.
د) در هتل ها، بیمارستان ها، ادارات، مجتمع های تجاری و ساختمان ها با کاربری مشابه، لازم است سیستمی برای توقف خودکار سرمایش و گرمایش، در صورت باز ماندن طولانی مدت بازشوهای خارجی پیش بینی شود. در این نوع ساختمان ها، کاربرد سیستم های هوشمند توصیه می شود.
اسلاید 12 :
د) در واحدهای مستقل ساختمانی که گرمایش، سرمایش یا آب گرم مصرفی آنها با یک سیستم مشترک تامین می شود، توصیه می شود که برای هر یک از واحدها کنتور اندازه گیری مصرف انرژی نصب گردد.
و) در ساختمان های گروه یک، چنانچه نیاز انرژی بخشی از ساختمان، یا بخشی از سیستم های آن، زیاد باشد، نصب کنتور اندازه گیری جداگانه برای آن الزامی است.
ز) دمای هوای داخل فضاها، در محل حضور افراد، باید در اوقات سرد سال حداکثر 20 درجه و در اوقات گرم سال حداقل 28 درجه تنظیم شود. در مناطق مرطوب، دمای هوای فضاها در اوقات گرم در هیچ حالتی نباید کمتر از 25 درجه سلسیوس باشد.
تبصره: در مورد کولرهای آبی نیاز به رعایت مقررات دمای مبنا نیست.
ح) در ساختمان هایی، مانند ساختمان های صنعتی، که کنترل دمای کل هوای داخل ضرورت ندارد، نیازهای آسایش حرارتی باید به صورت موضعی تامین گردد.
اسلاید 13 :
تاسیسات سرمایش و گرمایش
سرمایش و گرمایش ساختمان به دو صورت مرکزی و مستقل تامین می شود. موتورخانه ها و پکیج ها از سیستم های مرکزی و بخاری ها و کولر ها از نوع سیستم های مستقل محسوب می شوند.
الزامات مربوط به سیستم های مرکزی عبارتند از:
1) باید برای کنترل دمای هوا و یا آب خروجی از هر یک از سیستم ها از ترموستات استفاده شود.
2) کنترل دما باید از طریق تنظیم زمان های روشن و خاموشی تجهیزات یا کنترل ظرفیت آنها و یا تنظیم جریان سیال فعال انجام گیرد.
3) لازم است پمپ مربوط به سیال فعال، بر اساس دمای هوا و یا آب برگشتی، کنترل و روشن یا خاموش شود.
4) درجه تنظیم دما برای کنترل سیستم باید در ارتباط با دمای هوای بیرون ساختمان به صورت خودکار تنظیم باشد.
اسلاید 14 :
5) برای همه ساختمان های گروه یک و ساختمان های گروه دو با زیربنای مفید بالای 1000 متر مربع، در نظر گرفتن سیستم برنامه ریزی کارکرد تجهیزات در ساعات شبانه روز، با در نظر گرفتن ساعات بهره برداری، الزامی است. برای دیگر گروه های ساختمانی نیز این اقدام توصیه می شود.
6) در تمام سیستم های سرمایشی، ضریب انرژی مورد نیاز برای جابه جایی هوا ( تقسیم بار سرمایشی محسوس جابه جا شده بر انرژی الکتریکی ورودی به دمنده های سیستم )، نباید هیچ گاه کمتر از 5 باشد.
7) تجهیزاتی که، برای تامین رطوبت و حفظ شرایط آسایش در داخل ساختمان، نیاز به مصرف انرژی دارند باید از طریث حسگر رطوبت کنترل شوند.
8) در صورتی که از قسمتی از فضاهای ساختمانی غیرمسکونی با بهره برداری منقطع، به صورت مداوم استفاده شود، باید گرمایش و سرمایش این فضاها از سیستم مرکزی تفکیک گردیده و به صورت مستقل در نظر گرفته شود.
اسلاید 15 :
الزامات مربوط به سیستم های مستقل عبارتند از:
1) هر نوع سیستم گرمایشی یا سرمایشی غیرمرکزی که کاملا مستقل عمل می کند باید با کنترل ترموستاتیک روشن و خاموش یا تنظیم شود.
تبصره: در مورد بخاری های نفتی و گازی نیاز به رعایت بند فوق نیست.
2) نصب شومینه در مجاورت دیوارهای داخلی مجاز است و شومینه باید کاملا جدا از دیوار خارجی ساختمان باشد. نصب سیستم کنترل اتوماتیک، برای بسته نگه داشتن دمپر در زمان خاموش بودن شومینه، توصیه می شود.
اسلاید 16 :
مدارهای توزیع
مدارهای توزیع کار انتقال و توزیع سرما و گرمای تولید شده به پایانه ها را انجام می دهند. بالانس کردن مدارهای سیستم های گرمایشی و سرمایش الزامی است. برای بالانس کردن، باید از تجهیزات مورد نیاز،اعم از دمپرها، دماسنج ها، فشارسنج ها و شیرهای بالانس، استفاده گردد.
برای تجهیزات سرمایش و گرمایش، عایق کاری حرارتی الرامی است و باید براساس بیشترین مقدار تعیین شده در مبحث 14 و یا بند 19-4-2-2 صورت گیرد.
طبق بند 19-4-2-2، تمامی کانال های مورد استفاده در سرمایش و گرمایش، در صورت قرار داشتن در فضای داخلی، باید با عایقی که حداقل مقاومت حرارتی 0/88 و در صورت قرار گرفتن در فضای خارجی، باید با عایقی که حداقل مقاومت حرارتی 1/44 برخوردار است عایق کاری شوند.
اسلاید 17 :
پایانه های سرمایش و گرمایش
الزامات مربوط به پایانه های سرمایش و گرمایش عبارتند از:
الف) توصیه می شود که برای تمام پایانه ها نظیر شوفاژ، فن کویل، دمپر و کنترل ترموستات نصب گردد.
ب) دمنده های پایانه های حرارتی و برودتی باید قابلیت روشن و خاموش شدن
توسط یک سیستم کنترل ترموستاتیک، با امکان تنظیم دماهای مختلف در شبانه روز، را داشته باشند.
ج) در ساختمان های غیرمسکونی، درنظر گرفتن سیستم کنترل مرکزی کارکرد دمنده ها در طی شبانه روز الزامی است.
اسلاید 18 :
سیستم های تهویه
الزامات مربوط به سیستم های تهویه عبارتند از:
الف) تمام سیستم ها باید مجهز به کلید روشن - خاموش باشند، مگر آنکه مجهز به کنترل خودکار باشند.
ب) در تمام نقاط ورود و خروج هوا در ساختمان، در نظر گرفتن سیستم های خودکار، که دمپر آنها فقط در زمان کار کردن باز می شود، الزامی است.
ج) حداکثر میزان تهویه مکانیکی نباید بیش از 20 درصد از حداقل تهویه تعیین شده از نظر سلامت و بهداشت بالاتر باشد. در صورتی که از سیستم های بازیافت انرژی از هوای خروجی استفاده شود، این محدودیت برطرف می گردد.
اسلاید 19 :
تاسیسات آب گرم مصرفی
ملاحظات مربوط به تاسیسات آب گرم مصرفی عبارتند از:
الف) در سیستم مرکزی گرمایش، طراحی و اجرای تاسیسات باید به طور مجزا انجام شود ای عملکرد مجزای آن توسط شیرهای برقی با کنترل اتوماتیک امکان پذیر گردد.
ب) کاربرد سیستم های خورشیدی توصیه می شود.
ج) در ساختمان های عمومی با زیربنای بیش از 2000 مترمربع، در آب گرم کن های مخزن دار بدون پمپ، استفاده از محبوس کننده حرارت الزامی است.
د) تجهیزات سیستم باید مجهز به سیستم کنترل دما باشد. دمای آب گرم مصرفی نباید از 60 درجه بیشتر باشد.
ه) آب گرم کن های خاص مصارف ویژه، باید مجهز به کلید روشن و خاموشِ بدون وابستگی به ترموستات باشد.
اسلاید 20 :
و) استفاده از کنترلر خودکار برای خاموش کردن پمپ آب گرم برگشتی، در زمانی که پیش بینی شده به آب گرم نیازی نیست، الزامی است.
ز) برای به کارگیری پمپ تصفیه آب، استفاده از کنترلر سلعتی الزامی است.
ح) آب دهی دستشویی و سردوشی های حمام در فشار 550 کیلوپاسکال، نباید از 0/16لیتر بر ثانیه بیشتر باشد.
ط) در حد امکان از شیرهای مشترک آب گرم و سرد استفاده شود.
ی) در ساختمان هایی با کاربری عمومی، استفاده از شیرهای فنری یا شیرهای دارای چشم الکترونیکی الزامی است.
