پاورپوینت تاریخ فلسفة غرب (عصر جدید)هگل

بخشی از پاورپوینت

اسلاید 1 :

تاریخ فلسفة غرب (عصر جدید)هگل

طرح درسی
الف) شخصیت و آثار هگل
ب) معرفی نظام فلسفی هگل: 1. منطق دیالکتیک؛ 2. فلسفة طبیعت؛ 3. فلسفة روح (روح ذهنی، روح عینی، روح مطلق)

ب) محورهای بحث دربارة هگل
1. مقدمات و اصول
ـ نقد و بررسی
2. منطق دیالکتیک
ـ نقد و بررسی
3. روح مطلق
ـ نقد و بررسی
4. خداشناسی
ـ نقد و بررسی

اسلاید 2 :

1. شخصیت و آثار هگل
. گئورگ ویلهلم فریدریش هگل «1770ـ1831»
. دانشجوی یزدان شناسی و آشنایی با شلینگ و هولدرین در دانشگاه توبینگن
. علاقه به نوشتههای ژان ژاگ روسو و آرمانهای انقلاب فرانسه
. شخصیتی بود که نبوغی از خود نشان نمیداد اما خوب میفهمید
. شهرت یافتن با انتشار«دانشنامة علوم فلسفی در کلیات»
. منطق، فلسفة طبیعت، فلسفة روح
. تاثیر بر فلسفة اروپا با دو اثر «پدیدارشناسی روح» و «علم منطق»/ نوعی سرخوردگی . ظهور آراءهگل درآثار هایدگر
. آثار هگل
ـ آثاری که خود نوشته است؛ مثل فلسفه هنر، فلسفه دین و تاریخ فلسفه
ـ آثاری که از سخنرانیهای وی برگرفته شده؛ مثل پدیدارشناسی روح، علم منطق، دانشنامه علوم فلسفی
. دشواری فهم آثار هگل حتی به اعتراف خودش

اسلاید 3 :

مقدمات و اصول اندیشههای هگل

1. امر محسوس موجود است؛ اما حقیقت ندارد؛ حقیقت ازآن موجود معقول و موجود محسوس تابع موجود معقول است
2. به جای ارائة برهان بر وجود داشتن علت فاعلی جهان، باید پرسید: هدف هستی چیست؟
3. تناظر عقل با کلیات؛ کلی امری ذهنی و انتزاعی است نه خارجی؛ امور جزئی شأن دلیلبودن ندارند
4. تقسیم معقولات به اولی (درتماس با حس) و ثانیه (بدون تماس با حس)؛ معقولات ثانیه، همان مقولاتند، که از ذهن بر میآیند نه حس
5. در جهانشناسی باید نگاهی جامع و کلی داشت؛ لذا فلسفههای جزئینگر ناتمام ماندهاند (نفی ارزش علوم جزئی)
6. تناظر طبیعت و عقل و مطابقت معقول و محسوس در هستی و پیروی اصول طبیعی از امور عقلی (یگانگی ذهن و عین)

اسلاید 4 :

نقد و بررسی مقدمات و اصول اندیشههای هگل

1. حقیقت داشتن دو معنا دارد: 1. کمالات تام بالفعل داشتن یعنی واجب الوجود؛ 2. عینیت خارجی داشتن، که محسوسات به این معنا حقیقی اند. هگل این دو را تفکیک نکرده است.
2. در پاسخ به نفی کارآمدی سخن از علت نخستین، باید گفت: علت نخستین امری معقول و به معنای واجب الوجود، قابل اتکاء است و وجه نیاز معلول به علت، امکان است. وجه هست بودن جهان، ضرورت وجود آن در پی اتکا به واجب الوجود است (برهان لم یا همان برهان صدیقین)
3. کلی به طور مطلق به معنای ذهنی نیست؛ کلی سعی (در حکمت اسلامی) حقیقتی عینی است
4. تقسیم معقول به اولی و ثانیه دست است اما برخی مصادیق آن نادرستند
5. نگاه جزء نگر به عالم در علوم تجربی کارآمدی و اثر انکارناپذیر (رشد صنعت و تکنولوژی) دارد
6. ذهن و عین به تماممعنا یگانگی ندارند؛ وگرنه اساسا خطا معنا نخواهد داشت. حکایتگری، معیار ارتباط صحیح میان ذهن و عین است.

اسلاید 5 :

منطق دیالکتیک هگل

. تعقل همان وجود یافتن است؛ منطق دیالکتیکی یعنی سیر تکون معقول یا همان تعقل که منتهی به وجود یافتن معقول میشود (هرچه وجود دارد معقول است و آنچه معقول باشد موجود است)
. دیالکتیک هگل یعنی یافتن هرچیزی از ضد خودش (سه پایة تز، آنتی تز و سنتز)
. روش هگل: 1. نهادن سادهترین مفهوم(تز)؛ نفی آن(آنتینتز)؛ رسیدن به معقول جدید و مفهوم کاملتر (سنتز). این روش در وجود و عدم هم جریان دارد اما چون عدم در وجود جریان نمییابد (به دلیل تناقض) مفهوم جدید «شدن» پدید میآید. پس وجود صرف تعین (محدودیت) ندارد؛ اما «شدن» نوعی تعین دارد (پس محدودیت دارد) و قابل درک است. البته این دو در عین تفاوت یگانگی دارند چون وابسته به هم قابل فهم هستند
. جهان عرصةشدن است، یعنی فعل و انفعال هستی میان جوهر و عرض
. میان ذهن و عین نیز تناظر و وابستگی برقرار است؛ یعنی ذهن بدون عین و عین بدون ذهن قابل تحقق نیست

اسلاید 6 :

نقد و بررسی منطق دیالکتیک هگل

1. هگل مدعی جمع وجود و عدم شد؛ اما جمع وجود و عدم (که تقابل تناقض دارند) ممکن نیست. وجود مطلق بودن، با وجود مطلق نبودن (نفی وجود مطلق) سازش ندارد
2. صرف هستی میتواند همه چیز باشد(همة کمالات هستی)؛ نه این که به گفتة هگل هیچچیز نباشد
3. هگل دلیلی بر ادعای خود (هرچیزی با مقابل و ضد خودش معنا مییابد) ارائه نکرده است؛ ضمن این که سخنی ناتمام است؛ زیرا درک بسیاری مفاهیم با استفاده از جنس و فصل کامل و تمام میشود؛ مثلا تعریف جسم به جوهر دارای ابعاد سهگانه
4. وابستگی عرض به جوهر، از نوع معلولیت نیست؛ بلکه هم جوهر و هم عرض وابسته به علتی دیگر هستند؛ یعنی واجب الوجود
5. معلول در تحقق علت خود نقشی ندارد؛ زیرا میان این دو تضایف برقرار است و ضرورت علت نسبت به معلول، ضرورت بالقیاس است نه ضرورت بالغیر

اسلاید 7 :

روح مطلق

1. طبیعت، تاریخ و تفکر بشری، جلوههای روح مطلق/ ذهن مطلق هستند
2. جهان محصول اندیشیدن روح مطلق نسبت به خویش است
3. ساحتهای اندیشیدن روح مطلق، هنر، دین و فلسفه است
4. هنر در طبیعت با زیبایی جلوه میکند
5. دین در اندیشه کنایی یا زبان دین جلوه میکند (عبارات صفحه97)
6. فلسفه در زبان ناب مفهومی یا فلسفة نظری جلوه میکند
7. تجلی روح مطلق ابتدا در طبیعت و دوم در دین و سوم در فلسفه است

اسلاید 8 :

نقد و بررسی نظریة روح مطلق

1. روح مطلق نامیدن خدا منعی ندارد مانند علة العلل یا.
2. هنر و فلسفه با دین همارزی ندارند؛ دین حقیقتی الهی است که علم دینی از آن سرچشمه میگیرد
3. تخیل و اندیشهها و سخنان کنایی همة دین نیست؛ گرچه دین از این ابزارها هم بهره میبرد.

اسلاید 9 :

خداشناسی هگل

. برخی به نفی ارزش و کارآمدمی دلایل و براهین اثبات خدا پرداختند؛ اما هگل به دفاع از براهین عقلی اثبات خدا پرداخت
. راه مورد ترجیح هگل این است: انسان به عنوان موجود متناهی، از متناهی بودن خود به نیاز خود به امر نامتناهی پی می برد؛ لذا اصل وجود خدا را میپذیرد

بررسی
. توجه هگل به روش عقلی در اثبات خدا قابل و دفاع از براهین عقلی تقدیر است
. نقد برهان امکان و وجوب ناظر به بعد ماهیت شناسی ارزشمند است؛ اما این برهان در بیان قرآن و حکمای اسلامی، برتر از قلمرو مفهوم را نشان میدهد و آن روش برهان لمی است