مقاله در مورد تحیق برای درس اجزا ماشین

word قابل ویرایش
55 صفحه
11700 تومان
117,000 ریال – خرید و دانلود

تحیق برای درس اجزا ماشین

چکیده :
آنالیز روانکار از سه جهت قابل بررسی است :
• مراقبت و جلوگیری از الودگی روغن بواسطه ذرات خارجی
• مقایسه خواص فیزیکی و شیمیایی روغن با روغن نو . این مقایسه مشخص می نماید که آیا روغن هنوز خاصیت روانکاری کافی را دارا می باشد یا خیر .
• آنالیز ذرات فلزی جهت تشخیص وضعیت فرسایش قطعاتیکه در تماس با روغن هستند .

مراقبت و کنترل وضعیت فرسایشی دستگاه یکی از سه وجه مهم آنالیز روغن می باشد. حرکت نسبی قطعات روانکاری شونده همواره با اصطکاک میان سطوح در تماس همراه است . با وجودی که این قطعات معمولاً با لایه نازکی از روغن پوشیده شده اند با این حال این اصطکاک باعث یک سیستم روغن کاری به صورت معلق می مانند. لذا میزان نسبی فلزات مختلف موجود در روغن رابطه مستقیم با وضعیت فرسایش مجموعه دارد . مهمترین روشی که امروزه جهت تشخیص میزان فلزات فرسایشی بکار می رود آنالیز عنصری روغن می باشد . پروژه حاضر به جهت شناخت منابع این فلزات فرسایشی در موتورهای متداول تهیه شده است .
در این پروژه به نکات حائز اهمیت در افزایش کارائی برنامه مراقبت وضعیت ( CM)اشاره شده اشت .
مقدمه
طی سالهایی که ماشین آلات و تجهیزات مکانیکی ابداع و تکامل یافته اند ، موضوع نگهداری و تعمیرات (نت) آنها پیوسته به عنوان یکی از مهمترین مسائل مرحله بهره برداری مورد توجه بوده است ، در این رابطه تلاش برای دستیابی به روشهایی جهت افزایش هر چه بیشتر کارایی ، ایمنی و کاهش نیازمندیهای تعمیراتی ادامه داشته است .
پیشرفتهای تکنولوژی در ساختمان تجهیزات مکانیکی و ساخت ماشین آلات پر قدرت پیچیده و گرانقیمت ضرورت توسعه و بهبود روشهای (نت) را ایجاب نموده است . در همین رابطه تجارب موفقیت آمیز بکار گیری تکنیکهای «مراقبیت وضعیت » ماشین (C&M)در صنایع بزرگ و بویژه سازمانهای نظامی کشورهای صنعتی ، تدریجازمینه انتقال و استفاده از این روشها در صنایع کوچکتر و سازمانهای غیر نظامی را نیز فراهم آورده است .

اعمال یک برنامه موثر کنترلی و نظارتی بر وضعیت تجهیزات و سیستمهای مکانیکی ، کاهش هزینه های مستقیم را برای صنایع تولیدی و پروژه های عمرانی به دنبال خواهد داشت . در صنایع و تجهیزات نظامی علاوه بر ابعاد اقتصادی ، بهبود جنبه های ایمنی و ابعاد امینتی و کاهش وقفه های زمانی در بهره برداری از ماشین آلات ،می توان امکان برنامه ریزی موثر در تولید ، افزایش ایمنی ، صرفه جوئیهای مالی و به طور کلی افزایش بازده اقتصادی را بوجود آورد .
آنچه مسلم است طی سالهای گذشته توسعه وبکارگیری روشهای «مراقبت وضعیت » ماشین آلات به عنوان یک روش موثر در نگهداری و عیب یابی سیستمهای مکانیکی آهسته تر از میزان مو.رد انتظار بوده است . متاسفانه این وضعیت در کشورهای در حال توسعه که بیشتر تکیه

آنها بر واردات انواع ماشین آلات صنعتی ، عمرانی حمل و نقل و نظامی است ، محسوس تر می باشد .
ایجاد ، بکار گیری و توسعه روشهای نظارتی بر سیستمهای مکانیکی به عنوان ابزار (نت) باعث طول عمر ماشین آلات و همچنین کاهش نیاز به مصرف قطعات یدکی می گردد . این جریان

به معنی کاهش فروش ماشین آلات و قطعات یدکی خواهد بود که این خود مغایر سیاستهای شرکت های عظیم چند ملیتی است ، چرا که توقیت و توسعه روشهای پیشرفته در (نت) تضاد قهری با رونق بازار فروش قطعاتو ماشین آلات داشته است . این خود دلیل روشنی بر عدم حمایتهای لازم از طرف این کمپانیها در زمینه تحقق ، توسعه و ترویج روشهای پیشرفته (نت ) است . از این رو ، حتی درمورادیکه چنین تکنیکهایی جنبه عملی کاربردی یافته مصرف کنندگان کمتر تشویق به بکار گیری انها شده اند و حتی از آشنایی با نحوه و برخورداری از منافع آن محروم بوده اند .

 

فصل اول
استراتژی نگهداری و تعمیرات :
به طور کلی کار نگهداری و تعمیرات ماشین آلات از طریق یکی از روشهای ذیل تحقق می یابد :
۱- تعمیرات بعد از خرابی دستگاه
۲- تعمیرات منظم پیشگیرانه
الف : تعمیرات بعد از خرابی
اتکاء به روش تعمیر بعد از خرابی توسط هر مدیر صنعتی که بکار گرفته شود به عنوان یک روش غیر کارا ، غیر قابل اطمینان و پر هزینه مطرح می باشد . برخی از معایب این روش ابتدایی
۱- داشتن اطلاع قبلی از نقص پیش از بروز خرابی تقریباً غیر ممکن است .
۲- وجود یک نقیصه در یک قطعه از ماشین می تواند باعث توسعه و تسری خسارات به سایر قطعات گردد .
۳- خرابی و توقف ناگهانی ماشین الاتی که در یک مجموعه از ماشین آلات کار می کند به طور اجتناب ناپذیری بر کار دیگر ماشینها و بخشهای فعال اثر بازدارنده ای دارند . این پدیده علاوه بر ضایعات سنگین مالی در فعالیتهای عمرانی برای ماشین آلات نظامی نظیر : کشنده ها ، تانکها و غیره هنگام عملیات از حساسیتهای فوق العاده برخوردار است .
۴- تهیه و تدارک قطعات یدکی مورد نیاز و گردآوری افراد متخصص مربوطه به منظور انجام سریع و اقتصادی انواع تعمیرات پیش بینی نشده بسیار مشکل و یا غیر ممکن به نظر می رسد .
۵- در مورادیکه ماشین آلات خارج از محیطهای محدود کارگاهی و دور از مرکز تعمیر فعالیت دارند (پروژه های عمرانی ، حمل و نقل و غیره ) (On Site) در صورت بروز خرابی منجر به تعمیرات اساسی ، انجام عملیات تعمیراتی دچار مشکلات عدیده ای خواهد شد که طولانی تر شدن خواب دستگاه و افزایش هزینه های تعمیراتی از ان جمله است . معمولاً در رابطه با ماشین آلات عمرانی و حمل و نقل ، خسارات مالی ناشی از توقف دستگاه و وقفه در کار به میزان قابل توجهی بیش از خود هزینه تعمیر می باشد .
ب : تعمیرات پیشگیرانه منظم
تعمیرات پیشگیرانه در مقایسه با روش قبل از کارآیی بالاتری برخوردار می باشد و معمولاً از طرف سازندگان ماشین آلات به عنوان تعمیرات یا بازدیدهای زمینی پیشنهاد می گردد . علیرغم اینکه تعمیرات پیشیرانه برخی از معایب روش قبل را در خود ندارد ، در عین حال با طولانی شدن فاصله زمانی بین بازدیدها احتمال خرابی دستگاه در طول این فاصله زمانی افزایش

می یابد در این صورت مدیریت ماشین آلات علاوه بر هزینه تعمیرات پیشگیرانه هزینه خرابیهای پیش بینی نشده را نیز متحمل خواهد شد . از طرف دیگر با کوتاهتر نمودن فاصله زمانی بین دو بازدید با افزایش هزینه تعمیرات مواجه خواهیم بود . به هر حال در نهایت مدیریت تعمیرات بر مبنای تجارب خود می تواند بهترین فاصله زمانی مناسب (زمان بهینه ) را برای بازدیدها و
برخی از معایب روش تعمیرات پیشگیرانه منظم به طور اجمال عبارتند از :
۱- باز و بسته کردن قطعات به خودی خود می تواند باعث آسیب دیدن آنها گردد .
۲- تعمیرات زمانی می تواند منجر به تعویض قطعاتی شود که ممکن است

۳- عدم دقت کافی در مراحل باز و بست قطعات منجر به آسیب و بروز عیوب بعدی می گردد .
۴- چون اطلاعات دقیق درباره وضعیت قطعات داخلی سیستم در دسترس نیست ، ممکن است حتی پس از تعمیر مشکلات و عیوب هنوز در سیستم باقی مانده و در بین دو فاصله زمانی تعمیرات (دوره ای ) بروز نماید .
۵- انجام تعمیرات دوره ای به صورت کامل و دقیق برای یک مجموعه از ماشین آلات مستلزم وقت و هزینه بسیار سنگینی است . در ارتباط با ماشین آلات فعال در خارج از کارگاه (متحرک ) نظیر ماشیم آلات عمرانی ، حمل و نقل و غیره به لحاظ پراکندگی و اینکه اغلب در مناطق دور از مراکز تعمیر فعال هستند این جنبه از اهمیت بیشتری برخوردار بوده و تحقیق آن مستلزم ایجاد تشکیلات وسیع ، تامین نیروی انسانی و هزینه بیشتری می باشد.
ج : نگهداری و تعمیرات برپایه مراقبت وضعیت
منظور از نگهداری و تعمیرات بر اساس وضعیت عبارتست از : بدست آوردن علائم و نشانه هایی از وضعیت سیستم در حالیکه ماشین همچنان مشغول کار می باشد تا دستگاه بتواند در یک شرایط ایمنی و اقتصادی ادامه کار دهد یا مورد تعمیر واقع شود .
روشهای متعددی برای مراقبت وضعیت (CM) ابداع و متداول شده است از انجمله :
– آنالیز روغن
– آنالیز ارتعاشات
برخی از محاسن یک برنامه مراقبت وضعیت :
– کاهش سطح تعمیرات عمومی

– کاهش قابل توجه خرابیهای زنجیره ای
– کاهش تعداد خرابیهای سنگین پر هزینه
– کاهش مصرف قطعات مصرفی و قطعات انباری
– امکان کنترل کیفی مواد مصرف

ی نظیر روغنها و فیلتر ها
– افزایش امکان برنامه ریز (نت )
– ارتقاء سطح دانش فنی و تخصصی نیروی انسانی در گیر کار (نت )
– بهبود ایمنی کار دستگاه و برنامه تولید
– امکان کنترل کیفیت تعمیرات
– کنترل فرسایش غیر عا

دی و

کاهش خرابیهای زودرس
– کاهش هزینه سرویس از طریق افزایش فاصله زمانی سرویسها
– افزایش عمر مفید دستگاه
– افزایش کارآئی ماشین
– کاهش هزینه تولید
– آماده بکار بودن بیشتر ماشین بویژه در مواقع حساس
علیرغم نقاط قوت برنامه های مراقبت وضعیت علل عدم بکارگیری آنها در صنایع مختلف بایستی بررسی و ریشه یابی شود . برخی از علل عدم بهره گیری استراتژی تعمیر بر اساس وضعیت توسط مدیران صنایع را می توان به شرح ذیل خلاصه نمود :
– این روش هنوز به عنوان یک راه حل موثر برای مدیران صنایع شناخته شده نیست.
– عدم اعتقاد برخی از مدیران به کارآئی این روشها به دلیل کمی تجربه یا کمی اطلاعات
– عدم اطمینان از اقتصادی بودن این روشها
– عدم وجود افراد با تجربه و متخصص در این زمینه
– خدمات آزمایشگاهی وجود ندارد .
برنامه «مراقبت وضعیت » ماشین آلات در سازمانهای بزرگ
شاید اعمال نظارت بر مجموعه های کوچک اجرائی که دارای تعداد حدودی ماشین آلات و نیروی انسانی هستند از طریق بازدید و کنترل مستمر و مستقیم ، عملی و تا حدی موثر باشد ولی در سازمانهای بزرگ نظیر یک شرکت حمل و نقل بزرگ جاده ای یا یک پیمانکار بزرگ ساختمانی که تعداد کثیری از ماشین آلات آنها دور از چشم مدیران که در یک محدوده وسیع جغرافیایی پراکنده هستند اعمال نظارت و و کنترلهای لازم آسان نیست .وجود سیستمهای مدیریتی واسطه ای بر دو قابلیت نظامهای کنترلی و

نظارتی سنتی مشاهداتی را کاهش میدهد و در نتیجه نیاز به روشهای نوین کنترلی و نظارتی کاملاً احساس می شود .
خرابی و توقف پیش بینی نشده یک دستگاه علاوه بر ایجاد هزینه های سنگین تعمیرات ، باعث اختلال در برنامه کاری سایر ماشین آلات همکار و افت قابل توجه راندمان مجموعه می شود . تعداد بروز این حوادث ، که بسیار مهم و مداول است ، در نهایت آشفتگی و بی نظمی جریان کار ، افزایش قابل توجه هزینه ها و

استیصال مدیران را موجب می گیردد . و به همین دلیل معمولاً خسارت ناشی از تبعات خرابی و توقف دستگاهها به مراتب بیش از خسارت ناشی از خود خرابیها ذکر می شود .
تشخیص صحیح و به موقع عیب ، رفع عوامل ایجاد خرابی پیش بینی زمان و تعمیر و برنامه ریزی انجام آن مناسبترین راه برای کنترل

فعالیت و راهبری ماشین آلات می باشد .
محورهای برنامه مراقبت وضعیت ماشین آلات
تجارب حاصله از اجرای برنامه های مراقبت وضعیت ماشین آلات طی سالیان گذشته نشان می دهد که بکارگیری این برنامه ها در صن

ایع مختلف نظامی و غیر نظامی از نقطه نظرهای مختلف حائز اهمیت بودهاست که عمدتاً شامل محورهای ذیل می باشند:
– اقتصادی
– ایمنی
– امنیتی
اقتصادی :
برخی از مدیران اجرائی معتقداند که کارگاهای بزرگ عمرانی نظیر ساخت سد و یا جاده یعنی وجود و فعالیت ماشین آلات ، بدون ماشین تحقق این پروژه ها قابل تصور نیست . از طرفی سرمایه اولیه تامین ماشین آلات و هزینه راهبری و نگهداری آنها بخش قابل توجهی از بودجه و اعتبارات را به خود اختصاص می دهد . هر چند به دلایل مختلف هیچگاه سهم واقعی ماشین آلات در سبد بودجه پروژه ها مشخص نشده است .
بر اساس تحقیقات دامنه داری که در برخی از کشورهای صنعتی در این زمینه به عمل آمده است می توان گفت که از طریق اعمال برنامه های مهندسی مراقبت وضعیت ، با یک تقریب قابل قبول تا ۲۵ در صد می توان گفت در هزینه های مستقیم (نت) صرفه جویی نمود و در حالیکه نویسنده معتقد است با توجه به شرایط اقلیمی و فنی ایران حتی می توان این میزان را افزایش داد . بر اساس نظر یکی از محققین صرفه جویی حاصل از کاهش تبعات خرابیها را می تواند به بیش از ۵۰ در صد نیز رساند .
طی سالهای اخیر مدیران صنایع در کشورهای صنعتی اقدام به انتشار ارقام مربوط به منافع حاصل از بکارگیری روشهای (MCM) نموده اند ، در همین ارتباط نتایج کار تحقیقاتی یکی از موسسات تحقیقات صنعتی در اروپا در مورد منافع اقتصادی حاصل از ایجاد برنامه ‹ مراقبت وضعیت › در نمودار (شکل ۸) ارائه شده است .
به عنوان نمونه در یکی از معادن ذغال سنگ یکی از کشورهای صنعتی طی یک دوره مطالعاتی اثر اجرای برنامه مراقبت وضعیت روی ماشین آلات آن

ها مورد ارزیابی قرار گرفت . در مرحله اول ماشین آلات معدن طی مدت یک سال بدون اعمال برنامه مراقبت وضعیت بکار خود ادامه دادند و در یکسال بعد همان ماشین آلات تحت پوشش برنامه مراقبت وضعیت قرار گرفتند. نتایج مطالعه نشان داد که در مقابل میزان تقریباً مساوی برش مقدار تعویضات تعمیر قسمتهای عمده ماشین آلات در سال اول ۷ و در سال دوم ۴ مورد بود . میزان تناژ از دست داده در سال اول بیش از هشت هزار و در سال دوم تنها ه

 

شتصد تن بوده است و

در کل بیش از سیصد هزار دلار صرفه جزئی داشته اند . و این در حالی بوده که برنامه مراقبت وضعیت به دلیل محدودیت تجهیزات به صورت غیر جامع انجام گرفته بود .
ایمنی :
به همان میزان که توسعه صنعت و ابداع وسایل و تجهیزات مختلف صنعتی امکان راحتی زندگی انسان و سهولت و سرعت انجام فعالیتها را افزایش داده در صورت عدم رعایت اصول و نکات فنی و ایمنی زمینه های بروز حوادث خطرات جدی ضایعات انسانی و اقتصادی را افزایش خواهد داد . شاید بتوان به سیستمهای حمل و نقل هوائی به عنوان یکی از مصادیق اشاره نمود . به همین دلیل امروزه در کلیه ناوگانهای هوائی بکار گیری روشهای مراقبت وضع

یت جزء اصول قطعی برنامه های (نت)می باشد . دیگر صنایع نیز در بکار گیری این روشها پیشرفتهای چشمگیر داشته اند در برخی از کشورهای صنعتی به طور مثال ، فعالترین آزمایشگاههای آنالیز روغن در خدمت صنعت راه اهن آنها می باشد و باین ترتیب توانسته اند علاوه بر جنبه های اقتصادی احتمال خرابی و توقف پیش بینی نشده قطارها را که باع

ث سرگردانی ، ناراحتی و یا بروز خطرات جانی برای مسافران خواهد بود به حداقل برسانند .
امنیتی :
طبیعتاً مسائل امنیتی در مقایسه با سایر مباحث از اهمیت به مراتب بیشتری برخوردار می باشد . لذا در همه کشورها موثرترین پدیده های علمی و دانش فنی روز در خدمت سیسمتهای نظامی و امنیتی آن کشور قرار می گیرد . به همین دلیل رشد و توسعه رشته های علمی مرتبط با روشهای ‹ مراقبت وضعیت› نیز ابتدائاً با کاربردی در صنایع و تجهیزات نظامی انجام پذیرفته و اولین تجارب علمی و کاربردی آن در ماشین آلات و تجهیزات نظامی کشورهای صنعتی بدست آمده است . چرا که در شرایط عملیات نظامی و یا هر عملیات اضطراری ، حصول اطمینان از وضعیت سلامت تجهیزات بسیار مهم و حیاتی است و در حال حاضر ‹ مراقبت وضعیت › بخش موثری از برنامه های (نت) آنها می باشد.
باتوجه به نوع دستگاهها و میزان دقت مورد انتظار در برنامه (نت) می توان یک یا ترکیبی از روشها را بکار گرفت . تکنیکهای مراقبت وضعیت از طریق آنالیز ارتعاشات معمولاً برای سیستمهای مکانیکی مستقر با حرکات دورانی بیش از سیستمها با ح

رکت رفت و برگشتی مورد استفاده واقع می شوند (نظیر توربینها ، ژنراتورها و غیره).

فصل دوم
روش آنالیز روغن :
یک روان کننده را می توان در حد دیگر اجزاء یک دستگاه مکانیکی مورد ارزیابی قرار داد چرا که در طی دوره کار وظایف مهمی را به عهده دارد.
با آزمایش نمونه روغن گرفته شده از ماشین اندازه گیری قابلیت روان کننده برای انجام وظایف اصلی آن ممکن گشته و همچنین اطلاعات وسیعی راجع به کار و شرایط سلامتی ماشین بدست می آید.

تکنیکهای آنالیز روغن می تواند به عنوان روشهای مفیدی برای نظارت و کنترل ماشین آلات صنعتی عمرانی حمل و نقل و نظامی مورد استفاده واقع شوند . در واقع به دلیل اینکه روغن در تماس دائم با سطوح قطعات مختلف سیستم قراردارد بنابراین با نمونه گیری می توان اطلاعات درون سیستم را به خارج از آن منتقل و در اختیار تشکیلات کنترلی و نظارتی ماشین آلات قرار دارد . در حقیقت با استمرار این نظارت می توان قبل از پیشرفت و توسعه خرابی و رسیدن به مرحله بحرانی اقدامات پیشگیرانه ای را معمول داشت .
آنالیز روغن از زمانهای گذشته به عنوان یک بخش از برنامه نت در صنایع نظامی و غیر نظامی بکار گرفته شده است و در حال حاضر نیز بنحو موفقیت آمیزی در صنایع کوچکتر گسترش یافته و عملاً بکار گرفته می شود . نقطه قوت این تکنیک قابلیت آن در شناسایی آلودگی فرسایش و عیب سیستم در مراحل اولیه است . باین ترتیب این فرصت بدست خواهد آمد تا اقدامات در زمانی جهت پیشگری و یا برنامه ریزی تعمیرات در زمان مناسب صورت پذیرد . همچنین با تجزیه و تحلیل ذرات بدست آمده از روغن نمونه ، از نظر : اندازه ، رنگ ، شکل و تراکم ، شناسایی نوع و محل عیوب میسر می گردد . شکلهای (۱) تا (۳) چند نوع ذرات فرسایشی شناسایی شده در روغنهای مورد آزمایش را نشان میدهد . امروزه روش « مراقبت وضعیت » سیستمهای مکانیکی از طریق آنالیز روغن به کمک متدها و ابزار مختلف در سطح گسترده ای در خدمت صنعت دنیا می باشد .
آنچاه مسلم است ایجاد و ره اندازی یک سیستم کنترل و نظارت برای هر مجموعه صنعتی خود نیاز به سرمایه گذاریهای مادی و انسانی داشته و طبیعتاً دستیابی به یک سیستم پیشرفته و کارا مستلزم زمان ، دانش فنی و کسب تجارب کافی نیروهای انس

انی می باشد . به همین دلیل معمولاً توصیه می شود . در مرحله راه اندازی و به خدمت گیری تکنیک «مراقبت وضعیت» از روشها و تجهیزات ساده تر استفاده گردد .
آنالیز روغن یک راه حل
امروزه روش آنالیز روغن ماشین آلات یکی از روشهای موثر «مراقبت وضعیت » است که برای کنترل قسمتهای مهم ماشین نظیر موتورها ، گیربکسها ، سیستمهای هیدرولیک و به طور کلی قسمتهائیکه در آن از روغن به عنوان روان کننده استفاده می شود ائط نقلیه سنگین جاده ای ، ماشین آلات عمرانی ، تجهیزات نظامی چون تانکها ، چرخبالها ، جنگنده ها و الخ ، به عنوان یک روش موثر شناخته شده اشت .
در واقع در روش آنالیز روغن ، از روانکار به عنوان یک منبع سرشار اطلاعات استفاده می شود . گردش روغن در داخل سیستم این امکان را بوجود می آورد تا آثار اتفاقات و یا تغییرات وضعیت سیستم به خارج از آن منتقل گردد . اطلاعات موجود در روغن با انج

ام آزمایشات مختلف که بر روی چند قطره از آن صورت می پذیرد قابل استخراج می باشد . با مقایسه نتایج آزمایشات هر مرحله با مراحل قبل می توان هر گونه تغییرات در وضعیت کار و سلامت دستگاه را شناسائی نمود .

فصل سوم
اطلاعات استخراجی از نمونه
الف ) راجع به خود روغن :
مشخصات روغن مصرفی هر دستگاه بایستی دقیقاً منطبق با ویژگیهای روغن تعریف شده آن دستگاه باشد . روغن مصرفی ، توسط طراح دستگاه ، با توجه به بار وارده ، دما و دیگر شرایط کاری دستگاه تعریف می شود . هر گونه تخطی در مشخصات روغنتعریف شده منجر به خسارات تدریجی و نامحسوس و یا سریع محسوس خواهد شد .
با آزمایش نمونه روغن ، از صحت مشخصات مورد انتظار اطمینان حاصل خواهد شد بعضا روغن مورد آزمایش به دلیل مسائلی نظیر موارد ذیل فاقد شرایط لازم جهت مصرف خواهد بود :
– فعل و انفعال شیمیایی و فساد روغن
– عدم وجود مواد افزونی لازم
– عدم تطبیق ویسکوزیته
– آلودگی با آب
– آلودگی با گرد و غبار
– آلودگی با سوخت
– آلودگی با دیگر مواد
مواد افزودنی :
معمولاً روغن پایه که از نفت خام تهیه می شود فاقد ویژگیهای کافی جهت کار در دستگاهها می باشد به همین دلیل با توجه به مورد مصرف روغن ، برای حصول خواصی نظیر اسید ، ضد زنگ ، ضد اکسید ، ضد کف و غیره ، موادی به روغن پایه اضافه می گردد که نوعاً بخش قابل توجهی از قیمت تمام شده روغنهای تولیدیرا تشکیل می دهد . عدم وجود مواد افزودنی مورد نظر در روغنها عمدتاً به دلایل ذیل می باشد :
– اشتباه در انتخاب روغن (سهواً یا عدم آگاهی )
– فساد و از دست دادن خاصیت به دلیل گذشت زمان و

کار زیاد روغن
– تعمد و سوء استفاده (خرید یا فروش روغن فاقد کیفیت مورد انتظار )
زیانهای عدم وجود خاصیت قلیائی در روغن :
عدد خنثی شدن یک روغن عبارت است از مقدار (بر حسب mg) باز (KOH) یا اسیدی (HCIO4, Hcl) که برای خنثی کردن مواد اسیدی یا بازی موجود در یک گرم روغن لازم است و واحد آن mgKOH است .
– گوگرد در سوختها در اثر احتراق تبدیل به CO2 و تا حدی

So3 و نهایتاً اسید می شود ، لذا گوگرد از لحاظ اسیدی کردن روغنها مهم است اما در عین حال یکی از عناصر تشکیل دهنده بسیاری از مواد افزودنی نیز می باشد. چنین گوگردی که به صورت ترکیب وجود دارد ، تا میزان ۵/۰ % بی ضرر است .
– روغنهای روان کننده در معرض تماس با هوا ( و اکسیژن) قرار می گیرند و علیرغم عدم میل ترکیبی آنها نسبت به اکسژن ، به علت بالا بدون درجه حرارت کار انها و نیز حضور فلزاتی مثل مس و آهن که کاتالیزور هستند و گوگرد و … واکنش اکسید اسیون روغنها اتفاق می افتد و این مواد اکسیده می شوند و هر روغنی که بیشتر پالایش شده باشد دیرتر اکسید می شود . با این وجود بهترین روغنها نیز در مقابل حراتهای بالا قرار به تحمل نیستند ، لذا اکسیده شدن روغنها منجر به ایجاد دو نوع مواد ناخواسته ذیل می گردد :
۱- مواد غیر محلول در روغن که عبارتند از رزین ها ، لعاب و یا لجن
۲- مواد محلول در روغن که عمدتاً که عمدتا اسیدهای آلی و پر اکسیدها هستند. نکته مهم اینکه خود این محصولات اکسیداسیون ، بویژه پرپر اکسیدها ، کاتالیز.ر واکنش اکسیداسیون هستند و سرعت اکسیده شدن روغن را افزایش می دهند .
– اکسیداسیون بویژه پراکسیدها کاتالیزور واکنش اکسیداسیون هستند و سرعت اکسیده شدن روغن را افزایش میدهند .
– اکسیداسیون روغنها باعث افزایش ویسکوزیته روغنها می شود .
– رسوبات حاصل از اکسید اسیون ممکن است باعث چسبیدن قطعات به یکدیگر شوند .
– رسوبات حاصل از اکسید اسیون باعث سائیده شدن آنها و نیز سبب مسدود شدن سوراخهای فیلترها و راههای باریک عبور روغن می شوند .
به طور خلاصه ، ایجاد اسید و عدم وجود قلیا جهت خنثی نمودن آن ، لجن ،‌کف کردن زیاد ، جدا نشدن روغن از آبی که احتمالاً با آن مخلوط می شود ، خوردگی ،و ویسکوزیته شدن (عدم جاری شدن روغن) جزء صدمات اکسیداسیون روغن به

شمار می روند .
گرانروی (ویسکوزیته ) و زیانهای ناشی از عدم وجود گرانروی مناسب :
ویسکوزیته اولین و مهمترین ویژگی مورد انتظار روغنهای مصرفی می باشد . هر گونه انحراف از میزان ویسکوزیته تعریف شده قطعاً منجر به خسارات سنگین دستگاه خواهد شد . لذا پیوسته از صحت ویسکوزیته روغنهای مصرفی ماشین آلات بایستی اطمینان حاصل نمود . به این منظور هم روغن نو و هم مصرف شده جهت ادامه استفاده م

ورد آزمایش غلظت قرار می گیرند .
گرانروی (ویسکوزیته ) شاید مهمترین خاصیت فیزیکی روغنهای روان کننده معدنی باشد . زیرا تشکیل لایهای از روغن برای کاهش سائیدگی و اصطکاک ، عمدتاً به ویسکوزیته آن بستگی دارد . در اثر کاهش دما ، ویسکوزیته کم می شود و بالعکس و درفشارای بالا و زیاد نیز ویسکوزیته زیاد می شود .
– ویسکوزیته باید به اندازه کافی باشد و نه بیش از آن تادستگاه در سرعتهای زیاد از لحاظ رسیدن و روغن به لابلای همه قطعات ، دچار کمبود نشود و از طرفی آنقدر بالا باشد که هنگام کار دستگاه سائیدگی یاتاقان و یا سایر قطعات را حاصل نشود .
به طور خلاصه دقت انجام وظایفی از روغنهای مثل : روغنکاری (کاهش اصطکاک و سائیدگی) انتقال حرارت و خنک کردن ، انتقال نیرو و ضربه گیری (در مقابل بار ) به مناسب بودن ویسکوزیته آن بستگی دارد .
آلودگی :
بر اساس تحقیقات به عمل آمده آلودگی روغنهای مصرفی ، حتی روغنهای نو ، یکی از عوامل عمده استهلاک سیستمهای هیدرولیک ، موتورها و دیگر تجهیزات می باشد . در یک مقایسه ، میزان آلودگی تعداد زیادی از ماشین آلات فعال در ایران چندین برابر بیش از آلودگی ماشین آلات در یکی از کشورهای صنعتی تحت پوشش برنامه «مراقبت وضعیت» بودند گزارش شده است . منابع عمده آلودگی معمولاً ناشی از محیط کاردستگاه سیستم فیلتر ضعیف ، آب بندی ضعیف و غیره می باشد . از طریق آنالیز دوره ای روغن می توان پیوسته وجود این عوامل مخرب را کنترل نمود.
شاید بتوان قدرت و توانایی روشهای آنالیز روغن در تشخیص میزان و نوع آلودگی سیستمهای مکانیکی نظیر : موتورها ، سیستمهای هیدرولیک و غیره را به عنوان یکی از جنبه های برجسته این روشها ذکر نمود . رابطه فیمابین میزان آلودگی و قابلیت اطمینان سیستم توسط کمیته ای در صنایع یکی از کوشرهای صنعتی بررسی گردید ، نتیجه تحقیق نشان داد که ۵۵% مسائل گزارش شده ناشی از وجود گرد و خاک می باشد . البته این نتایج بهبود قابل ملاحظه ای را در مقایسه با ارزیابی که ده سال قبل از آن انجام شده بود نشان می دهد این بهبود نتیجه مستقیم استفاده از ابزار موثرتر در کار فیلتر هوا در روغن بوده است .
زیانهای ناشی از وجود آب :
روغنها نباید آب داشته باشند ، زیرا آب اثرا

ت نامطلوبی روی کارآئی روغنهای گوناگون دارد . ولی به هر حال آ‘ ، از طریق گوناگون (مثل احتراق سوخت در موتورها و یا نشت آب در توربینها ) وارد روغن می شود که باید به طریقی (مثل تبیخر و…) از آن جدا شود .اندازه گیری مقدار آب از لحاظ اثری که روی خواص بازدارندگی ، خوردگی و اکسید اسیون روغن دارد ، ضروری است . وجود آب می تواند روی عمر روغن ، اثری ۳ تا ۱۰ برابر داشته باشد و در بعضی از یاتاقانها خوردگی شدید بوجود آورد . بعضی روغنها مثل روغن توربین و روغنهای تجهیزات پنوماتیک ، طوری ساخته می

شوند که نسبت به آب ، مقاومت بیشتری داشته باشند .

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 11700 تومان در 55 صفحه
117,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد