مقاله در مورد پلیمر

word قابل ویرایش
69 صفحه
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

پلیمر

ریشه لغوی
واژه پلیمر از دو واژه یونانی Poly و Meros مشتق شده است و به معنی بسپار است.
مقدمه
بشر نخستین ، آموخته بود چگونه الیاف پروتئینی پشم و ابریشم و الیاف سلولزی پنبه وکتان را عمل آورد، رنگرزی کند و ببافد. بومیان جنوبی ازلاستیک طبیعی، برای ساختن اشیاء کشسان و پارچه‌های ضد آب استفاده می‌کردند. پلی کلروپرن، نخستین لاستیک سنتزی است که در آمریکا تهیه شد و گسترش یافت. پلی بوتادین ، نخستین کائوچوی سنتزی است که آلمانی‌ها به نام بونا- اس به مقدار کافی تهیه کردند. بوتیل کائوچو ، یکی از چهار لاستیک سنتزی است که اکنون به مقدار بیشتری تهیه و مصرف می‌شود.

تاریخچه
نخستین لاستیک مصنوعی ، سلولوئید است که از نیترو سلولز و کافور توسط “پارکر” در سال ۱۸۶۵ تهیه شد. ولی در سال ۱۹۳۰، عمل پلیمریزاسیون و الکلاسیون کشف شد و در صنعت بکار گرفته شد. در این دوران ، آمونیاک برای تولید مواد منفجره ، تولوئن برای TNT و بوتادین و استیرن برای تولید لاستیک مصنوعی به مقدار زیادی از نفت تولید شد.

سیر تحولی
استات سلولز در سال ۱۸۹۴ توسط “بران دکرس” سنتز شد و در سال ۱۹۰۵ توسط “میلس” کامل شد. در سال ۱۹۰۰، “رم” ، پلیمریزاسیون ترکیبات آکریلیک را آغاز کرد و در سال ۱۹۰۱، “اسمیت” نخستین فتالات گلسیرین (یا فتالات گلسیریل) را تهیه کرد. در اواسط قرن بیستم در آلمان ، “اشتودینگر” ، قانون مهم ساختار مولکولهای بزرگ را وضع کرد. در سال ۱۹۳۴، کارخانه (ICI) موفق به تهیه مولکولهای بزرگ پلی اتیلن شد.

“دوپن” بطور منظم در زمینه تراکم مواد بررسیهایی انجام دارد که در نتیجه ، به تهیه پلی آمیدها یعنی الیاف نایلون نایل شد و الیاف پلی آمید را از کاپرولاکتام تهیه کرد که به الیاف پرلون شهرت یافت.
نقش و تاثیر پلیمرها در زندگی
کاغذ ، چوب ، نایلون ، الیاف پلی استر ، ظروف ملامین ، الیاف پلی اتیلن ، اندود تفلون ظروف آشپزی ، نشاسته ، گوشت ، مو ، پشم ، ابریشم ، لاستیک اتومبیل و… ، ماکرومولکولهایی هستند که روزانه با آنها برخورد می‌کنیم.

مفاهیم مرتبط با شیمی پلیمر
در مورد پلیمرها با مفاهیمی همچون خواص فیزیکی و مکانیکی ، مکانیسم پلیمر شدن ، فرآورش پلیمرها روبرو هستیم.
خواص فیزیکی و مکانیکی پلیمرها

در بر گیرنده مفاهیم زیر است:
مورفولوژی ، رئولوژی ، انحلال پذیری ، وزن مولکولی ، روشهای آزمودن ، روشهای شناسایی.
مکانیسم پلیمری شدن
از سه طریق زیر است:
پلیمرشدن تراکمی ، پلیمرشدن افزایشی ، کوپلیمرشدن.

فرآورش پلیمرها
در برگیرنده مباحث زیر است:
پر کننده‌ها ، توان دهنده‌ها ، نرم سازها ، پایدار کننده‌ها، عمل آورنده‌ها ، رنگ‌ها و غیره.
شاخه‌های شیمی مرتبط با شیمی پلیمر

شیمی پلیمر با مباحث زیر در ارتباط است:
• شیمی آلی
• شیمی آلی فلزی
• شیمی دارویی
• پتروشیمی
• صنایع نفت
چند کاربرد مهم پلیمرها
پلی آمید نایلون

برای تهیه الیاف ، طناب ، تسمه ، البسه ، پلاستیک صنعتی ، جایگزین فلز در ساخت غلتک یا تاقان ، بادامک ، دنده ، وسایل الکتریکی بکار می‌رود.

پلی استر
بصورت الیاف ، جهت تهیه انواع لباسها ، نخ لاستیک ، بصورت لایه برای تهیه نوار ضبط صوت و فیلم بکار می‌رود.

پلی اتیلن کم‌چگالی ، شاخه‌دار
بصورت لایه ورقه در صنایع بسته بندی ، کیسه پلاستیکی ، الیاف پارچه بافتنی ، بسته‌بندی غذای منجمد ، پرده ، پوشش پلاستیکی ، عایق ، سیم و کابل ، بطری بکار می‌رود.
پلی استیرل
برای تهیه رزینهای تبادل یونی ، انواع کوپلیمرها ، رزینهای ABC ، مواد اسفنجی ، وسایل نوری ، وسایل خانگی ، اسباب بازی ، مبلمان بکار می‌رود.

غیر استاندارد بودن ظروف پلیمری یکبار مصرف
شاید برای شما هم پیش آمده باشد که پس از خرید متوجه می شوید مواد معطر یا خوراکی درون بسیاری از بسته بندی های پلاستیکی مزه، طعم و بوی واقعی خود را ندارد. دکتر عبدالرسول ارومیه ای عضو هیئت علمی پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی و مدیرعامل آزمایشگاه مشاور وزارت بهداشت در امر کنترل کیفی ظروف بسته بندی در گفتگو با خبرنگار ما علت اصلی بروز این مشکلات را نوع پلاستیک بسته بندی مواد خوراکی بیان می کند.

یکیاز مشخصات ویژه پلاستیک در اذهان ما نفوذناپذیر بودن آن است اما دکتر ارومیه ای میگوید هیچ نوع پلاستیکی وجود ندارد که صددرصد نفوذناپذیر باشد. وی با اشاره به ظروف پلاستیکی حاوی روغن مایع و نوشابه گازدار می افزاید این نوع بسته بندی که از جنس PET می باشد نفوذپذیری

بسیار کمی نسبت به گازها دارد به همین علت نوشابه های گازدار و روغن های مایع را درون این نوع بسته بندی در معرض فروش می گذارند. اما باید توجه داشت که نفوذپذیری این بطری ها نسبت به گازها به تدریج افزایش می یابد به طوری که بعد از حدود ۵/۴ تا ۶ ماه گاز نوشابه ها از آن خارج می شود و یا با ورود تدریجی اکسیژن به داخل بطری روغن مایع و انجام عمل اکسیداسیون، طعم و بوی روغن مایع تغییر می کند.

گهگاه دیده می شود خانواده ها پس از خالی شدن بطری پلاستیکی نوشابه، از آن برای نگهداری آب، آب لیمو و سرکه استفاده می کنند، محقق پژوهشگاه پلیمر در این باره می گوید این بطری ها برای نگهداری مواد و مایعاتی که حالت اسیدی یا بازی (قلیایی) دارند، مناسب نیست. وی با اشاره به این که پلیمرها یا مواد اولیه پلاستیک ها متشکل از زنجیره موکلولی بسیار بزرگی از هیدروژن و کربن هستند، اضافه می کند گروه های کربوکسیلی و هیدروکسیلی این بطری ها به مرور زمان با

ترکیب شیمیایی ماده خوراکی داخل بطری (مثل سرکه و آبلیمو) واکنش نشان می دهند و باعث تغییر طعم و خواص ماده مذکور می شوند و بنابراین از نظر بهداشتی مصرف این ماده صحیح نیست.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه پلیمر استفاده از این نوع بطری ها را برای آب و به ویژه آب معدنی بی خطر می داند اما تصریح می کند چون آب های معمولی و شرب دارای املاح زیادی است ممکن است پس از مدتی املاح موجود با ظرف پلیمری واکنش های شیمیایی انجام دهد و سبب کدر شدن رنگ شفاف بطری شود که در این صورت مصرف این ظروف پلیمری برای نگهداشتن آب برای مدت طولانی مناسب نیست و غیربهداشتی محسوب می شود.

دکتر ارومیه ای در مورد تاثیر شرایط محیطی بر این بطری ها می گوید: گرما واکنش بین محتویات بطری و جداره آن را افزایش می دهد همچنین باعث انتقال ترکیباتی از بدنه بطری به درون مواد داخل آن می شود و در نتیجه تغییر خواص، افت کیفیت و یا فساد آن را به همراه دارد.
این پژوهشگر حوزه پلاستیک و بسته بندی در ادامه می افزاید: پلی استارین، نوع دیگری از پلیمر است که از آن در ساخت لیوان های یک بار مصرف شفاف یا ظروف غذایی فوم مانند استفاده می شود. این ظروف مناسب غذا یا نوشیدنی هایی هستند که حرارت آن پایین تر از ۴۵ درجه سانتی گراد است، چون در دماهای بالاتر از این درجه حرارت، منومر استارین آزاد شده از ظرف وارد ماده نوشیدنی یا خوراکی می شود که به شدت خطرناک است.

استارین یک ماده سرطان زاست و اثرات نامطلوبی بر مغز و کبد دارد. هر چند در حال حاضر وزارت بهداشت استفاده از این ظروف را برای مواردی که ذکر شد ممنوع اعلام کرده است ولی مشاهده می شود که توسط برخی از مصرف کنندگان نوشیدنی های داغ و غذا در داخل این نوع ظروف عرضه می شود.

دکتر ارومیه ای می گوید: همچنین از پلی پروپیلن ظروف پلاستیکی سفید رنگ و شکننده ای ساخته شده است که تا دمای ۸۰ درجه را می تواند تحمل کند ولی در این دما از ظروف مزبور نیز ترکیبات منومری به نوشیدنی یا غذای گرم از جمله چای مهاجرت می کند که هر چند مشکل بهداشتی ندارد ولی می تواند روی طعم چای و غذا تاثیر بگذارد.

وی با تاکید بر این مسئله که مواد غذایی و خوراکی مختلف باید بسته بندی های متفاوتی داشته باشد می گوید این کار برعهده سازمان های زیرمجموعه وزارت بهداشت است که متاسفانه گاهی مواقع نسبت به آن بی توجهی می شود و ضرر و زیان حاصل از آن گریبانگیر مردم می شود. به عنوان مثال در بعضی مغازه ها و سوپرمارکت ها برای نگهداری خیارشور، سرکه، ترشی، آب غوره و آب لیمو از ظروف پلاستیکی نامناسبی استفاده می شود. ظروف پلی اتیلن بادانستیه بالا پس از حدود ۴ ماه تاثیرات نامطلوبی بر ماده خوراکی داخل شان می گذارند. پدیده مهاجرت (ورود ترکیبات شیمیایی از ظرف به ماده خوراکی)، جذب (جذب بعضی ترکیبات ماده خوراکی توسط ظرف بسته بندی) و نفوذپذیری (نسبت به گازها) به تدریج افزایش می یابد و کیفیت ماده غذایی را کاهش می دهد.

دکتر ارومیه ای با انتقاد از عرضه گلاب در ظروفپلی اتیلن با دانستیه بالا با مجوز وزارت بهداشت میافزاید: این ظروف دارای نفوذپذیری بالایی نسبت به گازها هستند و چون اسانس گلاب کمتر از ۴ درصد است در طیحدود یک هفته تمام اسانس آن که یک ماده فرار است تبخیر و از ظرف خارج می شود بنابراین گلاب ویژگی بسیار مهم خود یعنی عطرش را از دست می دهد و شهروندان تصور می کنند گلاب مشکل دارد در حالی که مسئله به نوع بسته بندی آن برمی گردد.

دکتر ارومیه ای با اشاره به تحقیقات زیاد بر روی بسته بندی های پلاستیکی در ایران می گوید ما با انجام فرآیندهایی بر روی پاکت های پلاستیکی که رنگ آنها کدر است توانسته ایم آن را به صورت کاملا شفاف و یا پلی پروپیلن شفاف در آوریم و بدین شکل کیفیت آنها را متحول کنیم همچنین برای این که این نوع پلاستیک های شفاف قابلیت چاپ پیدا کند آنها را طی مراحلی آمیل دار کرده ایم. فیلم های (پلاستیک هایی با ضخامت کم) پلی پروپیلن و پلی اتیلن به خاطر خاصیت قطبی بودن غیرقابل چاپ و رنگ پذیری هستند و ما اکنون با افزودن موادی توانسته ایم آنها را رنگ پذیر کنیم.

ساخت پلاستیک های خوراکی و زیست تخریب پذیر از آب پنیر و ذرت از جمله دیگر تحقیقات ما بوده است و ما موفق شده ایم فیلم های خوراکی زیست تخریب پذیر از زئین ذرت و آب پنیر تهیه کنیم. همچنین از پروتئین موجود در پوست حیوانات سخت پوست مثل میگو کیتوزان به دست آوردهایم و درصددیم از مخلوط زئین با کیتوزان فیلم های خوراکی تهیه کنیم.

وی می افزاید طبق مطالعاتی که داشته ایم امکان ساخت نخ بخیه از آب پنیر وجود دارد که دربخش های دیگر پژوهشگاه بر روی آن کار می شود.
گرما واکنش بین محتویات بطری وجداره آن را افزایش می دهد و همچنین باعث انتقال ترکیباتی از بدنه بطری به درون مواد داخل آن می شود و در نتیجه تغییر خواص، افت کیفیت و یا فساد آن را به همراه دارد.
ظروف یک ‌بار مصرف، قاتلان خاموش
وقتی تشنه می‌شویم و به آب سردکنی می‌رسیم، با ولع عجیبی لیوان یک‌بار مصرف حاضر و آماده را از جایگاه مخصوص آن برداشته، آن‌ را پر کرده و خود را سیرآب می‌کنیم. وقتی گرسنه می‌شویم و امکان دسترسی به بشقاب و قاشق و دیگر وسایل غذا خوردن نیست، به خوردن غذا در ظروف یک‌بار مصرف راضی شده و لذت هم می‌بریم!

اما در شرایطی که به نظر می‌رسد استفاده از ظروف و لیوان‌های یک‌بار مصرف به امری اجتناب‌ناپذیر در کشورمان تبدیل شده، می‌توان این پرسش را مطرح کرد که استفاده از این ظروف چقدر می‌تواند برای سلامتی انسان مضر باشد؟
در این باره، علیرضا خاکی‌فیروز، مدیر امور پژوهشی سلولزی و بسته‌بندی مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، در گفت‌وگو با ایسنا، به وجود سه هزار واحد مجاز و غیرمجاز تولید ظروف یک‌بار مصرف در کشور اشاره می‌کند: کارهای تحقیقاتی درباره مضرات استفاده از ظروف یک‌بار مصرف به ویژه روی دو نوع ظرف پلی استایرن و PVC انجام شده است. به این دو نوع ظرف، مواد شیمیایی زیادی مانند پایدارکننده‌ها، روان‌کننده‌ها، نرم‌کننده‌ها، رنگ‌دانه‌ها، پرکننده‌ها، مواد

ضدالکتریسیته، مواد مات‌کننده اضافه می‌کنند که همه این مواد برای سلامتی انسان مضر هستند.
وی وجود منومر آزاد در ظروف‌ یک‌بار مصرف، نوع PVC را عامل خطرناکی برای سلامتی انسان‌ می‌داند: مونومر در واقع یک واحد ساختار پلیمر و مولکول اولیه پلیمر است. همچنین در ظروف PVC وینیل کلراید که سمی بودن آن برای انسان به اثبات رسیده است، وجود دارد. ضمن آن‌که مولکول اولیه پلی استایرن، استایرن است که دارای حلقه آروماتیک بوده و این حلقه‌ برای سلامتی انسان فوق‌العاده خطرناک است و در جهان نیز سرطان‌زا بودن آن به اثبات رسیده است. به این ترتیب به نظر می‌رسد ظروف یک‌بار مصرف از نوع PVC و پلی‌استایرن باید از چرخه بسته‌بندی مواد غذایی حذف شوند.

خاکی‌فیروز سرایت مواد سمی از ظروف یک‌بار مصرف به بدن انسان را محتمل می‌داند: این مواد به مرور زمان در بدن جمع می‌شوند و بارها شده که می‌شنویم فردی به ظاهر سالم بوده، اما در عرض یک ماه از پای در آمده است که دلیل اصلی آن نیز می‌تواند گذشتن میزان این مواد در بدن انسان از سطح مجاز باشد.

وی همچنین درباره نشانه‌های تشخیص این ظروف توضیح می‌دهد: پشت ظروف‌ پلی استایرن علامت PS حک شده که این علامت برای ظروف PVC نیز همان علامت PVC است. هر دو نوع ظرف شفاف هستند. ظروف پلی‌استایرن خش‌پذیر نیست و PVC هم اگر به آن نرم‌کننده نزنند، خش‌پذیر نیست؛ ضمن‌ این‌که هر دو کاملا شکننده هستند. به PVC نیز اگر مواد نرم‌کننده نزنند، شکننده نخواهد بود. همچنین اگر ظروف PVC گرم شوند، در صورت تماس با فلزات به آن‌ها می‌چسبند. هنگامی که ظرف نوع PVC را در مقابل شعله آتش نگه می‌داریم، با شعله زرد می‌سوزد، اما وقتی که شعله را دور می‌کنیم، به خاطر این‌که ظروف PVC دارای کلر هستند، به سرعت آتش خاموش می‌شود. در عوض پلی‌استایرن در هنگام سوختن با شعله دوده می‌کند.

او درباره موارد مصرف ظروف یک‌بار مصرف PVC و پلی‌استایرن می‌گوید: ظروف پلی‌استایرن در لیوان‌های آب، کارد، چنگال، قاشق و ظروف غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرند؛ برای مثال در چلوکبابی‌ها ظروفی که به صورت فوم هستند، نوعی پلی‌استایرن هستند که به آن‌ها گاز هگزان می‌زنند. این گاز در دمای ۱۶۰ درجه آزاد می‌شود و دمای غذای داخل ظرف نیز چون ۲۰۰ درجه است، بنابراین این گاز به همراه غذا به بدن انسان منتقل می‌شود.
گفتنی است، گاز هگزان عوارضی مانند سر درد را به همراه دارد.

مدیر امور پژوهشی سلولزی و بسته‌بندی مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران درباره ظروف‌ یک‌بار مصرف PVC در بسته‌بندی مواد غذایی نیز توضیحاتی می‌دهد: ظروف‌ یک‌بار مصرف PVC در بسته‌بندی مواد غذایی مانند گوشت مرغ و ماهی و بسته‌بندی کپسول‌های دارویی، آدامس و باتری به کار می‌روند. بسته‌بندی با این نوع ظروف در مورد مواد خشک زیان چندانی ندارد، اما برای مواد غذایی مرطوب امکان مهاجرت مونومر آزاد به داخل مواد غذایی و سپس بدن بسیار محتمل است.

اما خاکی‌فیروز به نکته جالبی نیز اشاره می‌کند: ضرر ظروف یک‌بار مصرف پلی‌استایرن در هنگام مصرف مواد نوشیدنی اسیدی و چرب مانند نوشابه و کاکائو، بسیار بیشتر از مصرف چای داغ است. در شرایطی که هنوز ضرر انواع دیگر ظروف یک‌بار مصرف مانند پلی‌اتیلن و پلی‌پروپلین به اثبات نرسیده است، در مورد ویژگی‌های آن‌ها می‌توان گفت که هر دوی این نوع ظروف، مات بوده و به ترتیب علامت‌های PE و PP پشت آن‌ها حک شده است؛ شکننده نبوده و با شعله آبی و زرد می‌سوزند و در هنگام سوختن چکه هم می‌کنند.

وی در ادامه درباره دلیل اصلی تولید این مواد در کشور به‌رغم زیان‌بار بودن مصرف آن‌ها توضیح می‌دهد: به این دلیل که استاندارد ظروف یک‌بار مصرف اجباری نیست، واحدهای تولیدی می‌توانند بدون مجوز به تولید اقدام کنند. در این زمینه باید تقاضای اجباری شدن استاندارد ظروف یک‌بار مصرف به مؤسسه ارایه شود تا در این مورد تصمیم‌گیری شود، اما متأسفانه تاکنون هیچ تقاضایی نشده است.
همچنین لزوم همکاری میان مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و معاونت غذا و دارو وزارت بهداشت در زمینه استفاده از ظروف یک‌بار مصرف کاملا حس می‌شود.
وی با بیان این‌که استفاده از ظروف یک‌بار مصرف شیشه‌ای و کاغذی بهتر از دیگر انواع آن‌هاست، تصریح می‌کند که در دنیا استفاده از ظروف پلی‌استایرن و PVC منسوخ شده و باید از رده خارج شوند.

روزنامه جام جم: در حالی که استفاده از پلاستیک ها در بسته بندی انواع مواد غذایی در حال حاضر رو به فزونی است و گرایش مردم به سمت ظروف یک بار مصرف افزایش یافته، متخصصان و کارشناسان ذی ربط تاکید می کنند ظروف یک بار مصرف که از منابع نفتی تولید می شوند، برای سلامت بدن مضر است.

این در حالی است که موسسات بهداشتی در تمام دنیا استفاده از ظروف یک بار مصرف را به جای استفاده از ظروف چند بار مصرف در مدارس، بیمارستان ها، رستوران ها و ادارات مفید می دانند.
این گرایش روزافزون موجب شده در کشور ما به دلیل ذات ارزان تکنولوژی تبدیل مواد پلاستیکی و بازیافتی به ظروف یک بار مصرف، مراکزی در نقاط مختلف، انباری ها، زیرپله ای ها و… بدون نظارت سازمان های متولی شکل بگیرند و زباله هایپلاستیکی را به ظروف یک بار مصرف تبدیل کند.

این در حالی است که معضل پراکنش زباله های پلاستیکی در جای جای کشور هم یکی از معضلات زیست محیطی است که به گفته کارشناسان اینظروف تا چندین سال در خاک می مانند و تخریب ناپذیرند.
از مشکل زیست محیطی ظروف یک بار مصرف پلاستیکی که بگذریم، به گفته دکتر مهناز قمی، عضو هیات علمی دانشگاه که دکترای شیمی تجزیه دارد، تلاقی مواد غذایی با مواد پلاستیکی به ایمنی، سلامت و حتی طعم غذا لطمه وارد می کند.
دکتر قمی تاکید می کند: هنگامی که غذای داغ در ظروف پلاستیکی شفاف، رنگی و حتی فومی ریخته می شود، بسیاری از گونه های سمی پلاستیکی به داخل مواد غذایی رخنه می کند و مواد سمی وارد غذا می شود.
وی می افزاید: برخلاف تصور ع

موم ظروف یک بار مصرف اسفنجی (فومی) مواد اسیدی را بیشتر به داخل خود می کشد و این ظروف بعد از ریختن مواد غذایی داغ، اسیدی و چرب به تدریج طی زمان دچار کاهش وزن می شوند و در واقع مواد سمی به غذا وارد و سپس در بافت چربی بدن ذخیره می شود و کم کم به یک ماده سرطان زا تبدیل خواهد شد.
دکتر قمی تاکید می کند: مواد سمی تجمع یافته در بافت چربی بدن بتدریج موجب خستگی، عصبیت، بی خوابی، کم شدن پلاکت ها و گلوبین، غیرعادی شدن کروموزوم ها وشیوع انواع سرطان ها خواهد شد.

وی می گوید: بتازگی اتفاق دیگری که در تولید ظروف یک بار مصرف افتاده، رنگی کردن این ظروف است که علاوه بر انتقال مواد تشکیل دهنده پلاستیک، سایر مواد افزودنی شیمیایی را هم به داخل غذا وارد می کند و اثرات سوء بیشتری بر سلامت مردم دارد.
استفاده از ظروف گیاهی
دکتر مهناز قمی توصیه می کند: گرچه ظروف یک بار مصرف گیاهی که عمدتا از نشاسته ذرت و گندم تهیه می شوند، کمی گران تر هستند، اما مردم باید برای سلامتی خود به سمت استفاده از این گونه ظروف بروند.
وی می افزاید: از آنجاکه ظروف زیست تخریب پذیر قابلیت تجزیه سریع در خاک را دارند، این گونه مواد اثرات سوء زیست محیطی نیز ندارند.
به گفته وی از آنجا که در ظروف یکبار مصرف گیاهی بین ماده غذایی و ظرف برهم کنش وجود ندارد، بنابراین می توان از آنها برای انواع غذاها و مایعات گرم و حتی روغنی استفاده کرد.
دکتر قمی می افزاید: درظروف یکبار مصرف گیاهی به دلیل ماهیت مواد تشکیل دهنده گیاهی و عمدتا نشاسته مواد سمی شیمیایی وارد غذا نمی شود و سلامت افراد را تهدید نمی کند، ضمن آن که از آنجا که این ظروف در خاک و طی مدت حداکثر ۶ ماه مانند برگ گیاهان پوسیده می شوند و به چرخه طبیعت برمی گردند، مشکلات یست محیطی پلاستیک ها را نیز ندارد.
توصیه وزارت بهداشت

وزارت بهداشت هم در راستای تامین و حفظ و ارتقای سلامت جامعه بر استفاده از ظروف یکبار مصرف گیاهی که دارای مجوز قانونی لازم از این وزارتخانه است، تاکید کرد.
به گزارش وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشکی، ظروف یکبار مصرف گیاهی (بر پایه نشاسته ذرت) که بتازگی در کشور تولید شده، هیچ مشکلی برای سلامتی استفاده کنندگان ایجاد نمی کند و به دلیل طبیعی بودن پلیمرهای آن، زیست تجزیه پذیر بوده و باعث تخریب محیط زیست نیز نمی شود.

وزارت بهداشت از وزارتخانه ها، سازمان ها و مراکز ذی ربط درخواست کرده است که به منظور ارتقای سطح سلامت جامعه ترتیبی اتخاذ کنند تا در تمامی مراکز طبخ، تهیه، عرضه و سرو مواد غذایی و آشامیدنی از جمله سلف سرویس ها، رستوران ها، تالارها، پانسیون ها و آبدارخانه های ادارات از ظروف یک بار مصرف گیاهی (بر پایه نشاسته ذرت) که دارای مجوز قانونی نیز از این وزارتخانه است، استفاده شود.
گفتنی است، استفاده از ظروفیک بار مصرفی که از مشتقات نفتی می باشد، علاوه بر تهدید سلامتی استفاده کنندگان، به دلیل تجزیه پذیر نبودن، سال ها در محیط زیست باقی می ماند و به عنوان یک آلاینده شیمیایی به زنجیره غذایی انسان برمی گردد. اخیرا برای اولین بار در کشور استفاده از پلیمرهای زیست تجزیه پذیر در خاورمیانه و کشورمان شروع شده و با فعال شدن

شعبات آن در سراسر کشور، تولید انواع ظروف یک بار مصرف بر پایه گیاهی آغاز شده است.
وزارت بهداشت، نیز به دلیل مورد تایید بودن این ظروف، استفاده از آن را به عموم توصیه می کند.
ذرت جای پلاستیک را در ظروف یک بار مصرف ایران می گیرد.
فناوری اطلاعات
با دستیابی ایران به فناوری ساخت ظروف گیاهی به عنوان اولین کشور آسیا
تا پایان سال آینده، زیر نظر وزارت بهداشت، بیش از نیمی از ظروف یک بار مصرف پلاستیکی سرطان زا در ایران با ظروف یک بار مصرف ساخته شده از پلیمرهای گیاهی زیست تخریب پذیر جایگزین می شود.
دکترامیدرضا هاشمی، محقق و مجری پروژه با اعلام این مطلب می گوید: ظروف یک بار مصرف گیاهی نه تنها عوارضی ندارد، بلکه پس از حداکثر ۶ماه نیز تجزیه می شود. با دستیابی به فناوری ساخت این ظروف، ایران پس از کشورهای آمریکا، انگلیس، آلمان و ایتالیا، پنجمین کشور جهان و اولین کشور آسیایی در کسب این موفقیت و ورود به عرصه انقلاب سبز جهانی محسوب می شود. به گفته دکتر هاشمی و به اذعان مقامات وزارت بهداشت، گزارش های متعدد علمی نشان داده است که ظروف یک بار مصرف پلاستیکی معمول در ایران باعث ایجاد انواع سرطان ها و حتی انتقال مواد خطرناک از طریق ژن ها از نسلی به نسل دیگر می شود ضمن این که ظروف یاد شده تا حدود ٣٠٠ سال نیز قابل تجزیه نمی باشد و در طبیعت باقی می ماند. مهندس رضایی مسئول بخش بسته بندی وزارت بهداشت نیز با تقدیر از دستاورد محققان ایرانی می گوید: وزارت بهداشت

نگهداری، حمل و بسته بندی غذا در ظروف پلاستیکی پلی استایرنی را ممنوع اعلام کرده است زیرا استفاده از این ظروف برای نگهداری مواد غذایی و نوشیدنی های با دمای بالای ۶۵ درجه سانتی گراد، سبب آزادشدن مواد خطرناک سرطان زا می شود. به گفته وی، ایران متاسفانه جزو معدود کشورهای جهان در استفاده بیش از حد از ظروف یک بار مصرف پلاستیکی پلی استایرنی است که امیدواریم به زودی این ظروف جایگزین ظروف گیاهی شود.دکتر امیدرضا هاشمی، می گوید: فناوری استفاده از بیومرهای گیاهی (پلیمرهای زیستی گیاهی) برای تولید ظروف یک بار مصرف توسط محققان ایرانی بومی شده و با عنوان «سنتز و تولید انبوه پلیمرهای گیاهی تهیه شده از نشاسته ذرت» به ثبت رسیده است. ما پس از ٣ سال مطالعه و تحقیق به این فناوری

دست یافتیم و علاوه بر فرمولاسیون ترکیبات و مواد لازم، ماشین آلات و تجهیزات مورد استفاده در این بخش را نیز خود طراحی کرده ایم.به گفته هاشمی که دوره دکترای شیمی تجزیه خود را در دانشگاه تربیت مدرس گذرانده است، در سال ٨۵ بالغ بر ۵٧٠ هزار تن ظرف یک بار مصرف پلاستیکی (ساخته شده از پلی استایرن) مورد استفاده قرار گرفت. وی می افزاید: باتوجه به مشکلات زیست محیطی ظروف پلاستیکی تولید شده از ترکیبات نفتی از جمله باقی ماندن آن در

خاک به مدت ٣٠٠ سال و نیز مخاطراتی که برای سلامت انسان به همراه دارد مانند سرطان زایی و حتی بروز تغییرات ژنی که به نسل های بعد نیز انتقال پیدا می کند، ما تصمیم گرفتیم همچون کشورهای پیشرفته که به سمت استفاده از مواد زیست تخریب پذیر بی خطر برای انسان رفته اند، در این راستا اقدام کنیم.کار روی پلیمرهای گیاهی در جهان از سال ١٩٧٠ و در زمان بحران نفت آغاز شد، در آن زمان کشورهای پیشرفته به فکر استفاده از موادی برای بسته بندی افتادند که وابسته به نفت و مشتقات آن نباشد، بنابراین پلیمرهای گیاهی ساخته شده با ترکیباتی مانند

سیب زمینی، ذرت و گندم مورد آزمایش قرار گرفت این پلیمرهای هیدروکربنی دارای خواص ضعیف پلیمری است که با تغییر و اصلاح آن ها می توان به ویژگی های پلیمرهای نفتی رسید. در حال حاضر در آ مریکا تمام رستوران های زنجیره ای معروف از ظروف بسته بندی گیاهی استفاده می کنند. بخش عمده کشورهای اروپایی نیز ظروف یک بار مصرف گیاهی را جایگزین ظروف بسته بندی حاصل از مشتقات نفتی کرده اند.شکل و ظاهر این ظروف کاملا مشابه ظروف پلاستیکی است با

این تفاوت که زیست تخریب پذیر است.دکتر هاشمی، در مورد ظروف یک بار مصرف پلاستیکی (پلی استایرن) می گوید: پلی استایرن بیش از ٣٠٠ سال برای تجزیه و بازگشت به طبیعت زمان لازم دارد. از سوی دیگر تمام محققان به این نتیجه رسیده اند که استفاده از این ظروف برای مواد غذایی گرم و داغ از نظر بهداشتی به هیچ عنوان مناسب نیست چون ظروف پلی استایرن همیشه مقداری استایرن آزاد در ترکیبات پلیمری خود دارد که فوق العاده سمی و سرطان زاست. زمانی که ظرف استایرن با مواد غذایی گرم و داغ و به ویژه چرب تماس پیدا می کند، استایرن آزاد آن وارد ماده غذایی می شود. البته باید توجه داشت که آب جوش نیز باعث جدا شدن استایرن آزاد از ظرف و ورود آن به آب می شود اما تماس این ظروف با غذای چرب و داغ باعث ورود تمامی استایرن های آزاد موجود در ظرف به ماده غذایی می شود و افرادی که به طور مستمر از غذاهای درون این ظروف استفاده می کنند، دچار بیماری های خطرناکی از جمله سرطان می شوند. انستیتو سرطان فرانسه میزان سرطان زایی ظروف پلی استایرنی را از درجه ٣ به درجه ٢ کاهش داده یعنی آن ها را مواد خطرناک اعلام کرده است.به گفته این محقق، ظروف یک بار مصرف فوم و غیر فوم موجود در

کشور دارای استایرن آزاد است، بنابراین استفاده از این ظروف، خطرات بسیار زیادی برای سلامتی انسان دارد.دکتر هاشمی می افزاید: تجزیه ظروف یک بار مصرف گیاهی برای بازگشت به طبیعت حداکثر ۶ ماه به طول می انجامد که پس از تجزیه نیز باعث حاصلخیزی خاک می شود.از سوی دیگر در ظروف یک بار مصرف گیاهی از آن جایی که مواد اولیه به کار گرفته شده برای ساخت، طبیعی و گیاهی است بنابراین حتی اگر غذا یا نوشیدنی داغ در آن ریخته شود، هیچ مشکلی ایجاد نمی کند و عوارضی هم ندارد. مصرف کم انرژی برای ساخت ظروف یک بار مصرف گیاهی از دیگر مزایای

آن است که باعث صرفه جویی در مصرف انرژی کشور می شود.این ظروف مورد تایید وزارت بهداشت است و به همین دلیل این وزارت خانه در گام اول به سازمان ها و ادارات توصیه کرده است که ظروف ساخته شده از پلیمرهای گیاهی را جایگزین ظروف پلاستیکی کنند.استفاده از ظروف گیاهی در سطح آمریکا و اروپا و حتی آسیا به سرعت در حال گسترش است و قرار است تمام ظروف بسته بندی و حتی کالاهای تبلیغاتی در المپیک ٢٠٠٨ چین که «المپیک سبز» نام گرفته است، از پلیمرهای گیاهی تولید شود. دکتر هاشمی با اشاره به این موضوع می گوید:در حال حاضر در ایران قیمت ظروف یک بار مصرف گیاهی تقریبا به اندازه بهای ظروف یک بار مصرف پلاستیکی است ولی در صورتی که جامعه به سمت استفاده از این ظروف گام بردارد بدون تردید قیمت آ ن بسیار کاهش خواهد یافت.هر چند این محصولات در کشورهای اروپایی به دلیل مزایایی که دارد از ظروف پلاستیکی گران تر است.وی توضیح می دهد: مواد تشکیل دهنده پلیمرهای گیاهی در نقاط مختلف دنیا براساس فراوانی مواد گیاهی فرق می کند. به طور مثال در اروپا از نشاسته سیب زمینی و در آمریکا از نشاسته ذرت و در استرالیا از نشاسته گندم استفاده می شود. هر چند نشاسته سیب زمینی از لحاظ پلیمری دارای بیشترین خاصیت است اما ما در ایران از نشاسته ذرت استفاده می کنیم چون تولید آن زیاد است.دکتر هاشمی می گوید: ما به همراه دیگر تولیدکنندگان قصد داریم تا پایان سال ٨٧ نیمی از ظروف یک بار مصرف را با پلیمرهای گیاهی جایگزین کنیم.وی در خصوص تولید محصولات دیگر از پلیمرهای گیاهی اضافه می کند: امروزه دیگر محدودیتی برای نوع کالا وجود ندارد و با پلیمرهای گیاهی انواع قطعات و وسایل ساخته می شود به طوری که در اروپا حتی قطعه ای را که برای کاشت توپ گلف در زمین قرار می دهند، دیگر بیرون نمی آورند چون از پلیمرهای گیاهی ساخته شده است و به سرعت می پوسد. مثال دیگر کیسه های پلاستیکی بیمارستانی است که دفن آن ها خطرناک می باشد شاید بتوان گفت مهم ترین

منبع آلودگی در بیمارستان ها کیسه های پلاستیکی است که برای انتقال لباس های بیماران و پزشکان به بخش لباسشویی بیمارستان استفاده می شود. در حال حاضردر کشورهای پیشرفته این پلاستیک ها را با پلیمرهای گیاهی تولید می کنند وحلالیت آن را در آب افزایش می دهند؛ به این ترتیب کیسه ها را به همراه لباس داخل ماشین لباسشویی قرار می دهند چون کیسه ها بعد از ١٠ دقیقه در آب جوش حل می شود. ما توان تولید بسیاری از وسایل را داریم چون به فناوری تولید این محصولات دست یافته ایم و حتی می توانیم روکش های دارویی، گیاهی زیست تخریب پذیر بسازیم که با محاسبه میزان و زمان لازم برای حلالیت کپسول دارو، به عنوان مثال دارو در روده

کوچک آزاد شود و تاثیر خود را بگذارد. دکتر هاشمی می افزاید: ما در مورد اسباب بازی ها هم تحقیقات زیادی کرده ایم.اسباب بازی وسیله ای است که کودک با آن بسیار سر و کار دارد و حتی خردسالان آن را به دهان هم می برند. با استفاده از پلیمرهای گیاهی می توان اسباب بازی هایی بی ضرر به جای اسباب بازی های پلاستیکی ساخته شده از مواد نفتی تولید کرد.مهندس رضایی، مدیر بخش بسته بندی وزارت بهداشت، می گوید: وزارت بهداشت در خصوص استفاده از ظرف های یک بار مصرف پلاستیکی بخشنامه ای صادر کرده که براساس آن نگهداری، بسته بندی و حمل انواع مواد غذایی در دمای بالای ۶۵ درجه در این ظرف ممنوع است، چون باعث آزاد شدن و ورود ترکیبات خطرناک به غذا یا نوشیدنی می شود.مهندس رضایی می افزاید:هم اکنون در کشورهای خارجی مثل اروپا و آمریکا از ظروف یک بار مصرف کاغذی یا گیاهی استفاده می شود، چون منومراستایرن بسیار خطرناک است به ویژه که در بسیاری از سازمان ها و ادارات هر روز برای سرو غذا از این ظروف استفاده می شود.به گفته مهندس رضایی، این موضوع یکی از افتخارات ملی ماست که با وجود مانع تراشی های کشورهای صاحب فناوری ساخت پلیمرهای گیاهی، محققان داخلی به

این فناوری دست پیدا کرده اند. وزارت بهداشت توصیه می کند از ظروف یک بار مصرف گیاهی برا

ی سرو غذا و نوشیدنی داغ استفاده شود چون دارای پایه گیاهی است و مشکلات و عوارض ناشی از ظروف پلاستیکی پلی استایرنی را ندارد.در حال حاضر فقط یک کارخانه این ظروف را تولید می کند ولی تا پایان سال جاری تعداد تولیدکنندگان به ٩ مجموعه می رسد و تا خرداد ماه ٨٧ نیز ١۶ واحد تولیدکننده این ظروف در کشور راه اندازی می شود.
بررسی روند بهبود کیفیت ظروف یکبار مصرف مورد استفاده در صنایع غذایی وایمنی آنها
مقدمه و هدف: امروزه استفاده از ظروف یکبار مصرف بدلایل مختلف از قبیل سهولت در مصرف ،صرفه جویی در وقت ،رعایت مسایل بهداشتی و غیره بطور روز افزونی رو به افزایش است از

آنجایی که بیشتر مواد بکار برده شده در ساخت این ظروف از انواع پلی مری می باشد در این مطالعه سعی شده است انواع این مواد ،همچنین مسایل مربوط به ایمنی و کاربرد صحیح آنها در حد امکان مورد بررسی قرار گیرد بعلاوه روند صدور پروانه های بهداشتی در مورد این ظروف از سال ۸۲ الی ۸۶ در استان اصفهان مورد مطالعه قرار می گیرند

روش اجرا: در این مطالعه واحد هایی معرفی شده توسط شرکت پتروشیمی مورد بررسی قرار گرفته و مواد اولیه استفاده شده هم جنین روش ساخت ، ازمونهای انجام گرفته بر روی این ظروف و شرایط فنی و بهداشتی این واحد ها این واحدها مطالعه گردید. به علاوه معایب و مزایای استفاده هر یک از این پلیمرها مورد مطالعه قرار گرفت
نتایج:
در این مطالعه معلوم گردید بیشترین انواع پلی مرهای مصنوعی مورد مصرف در ظروف یکبار مصرف عبارتند از :

پلی اتیلن(PE) ،پلی پروپیلن PP) ،) ،پلی استیرن( PS) ،پلی اتیلن ترفتالات PET) ) به علاوه کار بری مناسب هر یک از این پلیمرها برای انواع مختلف فراور ده های غذایی با توجه به منابع موجود بیان گردید.
بحث و نتیجه گیری:
به کار گیری شرایط مناسب فنی و بهداشتی هنگام تولید این فرآورده ها در اجرای مواد ۷ و ۸ و ۹ قانون مواد خوردنی ، آشامیدنی ، آرایشی و بهداشتی مصوب ۱۳۴۶ و همچنین مفاد مواد ۳۱ و ۳۴ قانون تعزیرات حکومتی در امور بهداشتی و درمانی مصوب ۱۳۶۷ مجمع تشخیص مصلحت تولید کنندگان ظروف مواد خوردنی ، آشامیدنی ، آرایشی و بهداشتی موظف به اخذ پروانه های بهداشتی از وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی می باشند .
همچنین مواد اولیه مصرفی در تولید ظروف مذکور لازم است دارای تأییدیه های بهداشتی از این وزارتخانه باشد .
انواع پلی مرهای مصنوعی مورد مصرف در ظروف یکبار مصرف :
پلی اتیلنPE ،پلی پروپیلن PP ،پلی استیرن PS،پلی اتیلن ترفتالات PET ،پلی کربنات PC ،پلی آمید PA
خود پلیمر ها به تنهایی خطر مسمومیت ندارد و به دلیل وزن مولکولی بالا عموماً خنثی بوده و قابل حل نمی باشند .

( درمواد غذایی ) ولی در فرآیند ساخت و تولید پلیمر مواد جانبی دیگری نظیر کاتالیزور ها وجود دارند که ممکن است ذرات آنها به همراه پلیمر وجود داشته باشد یا در صورت عدم تکمیل پلیمریزاسیون مونومرهای اولیه با پلیمر ساخته شده وارد محیط مصرف شود . بنابراین مسأله درجه خلوص پلیمرها به عنوان مسأله مهمی باید مورد توجه قرار گیرد .
 مواد افزودنی :
این ماد شامل نرم کننده ها ، پایدار کننده ها ، روان کننده ها ، ضد اکسنده ها و رنگدانه ها که به منظور بهبود خواص پلیمر به آن افزوده شده و البته با درصد ها دوزهای معینی افزوده می شوند . این مواد ممکن است به همان صورت اولیه یا به فرم شیمیایی تغییر شکل یافته به داخل مواد غذایی نفوذ کند . بدین ترتیب باید لیستی به عنوان لیست حد مجاز مصرف برای پلیمرها و افزودنی ها در نظر گرفته شود که در آن نوع پلیمر و مشخصات آن که برای استفاده در صنعت بسته بندی

مجاز است همچنین نوع و میزان افزودنی ها مجاز لیست شده باشد در تهیه لیست فرض بر این است که درجه حرارت مواد غذایی در تماس با مواد پلاستیکی از درجه انجماد تا درجه مناطق حاره قابل تغییر است و نوع ماده غذایی از نظر جامد خشک بودن همچنین آبکی بودن و چرب بودن و الکلی بودن مشخص می باشد .
 در مورد پلاستیکها که در تماس با مواد غذایی هستند این حقیقت وجود دارد که مقادیری از عناصر تشکیل دهنده آنها ( مونومرهای پلیمره نشده ، کاتالیزور و رنگدانه ها و افزودنی ها ) به مواد غذایی مهاجرت کنند که برای سلامتی انسان خطرناک می باشد . در بررسی مضرات پلاستیکی باید اولاً بررسی شود کدام نوع از این عناصر سمی بوده و برای سلامت انسان خطرناک هستند ثانیاً عناصری که امکان نفوذ آنها به داخل مواد غذایی وجود دارد تا چه حد قادر به نفوذ هستند و نفوذ آنها تا چه حد برای سلامتی انسان خطرناک است .

این ماد شامل نرم کننده ها ، پایدار کننده ها ، روان کننده ها ، ضد اکسنده ها و رنگدانه ها که به منظور بهبود خواص پلیمر به آن افزوده شده و البته با درصد ها دوزهای معینی افزوده می شوند . این مواد ممکن است به همان صورت اولیه یا به فرم شیمیایی تغییر شکل یافته به داخل مواد غذایی نفوذ کند . بدین ترتیب باید لیستی به عنوان لیست حد مجاز مصرف برای پلیمرها و افزودنی ها در نظر گرفته شود که در آن نوع پلیمر و مشخصات آن که برای استفاده در صنعت بسته بندی مجاز است همچنین نوع و میزان افزودنی ها مجاز لیست شده باشد در تهیه لیست فرض بر این است که درجه حرارت مواد غذایی در تماس با مواد پلاستیکی از درجه انجماد تا درجه مناطق حاره قابل تغییر است و نوع ماده غذایی از نظر جامد خشک بودن همچنین آبکی بودن و چرب بودن و الکلی بودن مشخص می باشد

قابل توجه مصرف کنندگان :
مصرف کنندگان ظروف یکبار مصرف باید به علامات اختصاری که در کف ظروف حک شده است توجه کنند مانند PP یا PS و … این علائم نشان دهند این است که اولاً تولید کننده ظروف بد ینوسیله سعی در اطلاع رسانی به مصرف کننده از نظر نوع کاربرد ظروف داشته است و ثانیاً هر یک از این علائم نشانگر نوع مصرف و کاربرد ظروف یکبار مصرف است .
روند صدور مجوزهای بهداشتی جهت تولید کنندگان ظروف یکبار مصرف در معاونت غذا و دارو ازفقط ۳ پروانه تاسیس درسال ۸۲ به به ترتیب تعداد ۳۱واحد دارای پروانه تاسیس ۱۶واحد دارای پروانه بهره برداری و صدور ۱۲پروانه ساخت از وزارت بهداشت در سال۸۶ می باشند.
در این تحقیق به بررسی فعل و انفعالاتی که ممکن است بین محصول و ماده بسته بندی صورت بگیرد که این فعل و انفعالاتی می تواند در سه بخش عمده : مهاجرت ،جذب و نفوذ طبقه بندی کرد.
مزایای استفاده از پلاستیکها
 ۱٫ در برابر تعداد زیادی از کالاهای بسته بندی شده که خاصیت اسیدی یا قلیایی دارند مقاوم می باشند .
 ۲٫ پلاستیکها به انرژی کمتری در تولید و شکل دهی نسبت به قوطی فلزی و بطری شیشه ای نیاز دارند .
 ۳٫ دارای وزن مخصوص کم ۹/۰-۵/۱گرم برسانتیمتر مکعب و قیمت نسبتا پایین هستند.
 ۴٫پلاستیکها از قابلیت شکل پذیری بالایی در دستگاههای اتوماتیک بسته بندی برخوردار هستند .
۵٫ با افزودن موادی تحت عنوان مکمل میتوان خصوصیات پلاستیک ها بهبود بخشید.
 ۶ . پلاستیکها رنج وسیعی از خواص فیزیکی و ممانعت کنندگی مخصوص مواد غذایی را دارا هستند.
 ۷٫ پلاستیکها نسبت به سایر مواد اولیه طرح پذیرتر میباشند

معایب پلاستیکها :
 مسئله بازیافت پلاستیکها
 در شرایط خاص که با مواد غذایی در تماس هستند امکان دارد به مواد غذایی انتقال یابند .
انواع پلی مرهای مصنوعی مورد مصرف در ظروف یکبار مصرف :
 پلی اتیلن با وزن مخصوص بالا HDPE
 پلی اتیلن با وزن مخصوص کم خطی LLDPE
 پلی پروپیلن PP
 پلی استیرن PS

 پلی اتیلن ترفتالات PET
 پلی کربنات PC
 پلی آمید PA
آزمایش مقدماتی تشخیص پلاستیکها :
 با حرارت دادن پلاستیکها زیر شعله می توان تا حدودی با ماهیت آنها پی برد در جدول زیر رفتار پلاستیکها در اثر احتراق نشان داده شده است

انحلال پذیری پلاستیکها :
یک روش ساده برای تشخیص پلاستیکها ، انحلال پذیری آن است . با بررسی انحلال پذیری ماده در حلال های مختلف احتمالاً می توان آن را با یک گروه از پلاستیکها تخصیص داد و طبیعتاً برای تشخیص کامل نمونه آزمایشات بیشتری مثلاً تعیین عناصر موجود آن لازم است . در جدول زیر انحلال پذیری و نامحلولی در بعضی حلال ها ذکر شده است .
عناصر تشکیل دهند مصنوعات پلیمری دو گروه هستند

پلیمر ها :
 خود پلیمر ها به تنهایی خطر مسمومیت ندارد و به دلیل وزن مولکولی بالا عموماً خنثی بوده و قابل حل نمی باشند . ( درمواد غذایی ) ولی در فرآیند ساخت و تولید پلیمر مواد جانبی دیگری نظیر کاتالیزور ها وجود دارند که ممکن است ذرات آنها به همراه پلیمر وجود داشته باشد یا در صورت عدم تکمیل پلیمریزاسیون مونومرهای اولیه با پلیمر ساخته شده وارد محیط مصرف شود . بنابراین مسأله درجه خلوص پلیمرها به عنوان مسأله مهمی باید مورد توجه قرار گیرد .

قابل توجه مصرف کنندگان
مصرف کنندگان ظروف یکبار مصرف باید به علامات اختصاری که در کف ظروف حک شده است توجه کنند مانند PP یا PS و … این علائم نشان دهند این است که اولاً تولید کننده ظروف بدینوسیله سعی در اطلاع رسانی به مصرف کننده از نظر نوع کاربرد ظروف داشته است و ثانیاً هر یک از این علائم نشانگر نوع مصرف و کاربرد ظروف یکبار مصرف است .
هشدارهای بهداشتی برای مصرف کنندگان
 بلعیدن و خوردن مواد پلی استایرنی با علائم خاصی در اثر حادثه خورده شدن که این ماده مشاهده نشده است . استفاده از پلی استایرن کریستال برای تولید لیوان و ظروف یکبار مصرف فقط برای مواد غذایی در دمای معمولی توصیه می شود . در دمای بالا منواستایرن باقی مانده درآن از آنها بیرون می زند که در دراز مدت بر روی سیستم اعصاب مرکزی و گلبول قرمز تأثیر سقی میگذارد . استفاده از این پلاستیک برای تولید قطعات پزشکی در در تماس با اعضاء و مایعات داخلی بدن قرار خواهند گرفت به هیچ وجه توصیه نمی شود . از گرم کردن مواد غذایی در ظروف پلی استایرن در مایکروفر خودداری شود .

 

پلاستیکهای بسته بندی در صنایع غذایی
پلاستیکها از جمله پلیمرهای مصنوعی به حساب می آیند، تحت دما و فشار پایین قابل ذوب و شکل پذیرهستند، مقاومت در برابر خوردگی ،عایق بودن، وزن کم و قیمت مناسب در دسترس قرار می گیرند، بنابراین آنها را به عنوان جزء لاینفک زندگی بشر قرار داده است.
در طی چند دهه گذشته پیشرفت و تکامل بسته بندی با پلاستیکهای گرمانرم برای غذاهای آماده ،غذاهای منجمد، لبنیات ،نوشابه ها ،نان و شکلات اهمیت و ضرورت بیشتری پیداکرده است. فیلم های سلولزی اولین کاربرد پلاستیکها در صنعت بسته بندی بودند. بتدریج فیلم های پلاستیکی دیگر نظیر پلی اتیلن مورد استفاده قرار گرفتند و بزودی مشخص گردید که فیلم های پلاستیکی ساده ، همیشه قادر به برآورده کردن تقاضای رو به افزایش حفاظت بهتر و در نهایت دوام بیشتر مواد غذایی نیستند. به همین دلیل تکنولوژی فیلم های مرکب اهمیت و تکامل بیشتری پیدا کرد.
انواع فیلم های پلاستیکی

۱- فیلم های سلوفان
۲- فیلم های پلی اولفین
۳- پلی وینیل کلراید
۴- پلی وینیلیدین کلراید
۵- پلی آمید(نایلون)
۶- پلی اتیلن ترفتالات
۷- اتیلن وینیل الکل
۸- فیلم های پوشش داده شده با لایه آلومینیوم
۹- فیلم های مرکب اکسترود شده همزمان
فعل و انفعال مواد پلاستیکی بسته بندی
مهاجرت: انتقال ترکیبات از سطح بسته بندی به محصول بسته بندی شده به واسطه واکنش فیزیکی یا شیمیایی (پدیده دو طرفه)
ترکیباتی که امکان مهاجرت دارند:
۱- بقایای فرآیند پلیمریزاسیون مثل مونومرها ،الیگومرها و حلالها
۲- ناخالصی های همراه ماده بسته بندی
۳- کلیه ترکیبات مشتق شده از پلیمر و افزودنی های عمدی بکار رفته در فرآیند تولید به جهت بهبود خواص پلیمرنظیر پلاستی سایزرها،آنتی اکسیدانها،روان کننده، ترکیبات رنگ دهنده و ضد اشعه ماوراءبنفش.

انواع مهاجرت از لحاظ میزان مواد مهاجرت کننده (کلی یا ویژه)
۴- جذب: جذب ترکیبات ماده غذایی یا محیط اطراف توسط ماده بسته بندی مخصوصا بواسطه جذب مواد طعمی از غذا و افت کیفیت
۵- کنترل شدت جذب:
۶- عوامل مرتبط با پلیمر :ویژگیهای یک پلاستیک شاخص ترین فاکتورهای کنترل کننده فرآیند جذب توسط آن می باشد این ویژگیها شامل طبیعت شیمیایی ،شکل شناسی فرمولاسیون،فرآوری و حتی شرایط نگهداری و مصرف پلیمر می باشند.

۷- عوامل مرتبط با ترکیب جذب شونده :غلظت، قطبیت، حضور سایر ترکیبات جذب کننده، اندازه و ساختار مولکولی ترکیب.
۸- عوامل خارجی: ساختار ماده غذایی، حرارت و رطوبت نسبی.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 69 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد