بخشی از مقاله
چکیده
به منظور بررسی تأثیر روغن سویا بر عملکرد جوجه هاي گوشتی، آزمایشی با استفاده از 288 قطعه جوجه گوشتی یکروزه سویه تجاري راس - مخلوط دو جنس - اجرا شد. جوجه ها به طور تصادفی در هشت گروه آزمایشی با سه تکرار تقسیم شدند. تیمار هاي آزمایشی عبارت بودند از:
شاهد - بدون روغن سویا - ، جیرهي حاوي روغن سویا در دوره آغازین، جیرهي حاوي روغن سویا در دوره رشد، جیرهي حاوي روغن سویا در دوره پایانی، جیره ي حاوي روغن سویا در دوره آغازین + رشد، جیرهي حاوي روغن سویا در دوره آغازین+ پایانی، جیرهي حاوي روغن سویا در دوره رشد + پایانی و جیرهي حاوي روغن سویا در کل دوره آزمایش. در پایان دوره وزن بدن بین گروههاي مختلف تفاوت معنی داري داشت
بطوري که بیشترین وزن بدن در گروه آزمایشی حاوي روغن در کل دوره آزمایش به دست آمد. مقایسه میانگین خوراك مصرفی براي گروه هاي مختلف تفاوت معنی داري نشان داد و براي گروه تغذیه شده با جیره هاي حاوي روغن سویا براي تمام دوره ي پرورش کمترین مقدار بود
ضریب تبدیل خوراك در گروه هاي مختلف تفاوت معنی داري داشت . - P<0/05 - چنانچه گروه حاوي روغن در کل دوره پرورش بهترین ضریب تبدیل را دارا بود. بالاترین شاخص تولید در گروه حاوي روغن در کل دوره مشاهده شد . نتایج نشان داد که بیشترین انرژي قابل متابولیسم مصرفی به ازاي یک کیلوگرم افزایش وزن در گروه شاهد به دست آمد و در بین گروهها اختلاف معنی داري وجود داشت
در نهایت با توجه به دو فراسنجه شاخص تولید و هزینه کیلوگرم خوراك به ازاي کیلوگرم افزایش وزن بدن، دو گروه آزمایشی برتر براي استفاده از روغن سویا به ترتیب شامل: گروه حاوي روغن در دوره هاي رشد+ پایانی و گروه حاوي روغن در کل دوره می باشند.
مقدمه
اهمیت تغذیه زمانی بر ما روشن می شود که بدانیم 55 تا 75 درصد کل هزینه پرورش طیور مربوط به تأمین مواد غذایی آنها است. در پرورش طیور بازده مواد غذایی از اهمیت زیادي برخوردار است و کوشش در جهت بهبود این بازده به منزله کاهش هزینه هاي تولید است. از مهمترین عوامل تغذیه اي که بر روي تولید و بازده غذایی طیور تأثیر بسزایی می گذارند انرژي جیره می باشد. چربی به عنوان ماده غذایی با انرژي زیاد، می تواند در این زمینه اهمیت زیادي داشته باشد
بر اساس نتایج آزمایشی روغن هاي گیاهی مانند روغن سویا که حاوي سطح بالایی از اسید هاي چرب غیر اشباع می باشند نسبت به چربی هاي حیوانی مانند چربی خوك و پیه، قابلیت هضم بیشتري دارند
نتایج آزمایشی نشان داد که در گروه تغذیه شده با پیه در مقایسه با گروه شاهد یا گروه تغذیه شده با روغن سبوس برنج، ضریب تبدیل خوراك افزایش یافت. همچنین مشخص شد که هزینه خوراك به ازاي تولید یک کیلو وزن زنده در جوجه هایی که در دوره آغازین 1 درصد و در دوره پایانی 4 درصد با روغن سبوس برنج تغذیه شده بودند کمترین مقدار بود. نتایج کلی نشان داد که استفاده از روغن و یا چربی به جز اثر بر مصرف خوراك بر سایر فاکتورها اثري ندارد. و با مکمل نمودن روغن برنج در جیره افزایش وزن بدن، مصرف خوراك، ضریب تبدیل خوراك و هزینه خوراك به ازاي یک کیلو وزن زنده بهبود می یابد. نشان داده شد که در مرحله آغازین، هیچ اختلاف معنی داري در بین گروه آزمایشی مختلف در مورد مصرف خوراك، اضافه وزن و ضریب تبدیل خوراك وجود نداشت - . - 5 نتایج بررسی هاي مختلف حاکی از آن است که توانایی جوجه هاي گوشتی در هضم چربی و اثر آن بر عملکرد آنها در سنین مختلف متفاوت است. لذا هدف از این تحقیق این است که مناسب ترین دوره سنی جوجه هاي گوشتی براي استفاده از چربی - روغن سویا - مورد بررسی قرار گیرد.
مواد و روش ها
در این آزمایش از 288 قطعه جوجه یک روزه گوشتی سویه راس 308 استفاده شد. این آزمایش در ایستگاه تحقیقات علوم دامی شهرستان خرم آباد اجرا شد. به منظور تأمین احتیاجات غذایی جوجه هاي گوشتی، هشت جیره آزمایشی در هر دوره پرورش با استفاده از نرم افزار UFFDA و بر اساس جداول احتیاجات غذایی جوجه هاي گوشتی راس 308 تهیه شد
میزان انرژي قابل سوخت و ساز در دوره هاي آغازین، رشد و پایانی به ترتیب 2850، 2900 و 2950 کیلو کالري در کیلوگرم در نظر گرفته شد. طول دوره آزمایش هفت هفته بود و جیره هاي غذایی به صورت آزاد در اختیار جوجه ها قرار داشتند. در پایان هر دوره آزمایشی - آغازین، رشد و پایانی - جوجه هاي هر تکرار - واحد آزمایشی - بعد از سه ساعت قطع دان توزین شدند. به علت اینکه در طول دوره آزمایش در بعضی واحدهاي آزمایشی تلفات وجود داشت، بنابراین محاسبه دقیق خوراك مصرفی بر اساس روز مرغ1 براي هر واحد محاسبه گردید. در این آزمایش صفات افزایش وزن بدن، خوراك مصرفی، ضریب تبدیل خوراك، درصد ماندگاري، شاخص تولید، مقدار انرژي قابل متابولیسم مصرفی به ازاي یک کیلوگرم افزایش وزن و هزینه هر کیلوگرم خوراك به ازاي یک کیلوگرم افزایش وزن اندازه گیري شد.
گروه هاي آزمایشی شامل: - 1 گروه شاهد - فاقد روغن سویا - ، - 2 گروه حاوي روغن سویا در دوره آغازین، - 3 گروه حاوي روغن سویا در دوره رشد، - 4 گروه حاوي روغن سویا در دوره پایانی، - 5 گروه حاوي روغن سویا در دوره آغازین+ رشد، - 6 گروه حاوي روغن سویا در دوره آغازین + پایانی، - 7 گروه حاوي روغن سویا در دوره رشد+ پایانی، - 8 گروه حاوي روغن سویا در کل دوره آزمایش.
در مجموع 24 واحد آزمایشی با 3 تکرار وجود داشت و در هر واحد آزمایشی تعداد 12 قطعه جوجه یک روزه - مخلوط نر و ماده - پس از توزین گروهیبا - وزن تقریباً یکسانبه - صورت تصادفی توزیع و گروه هاي آزمایشی به صورت کاملاً تصادفی به واحدهاي آزمایشی اختصاص داده شدندتجزیه. و تحلیل داده ها بر اساس طرح کاملاً تصادفی با استفاده از نرم افزار SAS صورت گرفت و مقایسه میانگین ها با آزمون چند دامنه اي دانکن انجام شد
نتایج و بحث
افزایش وزن بدن : افزایش وزن بدن در تیمارهاي مختلف نشان میدهد که بیشترین وزن بدن در تیمار حاوي روغن در کل دوره به دست آمد که جز با تیمارهاي حاوي روغن در دوره آغازین+پایانی، تیمار حاوي روغن در دوره آغازین+رشد و تیمار حاوي روغن در دوره رشد با سایر تیمارها تفاوت معنی داري داشت . - P<0/05 - همچنین کمترین وزن بدن در تیمار حاوي روغن در دوره پایانی بدست آمد. در آزمایشی بر روي جوجه هاي گوشتی مشخص پرندگانی که در سن 0 تا 10 روزگی جیرههاي حاوي چربی دریافت نمودند نسبت به جیره هاي فاقد چربی افزایش وزن بیشتري داشتند که با نتایج تحقیق حاضر مطابقت دارد که احتمالاً به دلیل سازگاري دستگاه گوارش و مصرف بیشتر چربی نسبت به سایر گروهها افزایش وزن بیشتري را نشان دادند - . - 3 در پژوهشی بر روي جوجههاي گوشتی نشان داده شد گروهی از جوجهها که از هفته چهارم 28 - روزگی - از جیرههاي حاوي چربی استفاده نموده اند نسبت به گروه شاهد بهبود وزن داشتند، اما این بهبود وزن نسبت به گروه شاهد معنیدار نشد که این نتیجه با پژوهش حاضر مطابقت ندارد
در آزمایشی اثر منابع و سطوح مختلف چربی را بر روي عملکرد جوجههاي گوشتی بررسی شد و مشخص شد که
افزودن چربی به طور معنی داري باعث افزایش وزن بدن جوجه ها نسبت به گروه شاهد می گردد که با نتایج پژوهش حاضر مطابقت دارد
ضریب تبدیل خوراك: میانگین ضریب تبدیل خوراك براي کل دوره نشان میدهد که پایینترین ضریب تبدیل در تیمار
حاوي روغن در کل دوره به دست آمد. همچنین بیشترین ضریب تبدیل خوراك نیز در تیمار فاقد روغن - شاهد - به دست آمد. در بررسی اثر منابع و سطوح مختلف چربی بر روي جوجههاي گوشتی مشخص شد که افزودن سطح 5 درصد چربی به جیره طیور و کشتار در هفته هفتم دوره پرورش باعث میشود که ضریب تبدیل غذا در حدود 6 درصد بهبود یابد
بهبود ضریب تبدیل غذا در اثر استفاده از چربی به علت استفاده بهتر از انرژي جیرههاي حاوي چربی و نیز اثر ویژه دینامیک چربی است که ممکن است به دلیل کاهش حرکات مواد غذایی در دستگاه گوارش باشد.
شاخص تولید: با در نظر گرفتن کل دوره پرورش بالاترین شاخص تولیدي با مقدار 281 در تیمار حاوي روغن در کل
دوره به دست آمد و هم چنین پایینترین شاخص تولیدي در بین تیمارهاي مختلف با مقدار252 در تیمار شاهد - فاقد روغن - به دست آمد.
هزینه یک کیلوگرم خوراك به ازاي یک کیلوگرم افزایش وزن: نتایج مربوط به محاسبه هزینه یک کیلوگرم خوراك به ازاي یک کیلو افزایش وزن و مقایسات میانگین آنها در جدول 2 نشان داده شده است. چنان چه ملاحظه میشود تیمار حاوي روغن در دوره آغازین+ رشد با مقدار 5452 ریال بیشترین هزینه یک کیلوگرم خوراك به ازاي یک کیلو افزایش وزن را داشته است که با تیمار شاهد - فاقد روغن - تفاوت معنیداري نشان نداد . - P> 0/05 - هم چنین نتایج نشان میدهد که تیمار حاوي روغن در دوره رشد+ پایانی با مقدار 5061 ریال کمترین هزینه یک کیلوگرم خوراك به ازاي یک کیلو افزایش وزن را دارد که با تیمار حاوي روغن در کل دوره تفاوت معنیداري ندارد . - P>0/05 - چنانچه ملاحظه میشود
هزینه یک کیلوگرم خوراك به ازاي یک کیلو افزایش وزن علاوه بر تیمار شاهد در سایر تیمارهایی که در دوره آغازین از جیره حاوي چربی استفاده کردند نسبت به سایر تیمارها بیشتر بود و احتمالاً دلیل این موضوع این است که جوجهها در دوره آغازین قادر به هضم کامل چربی نیستند و بهتر است که مقدار کمتري از چربی در جیره آغازین استفاده شود.
