بخشی از مقاله
چکیده
اهداف: هدف از این مطالعه، تعیین رابطه ی بین عوامل روانی- اجتماعی و رفتارهای مراقبت از خود در سالمندان دچار نارسایی قلبی مزمن بود. روش پژوهش: در این مطالعه 184 سالمند مبتلا به نارسایی قلبی مزمن از 4 بیمارستان آموزشی با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. علایم افسردگی با استفاده از "مقیاس افسردگی سالمندان" بررسی شد.
حمایت اجتماعی با استفاده از "مقیاس چندوجهی ادراک حمایت اجتماعی" ارزیابی شد. جهت بررسی رفتار مراقبت از خود از "پرسشنامه اروپایی رفتار مراقبت از خود در نارسایی قلبی" استفاده شد. یافته ها: میانگین نمره مراقبت از خود - 31/86 ± 8/09حداقل 13 و حداکثر - 54 و با 95 در صد فاصله اطمینان بین 30/86 تا 33/04 بود. متغیرهای وضعیت زندگی - - P=0,001، درآمد - - P=0,003، تجارب قبلی - - P<0,001 ارتباط معنی داری با رفتار مراقبت از خود داشتند.
در بین سالمندانی که از خود خوب مراقبت نمی کردند، نسبت شانس علایم افسردگی بالاتر - - P<0.001 و میانگین نمره مقیاس چند وجهی ادراک حمایت اجتماعی پایین تر - P<0.001 - بود. نتایج: شناخت عوامل روانی -اجتماعی رفتارهای مراقبت از خود در سالمندان دچار نارسایی قلبی مزمن، ضروری به نظر می رسد.
-1 مقدمه
به نظر می رسد عوامل روانی - اجتماعی مانند علایم افسردگی، طرز تلقی فرد از دریافت حمایت اجتماعی، و وضعیت اقتصادی- اجتماعی بر روی پیش آگهی بیماری و میزان مرگ و میر بیماران دچار نارسایی قلبی نقش قابل توجهی داشته باشد
احتمال این که بیمار، رفتاری خاص را در پیش بگیرد یا نگیرد، تحت تاثیر عوامل فرهنگی یا نگرشی نظیر تجارب قبلی آنها است
آموزش قبل از ترخیص از بیمارستان، عامل مهمی در مراقبت از خود است
اما یادگیری وقتی بصورت مطلوب روی می دهد که فراگیر، آماده ی یادگیری باشد. علاوه بر این، بیماران انتظار دارند که با آنان با احترام رفتار شود و رضایت از مراقبت از دیگر متغیرهایی است که بر توانایی مراقبت از خود تاثیرگذار است
علایم افسردگی، شایع ترین اختلال خلق در بیماران با نارسایی قلبی است که طیف شیوع آن از %13-77 متفاوت است
به نظر می رسد افسردگی علایم نارسایی قلبی نظیر تنگی نفس و خستگی را تشدید می کند و ممکن است در بستری شدن مکرر آنها نقش داشته باشد
همچنین افسردگی می تواند عامل عمده ای در عدم تبعیت از رژیم درمانی و برنامه های ورزشی باشد - . - Moser, 2006 عامل شایع دیگری که به نظر می رسد با تبعیت از رژیم درمانی همراه باشد، حمایت اجتماعی است
کافی بودن حمایت اجتماعی ممکن است تاثیر مثبت در رفتارهای مراقبت از خود نظیر کنترل وزن روانه و دنبال کردن رژیم غذایی کم سدیم - - Sayers et al, 2008 و تبعیت از رژیم دارویی داشته باشد - . - Wu et al , 2013 برعکس، حمایت اجتماعی ممکن است اثر منفی بر مراقبت از خود داشته باشد اگر این فعالیت ها، در تضاد با اعمال سایر اعضای خانواده باشد
برخی مطالعات نشان می دهد پایین بودن وضعیت اقتصادی- اجتماعی می تواند عامل مهمی در ضعف مراقبت از خود در نارسایی قلبی باشد
افسردگی، حس خصومت، و انزوای اجتماعی همگی در اقشار پایین تر جامعه بیشتر دیده می شود
علی رغم شیوع مشکلات روانی - اجتماعی، شواهد کافی برای طراحی استراتژی های بهبود رفتارهای مراقبت از خود در سالمندان با نارسایی قلبی وجود ندارد. تعیین عوامل موثر بر رفتارهای مراقبت از خود در نارسایی قلبی می تواند در ارایه مداخلات هدفمند، مفید واقع شود. هدف از مطالعه ی حاضر تعیین ارتباط بین عوامل روانی - اجتماعی و رفتارهای مراقبت از خود در سالمندان با نارسایی قلبی بود.
-2 روش کار
این مطالعه توصیفی - همبستگی- مقطعی جهت تعیین پیش بینی کننده های رفتارهای مراقبت از خود در سالمندان دچار نارسایی قلبی انجام شد. 184 بیمار با روش نمونه گیری در دسترس از 4 بیمارستان آموزشی انتخاب شدند. بیمارانی وارد مطالعه شدند که با تشخیص نارسایی قلبی مزمن توسط پزشک متخصص قلب بستری شده بودند. معیارهای ورود شامل سابقه ی حداقل شش ماه ابتلا به نارسایی قلبی، سن بزرگتر یا مساوی 60، تثبیت وضعیت بیمار - 1-2 روز پس از بستری - ، آگاهی به زمان، مکان و شخص بود. معیارهای خروج مشکلات ارتباطی نظیر کم شنوایی شدید و عدم وجود سمعک، مشکلات گفتاری، و آسیب شناختی شدید با استفاده از ازمون مختصر شناختی - نمره ی زیر - Hodkinson, 1972 - - 4 و عدم همکاری بیمار بود.
پس از کسب رضایت نامه کتبی، اطلاعات هر بیمار، بوسیله ی فردی که در مراقبت از او نقش نداشت، گردآوری شد. این مطالعه در راستای موازین اخلاقی اعلامیه هلسینکی بود. در این مطالعه، رفتارهای مراقبت از خود قبل از بستری شدن، بررسی شد.
1-2 ابزارهای اندازه گیری
ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه بود. متغیرهای جمعیت شناختی شامل سن،جنس، محل اقامت، وضعیت زندگی، سطح تحصیلات و درآمد بود. تجارب قبلی شامل سابقه ی بستری شدن به دلیل نارسایی قلبی طی شش ماه گذشته، سابقه ی آموزش در مورد نارسایی قلبی، رضایت از آموزش و رضایت از درمان بود.
وضعیت شناخت با استفاده از نسخه ی فارسی آزمون مختصر شناختی - - Foroughan et al, 2008 اندازه گیری شد. این پرسشنامه دارای 10 سوال است و به هر پاسخ صحیح یک نمره تعلق می گیرد. نمره ی 6 و پایین تر نشان دهنده ی آسیب شناختی است 0-3 - آسیب شناختی شدید و 3-6 آسیب شناختی متوسط - . حساسیت و ویژگی نقطه برش 7 در مطالعات مختلف، به ترتیب 81 تا 91/5 و 82/4 تا 84 گزارش شده است - Gomez de Caso et al, 1994; Sarasqueta et . - al, 2001;Villarejo & Puertas-Martin, 2011در کشور ما، نقطه برش ایده آل 6 تعیین شده و حساسیت و ویژگی 85 و 99 درصد داشته است . - Foroughan et al, 2008 - در مطالعه ی حاضر، آلفای کرونباخ 0/76 بود.
علایم افسردگی بوسیله ی مقیاس افسردگی سالمندان بررسی شد که درآن نمره 5 و بالاتر نشان دهنده ی حالت افسردگی است - . - Yesavage et al, 1983 حساسیت و ویژگی آن بترتیب 81 تا %97 و 78/4 تا %85 گزارش شده است . در کشور ما حساسیت و ویژگی نقطه ی برش 6 بترتیب 0/9 و 0/83 بوده است - - . - - Malakouti et al , 2006 در مطالعه ی حاضر آلفای کرونباخ 0/7 بود.
