بخشی از مقاله
چکیده
جهانی شدن در مقام روندي از دگرگونیها و تحولات از مرزهاي سیاست و اقتصاد فراتر رفته و علم، فرهنگ و سبک زندگی را دربرمیگیرد. از این جهت جهانی شدن پدیدهاي چند بعدي است که قابل تسري به عرصههاي گوناگون علمی، اقتصادي، سیاسی، اجتماعی، دینی، اخلاقی، حقوقی، فرهنگی و فناوري است که نتایج قهري آن بسیاري از ارکان ارزشی جوامع را متاثر میسازد.
از منظر یونسکو، پدیدهي جهانی شدن به معنی اختلاط و در هم نوردیده شدن مرزها، بر آموزش عالی تاثیرگذار است و بینالمللی شدن آن، گزینهاي است که براي پاسخگویی به فرصتها و چالشهاي جهانی شدن اختیار میشود. از این رو ضرورت بررسی چگونگی گسترش کمی و کیفی فرصتهاي آموزشی در آن انکارناپذیر است، که این بررسی چگونگی مواجه شدن با چالشها و فرصتهاي پیش آمده از جهانی شدن را بینالمللی سازي آموزش عالی گویند.
به طور کلی هدف عمده بینالمللی سازي آموزش عالی توسعهي دانش، توانایی، نگرش و ارزشهایی است که در سطح بین-المللی شناخته شده است. بر این اساس، پژوهش حاضر، با رویکردي توصیفی با هدف بررسی تهدیدهایی چون علاقه ملتها به حفظ تقیدات فرهنگی، واقعیتهاي سیاسی و امنیت ملی، هزینهها و ...، و فرصتهایی چون تبدیل آموزش استاد محور به دانشجو محور، ازبین رفتن محدودیت زمان و مکان و ...، در بینالمللی شدن آموزش عالی میپردازد.
در این راستا براي شناخت و بررسی تهدیدها و فرصتهاي بینالمللی شدن آموزش عالی، ابتدا به شرح و توصیف مفاهیم جهانی شدن و بین-المللی شدن اشاره میشود و سپس ضمن تشریح دلایل ضرورت بینالمللی شدن آموزش عالی در ایران، به شناسایی عوامل، شرایط، منابع، امکانات، تنگناها و فرصتهاي مناسب براي آن میپردازد. در نهایت، محقق ضمن جمعبندي پژوهش، راهکارهایی چون افزایش مبادلات استاد و دانشجو در سطح بینالمللی، افزایش همکاريهاي بینالمللی، تبادل موضوعات و عناوین پژوهشی و ... را براي بینالمللی سازي آموزش عالی را با توجه به فرصتها و تهدیدهاي پیش رو، ارائه میدهد.
مقدمه
با گسترش روز افزون وسایل ارتباط جمعی و افزایش سرعت انتقال اطلاعات در هزاره سوم میلادي، ضرورت شناخت متقابل فرهنگها و ملتها امرزه بیش از هر زمان دیگري احساس میشود؛ چرا که با افزایش سرعت انتقال اطلاعات، امکان بروز سوء تفاهمها بیشتر شده است و چنانچه کشورها به نحو صحیح میراث و دستاوردهاي علمی و فناوري امروزي خود را بیان نکنند و خود در صدد کسب اطلاعات صحیح از محیط علمی بینالمللی برنیایند، زیانهاي فراوانی خواهند دید.
توسعه همکاريهاي علمی بینالمللی در دنیاي امروز و به خصوص در حوزه علوم و فناوري، شالوده اصلی رشد و توسعه علمی هر کشور در فرایند توسعه اقتصادي محسوب میشود و باید با توجه به روند جهانی شدن که تاثیر بسزایی بر افزایش همکاريهاي علمی و تحقیقاتی در سطح منطقهاي و جهانی دارد، مورد توجه خاص قرار گیرد
پرداختن به مسئلهي جهانی شدن نه از منظر مقابله به معناي متوقف کردن یک جریان پیشرونده، بلکه به معناي شناسایی پیامدها در حوزههاي خاص و ارائه راهکار در جهت تبدیل تهدیدها به فرصتها می تواند راهگشا باشد
از منظر یونسکو، پدیدهي جهانی شدن به معنی اختلاط و در هم نوردیده شدن مرزها، بر آموزش عالی تاثیرگذار است و بینالمللی شدن آن، گزینهاي است که براي پاسخگویی به فرصتها و چالشهاي جهانی شدن اختیار میشود
در واقع بینالمللی شدن2 اصطلاحی است که بیشتر دربارهي ابعاد بینالمللی آموزش عالی و آموزش بعد از دوره متوسطه به کار رفته و به طرق مختلف در کشورهاي گوناگون به وسیله ذينفعان، متفاوت تفسیر و استفاده شده است
به طور کلی هدف عمده بینالمللی سازي4 آموزش عالی توسعهي دانش، توانایی، نگرش و ارزشهایی است که در سطح بینالمللی شناخته شده است
براساس آمار اعلام شده در سال 2005 از سوي یونسکو6، در سال 2004، 2/5 میلیون دانشجوي بینالمللی در در سراسر دنیا وجود داشته و این گونه پیش بینی شده است که این آمار به 7/2 میلیون نفر در سال 2005 خواهد رسید و آنچه جالب توجه است وجود کشورهایی آسیایی چون سنگاپور و آسیایی و مسلمان چون مالزي در بین کشورهاي پیشتاز در جذب دانشجویان بینالمللی است و این امر نشان دهندهي میزان توجه و اولویتی است که این کشورها براي آموزشهاي بینالمللی و بینالمللی سازي دانشگاهها در راستاي پاسخگویی به نیازهاي متنوع جهت ورود به آموزش عالی8 قایل شدهاند.
جهانی شدن و آموزش عالی
جهانی شدن، صرفنظر از دیدگاهی که در مقابل آن اتخاذ میکنیم، دلالتهایی را براي آموزش عالی به همراه دارد. »در هزاره جدید، در نتیجهي "جهانی شدن"9، جهان به طور روز افزونی به هم پیوسته میباشد، در پاسخ به این پدیده، موسسات آموزش عالی در ماموریت خود، ارزیابی دوباره دارند
