بخشی از مقاله
چکیده
کارآفرینی نیروی محرکه توسعه اقتصادی به حساب می آید. سه دلیل مهم توجه به موضوع کارآفرینی، تولید ثروت، توسعه تکنولوژی و ایجاد اشتغال مولد است. در این راستا گردشگری یکی از بخش های اقتصادی است که بدلیل ایجاد ارتباط و نظم بین گردشگر بعنوان انسان جستجوگر و متحور و تنوع طلب با طبیعت و اماکن و آثار باستانی به درجه بالایی از مشارکت کارآفرینانه نیاز دارد .
با توجه به اهمیت کارآفرینی در تولید ثروت و ویژگی گردشگری به عنوان ابزاری بالقوه برای توزیع و باز تولید در تمامی سطوح جامعه، به نظر می رسد هم افزایی کارآفرینی در حوزه گردشگریروستایی می تواند به عنوان کمک موثری جهت توسعه و توانمند سازی روستا های میزبان قلمداد گردد. در این مقاله ضمن اشاره به تعاریف ، مفاهیم و ویژگی های کارآفرینی و گردشگری روستایی به الزامات توسعه کارآفرینی و ارائه راه کارهایی جهت ارتقای سطح کارآفرینی در صنعت گردشگری روستایی پرداخته خواهد شد. روش تحقیق در این مقاله از نوع کتابخانه ای و استفاده از منابع قابل اعتماد داخلی و خارجی می باشد .
مقدمه
در دنیایی که شرایط محیطی با تغیرات سریع و شتابانی روبرو است ، صاحبان کسب و کار مختلف همواره با تغییر سلایق و نیاز های بازار روبه رو هستند . فایق آمدن بر چالش های رقابتی و محیط پر آشوب حاصل از این تغییرات به مدیران و افرادی خلاق ، ریسک پذیر و آگاه به فرصت های محیطی نیاز دارد. در گونه شناسی مردم ، از گروهی از افراد به نام کار آفرین یاد می شود این افراد قادرند با مدیریت صحیح منابع و تهدیدات را به فرصت و فرصت ها را به ثروت تبدیل کنند - گرجی، . - 1391 کار آفرینی نیروی اصلی توسعه اقتصادی به حساب می آید که با استفاده از تغییر و نوآوری ، رشد تولید و خدمات را به وجود می آورد .
در این راستا بسیاری از کشور های جهان با پذیرش گفته شومپیتر مبنی بر اینکه »کارآفرینی موتور توسعه است« معتقدند کار آفرینی نقش اجتناب ناپذیری در بهبود بهره وری و ارتقای رشد اقتصادی ایفا کرده و در واقع مترادف با موفقیت فردی ، سازمانی و ملی است - هاشمی، . - 1386 از سوی دیگر محققان و صاحب نظران مختلف ، پس از بررسی تجارب کشورها و مناطق مختلف از توسعه گردشگری ، متفق القول بر نقش پر رنگ جوامع محلییا روستایی به عنوان جامعه میزبان ، در موفقیت فعالیت های گردشگری در منطقه تاکید می ورزند و از آن به عنوان اصلی ترین عنصر توسعه این گونه فعالیت ها یاد می کنند .
بر اساس همین نتایج آنها معتقدند که در نواحی کمتر توسعه یافته مانند روستاها، توسعه گردشگری باید در وهله نخست پاسخی برای برآورده ساختن نیاز های اقتصادی ساکنان داشته باشد و در این میان فقر و بی کاری دو مشکل عمده در این نواحی محسوب می شوند که توسعه فعالیت های گردشگری باید بتواند در کاهش این مشکلات ثمر بخش باشد - غنیان، . - 1389
افزایش جمعیت در نواحی شهری، خاستگاه بسیاری از شهرنشینان در روستا، وجود مناطق بکر و مستعد گردشگری در نواحی روستایی و قرار گرفتن اکثر جاذبه های گردشگری در نواحی بیرون از شهر های امروزی، فزونی گرفتن تقاضا را در بخش گردشگری نواحی روستایی و قرار گرفتن اکثر جاذبه های گردشگری در نواحی بیرون از شهرهای امروزی، فزونی گرفتن تقاضا را در بخش گردشگری نواحی روستایی به ویژه در دهه های اخیر ، با افزایش بیشتری نیز روبرو کرده است.
با توجه به تعاریف متعددی که از سوی محققان این امر ارائه گردیده است گردشگری روستایی دارای ویژگیهایی ازین دست است که : - 1 - فعالیتهای گردشگری در مناطق روستایی رخ می دهد، - 2 - فعالیتهای گردشگری مرتبط با زندگی روستایی می باشند، - 3 - علائق گردشگران مبتنی بر تولیدات کشاورزی ، سبک زندگی کشاورزان و و آداب و رسوم سنتی اقوام می باشد، - 4 - و گردشگری روستایی باید به شیوه ای پایدار توسعه یابد. - غنیان، خانی، بقایی ، - 1390
گسترش گردشگری روستایی باعث روی آوردن مردم به فعالیتهای سازنده و رونق اقتصادی و کاهش فقر می شود که گسترش خدمات اجتماعی و رشد سرمایه گذاری را در مناطق مختلف در پی خواهد داشت. بنا بر این گردشگری روستایی با ایجاد تقاضاهای جدید موجب به وجود آمدن فرصت های جدید شغلی، ارتقای سطح درآمدی خانواده، تعامل فرهنگ ها، افزایش سطح آگاهی ها تغییر در ساختار های موجود و ایجاد زیر ساخت ها و بستر های لازم برای توسعه فعالیت های مختلف شده است و که این مارد همه پایه و اساس توسعه روستایی هستند.
همچنین تحرک و پویایی را در جوامع روستایی ایجاد کرده و زمینه را برای افزایش سرمایه گذاری ، ایجاد بنگاه های مختلف اقتصادی به ویژه برای کسب و کار های کوچک و متوسط و تحریک کارآفرینان و توسعه کار آفرینی فراهم می کند. گردشگری روستایی یکی از بخش های اقتصادی است که به درجه بالایی از مشارکت بخش کار آفرینی نیاز دارد .
برای پاسخ گویی به تقاضای روز افزون و نیاز های مختلف گردشگری ، به تنوع خدمات و محصولات توریستی نیازمندیم - Lordkipanidze، . - 2005 بنا بر این تلفیق دو مقوله کارآفرینی و گردشگری به دلیل تاثیر متقابل بر یکدیگر و هم افزایی در توسعه اجتماعی اقتصادی روستایی و درنتیجه توسعه روستایی موضوع مهمی برای بررسی و تامل به شمار می رود .
پس باید عوامل و سیاستهای تاثیر گذار در توسعه کارآفرینی در گردشگری روستایی شناسایی شده و در نهایت اینکه راه کارها و راه حلهای لازم ارائه شوند. با توجه به اینکه در مقاله پیش رو در مورد کار آفرینی در گردشگری روستایی و توسعه روستایی بحث می شود نگاهی کوتاه به مفهوم کارافرینی، فرد کارآفرین و گردشگری روستایی خالی از فایده نیست .
-1 کار آفرینی :
واژه کارآفرینی از کلمه فرانسوی « Entereprendre » به معنی متعهد شدن گرفته شده است و دارای 5 جزء اساسی می باشد که عبارتند از :
آ- کارافرین : فردی که به صورت آگاهانه تصمیم می گیرد کسب و کار مخاطره آمیز جدیدی را آغاز کند و کلیدی ترین جزء فرایند کارآفرینی است .
ب- فرصت : فرصت های زیادی در جامعه برای کسب و کار وجود دارد، ولی کارآفرین با تجزیه و تحلیل و شناسایی موقعیت های بازار ، فرصت هایی را که از ظرفیت بالایی برخوردارند برای شروع کسب و کار خود بر می گزیند .
ج- ساختار : کارآفرین برای انجام کسب و کار خود باید مشخص سازد که در قالب چه نوع ساختاری می خواهد فعالیت خود را آغاز کند .
د- منبع : فرد کارآفرین باید منابع مالی و انسانی را شناشایی و حمایت سرمایه گذاران را جلب کند .
ه - استراتژی و برنامه کسب و کار : فرد کارآفرین باید اهداف کلی و استراتژی ها و برنامه های تفصیلی کسب و کار خود را تعیین کند - فیض بخش، . - 1383 شومپیترٍ مقوله کارآفرینی را به عنوان نیروی برهم زننده اقتصاد به کار برد و آنرا تخریب خلاق نام گذاری کرد مقیمی، . - 1383 او معتقد است که کارآفرینی موتور محرک اصلی در توسعه اقتصادی بوده و نقش کارآفرین ، نوآوری و ایجاد ترکیبات تازه ای از داده ها و ورودی ها می باشد. با توجه به جدول شماره 1 و توجه به تعریفهای موجود در آن کارآفرین کسی است که در کسب و کارهای مختلف احتمالا یکی از موارد زیر را به اجرا می گذارد :
▪ معرفی محصول جدید یا ایجاد کیفیتی جدید در حصول
▪ ایجاد روشی جدید برای تولید محصول
▪ ایجاد بازاری جدید برای محصول
▪ استفاده از منابع جدید
▪ ایجاد شکل سازمانی جدید در صنعت Lordkipanidze - ، . - 2005
-2 گردشگری روستایی :
گردشگری - توریسم - به عنوان مجوعه فعالیت هایی تعریف می شود که مردم به خاطر تفریح ،استراحت ، تجارت و نظایر آن از محل زندگی خود به سایر مکانها مسافرت می کنند - داسل ویل و راجرز، . - 1378 و صنعت گردشگری آمیزه ای از فعالیتهای مختلف است به صورت زنجیره ای در جهت خدمات رسانی به گردشگران انجام می گیرد در نتیجه گردشگری روستایی شامل تمامی پدیده ها و روابط حاصل از تعامل گردشگران، عرضه کنندگان و فروشندگان محصولات تولید شده در روستاهاو جوامع میزبان در فرایند جذب و پذیرایی از گردشگران می باشد.
به ویژه در کشورهای در حال توسعه ، یعنی در آنجا که شکلهای دیگر اقتصادی مثل تولید یا استخراج از نظر اقتصادی به صرفه نیست یا نقش چندان مهمی در صحنه تجارت و بازرگانی ندارند.گسترش گردشگری روستایی علاوه بر نقش و تاثیر آن در ابراز هویت ملی و ایجاد امنیت اجتماعی، موجب ارتقای ابعاد وسیع اقتصادی از جمله ایجاد فرصتهای شغلی، درآمد زایی، کاهش فقر و گسترش عدالت اجتماعی و رفاه در جامعه روستایی می شود و همچنین مقدمه ای برای توسعه سرمایه گذاری دیگر بخشهای اقتصادی است - الوانی ، پیروز، نوبخت، . - 1385
پیشینه تحقیق
سیدالیَ و همکاران - 2007 - عوامل موفقیت افراد در توسعه گردشگری روستایی را با استفاده از مصاحبه های کانونی با سه گروه از کشاورزان با سطوح موفقیت مختلف - بر اساس روزهای کاری - مورد بررسی قرار دادند. یافته های تحقیق ایشان بیانگر آن بود که مهارت های شخصی کارآفرین، کیفیت مهمان نوازی و توان جذب مزرعه در گروه کارآفرینان موفق، در مقایسه با موارد دیگر، در سطح بالاتری قرار داشت .
