بخشی از مقاله
چکیده
امروزه صنعت گردشگری یکی از صنایع مهم و اصلی اشتغال زا و درآمدزا به شمار می رود و پیش بینی می شود که در سده ی اخیر این صنعت که پیشتاز بوده، سیر صعودی آن همچنان ادامه یابد. غالب کشورهای جهان تلاش گسترده ای در جهت تقویت و بهبود وضعیت آن انجام می دهند. ماشینی شدن زندگی مردم ، تمایل آنان را برای گذراندن اوقات فراغت در محیط هی طبیعی و روستایی و شهرها افزایش داده است.
روشن است که نقش ارزنده فرهنگی و اجتماعی این صنعت پایدار می تواند فراتر از جوانب اقتصادی آن باشد و کرانه هایش قلمرو فرهنگ، جامعه، محیط زیست و حتی سیاست را نیز در می نوردد و می توان ادعا کرد که این صنعت در استحکام پیوندهای اجتماعی جوامع وبسط و گسترش روابط بین المللی و برقراری و استمرار صلح جهانی سهم به سزایی دارد.
از این رو با توجه به اهمیت زیاد این صنعت در این مقاله سعی کردیم گردشگری ، انواع آن ، اثرات و اهمیت آن و همچنین وضعیت آن را در ایران بررسی کنیم و در اخر برای بهبود وضعیت این صنعت در ایران راهکارهایی را ارئه دادیم. این مقاله از نوع توصیفی - تحلیلی و به روش کتابخانه ای گردآوری شده است.
مقدمه
صنعت گردشگری به عنوان صنعتی نوپا به ویژه در سالهای اخیر تأثیرات عمیقی بر وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بیشتر کشورهای جهان داشته است .امروزه بحث پایداری نیز به مقوله گردشگری راه پیدا کرده است و همه جا صحبت از گردشگری پایدار می شود، البته با توجه به تحولات دهه اخیر در زمینه افزایش تعداد گردشگران این بحث چندان هم بی ربط نیست.
گردشگری امروزه در اشکال مختلف خود بیشتر مناطق به ویژه شهرها و روستاهای گردشگر پذیر را تحت تأثیر مستقیم خود قرار داده است. گردشگری و توریسم در زمینه توسعه پایدار از بعد فرهنگی و اجتماعی سبب تعامل فرهنگی با دنیای خارج، بین المللی شدن فرهنگ بومی، بهبود نظامهای آموزشی و بهداشتی و... خواهد شد.
صنعت گردشگری یکی از بزرگترین و پربازدهترین فعالیتهای اقتصادی در دنیا است که بالاترین میزان ارزش افزوده را ایجاد میکند و بطور مستقیم و غیر مستقیم، سایر فعالیتهای اقتصادی و فرهنگی را تحت تاثیر قرار میدهد .گردشگری یکی از منابع عمده درآمدزایی و ایجاد اشتغال در جهان به شمار می آید به طوریکه بسیاری از آن به عنوان صنعت اول دنیا یاد میکنند. بسیاری از کشورها همچون اسپانیا، فرانسه و ایتالیا بخش اعظمی از درآمد ارزی خود را از طریق گردشگری به دست میآورند.
گرچه گردشگری به تنهایی نمیتواند منجر به توسعه کشور شود ولی با ورود گردشگر به تدریج نیاز به تغییر و ایجاد امکانات برای اقامت، جابجایی و سایر فعالیتهای مربوطه، توسعه را نیز در پی خواهد داشت و در دراز مدت باعث افزایش امکانات و تاسیسات خواهد شد.
بر اساس گزارش سازمان جهانی گردشگری در سال 2006 تعداد 835 میلیون جهانگرد جابجا شدهاند که این جهانگران حدود 800 میلیارد دلار هزینه این در حالی است که سهم ایران از صنعت گردشگری جهانی در سال 2006 کمتر از یک دهم درصد بوده است و علیرغم اینکه ایران، طبق نظر یونسکو یکی از ده کشور دارای جاذبههای گردشگری میباشد ولی آمار موجود گویای ضعف صنعت گردشگری کشور میباشد و نارساییهای موجود باعث عدم توفیق در جذب جهانگردان به میزان توانمندیهای کشور شده است.
مبانی نظری
امروز صنعت جهانگردی در دنیا یکی از منابع مهم درآمدزایی کشورها محسوب می شود و به عنوان گسترده ترین صنعت خدماتی دنیا، جایگاه ویژه ای در عرصه های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی و سیاسی به خود اختصاص داده است. بطوریکه براساس آخرین گزارش سازمان جهانی جهانگردی - - WTO در سال 2007 حدود 903 میلیون نفر جهانگرد در بازار جهانی گردشگری جا به جا شده اند درآمد حاصل از مجموع سفرهای گردشگری کشورهای جهان در این سال حدود 856 میلیارد دلار بوده است.
بررسی ها نشان می دهد سهم کشورهای اروپایی از بازار جهانی جهانگردی در سال 2007 ، 53/6 درصد، کشورهای امریکایی 15/8 درصد، آسیا و اقیانوسیه 20/4 درصد و کشورهای آفریقایی 4/9 درصد بوده است
در این میان کشور ما با داشتن قدمت تاریخی چندین هزار ساله و با وجود داشتن جاذبه های بیشمار فرهنگی و طبیعی گردشگری که به لحاظ منابع جذب گردشگر در رده 10 کشور برتر دنیا قرار گرفته، - سازمان ایرانگردی و جهانگردی، سازمان مدیرت و برنامه ریزی کشور، - 1378، دارای سهم اندکی در بازار جهانی می باشد به طوری که بر اساس آخرین گزارش سازمان جهانی جهانگردی، ایران توانسته است 1/6 میلیون نفر جهانگرد را بخود جذب کند و درآمد حاصل از ورود این جهانگردان بالغ بر 1/074 میلیون دلار بوده است که در منطقه آسیای جنوبی تنها 22/1 درصد از بازار جهانگردی را دارا می باشد.
این در حالی است که کشور هندوستان نیز که در این منطقه قرار دارد، توانسته است 44/9 درصد از بازار جهانگردی را به خود اختصاص دهد - . - WTO,2005 که با توجه به موقعیت و منابع ایران در سطح دنیا سهم ایران حتی به سختی به 0/1 درصد می رسد که سهم ناچیزی است.
واضح است که موفقیت در این صنعت و دست یابی به عواید و منافع مادی و غیرمادی حاصل از آن قبل از هر چیز مستلزم انجام مطالعات جامع و همه جانبه برای شناسایی ابعاد و امکانات و محدودیتهای توسعه کشور می باشد.
بنابر عقیده کاسترز - - 1984 جهانگردی دانشی چند رشته ای است که اگر بدون انجام تجزیه و تحلیل های سیاسی دقیق، برنامه های مدون و دقیق توسعه و تکامل یابد، قطعا کامل نخواهد بود.
