بخشی از مقاله
چکیده
فقر روستایی تقریباً 36 از کل فقر جهانی را شامل می شود و تقریباً در همه کشورها، شرایطی که فقرای روستایی از لحاظ مصرف شخصی، دسترسی به آموزش، مراقبت های بهداشتی، آب آشامیدنی، مسکن ، حمل و نقل و ارتباطات با مواجه اند ، بسیار نامساعد تر از شرایط فقرای شهری است. در ایران نیز حدود 63 درصد جمعیت در روستاها زندگی می کنند که توجه به مناطق روستایی می تواند ، با فراهم آوردن محیط زیست سالم و پایدار نقش مهمی در توسعه ملی داشته باشد.
در این راستا هدف تحقیق حاضر بررسی نقش گردشگری روستایی را در توسعه اقتصادی روستاها ست که با روش اسنادی انجام شده است. در نتیجه این تحقیق نشان می دهد که گردشگری روستایی با توجه به پیامدهای مثبتی که دارد می تواند، تأثیرات زیادی بر توسعه اقتصادی داشته باشد. و این نواحی را از حالت رکود و انزوا خارج ساخته و در آمدزایی و اشتغال زایی را برای نواحی افزایش می دهد.
مقدمه
روستا به عنوان یک مکان اقتصادی، اجتماعی و سیاسی ، زیستگاه جماعتی از مردم در خارج از گروه شهرهاست که دارای هویت تاریخی ، جغرافیایی و فرهنگی مخصوص به خود می باشد
امروزه این مسئله آشکار شده که لازمه رسیدن به توسعه ، توجه به روستاها و بخش روستایی به عنوان بخش پایه است.
مناطق روستایی به طور کلی از سطح بالایی از فقر رنج می برند و با سطوح پایین تر فعالیت های اقتصادی غیر کشاورزی ، توسعه زیر بنایی و دسترسی به خدمات اساسی مشخص شده است، آنها همچنین ممکن است از کاهش سالم و فقدان قدرت سیاسی رنج ببرند.
فقر روستایی تقریباً 63 از کل فقر جهانی را شامل می شود و تقریباً در همه کشور، شرایطی که فقرای روستایی از لحاظ مصرف شخصی، دسترسی به آموزش ، مراقبت های بهداشتی ، آب آشامیدنی ، مسکن و حمل و نقل و ارتباطات ، با آن مواجه اند ، بسیار نامساعدتر از شرایط فقرای شهری است.
در نتیجه یکی از چالش های مهم جوامع روستایی سطح پایین زندگی است که اندیشه بسیاری از صاحب نظران توسعه روستایی را به خود جلب کرده است
براین اساس ، توسعه و برنامه ریزی روستایی یکی از پیچده ترین مشکلات عصر است چرا که در اصل شامل ایجاد توازن میان نیاز به حفاظت اقتصاد روستایی ، زیست محیطی ، اجتماعی و فرهنگی کشور ازیک سو و تمایل به نوسازی زندگی روستایی از سوی دیگر است
در این راستا، توسعه روستایی شامل بهبود در مناطق روستایی ، اقتصاد و محیط زندگی از طریق برنامه ریزی مناسب و آماده سازی و اجرای سیاست و اقدامات مختلف بر اساس اهداف روستایی است.
برخورداری بافت و معماری روستایی از زیبایی اکولوژیکی ، استفاده از مصالح بومی ، هماهنگی با شرایط محیطی در استقرار بافت ساخت و ساز مسکن ، قرار گرفتن روستا در بستر طبیعی و برخورداری از مناظر و چشم اندازهای طبیعی از مهمترین امتیازهای روستا محسوب می شود.
یکی از راهبردهایی که در سالهای اخیر در برخی از کشورها به اجرا در آمده است و نتایج مثبتی به همراه داشته است ، توسعه گردشگری روستایی است که از طریق مزایایی که در بخش اقتصادی دارد می تواند ابزار مناسبی برای توسعه روستاها باشد.
گردشگری روستایی می تواند موجب رشد اقتصادی و تنوع فعالیت ها از یک سو و ایجاد اشتغال و در آمد زایی برای ساکنان روستایی محسوب می شود در مجموع گردشگری روستایی سازماندهی سفرهای گشت و گذار به مزارع و باغ ، و یا توسعه مکان های توریستی کشاورزی و یا حفظ طبیعت و منابع فرهنگی ، ارائه فرصتی به مردم برای تجربه زندگی روستایی ، افزایش فرصت های اشتغال و افزایش در آمد کشاورزی است
طرح مساله:
واژه گردشگری روستایی مدت زیادی نیست که در دنیا مرسوم شده، اما باتوجه به اینکه باعث رشد اقتصادی وایجاد تنوع فعالیتی،اشتغال زایی و افزایش در آمد برای ساکنان روستایی می شود، از سو ی جامعه بین المللی در سیاست های توسعه محلی و منطقه ای براین امر تاکید شده است. باتوجه به عدم موفقیت برنامه ها و طرح های توسعه درجوامع روستایی و همچنین بروز مشکلات در جوامع شهری، به ویژه در کشورهای کمتر توسعه یافته، توسعه وگسترش گردشگری در نوحی روستایی، یکی از راهبردهای اساسی محسوب می شود. بیاری از فعالیتهای اقتصادروستایی وسطح در آمد، ملی دهه های اخیر دچارافول شدید شده، و افزایش نرخ بیکاری، در نتیجه خروج نسل جوان و افراد دارای تحصیلات بالا از جامعه روستایی، توسعه نواحی روستایی را به مخاطره انداخته .
ضرورت تنوع بخشیدن به اقتصاد روستاها امری مهم تلقی می شود. اگر به طور کامل توسعه گردشگری در روستاها طرح ریزی شود، می توان تا حدی این منا طق را از رکود خارج کرد و موجب تنوع فرهنگی و گسترش توسعه روستایی شد. بااین وجودعوامل متعددی برسرراه روند توسعه گردشگری مطرح کرد. این عوامل را می توان در ابعاد مختلف و در مقیاس های مختلف مشاهده نمود. یکی از این عوامل را می توان جامعه محلی دانست. مردم محلی به دو شکل در توسعه گردشگری مطرح هستند، یکی از جهت اینکه توسعه گردشگری برای رفاه آنها است. و دیگر آنکه به عنوان ابزارهای تسهیل کننده گردشگری روستایی در محل خود به شمار می روند.
1 مفاهیم
1 1مفهوم گردشگری
آنچه امروزه در خصوص واژه گردشگری اکثراً مورد پذیرش است، گستردگی و ناساختاری این واژه است از نظر انجمن آماری سازمان ملل گردشگری شامل فعالیت های افراد از جمله مسافرت به مکان هایی خارج از محیط زندگی شان و ماندن در آن جا برای کمتر از یک سال به منظور تفریح ، تجارت و هدف های دیگر می شود.
در تعریفی دیگر ، گردشگری با جابجایی موقت مردم مکانی خارج از محل زندگی و کارمعمولی شان اطلاق شد ، به طوری که مسافران در مدت اقامت در مقصد ، فعالیت هایی انجام می دهند و برای رفع نیازهای آن تسهیلات ویژه ای فراهم می شود.
گردشگری دارای آثار و جنبه های بسیاری که از جنبه های مهم آن می توان به آثار اقتصادی بر محیط گردشگرپذیر اشاره کرد. این صنعت می تواند با ایجاد تغییر در مؤلفه های مختلفی مانند اقتصادی ، جمعیت و فرهنگ و خصوصیات دیگر اجتماعی ، در تغییرات فضایی شهرها موثر باشد.
گردشگری از سه ویژگی اصلی برخوردار است که عبارتند از :
.1 در بیشتر اوقات ، قبل از خرید نمی توان این خدمت را دید یا آزمون کرد.
.2 خدمت در محل خرید مصرف می شود و قابل انتقال و جابجایی نیست.
.3 مردم و محل خدمت بخشی از آن خدمتند از این رو گردشگری بسیاری از بخش های جامعه را شامل می شود.
2 1مفهوم توسعه اقتصادی
اصطلاح توسعه اقتصادی در کاربردهای روزمره آن به معانی متعدد و متنوعی به کار گرفته شده است از جمله به نظر می رسدکه منظورهای متنوع زیر این واژه در اذهان وجود داشته باشد. افزایش بازدهی ، ارتقای سطح زندگی ، رهایی از وابستگی اقتصادی ، رفع فقر و محرومیت ، ارتقای سطح خدمات بهداشتی و درمانی ، برطرف کننده مشکلات بیکاری و تورم ، فراهم کننده تأمین های اقتصادی - اجتماعی و ...
جرالد میر ، معتقد است که ارائه تعریفی دقیق و جامع از توسعه ی اقتصادی مشکل است ، و آن چنین تعریف می کند: فرایندی که به موجب آن در آمد واقعی سرانه در یک کشور در دورانی طویل المدت افزایش یابد. میردال نیز ، توسعه اقتصادی را عبارت از حرکت از یک سیستم یک دست اجتماعی به سمت جلو می داند.
