بخشی از پاورپوینت
اسلاید 1 :
آسیب شناسی در مهدویت
اسلاید 2 :
آسیب شناسی مهدویت
مقوله مهم مهدويت، به دليل اثرات بسيار حياتبخش و بهجتزايي كه دارد؛ در معرض خطرات و آسيبهايي است که در این مقال به برخی از آن موارد به صورتی خلاصه اشاره خواهیم نمود.
اسلاید 3 :
آسیب، عاملی است که سبب اختلال، ناهنجاری و آفت در پدیده ها می شود و آسیب شناسی به معنای بازشناسی اختلال های مفهومی و مصداقی بحث است.این اختلال ها ممکن است که در اثر ناکارآمد بودن و ضعف روشهای پیام رسانی یا محتوایی پیام باشد.
اسلاید 4 :
انواع آسیب های مهدویت
>برداشتهاي غلط
>استعجال ظهور
>تعيين زمان ظهور
>تطبيق علائم ظهور بر مصاديق خاص
>طرح مباحث غير ضروري
>مدعيان دروغين
اسلاید 5 :
برداشت های غلط1: انتظار
افرادی که انتظار را به نشستن در مسجد، حسینیه، منزل و دعا کردن برای فرج می دانند. اینها مردمی هستند که به تکلیف خود عمل می کنند، لکن به این فکر نیستند که برای فرج، کاری کنند.
بعضی قائلند که ما کار به هیچ امری نداریم و باید خودِ حضرت بیایند و امور را اصلاح نمایند.
عده ای می گویند: عالَم باید پر از معصیت شود تا حضرت بیاید و ما نباید امر به معروف و نهی از منکر کنیم.
عده ای دیگر پا را فراتر کذارده می گویند: باید برای گسترش فساد و تباهی، تلاش کنیم تا به ظهور نزدیک شویم.
اسلاید 6 :
بنيانگذار جمهوري اسلامي حضرت امام خميني(ره) در نقد اين ديدگاه فرمودهاند:
ما اگر دستمان ميرسيد، قدرت داشتيم بايد برويم تمام ظلمها و جورها را از عالم برداريم تکليف شرعي ماست. منتهي ما نميتوانيم. اين که هست اين است که حضرت [امام مهديعليه السلام] عالم را پر ميکند از عدالت؛ نه شما دست برداريد از اين تکليفتان، نه اين که شما ديگر تکليف نداريد..
ايشان همچنين در ادامه بيانات خود فرمودهاند:
[آيا] ما بر خلاف آيات شريفه قرآن دست از نهي از منکر برداريم؟ دست از امر به معروف برداريم و توسعه بدهيم گناهان را براي اين که حضرت بيايند؟!.
اسلاید 7 :
ابن اعین ازامام باقر(ع): کل رایة تُرفَعُ قَبلَ قیامِ القائمِ طاغوتٌ بعضي از ظاهر بعضي از روايات اينگونه برداشت کردهاند که هر قيامي قبل از قيام امام مهديعليه السلام محکوم و مردود است بنابراين در برابر قيام و انقلاب شکوهمند اسلامي ايران که قيامي بر ضدّ طاغوت و استکبار و در جهت برقراري احکام الهي بوده است موضع نادرستي گرفتهاند.
برداشت های غلط2: قیام قبل از قیام
اسلاید 8 :
پاسخ
در پاسخ بايد گفت که اجراي بسياري از احکام اسلامي مانند اقامه حدود و قصاص و نيز جهاد با دشمنان و مبارزه فراگير با فساد جز با تشکيل حکومت اسلامي ممکن نيست، بنابراين تلاش براي برقراري نظام اسلامي کاري پسنديده و مورد قبول است و نهي از قيام در بعضي از روايات به معني شرکت در قيامهاي باطل که انگيزه الهي ندارد و يا قيامهايي که بدون توجه به شرايط و زمينههاي لازم انجام ميگيرد و يا حرکتهايي که به عنوان قيام مهدوي شروع ميگردد، ميباشد. نه اينکه هر انقلاب و حرکتي که در مسير اصلاح جامعه است مردود شمرده شود.
اسلاید 9 :
معمر بن خلاد ميگويد: نزد امام رضا(ع) سخن از حضرت قائم(ع) مطرح شد. حضرت فرمودند:((. لو قد خرج قائمنا(ع) لم يكن الا العلق و العرق و النوم علي السّروج شما امروز سبكبالتر از آن زمانيد. قائم كه قيام كند، جز عرق ريختن و خواب (از فرط خستگي و مجاهدتهاي پي در پي) روي زينها نيست)).
برداشت های غلط3:افراط و تفریط در ترسیم چهره مهر و غضب امام عصر(عج)
برخي هر گونه مبارزه و مجاهدت را از حضرت نفي ميكنند و صرفا به دنبال حل معجزه آساي امورند و مهرباني حضرت را به معناي عدم اجراي هر گونه كيفري ميدانند.
اسلاید 10 :
مبارزه و درمان علم و بصيرت در دين، بررسي آيات و روايات و سيره اهلبيت: به ويژه درك مطالب ذيل:
1. روشن شدن مسأله امداد غيبي و جايگاه آن در قيام.
2. بررسي رابطه حكمت و محبت، كه حكيم، مهربانياش هم از حكمت او سرچشمه ميگيرد و حكمت هيچگاه نميپذيرد بر گرگ صفتان ـ كه خويي جز وحشيگري و جنايت ندارند و هيچ موعظهاي در آنها اثر ندارد و به هيچ صراطي مستقيم نيستند ـ ترحم شود
پیامدها-خاستگاه-درمان
پيامدها
1. عدم آمادگي و كوشش براي زمينهسازي ظهور.
2. اميد كاذب كه بسياري از افراد را در انجام وظايف سست ميكند.
خاستگاه
1. معجزه آسا پنداشتن همه امور
2. عدم درك عميق مهرباني حضرت كه با حكمت توأم است.
3. عدم نگاه جامع به دين (صريح آيات و روايات و سيره اهلبيت)
اسلاید 11 :
پيامدها
1. ايجاد دلزدگي و نفرت نسبت به امام.
2. ترس و خوف از حضرت و عدم پذيرش امام به عنوان پدري مهربان.
3. نااميدي از انجام اعمال صالح به جهت ترس از عدم پذيرش توسط امام، با اين تصور كه اكثريت كشته خواهند شد و حضرت اعمال او را نيز نخواهد پذيرفت.نتيجه اينكه نفرت و خشونت و يأس، باعث عدم انگيزه براي درك و حتي تأمل درباره حضرت و راه و مرام او ميگردد.
برداشت های غلط3:افراط و تفریط در ترسیم چهره مهر و غضب امام عصر(عج)
ديدگاه ديگر، ارائه چهرهاي خشن و وحشت آفرين است كه توأم با قتل و خون ريزي ميباشد. اين مطلب با روح آيات و رسالت پيامبران و اوصيا: سازگاري ندارد
اسلاید 12 :
مبارزه و درمان
1. با بررسي روايات روشن ميگردد كه بسياري از مطالب ارائه شده (قتلهاي آغازين، جوي خون، كشته شدن دو سوم مردم و .) دچار اشكالات بسيار از ناحيه سند و دلالت ميباشند.
2. روشنگري توسط انديشمندان: الف) جنگ تنها با كساني است كه جز زبان زور چيزي نميفهمند، نه عموم مردم كه با جان و دل سراغ حضرت ميآيند.
3. حضرت با مردم مهربان، بلكه مهربانترين افراد است.
((جواد بالمال، رحيم بالمساكين، شديد علي العمال . او نسبت به مال و دارايي، كريم و گشاده دست، با مسكينان، مهربان و با كارگزاران، سختگير است)).
در روايتي، امام رضا(ع) در بيان صفات امام معصوم فرمود: ((يكون اعلم الناس و احكم الناس و اتقي الناس و احلم الناس و اشجع الناس و اسخي الناس. و يكون اولي بالناس منهم بانفسهم و اشفق عليهم من آبائهم و امهاتهم و.))
امام، سرآمد مردم در دانش، قضاوت و حكمت، پرهيزكاري، حلم، شجاعت و سخاوت است. او نسبت به مردم از خودشان سزاوارتر و از پدر و مادرشان دلسوزتر است و. .
3. در نهايت گفتني است وظيفه يك عالم ـ چنانكه روايات ميگويند ـ ايجاد تعادل در خوف و رجا است، نه اينكه دچار افراط و تفريط شده و مخاطبان خويش را به ورطه افراط و تفريط افكند.
خاستگاه-درمان
خاستگاه
1. عدم بصيرت كافي و نگاه جامع به دين.
2. عدم بررسي دلالي و سندي روايات.
اسلاید 13 :
مرحوم صدوق در كمالالدين نقل كرده كه امام جواد(ع) فرمود: ((يهلك فيها المستعجلون؛ در دوران غيبت، شتابزدگان در امر ظهور هلاك ميشوند.))
امام صادق(ع) فرمود: انما هلك الناس من استعجالهم لهذا الامر. ان الله لايعجل لعجلة العباد ان لهذا الامر غاية ينتهي اليها فلو قد بَلَغوها لم يستقدموا ساعة و لم يستأخروا. شتاب مردم براي اين كار، آنها را هلاك ساخت. خداوند به جهت شتاب مردم، شتاب نميكند. براي اين امر مدتي است كه بايد پايان پذيرد. اگر پايانش فرا رسد، آن را ساعتي پيش و پس نيفكنند.
تعجيل
پیامدها
1. ناسپاسي و اعتراض و عدم رضايت به مصلحت الهي
2. رويكرد به منحرفان و مدعيان دروغين مهدويت
3. يأس و نااميدي در اثر عدم تحقق ظهور
4. شك و ترديد
5. دست به اقدام ناشايست زدن
6. استهزا و تمسخر آيات و روايات و معتقدان به غيبت و ظهور.
اسلاید 14 :
خاستگاه تعجیل
1. عدم درك جايگاه مصلحت و حكمت الهي
2. عدم تسليم نسبت به اراده خدا
3. بي طاقتي و بي ظرفيتي و عدم صبر در سختيها، اذيتها و طعنههاي دشمنان
4. تنها خود را معيار ديدن. لذا پايان عمر و زندگي خود را ملاك ميداند، نه سير تاريخ را.
اسلاید 15 :
درمان تعجیل
تسليم اراده و حكمت الهي بودن همراه با آرزوي ظهور و داشتن آمادگي.
امام جواد(ع) فرمودند: ((.يُهلَك فيها المُستعجلون و يَنجُو فيها المُسلِمون[29]؛ در دوره غيبت، شتابزدگان در امر ظهور هلاك ميشوند و اهل تسليم نجات مييابند.))
خوشا به حال صابران در دورة غيبت او، و استواران در محبت او! همانان كه خداي تبارك و تعالي در كتابش چنين توصيفشان فرموده است: اين قرآن، هدايت است براي پرهيزگاران، همان كساني كه به غيب ايمان دارند.
در روايت ديگر آمده است:
. و متي عَلَّمنَا اَنَّه عزوجل حكيم، صَدَقنَا بِاَنَّ افعالَه كلُها حِكمةٌ و اِن كان وجهُها غَيرَ مُنكَشِفٍ لَنا.[31]
هنگامي كه خداي تبارك و تعالي را حكيم بدانيم، همه افعال خدا را مطابق حكمت و مصلحت خواهيم دانست، گرچه سبب آنها براي ما روشن نباشد.
اسلاید 16 :
2- علم و بصيرت در دين:
در دو مقولة عواقب تعجيل و آثار صبر، روايات بسياري آمده است. به مناسبت، به برخي از آنها اشاره ميشود:
الف) عاقبت عجله ، پشيماني است:
((لا تعاجلوا الامر قبل بلوغه فتندموا؛
پيش از رسيدن اين امر، شتاب مكنيد كه پشيمان ميشويد.))
ب) فضيلت صبر و شتابزده نبودن
جهاد در كنار رسول خدا(آنها كه در زمان غيبت او برآزار و طعنه و تكذيب دشمنان صبر كنند، مانند كساني هستند كه در حضور رسول خدا شمشير زدهاند
در زمره اهلبيت: و در عليين بودن(كسي كه منتظر امر ما باشد و در اين راه، بر آزار و ترس و وحشت صبر كند، روز رستاخيز در جرگه ما خواهد بود.)
درمان تعجیل
اسلاید 17 :
3. تبيين و روشنگري انديشمندان نسبت به عواقب تعجيل و آثار صبر و تسليم و رضا و تذكر به اين نكته كه مهم، انجام وظيفه است و حركت در اين مسير و معرفت به امام و راه و مرام او با چنين حالتي، ظهور مقدّم شود يا به تأخير افتد، هيچ ضرر نكرده و در ركاب و در زمره اهل بيت: قرار داريم.
امام باقر(ع):
هر كس با شناخت امامش بميرد، پيش افتادن اين امر يا به عقب افتادن آن به او ضرري نرساند. كسي كه با معرفت امامش بميرد مانند كسي است كه با حضرت قائم(ع) در خيمهاش باشد.
اسلاید 18 :
آسیبی دیگر
تعجيل، يكي از آفتها و آسيبهايي است كه فرا روي منتظر قرار دارد، اما برخي در نقطه مقابل دچار آسيب شدهاند و آن دور شمردن وقت ظهور است كه پيامد آن، بيتفاوتي و قساوت قلب ميباشد. در روايتي فرمودهاند:
لا تعاجلوا الامر قبل بلوغه فتندموا ولا يَطولَنَّ عليكم الامد فتَقسُو قُلوبُكم.
پيش از رسيدن اين امر شتاب نكنيد كه پشيمان ميشويد و آن را دور نشماريد كه دلتان قساوت ميگيرد.
در روايات ديگر، تكليف مشخص شده است: ((اهل عجله هلاكند. اهل نجات، كسانياند كه تسليم اراده خدايند، و امر ظهور را نزديك ميشمارند. (و آنكه امر ظهور را نزديك داند، خويشتن را آماده ميسازد).
اسلاید 19 :
توقیت
حكمت الهي بر اين است كه وقت ظهور امام زمان(ع) بر بندگان مخفي بماند. لذا احدي نميتواند زماني براي ظهور تعيين كند
مفضل بن عمر گويد: از مولايم امام صادق(ع) پرسيدم:
آيا ظهور حضرت مهدي(ع) وقت معيني دارد كه مردم آن را بدانند؟ فرمودند: اين چنين نيست كه خداوند براي آن وقتي تعيين كرده باشد كه شيعيان ما آن را بدانند. اي مفضل، براي آن وقتي تعيين نميكنم. وقتي هم نميشود براي آن معين كرد. آنكه براي ظهور ما وقتي تعيين كند، خود را در علم خداوند شريك دانسته و مدعي شده كه از اسرار خداوند آگاه گشته است.
فضيل از امام باقر(ع) پرسيد:
آيا براي اين امر وقتي معيّن است؟ آن حضرت سه مرتبه فرمود: آنان كه وقتي براي آن تعيين ميكنند، دروغ ميگويند.
ابي بصير گويد: از امام صادق(ع) درباره امام زمان(ع) پرسيدم. فرمود:
آنان كه وقتي براي آن تعيين ميكنند، دروغ ميگويند. ما اهل بيت، زماني براي آن تعيين نميكنيم. آنگاه فرمود: خداوند چنين اراده كرده است كه با هر وقتي كه تعيين كنند، حتما مخالفت نمايد و ظهور را در آن وقت قرار ندهد.
اسلاید 20 :
توقیت
در روايت ديگر فرمودهاند:
((كذب الموقتون، ما وقّتنا فيما مضي ولا نوقّت فيما يستقبل
آنكه براي آن وقتي تعيين كند دروغ گفته است. ما در گذشته وقتي تعيين نكردهايم و در آينده نيز هرگز وقتي براي آن تعيين نخواهيم كرد)).
امام جواد(ع) فرمودند:
لو عُيّن لهذا الامر وقت لقست القلوب و لرجع عامّة الناس عن الاسلام و لكن قالوا: ما اسرعه! ما اقربه! تألفاً لقلوب الناس و تقريبا للفرج؛
اگر براي اين امر وقتي تعيين شود دلها را قساوت ميگيرد و توده مردم از اسلام بر ميگردند. بگوييد: چه زود است! چقدر نزديك است! تا دل مردم آرام گيرد و فرج نزديك شود.
