بخشی از پاورپوینت
اسلاید 1 :
غربالگري) Screening (
اسلاید 2 :
اپيدميولوژيست ها و ديگر كساني كه بيماري ها را مطا لعه مي كنند درمي يابند كه الگوي بيماري در بيمارستانها با آنچه در جامعه است متفاوت مي باشد.
يعني: بخش بزر گي از هر بيماري (ديابت و فشار خون و.) بيش از آنچه به نظر پزشكان و كار كنان بهداشتي مي آيد در جامعه مخفي مي باشد.
مفهوم كوه يخ نشانگر سير بيماري است تا طيف آن.
بخش زير آب آن نشان دهنده توده پنهان بيماري است (موارد بدون نشانه آن،اشخاص حامل و موارد تشخيص داده نشده)
بخش روي آب آن نشانه بخشي از بيماري است كه در عمل پزشكان آن را مشاهده مي كنند.
پديده كوه يخ
اسلاید 3 :
تشخيص مقدماتي يك بيماري يا عارضه نامشهود با استفاده از آزمونها، معاينات و ساير روشهايي كه به سر عت قابل اجراء بوده و بتواند افراد به ظاهر سالم را كه احتمالا مبتلا هستند از افرادي كه احتمالا مبتلا نيستند جدا كند .
پس يك آزمون غربالگري جنبه تشخيصي ندارد و تنها يك آزمايش ابتدايي است.
البته بعضي از آزمونها هم براي غر بالگري وهم براي تشخيص به كار مي روند.
بنا براين افرادی که داراي تست مثبت يا مشكوك مي باشند بايد براي تشخيص و درمان لازم نزد پزشك اعزام شوند .
تعريف
اسلاید 4 :
تفاوتهاي آزمون تشخيصي و غر بالگري
اسلاید 5 :
بيمار يابي
در بيمار يابي آزمون هاي باليني و يا آ زمايشگاهي براي تشخيص بيماري در كساني كه به دليل ديگري به دنبال مراقبت هاي بهداشتي مي آيند انجام مي گيرند. (VDRL براي تعيين سيفليس در زنان بار دار)
آ زمون تشخيصي
استفاده از روش هاي باليني و يا آ زمايشگاهي به منظور تأ ييد يا رد بيماري يا ناهنجاري حقيقي در بيما راني كه داراي نشا نه هاي عضوي يا عملي احتما لاً نا شي از بيما ري هستند .
اسلاید 6 :
طرح جريان يك آزمون غر بالگري همگاني
جمعيت ظاهراً سالم
منفي ها
مثبتها
بيمار
سالم
درمان
آزمايش غر بالگري
روشهاي تشخيصي
غر بالگري مجدد
در فواصل تجويز شده
غر بالگري مجدد
در فواصل تجويز شده
اسلاید 7 :
1:تشخيص زودرس بيماري( غر بالگري تجويزي)
شناسايي احتمالي بيماري تشخيص داده نشده كه به درخواست بيمار انجام نشود مثل غر بالگري نوزادان
چون برنامه تشخيص بيماري توسط كاركنان پزشكي و بهداشتي بنيان نهاده مي شود مقررات خاصي بايد وجود داشته باشد تا امكان درمان مناسب و زودرس براي موارد تشخيص داده شده تضمين شود.
2: مبارزه با بيماريها (غربالگري آينده نگر )
در اين نوع غربالگري، افراد به دليل بهره اي كه به ديگران خواهد رسيد، غربالگري مي شوند .
غربالگري مهاجرين از نظر سل، مالاريا.
چون برنامه هاي غربالگري منجر به تشخيص زودرس بيماري مي شود امكان درمان زودرس و مؤثر را فراهم آورده و انتشار بيماري عفوني و يا ميرايي را كاهش مي دهند .
موارد استفاده غربالگري
اسلاید 8 :
3: مقاصد پژوهشي
در اين نوع غربالگري سير طبيعي بيماري ها مشخص مي شود.
غربالگري نخستين، برآورد ميزان وفور و غربالگري بعدي ميزان بروز را به دست مي دهد.
4: فرصتهاي آموزشي
برنامه هاي غربالگري جدا از فوايد احتمالي براي افراد و كسب اطلاعات پيرامون مطالب بهداشتي، فرصت هاي مناسبي جهت آموزش مردم و كاركنان بهداشتي است .
اسلاید 9 :
الف : غربالگري همگاني (mass screening )
ب: غربالگري انتخابي (selective screening )
ج: غربالكري چند مرحله اي
screening) (multi stage
انواع غربالگري
اسلاید 10 :
غربالگري همگاني
اين نوع براي همه مردم يا يك زير گروه از مردم انجام مي شود.
در گذشته زياد انجام مي شده ولي در سالهاي اخير كمتر مورد استفاده قرار مي گيرد بنابراين غربالگري همگاني فكر نشده، اقدام پيشگيري موثري نيست مگر اينكه با درمان مناسبي همراه باشد كه بتواند دوره بيماري را كوتاه كند و يا در پيامد نهايي آن دخا لت داشته باشد.
غربالگري انتخابي در گروههاي پر مخاطره
انجام اين نوع در مورد گروههاي انتخابي و پر مخاطره انجام مي شود مثل غربالگري كانسر سرويكس در زنان طبقات اجتماعي پايين
به اين نوع، غربالگري عوامل خطر نيز مي گويند.
اگر غربالگري به طور انتخابي براي افراد در معرض خطر شديد به كار رود از نظر اقتصادي هم صرفه جويي خواهد شد .
اسلاید 11 :
غربالگري چند مرحله اي
در اين نوع دو يا چند آزمون غربالگري به صورت تركيبي به كار مي رود. در اين روش ممكن است از يك پرسش نامه بهداشتي، معاينه باليني و طيف وسيعي از اقدامات پژوهشي (آزمايشات هماتولوژيك ،آزمايش ادرار و .) انجام شود.
غربالگري چند مر حله اي در سالهاي سابق از محبوبيت قابل ملاحظه اي برخوردار بود.
مطالعات شاهددار تصادفي در سالهاي اخير نشان داده كه اين نوع غربالگري تأثيري در كاهش مرگ ومير و ابتلاء جامعه ندارد.
اسلاید 12 :
اين معيارها بر دو پايه در نظر گرفته مي شود.
بيماري كه قرار است غربال شود.
آزموني كه قرار است انجام شود.
معيار هاي غر بالگري
اسلاید 13 :
1:آنچه در پي آن هستيم يك مسئله بهداشتي مهم با شد.
علت وجود اين شرط در اين است كه غربالگري به هزينه مالي و نيروي انساني نياز دارد.
2 : بايد روش درما ني قبول شده اي براي مبتلا يان وجود داشته با شد.
3: تسهيلات لازم براي تشخيص و درمان در اختيار باشد.
4: بايد بيماري در مراحل مخفي يا اوليه قا بل تشخيص با شد.
5: بايد آزمون يا معاينه مناسب موجود باشد.
6: آزمون مورد قبول مردم باشد.
7: سير طبيعي به اندازه كافي شناخته شده باشد.
8: در مورد افرادي كه به عنوان بيمار تحت درمان قرار خواهند گرفت روش توافق شده اي موجود باشد.
9: هزينه انجام آن در مقايسه با كل مخارج احتمالي مراقبت بيماران متعادل باشد.
معيارهاي غربالگري يك بيماري
اسلاید 14 :
1- سادگي
2- بي خطر بودن
3-آسان بودن اجراي آن
4- ارزان بودن
5- تكرار پذيري
6- معتبر بودن
7- مقبوليت
معيارهاي آزمون غربالگري
اسلاید 15 :
مقبوليت آزمون از اين جهت اهميت دارد كه همكاري گروه هدف را در پي خواهد داشت.
آزمونهاي دردناك، ناراحت كننده يا شرم آور (كولونوسكوپي، توشه ركتال و.) خيلي مورد قبول مردمي كه قرار است مورد غربالگري قرار بگيرند نمي باشند.
تكرار پذيري آزمون نشان دهنده كيفيت مناسب آن است.
تكرار پذيري به سه عامل بستگي دارد.
1- گوناگوني مشاهده كنندگان
2- گوناگوني بيولوژيك
3- اشتباه مربوط به روشهاي فني
اسلاید 16 :
1- گوناگوني مشاهده كنندگان(variation observer) بر دو نوع است.
الف : گوناگوني در درون مشاهده كنندگان
( variation intra-observer)
اختلاف بين مشاهدات تكراري توسط يك مشاهده كننده بر روي يك بيمار يا يك شي در يك زمان
(اندازه گيري 2 بار فشار خون يك نفر در يك جلسه)
راه كنترل آن ميانگين گرفتن بين نتايج اندازه گيريهاي متعدد و همزمان است.
اسلاید 17 :
ب : گوناگوني در بين مشاهده كنندگان
variation) inter observer)
اين نوع در بين چند مشاهده كننده مختلف بر روي يك فرد يا شي رخ مي دهد.
اندازه گيري فشارخون يك بيمار توسط چند پرستار
راه هاي كنترل
1: استاندارد كردن روش هاي اندازه گيري و طبقه بندي
2: آموزش دقيق همه مشاهده كنندگان
3: استفاده از دو يا چند مشا هده گر براي ارزيابي هاي مستقل
اسلاید 18 :
2- گوناگوني بيولوژيك
در مورد متغيرهايي از قبيل فشار خون، قند خون ،كلسترول خون و.
علل ايجاد
الف: تغييرات در متغيري كه اندازه گيري مي شود.
ب: تغييرات در نحوه درك بيمار از نشا نه هايش
ج: باز گشت به ميانگين ( regression to mean)
در باز گشت به ميانگين ارقام دو سوي يك توزيع، در اندازه گيري هاي مكررتمايل دارند به سمت ميانگين يا معدل داده ها ميل كنند.
اسلاید 19 :
3- اشتباه مربوط به روشهاي فني
تكرار پذيري ممكن است با تغييرات وابسته به روش مثل تجهيزات خراب، تنظيم اشتباه تحت تأثير قرار گيرد .
