پاورپوینت اندیشه اسلامی

بخشی از پاورپوینت

اسلاید 1 :

بسم الله الرحمن الرحیم
عنوان : اندیشه اسلامی

اسلاید 2 :

قلمرو دین اسلام

سوال پیش آمده:آیا دین اسلام همه ی جنبه های زندگی انسان را در بردارد یا تنها یک بعد را دربر می گیرد ؟

پاسخ :با استفاده از روش »درون دینی »

1- بررسی هدف پیامبر

2- مطالعه قرآن واحادیث و زندگی ائمه اطهار

3-بررسی آیاتی از قرآن با موضوع جامعیت 

4- احیای عدالت اجتماعی به دست مهدی موعود

تفسیرهای گوناگون از هدف بعثت پیامبران

1-تفسیر دنیا گرایانه دعوت پیامبران

2- تفسیر آخرت گرایانه دعوت پیامبران

3- تفسیر جامع گرایانه دعوت پیامبران

اسلاید 3 :

نظریه «دین برای دنیای بهتر»:
تفسیری از هدف بعثت پبامبران است که مبنای برخی از مصلحان اجتماعی در دوره ی تجدد طلبی قرون اخیر است . از نظر آنها اسلام دین توسعه است وبرنامه ی توسعه ی اقتصادی ،سیاسی و..را می توان از (قرآن و سنت ) استخراج کرد.
تفسیر دنیا گرایانه به دنبال

1- عدالت اجتماعی منوط به قانون جامع و کلی به وسیله انسانها ی برگزیده از سوی خدا

2-رفاه وآبادانی 

3- رهایی از رنج وعذاب

اسلاید 4 :

نظر اندیشه ی دنیاگرایانه :
1-پرداختن دین به اموردنیوی یک جنبه ی فرعی است اگرچه که ماموریت آسمانی پیامبران فواید دنیوی وکارکردهای اجتماعی ،سیاسی وفراوانی دارد اما این کارکرد ها هدف نهایی پیامبران نیست .
2-دعوت پیامبران مسائل قدسی ،عالم غیب ،سعادت اخروی را نیز در بردارد .بنابراین تفسیر کاملا دنیا گرایانه از دین ،قابل پذیرش نیست.
3-منحصرکردن هدف دعوت پیامبران در آبادانی دنیای مردم ،تنزل دادن مقام پیامبران و قراردادن آنها در ردیف مصلحان اجتماعی است که ناشی از عدم شناخت از هویت دعوت پیامبران است .
4-نتیجه گیری کلی :این سه تفسیر دنیا گرایانه ،ازحیث ابزار داشتن دین در رسیدن به گونه ای سعادت دنیوی مشترک اند. انسان در این جهان با مشکلاتی روبه رو است وبرای حل مشکلات به دین متوسل می شود. بنابراین این سه نظریه می خواهند تصویر ابزار گونه از دین ارائه دهند.

اسلاید 5 :

تفسیر آخرت گرایانه دعوت پیامبران :
نظریات
1-نقش دین در اموردنیوی امری طفیلی و تبعی است
2- دین تنها برای آخرت است و اموری نظیر سیاست ،حکومت ،..به خودمردم واگذارشده است.
3-انقلاب عظیم و فراگیر برضد خود محور انسانها برای سوق دادن آنها به سوی آفریدگار جهان
4-اعلام دنیای آینده ی جاودان بی نهایت بزرگتر از دنیای فعلی
----------------------------------------------------------
نتیجه کلی
براساس این نگرش قلمرو دین محدود به امور معنوی و اخلاقی ودعوت به سوی خداست تادر پرتوان ،سعادت اخروی انسانها تامین گرددوپرداختن به اموردنیوی ،مانند :حکومت،سیاست و اقتصاد و.در شان دین نیست.

اسلاید 6 :

تفسیر جامع گرایانه ی دعوت پیامبران :
این دیده گاه همه ی جنبه های زندگی انسان اعم از دنیوی و اخروی را شامل می شودو پیامبر گرامی اسلام به جهت خاتم بودن ،پیامی جامع و کامل برای بشر آورده است . باتوجه به اینکه هدف اساسی دین ،هدایت ورشد وکمال بشر است . پاسخگوی همه ی مسائلی است که در رشد وکمال انسانی تاثیر گذار است .
از جمله کسانیکه با این نظریه موافق بودند:
1-فخررازی2-کمال الدین میثم بن علی بحرانی
وی در تعریف نبی می نویسد :«نبی انسانی است که برای اصلاح انسانها از جهت زندگی دنیوی و اخروی ،از آسمان ماموریت یافته است »
این تعریف را متکلمان وفیلسوفان بسیاری همچون :
ملاصدراشیرازی،علامه طباطبایی،شهید مطهری،امام خمینی (ه)و.پذیرفته اند.

اسلاید 7 :

دلایل نظریه ی جامع گرا:الف.دلایل برون دینی ب. دلایل درون دینی
الف)دلایل برون دینی :
1- برهانهای فلسفی اثبات ضرورت نبوت
رکن اصلی استدلال فلاسفه : الف )زندگی اجتماعی باعث بقای انسان /کسب کمالات وسعادت
حقیقی . ب) عدالت باعث سالم بودن درکلیه روابط اجتماعی.
از نظر حکیمان انسان:الف)موجود مدنی است . ب)قوه نفسانی ورذایل رادر زندگی اجتماعی کسب
می کند.
مناسبات اجتماعی در صورت سالم است که عدالت اجتماعی در کلیه روابط اجتماعی حاکم باشد
2-تجربه ناپذیری حیات آدمی:
برای مشخص شدن ماهیت پیام پیامبران باید ببینیم مخاطب پیام چه کسانی هسنتد:
اولا :متعلق خطاب پیامبران زندگی آدمی است
ثانیا :زندگی آدمی به رغم گوناگونی حیرت انگیز آن ،تجربه پذیر نیست
نتیجه
بنابراین پیام و دعوت پیامبران محدود به یک جنبه نیست وتمام جنبه ها رادربردارد

اسلاید 8 :

تعریف امامت :همه ی متفکران شیعه واهل سنت از امامت تصویر جامعه دارند. یعنی ریاست دین ودنیا.
ب) دلایل درونی دینی:
1- اهداف پیامبران در قرآن

تصویر قرآن از جهت گیری دعوت پیامبران ،تصویر ی جامع و شامل هردو بعد از زندگی
آدمی است.

یک: دعوت به پرستش خدا و توحید:
یکی از اهداف بنیادین بعثت پیامبران دعوت مردم به پرستش خدای یگانه است.وباتوجه به آیه 16سوره ی نحل،لازمه توحید نفی طاغوتهاست ؛جامعه ای که میخواد به سوی توحیدی شدن گام برداردباید همه ی طاغوتها را نفی کند.

دو.دعوت به معاد:
یکی دیگر از اهداف پیامبران این است که به مردم بفهماند پس از زندگی دنیوی،زندگی دیگری
وجوددارد که درآن به تمام اعمال و رفتار انسان رسیدگی می شود.

سه.تعلیم:
یکی دیگراز اهداف پیامبران ،آموزش مطالب دست نیافتنی است.آنان از معارف وحقایقی خبر داده اند که فکر واندیشه انسان باهمه ی پیشرفت در علوم از دسترسی به آن ناتوان است و تنها از طریق نبوت و دستاوردهای وحی میتوان برآن آگاه شد .

اسلاید 9 :

چهار. دعوت به تزکیه وتقوا:ازدیده گاه قرآن پیامبران ،مردم رابه رهاساختن پلیدیهای نفسانی فرا می خواندند.چرا که انسانها تااز درون ساخته نشوند وقلب آنها از خود خواهی آزاد نشوند ،نمی تواند به کمال برسند.

پنج .آزادی انسان :

پیامبران با همه یارزشهای دروغینی که بر جوامع حاکم بود مبارزه کردند .آنان آمدند تا تکالیف غیر منطقی وبیهوده ای که جوامع به آنها پایبند بودند نابود سازند.

غل وزنجیر :

1-درونی:هواهاو هوسها وتمایلات سرکش ومنفی

2- بیرونی : قوانین وارزشهای ضد الهی حاکم بر جوامع

شش. عدالت اجتماعی :

قرآن فلسفه ی ارسال همه پیامبران رابرپایی عدالت معرفی می کند .استاد مطهری عدالت گستری وستم ستیزی را به منزله ی ملاک تمایزنبی ازغیر نبی واز ادله صدق گفتار پیامبر برشمرده اند.

هفت .اصلاح جامعه ومبارزه با مفاسد اجتماعی :

همه پیامبران یک هدف اساسی داشتند وآن دعوت به پرستش خدای یگانه بود ولی این دعوت در جامعه ای که نهادهای آن از سلامت برخوردار نباشند چندان کار ساز نخواهد بود ازاین رو بعضی از پیامبران از جمله حضرت شعیب وحضرت موسی (ع) هدف از بعثت خود را اصلاح جامعه می دانستند.هریک از پیامبران با مهمترین مفاسد جامعه ی خود به مبارزه برمی خواستند وبه صورت جدی و عملی تا جایی که قدرت داشتند ،این کار را انجام می دادندو تنها به موعظه و نصیحت بسنده نمی کردند .

اسلاید 10 :

2- سیره ی عملی پیامبر اسلام:
یکی از روشن ترین دلایل دینی برگستره ی قلمرو دین اسلام ،شیوه عملی پیامبراسلام است .
سیره عملی پیامبراسلام نشان می دهد که تعالیم دینی همه ی شئون زندگی فردی و اجتماعی را دربر دارد واین فعالیت ها حاکی از آن است :
الف)کسانی را به عنوان حاکم وولی برای قبایل منصوب می کردند
ب) دستورالعمل هایی را مشخص می کردند که مسئولیت زمام داران تبیین شده بود
ج)برای حل و فصل اختلافات قضاقی را منصوب می کردند
د)میان ایشان وسایر گروه ها عقد نامه و پیمان نامه هایی منعقد می شد.
منابع مهم قانون گذاری ودین پژوهشی قرآن+عقل+اجماع+سنت پیامبر(ص)

اسلاید 11 :

3- جامعیت دین:
یکی از راه های شناسایی قلمرو دین ،جامعیت دین است .
قوانین اسلام به 3 دسته تقسیم می شوند:
الف)قوانین مربوط به رابطه انسان باخدا
ب)قوانین مربوط به رابطه با خودش
ج)قوانین مربوط به رابطه انسان بادیگران
انسان موجودی اجتماعی است و بسیاری از صفات و استعداد هایش در اجتماع به فعلیت می رسد .
بنابراین اودر برابر دیگران وظایفی دارد ودیگران نیز همچنین که در دین وظایف انسانها نسبت به یکدیگرمشخص شده است . البته در مسائل عبادی خداوند همه ی جزئیات را بیان کرده است اما در برخی از مسائل تنها کلیات را بیان کرده تا جزئیات را از آنها بدست آوریم.

اسلاید 12 :

احادیث بسیاری از پیامبر (ص)و ائمه اطهار (ع) در مورد جامعیت دین نقل شده است
«درحدیثی شخصی ازامام موسی کاظم (ع)پرسید:آیاهمه چیز در کتاب خدا وسنت پیامبرش موجوداست یا شماهم درآن گفتاری دارید؟فرمود همه چیز درکتاب خداوسنت پیامبر (ص)هست»
نه تنها دین اسلام باتوجه به منابع متعدد جامع معرفی شده ایت ،بلکه از آیات قرآن استفاده می شود که قرآن به تنها یی روشنگر وبیانگر همه ی نیازهای انسانی است واز جامعیت برخورداراست. باتوجه به اینکه قرآن کتاب هدایت است وبرای رشدوکمال انسانها نازل شده ، مراد از «تفصیل کل شی» در آیه 12 سوره ی یوسف «محتوای برنامه پیامبر است .یعنی هر آنچه که بشر برای تکامل خود نیاز دارد در قرآن آمده است .

اسلاید 13 :

درمیان همه ی مفسران همواره این بحث مطرح بوده که روشنگری قرآن در چه مسائلی است.
نظر صحیح آن است که:قرآن ،بیانگرهمه ی مسائل مربوط به هدایت انسان است . مولفان کتاب ارزشمند تفسیر نمونه ،جامعیت وروشنگری قرآن را در زمینه مسائل مربوط به تربیت وانسان سازی می دانند که موجب تکامل فرد واجتماع می شود،ومعتقدند اگر هم در برخی آیات ،از علوم مختلف سخن به میان آمده ،به دلیل طرح مسائل توحیدی و تربیتی بوده است :نه آنکه هدف قرآن ارائه علم ودانش های گوناگون باشد .
علامه طباطبایی براین نظر است که :تمامی آنچه مربوط به هدایت وکمال وسعادت افراد است در قرآن مطرح شده ومسائل فلسفی وعلمی وتاریخی که ارتباط چندانی به هدایت انسانها ندارد ،به طور کامل در قرآن نیامده است.

اسلاید 14 :

نتیجه کلی
با اندکی تامل در مجموع ادله ی برون دینی و درون دینی وقراین وشواهد فراوان به قلمرودین اسلام پی میبریم و
نشان می دهد که دین اسلام درصدد پاسخگویی همه ی نیازهای فردی و اجتماعی ، مادی ومعنوی ، دنیوی واخروی
بوده واز هیچ بعد از شئون زندگی بشری غفلت نکرده است .
از برخی از آیات قرآن در می یابیم که پیامبران الهی برای هدایت انسانها و اصلاح جامعه درصدد کسب قدرت سیاسی
و تشکیل حکومت بوده اند؛هرچند که به دلیل نبودن شرایط مناسب ،توفیق این کار را نیافته اند.قرآن کریم از پیامبرانی
مانند: داوود،سلیمان،ابراهیم وآل ابراهیم (ع) که موفق به تشکیل حکومت شده اند یادمیکند.