بخشی از پاورپوینت
اسلاید 1 :
قیاس چارچوب ها, الگوها و فرآيندهاي آینده نگاری فناوری
اسلاید 2 :
چارچوب آینده نگاری مارتین
از دید او فرآیند آینده نگاری سه مرحله پیش آینده نگاری، آینده نگاری و پساآینده نگاری را دنبال می کند.
مرحله پیش آینده نگاری: شامل دو گام است.تصمیم برای شروع آینده نگاری و فعالیتهای آماده سازی. چون آینده نگاری به منابع قابل توجهی نیازمند است باید در آغاز، نسبت به انجام فرآیند آینده نگاری تصمیم گیری شود. در گام فعالیتهای آماده سازی، لازم است نیاز به اولویت بندی و اتخاذ سیاست بلندمدت برای علم و فناوری مورد پذیرش قرار گیرد. لذا باید با جلسات مباحثه بین فعالان یا کمیته مشورتی، کارگاه ها و سایر فرصتهای بحث و تبادل نظر، تعهد لازم در این زمینه ایجاد شود.
اسلاید 3 :
مرحله اصلی آینده نگاری
دراین مرحله,گام های طراحی فرآیند آینده نگاری، تحلیل راهبردی، توافق بر گزینه های محتمل و انتشار نتایج حاصل از فرآِیند آینده نگاری انجام می شود.
گام طراحی فرآیند آینده نگاری بسیار حیاتی است زیرا این فرآیند باعث تحقق اهداف می شود و گزینه ها و راه حل های مناسبی برای مشتریان تولید می کند. تعیین مخاطبین اصلی نتایج آینده نگاری و مخاطبین نیازهای آینده نگاری؛ تقویت تعهد؛ اطمینان از قابلیت سازگاری سیستم تخصیص منابع فعلی برای علم و فناوری؛ دخالت دادن مردم در پیش بینی و سیاست گذاری؛ توجه به سلسله ارتباطات قوانین بین بخش ها؛ یکپارچه سازی فشار فناوری و کشش تقاضا در کنار رویکردهای بالا به پایین و پایین به بالا و تعیین رویه انتشار و پیاده سازی نتایج از جمله فعالیتهای این گام است.
اسلاید 4 :
هدف در گام تحلیل راهبردی، ارزیابی گزینه های مختلف در پژوهشهااعم از فعالان؛ تخصیص منابع و هزینه فرصتها (مانند اثرات اجتماعی اقتصادی و اثرات هم افزایی) است. در ادامه باید بر روی گزینه های محتمل توافق شود و یک چشم انداز از آینده تعریف شود که بیشترین گزینه های علمی و فناوری مطلوب را که در فاز تحلیل راهبردی تعریف شده در برداشته باشد.
به علاوه باید یک راهبرد نیز برای پیگیری گزینه های انتخابی اتخاذ شود.
در گام انتشار نتایج حاصل از فرآیند آینده نگاری، لازم است که مخاطبان هدف که قبلا مشخص شده اند انتخاب شوند و بهترین ابزار انتشار نتایج نیز تعیین شود.
اسلاید 5 :
مرحله پساآینده نگاری
در این مرحله, گام های مختلفی انجام می شود. اولین قدم تصمیم گیری در زمینه برنامه ریزی برای انجام پژوهش یا ایجاد فناوری است.
این امر ممکن است نتیجه مستقیم آینده نگاری باشد یا بطور غیر مستقیم از عوامل سیاسی و مدیریتی منتج شده باشد. همچنین تعریف برنامه و تعیین جهت یکی از کارهایی است که در این بخش باید انجام شود تا سلسله مراتبی از اهداف برای برنامه ریزی و سپس اتخاذ راهبرد برای دستیابی به اهداف و ایجاد سیستم مدیریتی موثر بوجود آید.
اسلاید 6 :
عنصر کلیدی
عنصر کلیدی در تعیین سیستم مدیریتی کارا، ارزیابی متناوب و در صورت نیاز تغییر مجدد راهبردکلی است.
در گام تعریف و اجرای پروژه ها، بر اساس جهت گیریهای صورت گرفته، پروژه ها تعریف و اجرا می شوند. در این گام پروژه به صورت مشروح بیان شده و برنامه ریزی و اجرا تا سطح جزئیات ارائه می شود. در نهایت کاربران بالقوه تعیین شده و در مورد بهترین رویکرد برای انتشار نتایج و تعیین متولی آن و پیگیری فرآیند پیاده سازی، تصمیم گیری می شود
اسلاید 7 :
چارچوب آینده نگاری وروس
وروس در سال 2003 چارچوبی را برای فرآیندهای آینده نگاری عناصر کلیدی ورودیها, آینده نگاری، خروجی ها و راهبرد ارایه کرده.
ورودیها: در این مرحله جمع آوری اطلاعات و پیمایش برای آگاهی های راهبردی انجام می شود. روش ها و فنون مختلفی مثل دلفی و پیمایش محیطی برای جمع آوری اطلاعات به خدمت گرفته می شود.
در کارگاه های مختلف، از گروه ها، در مورد ایده و بینش آنان در مورد آینده پرسیده می شود. فعالیت جمع آوری ورودی ها در سطح سازمانی به عنوان پیمایش هوشمندانه راهبردی و یا پیمایش راهبردی نامیده می شود.
اسلاید 8 :
عنصر دوم
آینده نگاری دارای سه مرحله مجزای تحلیل، تفسیر و ترسیم چشم انداز است. در مرحله تحلیل، اطلاعات جمع آوری شده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و مقدمات انجام تحلیل عمیق تر و گسترده تر فراهم می شود. ابزارهای مورد استفاده در این مرحله، ماتریس تاثیر متقابل و سایر فنون تحلیلی اند.
در مرحله تفسیر، تحلیل های عمیق تری به منظور پی بردن به ساختارها و بینش های عمیق تر صورت می گیرد. این مرحله در حوزه مطالعاتی بحرانی آینده، تفکر سیستمی و تجزیه و تحلیل سببی لایه ها است و در مرحله ترسیم چشم انداز، دیدگاه های آینده به طور واقعی ایجاد می شوند و دیدگاه های گوناگون در خصوص آینده بررسی و یا ایجاد می شوند. در این مرحله، از سناریو و روش های ارزشی استفاده می شود.
اسلاید 9 :
عنصر سوم , خروجی ها
خروجی کارهای آینده نگاری به دو دسته خروجی های ملموس و غیر ملموس تقسیم می شود. خروجی های ملموس,یا مواردی در قالب گزارش ها، مقالات، سایت های اینترنتی, دربرگیرنده دامنه ای از گزینه های تولید شده در کار اند. غیر ملموس ها دربرگیرنده تغییرات در تفکر ایجاد شده در تمام فرآیندها به ویژه بینش های تولید شده در مرحله تفسیر و ایجاد دیدگاه های پیشرو در مرحله ترسیم چشم انداز اند همچون توسعه شبکه های مختلف موجود در جامعه.
در این گام وظیفه اصلی آینده نگاری,تولید بینش گسترده از موارد راهبردی ممکن است.
اسلاید 10 :
عنصر چهارم,راهبرد
در این مرحله برای تصمیم گیری و هدایت اقدامات راهبردی برای پیاده سازی، خروجی ها به صورت راهبرد در اختیار تصمیم گیران قرار می گیرد.
نتایج فرآیند راهبرد به ورودی های چارچوب آینده نگاری بازخور می شود تا در صورت لزوم ارزیابی و اصلاح شوند
اسلاید 11 :
چارچوب آینده نگاری ساریتاس و همکاران
آنها در سال 2006 مدل سیستمی را برای آینده نگاری ارائه کرده اند و معتقدند که در آینده نگاری سیستماتیک بین بافت، محتوی و فرآیند ایجاد فعالیت آینده نگاری در یک سازمان ارتباط وجود دارد. آینده نگاری در بافت داخلی طراحی، سازماندهی و گسترش می یابد.
بافت داخلی ترکیبی از ساختارها است مثل فرآیندهای داخلی، رویه ها و تجهیزات و فناوریها و رفتارها همچون فرهنگ، سیاست، تعاملات اجتماعی، مهارتها، انگیزش، توان و شیوه مدیریت است.
آینده نگاری در بافت خارجی و سیستم های پیرامون ان قرار می گیرد. سیستم های اجتماعی، فناوری، اقتصادی ، اکولوژی و سیاسی بافت خارجی را تشکیل می دهند. بافتهای داخلی و خارجی تعیین کننده محتوی و فرآیند فعالیت هستند.
اسلاید 12 :
محتوای چارچوب ساریتاس
در آینده نگاری، محتوی به حوزه های موضوعی مورد توجه و خلق ایده های مرتبط به این حوزه در طول فعالیت آینده نگاری مرتبط می شود.
بر اساس نظر ساریتاس در طراحی فرآیند آینده نگاری ابتدا باید بافت و محتوی مشخص شوند.
از نگاه او, دید نظام مند آینده نگاری مبتنی بر 5 فعالیت درک کردن، ترکیب، تحلیل و انتخاب، تغییر شکل و فعالیت است.
اسلاید 13 :
گام 1: درک کردن
این گام، جستجوی بینش جامع معقولانه ای از سیستم ها در یک بافتار وسیع تر است.
پس از آن فرضیاتی برای درک آن بافتار ایجاد می شود.
سپس درک مشترک و افزایش درک متقابل سیستم ها در بافتار موجود، با استفاده از شناسایی عدم قطعیتها درباره ارزش، گزینه ها و محیط و روشن کردن اهداف توسعه راهبرد بدست می آید.
اسلاید 14 :
گام 2: ترکیب کردن
گام ترکیب عبارت است از کشف مسیرهای متناوب برای توسعه و یکپارچه کردن آن ها به طرح هایی برای بافت جدید .
سپس این طرح ها بافتار آینده را از بافتار موجود مشخص می کند.
در نهایت مدل هایی از آینده تولید می شود.
اسلاید 15 :
گام 3: تحلیل و انتخاب
مربوط به تحلیل آینده های محتمل و تصمیمات برای آینده مطلوب است.
اهداف اصولی شناسایی می شوند و سپس ارزش های مشترک در تحلیل در نظر گرفته شده و با به اشتراک گذاشتن تبادل خلاقانه ایده ها و اطلاعات از طریق مشارکت، انتخاب انجام می شود.
سپس آینده های مطلوب شناسایی می شوند.
اسلاید 16 :
گام 4: تغییر و تحول
این گام ارتباط بین آینده و حال را برای تغییر برنامه برقرار می کند. معمولا تغییرات در موارد مختلفی پیشنهاد می شود که عبارتند از:
اهداف، شامل توسعه فعالیتهای جدید و بهبود فعالیتهای موجود برای قابل قبول شدن؛ ساختار، شامل تغییر در ساختارهای سازمانی، شناسایی و بهبود زیر ساخت و اجزای فنی و تخصصی؛ رفتارها، شامل تغییر در شیوه ها و نگرش ها و تغییر در نقش ها.
اسلاید 17 :
گام 5: فعالیت
این گام شامل مواردی است همچون ایجاد طرح های عملیاتی برای اطلاع دادن از تصمیمات گرفته شده مرتبط با فعالیتهای فوری برای تغییر ساختاری همچون تغییرات در ساختار سازمانی، مولفه ها و زیرساخت فنی و تخصصی و تغییرات رفتاری مثل تغییر فرهنگ، شیوه ها، نگرش ها و نقش ها برای اولین مداخلات در وضع موجود؛ شناسایی نواحی پژوهش و توسعه؛ منابع طرح ها همچون مهارتها، زمان و پول و شروع پیش قدم ها.
اسلاید 18 :
موارد مورد نیاز
در طراحی و سازماندهی فعالیت آینده نگاری این موارد را باید دید:
حمایت و پشتیبانی؛
تعریف پوشش (تمرکز و حیطه)؛
حوزه (فنی، اجتماعی، محیطی و غیره)؛
جغرافیا؛
تنظیم افق زمانی؛
تعیین حامیان و مشتریان؛
ارزیابی کارهای قبلی و موجود؛
طراحی منابع ممکن (پول، زمان و مهارت)؛
تیم اجرایی و روش شناسی. که در ادامه این فعالیتها به 4 دسته تقسیم می شوند:
اسلاید 19 :
مراحل 4 گانه
آمادگی برای آینده نگاری شامل مشخص کردن دلایل استفاده از آینده نگاری، تمرکز و اهداف و افق زمانی؛ درک مفاهیم شامل درک سیستم،
شناسایی میدان دید (پوشش) و شناسایی کاربران (استفاده کنندگان)؛
ورودی ها شامل ارزیابی کارهای قبلی و موجود و منابع موجود و
تنظیم فعالیتهای آینده نگاری شامل پشتیبانی، تیم (نوع مهارت و تخصص مورد نیاز برای فعالیت و نحوه استفاده از آنها)، شناسایی و انتخاب مشارکت کنندگان و برنامه ریزی ارتباطی (نوع ارتباط مورد نیاز برای فعالیت آینده نگاری)
اسلاید 20 :
چارچوب آینده نگاری مایلز
در سال 2002 چارچوبی برای آینده نگاری ارائه داد که بر خلاف اکثر مدلها که از روندی سلسله مراتبی پیروی می کنند، دارای فرآیندی تکرارشونده است.در هر تکرار نتایج و فرآیندهای تکرار قبل به روز می شوند. عناصر آینده نگاری در این مدل پیش آینده نگاری: شامل اتحاذ تصمیات اساسی در مورد حیطه، طراحی و طریقه اداره کردن پروژه.
بکارگماری: شامل یافتن و گردآوری ذینفعان، خبرگان و دیگر عوامل پروژه.
ایجاد تصویری از آینده: شامل خلق دیدگاه ها در مورد آینده ممکن، آنالیز مفید، نتایج و پیشنهادات. این بخش ، به نوعی فرآیند انجام مطالعه آینده نگاری را نشان می دهد که در ان ابتدا اطلاعات جمع اوری شده سپس ترکیب دانش و رسیدن به ادراک مشترک است.
اجرا: شامل نهادینه سازی، تاسیس موسسه ها، تلاش برای تجربه های اتی و مکمل (Miles, 2002).
