دانلود فایل پاورپوینت تفسیر عقلی – اجتهادی

PowerPoint قابل ویرایش
39 صفحه
8900 تومان

لطفا به نکات زیر در هنگام خرید دانلود فایل پاورپوینت تفسیر عقلی – اجتهادی توجه فرمایید.

1-در این مطلب، متن اسلاید های اولیه دانلود فایل پاورپوینت تفسیر عقلی – اجتهادی قرار داده شده است

2-به علت اینکه امکان درج تصاویر استفاده شده در پاورپوینت وجود ندارد،در صورتی که مایل به دریافت تصاویری از ان قبل از خرید هستید، می توانید با پشتیبانی تماس حاصل فرمایید

4-در صورت مشاهده بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل اسلاید ها میباشد ودر فایل اصلی این پاورپوینت،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

5-در صورتی که اسلاید ها داری جدول و یا عکس باشند در متون زیر قرار نخواهند گرفت

— پاورپوینت شامل تصاویر میباشد —-

اسلاید ۱ :

„«راغب‌ اصفهانی» می‌گوید:  اصل- عَقْل‏- بند کردن و باز ایستادن است، مثل: عقل البعیر بالعِقَال‏: بستن شتر با پایبند
و طبق کلام امام علی (ع) عقل دو گونه است: عقل طبیعى و فطرى، و عقل اکتسابى از مسموعات‏، هر گاه عقل فطرى در انسان نباشد عقل اکتسابى و شنیده‏ها سود نمى‏دهد چنانکه نور خورشید به چشمى که نور ندارد بهره نمى‏دهد

„عقل اکتسابی عقلى است که انسان را به سوى خوبى هدایت مى‏کند و از بدى برمى‏گرداند؛ این عقل همان معنى و مقصودى است که خداوند در آیه: (وَ ما یَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ‏- ۴۳/ عنکبوت). آن را بیان داشته و هر جائى در قرآن که خداوند در آنجا کفّار را به عدم عقل مذمّت کرده اشاره به عقل اکتسابى و «عقل دوّم» است نه «عقل اوّل»

اسلاید ۲ :

„عقل‌ گاهی‌ به‌ نیروی‌ فکر انسان‌ گفته‌ می‌شود و گاهی‌ به‌ مدرکات‌ این‌ نیرو که‌ همان‌ علوم‌ کسبی‌ است. از این‌ رو، عقل‌ را به‌ عقل‌ فطری‌ و اکتسابی‌ تقسیم‌ کرده‌اند؛ البته‌ گاهی‌ هم‌ عقل‌ را به‌ عقل‌ نظری‌ و عملی‌ تقسیم‌ کرده‌اند.

„در بحث‌ روش‌ تفسیر عقلی، گاهی‌ مقصود از عقل‌ همان‌ عقل‌ فطری‌ یا نیروی‌ فکر و قوه‌ ادراک‌ و تعقل‌ است. و این‌ در جایی‌ صورت‌ می‌پذیرد که‌ تفسیر عقلی‌ و اجتهادی‌ به‌ یک‌ معنا استعمال‌ می‌شود.

„و گاهی‌ مقصود از عقل‌ همان‌ عقل‌ اکتسابی‌ یا مدرکات‌ عقل‌ است‌ که‌ به‌ عنوان‌ قرائن‌ یا دلایل‌ عقلی‌ در تفسیر قرآن‌ مورد استفاده‌ قرار می‌گیرد. و حکم‌ نظری‌ عقل‌ در ملازمات‌ و عقل‌ برهانی‌ نیز از همین‌ باب‌ است.

اسلاید ۳ :

„مقصود از اجتهاد در این‌جا کوشش‌ فکری‌ و به‌ کار بردن‌ نیروی‌ عقل‌ در فهم‌ آیات‌ قرآن‌ و مقاصد آن‌ است؛ بنابر این، اجتهاد در این‌جا اعم‌ از اجتهاد مصطلح‌ در علم‌ اصول‌ و فقه‌ است.

„یعنی‌ تفسیر اجتهادی‌ در برابر تفسیر نقلی‌ قرار می‌گیرد که‌ در تفسیر نقلی، بیش‌تر بر نقل‌ تأکید می‌شود و در تفسیر اجتهادی‌ بر عقل‌ و نظر و تدبر تأکید می‌شود.

اسلاید ۴ :

„وبرخی‌ معتقدند که‌ پیامبر (ص) به‌ اصحاب‌ خویش‌ کیفیت‌ اجتهاد عقلی‌ در فهم‌ نصوص‌ شرعی‌ – از قرآن‌ یا سنت‌ – را تعلیم‌ داده‌ است (محسن‌ عبدالحمید و ایازی)

„ریشه‌ها و نمونه‌های‌ تفسیر عقلی‌ را می‌ توان‌ در احادیث‌ تفسیری‌ اهل‌ بیت‌ (ع) یافت:

o«عبدالله‌ بن‌ قیس» می‌گوید که‌ از امام‌ رضا(ع) آیه‌ «بل‌ یداه‌ مبسوطتان» (مائده/۶۴) – (بلکه‌ دستان‌ خدا گشاده‌ است) – را شنیدم. به‌ حضرت‌ عرض‌ کردم: آیا برای‌ خدا دو دست‌ این‌ چنین‌ – و با دستم‌ به‌ دستان‌ حضرت‌ اشاره‌ کردم‌ – هست؟ فرمودند: نه، اگر چنین‌ باشد، خدا مخلوق‌ می‌ شود.

„در این‌ حدیث‌ حضرت‌ با استفاده‌ از نیروی‌ عقل‌ آیه‌ قرآن‌ را تفسیر کرده‌اند و دست‌ مادی‌ داشتن‌ خدا را نفی‌ کرده‌اند. چرا که‌ دست‌ داشتن‌ خدا مستلزم‌ جسم‌ بودن‌ و مخلوق‌ بودن‌ او است‌ و ساحت‌ الهی‌ از این‌ صفات‌ منزه‌ است. پس‌ مقصود از دستان‌ خدا همان‌ قدرت‌ او است.

اسلاید ۵ :

„برخی‌ آیات‌ قرآن‌ خود در بردارنده‌ برهان‌های‌ عقلی‌ است، مثل‌ آیه: «لوکان‌ فیهما آلهه‌ الا‌ الله‌ لفسدتا». (انبیأ/۲۲) علاوه‌ بر این‌ خود قرآن‌ نیز انسان‌ها را به‌ تفکر و تعقل‌ و تدبر در آیات‌ فرا می‌خواند.

„آیت الله معرفت : روش‌ اجتهادی‌ (عقلی) در تفسیر قرآن‌ از دوره‌ تابعین‌ شروع‌ شد

„در قرون‌ بعدی‌ به‌ ویژه‌ به‌ وسیله‌ معتزله‌ اوج‌ گرفت‌ و در شیعه‌ تفاسیری‌ هم‌ چون‌ تفسیر «تبیان» شیخ‌ طوسی‌ (۳۸۵ ۴۶۰ – ق) «مجمع‌ البیان» شیخ‌ طبرسی‌ (۵۴۸ ق) به‌ وجود آمد. و در اهل‌ سنت‌ «تفسیر کبیر» فخر رازی‌ حاصل‌ توجه‌ به‌ این‌ روش‌ بود.

„این‌ شیوه‌ در دو قرن‌ اخیر رشد بیش‌تری‌ کرد و در شیعه‌ تفسیر «المیزان» علامه‌ طباطبائی‌ و مانند آن‌ پدید آمد. و در بین‌ اهل‌ سنت‌ نیز تفسیر «روح‌ المعانی» از آلوسی‌ (م‌ ۱۲۷۰) و «المنار»، رشید رضا (۱۸۶۵ – ۱۹۳۵ م) و… حاصل‌ آن‌ بود.

اسلاید ۶ :

„در مورد مفاد روش‌ تفسیر عقلی، بین‌ صاحب‌ نظران‌ اختلاف‌ نظر وجود دارد:

.۱تفسیر عقلی‌ همان استفاده‌ ابزاری‌ از قراین‌ عقلی‌ در تفسیر است

.۲تفسیر عقلی‌ همان‌ تفسیر اجتهادی‌ است‌

.۳اصطلاح «تفسیر عقلی‌ اجتهادی» در قبال‌ تفسیر به‌ رأی‌ مذموم میباشد‌

.۴تفسیر عقلی‌ نوعی‌ از تفسیر به‌ رأی‌ است‌

.۵تفسیر عقلی‌ حد‌ وسط‌ تفسیر به‌ رأی‌ و تفسیر نقلی‌ است‌

.۶تفسیر عقلی‌ همان‌ تفسیر قرآن‌ با عقل‌ برهانی‌ ‌ ‌است‌ که‌ نقش‌ منبع‌ دارد نه‌ مصباح‌

اسلاید ۷ :

„آیه‌الله‌ مکارم‌ شیرازی‌ می‌نویسند:

„منظور از تفسیر به‌ عقل‌ آن‌ است‌ که‌ ما از قراین‌ روشن‌ عقلی‌ که‌ مورد قبول‌ همه‌ خردمندان‌ برای‌ فهم‌ معانی‌ الفاظ‌ و جمله‌ ها، از جمله‌ قرآن‌ و حدیث‌ است، استمداد جوییم.

„ مثلاً‌ هنگامی‌ که‌ گفته‌ می‌شود: «ید الله‌ فوق‌ ایدیهم» عقل‌ در این‌جا می‌گوید: مسلماً‌ منظور از دست‌ خدا عضو خاصی‌ که‌ دارای‌ پنج‌ انگشت‌ است، نیست؛ بلکه‌ منظور از آن‌ قدرت‌ خدا است‌ که‌ ما فوق‌ همه‌ قدرت‌ها است. و اطلاق‌ دست‌ بر قدرت، جنبه‌ کنایه‌ دارد.

„بررسی: ایشان‌ به‌ یک‌ معنا از تفسیر عقلی‌ به‌ همان‌ استفاده‌ از قراین‌ قطعی‌ عقلی‌ در تفسیر آیات‌ قرآن‌ توجه‌ کرده‌ اند. اما به‌ معنای‌ دیگر تفسیر عقلی‌ که‌ همان‌ تفکر در آیات‌ قرآن‌ و استنباط‌ و اجتهاد از آن‌ها است، اشاره‌ نکرده‌اند

اسلاید ۸ :

„آیه‌ الله‌ معرفت‌ می‌نویسد:

„«تفسیر اجتهادی‌ بر عقل‌ و نظر تکیه‌ می‌کند، بیش‌تر از آن‌ که‌ بر نقل‌ و آثار تکیه‌ کند تا معیار نقد و پالایش، دلالت‌ عقل‌ رشید و رأی‌ درست‌ باشد.»

„ایشان‌ یکی‌ از ویژگی‌های‌ تفسیر تابعین‌ را اجتهاد در تفسیر و تکیه‌ بر فهم‌ عقلی‌ دانسته‌ است‌ سپس‌ در این‌ زمینه‌ ایشان‌ از مدرسه‌ مکه‌ «ابن‌ عباس» و مدرسه‌ کوفه‌ «ابن‌ مسعود» را به‌ عنوان‌ پیش‌ گامان‌ این‌ روش‌ نام‌ می‌برد. و مثال‌های‌ متعددی‌ از تفسیر عقلی‌ و اجتهادی‌ آنان‌ می‌آورد.

„«تفسیر عقلی‌ بعدها رواج‌ یافت؛ به‌ ویژه‌ در نزد معتزله‌ و کسانی‌ که‌ راه‌ آنان‌ را می‌ رفتند که‌ عقل‌ را بر ظواهر نقلی‌ مقدم‌ می‌شمردند.»

„بررسی: ایشان‌ تفسیر عقلی‌ و اجتهادی‌ را به‌ یک‌ معنا گرفته‌اند و در بخشی‌ از نوشته‌های‌ خویش‌ بر «فهم‌ عقلی» آیات‌ پافشاری‌ کرده‌اند. و در بخش‌ دیگر بر «حکم‌ عقل‌ رشید» تاکید کرده‌اند. ولی‌ مرز بین‌ این‌ دو را به‌طور کامل‌ مشخص‌ نکرده‌اند پس‌ لازم‌ است‌ این‌ مطلب‌ روشن‌ شود که‌ مقصود آیه‌الله‌ معرفت‌ از تفسیر عقلی‌ کدام‌ قسم‌ است.

„

اسلاید ۹ :

„استاد ایازی‌ در این‌ مورد می‌نویسند

„اصطلاح‌ «تفسیر عقلی‌ اجتهادی» در قبال‌ تفسیر به‌ رأی‌ مذموم‌ – که‌ بر اساس‌ هوای‌ نفس‌ و بدعت‌ است‌ – می‌باشد. و مقصود از آن، روش‌ اجتهادی‌ است‌ که‌ بر اساس‌ قواعد عقلی‌ قطعی‌ در شرح‌ معانی‌ قرآن‌ و تدبر در مضامین‌ آن‌ و تأمل‌ در ملازمات‌ بیانی‌ آن، استوار شده‌ است.

„ ‌ ایشان‌ منظور از عقل‌ را در این‌جا، حکم‌ نظری‌ عقل‌ در ملازمه‌ میان‌ حکم‌ ثابت‌ شرعی‌ یا عقلی‌ و بین‌ حکم‌ شرعی‌ دیگر، دانسته‌اند.

„بررسی: ایشان‌ نیز تفسیر عقلی‌ و اجتهادی‌ را یک‌سان‌ انگاشته‌اند؛ ولی‌ در تعریف‌ آن‌ از هر دو قسم‌ تفسیر عقلی‌ یعنی‌ تدبر در مضامین‌ و استفاده‌ از قواعد عقلی‌ قطعی‌ سخن‌ گفته‌اند. و هم‌ چون‌ آیه‌الله‌ معرفت‌ مرز آن‌ها را مشخص‌ نساخته‌اند.

„البته‌ ایشان‌ عقل‌ را در تفسیر عقلی‌ اجتهاد منحصر در حکم‌ نظری‌ عقل‌ در باب‌ ملازمات‌ عقلیه‌ کرده‌اند که‌ در اصول‌ فقه‌ مطرح‌ شده‌ است‌ و این‌ انحصار دلیلی‌ ندارد. بلکه‌ منظور از عقل‌ در این‌جا همان‌ عقل‌ اکتسابی‌ یا مدرکات‌ عقل‌ است‌ که‌ شامل‌ همه‌ احکام‌ قطعی‌ عقلی‌ و برهان‌ها و قراین‌ عقلی‌ می‌شود؛ اعم‌ از این‌ که‌ در باب‌ ملازمات‌ احکام‌ باشد یا غیر آن.

اسلاید ۱۰ :

„استاد شیخ‌ خالد عبدالرحمن‌ العک‌ می‌نویسند:

„«تفسیر عقلی‌ مقابل‌ تفسیر نقلی‌ است، که‌ بر فهم‌ عمیق‌ …از معانی‌ الفاظ‌ قرآن‌ تکیه‌ می‌کند. البته‌ بعد از آن‌که‌ مدلول‌ عبارات‌ قرآنی‌ و دلالت‌های‌ آن‌ها را درک‌ کرد. پس‌ تفسیر عقلی‌ بر اجتهاد در فهم‌ نصوص‌ قرآنی‌ و درک‌ مقاصد آن‌ از مدلول‌ها و دلالت‌های‌ آیات‌ استوار است.و دانشمندان‌ «تفسیر عقلی» را به‌ «تفسیر به‌ رأی» نام‌ گذاری‌ کرده‌اند.»

„دکتر ذهبی‌ در خصوص‌ بحث‌ تفسیر به‌ رأی‌ می‌نویسد:

«مقصود از رأی‌ در این‌جا اجتهاد است، پس‌ تفسیربه‌ رأی‌ همان‌ تفسیر قرآن‌ به‌ اجتهاد است.»

سپس‌ تفسیر به‌ رأی‌ را به‌ دو قسم‌ ممدوح‌ و مذموم‌ تقسیم‌ می‌کند. و تفسیر به‌ رأی‌ ممدوح‌ را همان‌ تفسیر عقلی‌ معرفی‌ می‌کند که‌ ممکن‌ است‌ با تفسیر نقلی‌ (مأثور) تعارض‌ پیدا کند و راه‌ حل‌های‌ تعارض‌ را بیان‌ می‌دارد. و این‌ روش‌ تفسیر به‌ رأی‌ ممدوح‌ (تفسیر عقلی) را جایز می‌شمارد و تفسیرهای‌ متعددی‌ هم‌چون‌ «مفاتیح‌ الغیب» فخررازی‌ «روح‌ المعانی» آلوسی‌ و… را نام‌ می‌برد که‌ از این‌ روش‌ پیروی‌ کرده‌اند

مطالب فوق فقط متون اسلاید های ابتدایی پاورپوینت بوده اند . جهت دریافت کل ان ، لطفا خریداری نمایید .
PowerPointقابل ویرایش - قیمت 8900 تومان در 39 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد