بخشی از پاورپوینت
اسلاید 1 :
اهميت بهداشتي مالاريا
- بيماري عفوني حاد يا مزمن
- انگل هاي تكياخته اي داخل سلولي اجباري متعلق به جنس پلاسموديوم
- در بسياري از كشورهاي جهان حالت بومي دارد
- وجود بيش از 400 گونة پشه ناقل، تمايل به مقاومت دارويي، تنوع حساسيت انسان ها نسبت به آن
- عوامل اجتماعي، فرهنگي، سياسي، اقتصادي و بوم شناسي كشورهاي درگير
- كنترل اين بيماري را بسيار مشكل نموده و بار اقتصادي ناشي از آن اثرات منفي فراواني بر شالوده بهداشت عمومي، وارد نموده است.
- در شرايط نبود دارو و امكانات، با سرعت حيرت آوري منجر به مرگ انسان هاي كاملاً سالم يك منطقه شده در عرض چند ساعت كودكان بيمار، را به هلاكت ميرساند.
- انگل مالاريا سالانه حداقل 300 ميليون مورد بيماري و روزانه حدود 3000 مورد مرگ به بار ميآورد
- همراه با HIV/AIDS و سِل، ازجمله موانع شناخته شده توسعه در كشورهاي در حال پيشرفت به حساب آمده و نه تنها معلول فقر، بلكه عامل فقر نيز به شمار ميرود.
- يكي از مشكلات بهداشت عمومي در آسيا و آفريقا بروز موارد مالارياي مقاوم به كلروكين و داروهاي ارزان قيمت ديگري نظير سولفادوكسين ـ پريمتامين
- و مقاومت رو به گسترش پشة ناقل نسبت به حشره كش هاي مختلف
اسلاید 2 :
سير طبيعي
دوره نهفتگي
- فالسيپاروم 12 روز
- ويواكس و اواله 14 روز
- مالاريه 30 روز
- بعضي از سويه هاي پلاسموديوم ويواكس، ممكن است دوره نهفتگي 10-8 ماهه داشته باشند.
- آلودگي هاي ناشي از انتقال خون، معمولاً دوره كمون كوتاهتر، ولي بر حسب تعداد انگلي كه وارد بدن ميشود متغير( گاهي دو ماه)
اسلاید 3 :
- اسپوروزوئيت هاي انگل، همراه با بزاق پشه آنوفل به جريان خون انسان، تلقيح ميشوند
- به سمت كبد هجوم و در عرض حدود نيم ساعت در سلول هاي كبدي، مستقر و هريك از آنها به هزاران مروزوئيت كبدي، تكثير
- برحسب گونه انگل، در عرض 2-1 هفته، مرحله داخل كبدي را طي و به گردش خون، راه مييابند.
- در عفونت ناشي از پلاسموديوم ويواكس و اواله، علاوه بر مروزوئيت هاي كبدي، اَشكال ديگري از انگل به نام هيپنوزوئيت نيز توليد ميشود كه در سلول هاي كبدي، باقي مانده تدريجاً طي ماه ها تا سال هاي بعد، تكامل يافته و به خون محيطي، وارد ميشوند.
اسلاید 4 :
- وقتي مروزوئيت هاي كبدي به جريان خون رسيدند به گلبول هاي قرمز، حمله ور و برحسب گونه انگل، در عرض 72-48 ساعت، تكثير يافته با متلاشي كردن گلبول ها به فضاي پلاسما راه مييابند و مجدداً به گلبول هاي ديگر، حمله ور ميشوند
- اين روند در مالارياي فالسيپاروم تا حدود يكسال
- در مالارياي ويواكس و اواله تا حدود 4-3 سال
- در نوع مالاريه تا چندين سال، ادامه مييابد.
- انگل هاي داخل گلبولي توليد گامتوسيت كه همراه با خون انسان به بدن پشه آنوفل، راه يافته و پس از طي تغييرات تكاملي، به اسپوروزوئيت، تبديل شده و در خونخواري بعدي به بدن ساير انسان ها منتقل ميگردند.
اسلاید 5 :
Acute Symptoms
- Classical cyclic paroxysm:
–Cold stage: chills and shaking
–Hot stage: warm, headache, vomiting
–Sweating stage: weakness
–Feel well for period of time, then cycle repeats itself
اسلاید 6 :
پلاسموديوم فالسيپاروم
- بيماريزاترين گونه مالاريا
- در افراد غيرايمن درمان نشده، مرگ و مير فراوان
- دوره عفونت ناشي از آن كوتاهتر و پارازيتمي شديدتري
- دوره نهفتگي كوتاهتر و سرعت رشد خارج گلبولي سريعتر
- گامتوسيت هاي آن ديرتر ظاهر و ندرتاً قبل از روز هفتم بيماري، در خون محيطي يافت ميگردند و معمولاً بعد از هفته دوّم، ظاهر ميشوند.
اسلاید 7 :
پلاسموديوم مالاريه
- طولانيترين شكل مالاريا
- پارازيتمي ناشي از آن خفيف و ندرتاً به 10000 انگل در هر ميلي متر مكعب خون
- پارازيتمي بسيار خفيف در عفونت هاي درمان نشده به مدّت چندين سال و شايد تا پايان عمر، باقي ميماند
- عودهاي بعدي بيماري، ناشي از رشد انگل هاي داخـل گلبولي اسـت و در واقـع نوعـي پارازيتمـي آرام و بـدون علامـت قبــلي ميباشـد (ظهور مجـدد (Recrudescence) )
- ارتباطي به فعال شدن هيپنوزوئيت هاي داخل كبدي كه در گونه هاي ويواكس و اواله، معمول بوده و به عود (Relapse) موسوم است ندارد.
اسلاید 8 :
پلاسموديوم هاي ويواكس و اواله
- عفونت هاي شبيه به يكديگر ولي عفونت ناشي از گونه اواله، خفيفتر
- مرگ و مير ناشي از آن ها نادر و معمولاً در ارتباط با پارگي طحال،
- هيپنوزوئيت
- ميزان گرفتاري گلبول هاي قرمز، وابسته به گونه انگل و سن گلبول هاي قرمز، ميباشد
- پلاسموديوم ويواكس و اواله، اكثراً گلبول هاي قرمز جوانتر را آلوده ميكنند
- پلاسموديوم مالاريه، گلبول هاي قرمز مُسن تر را آلوده
- پلاسموديوم فالسيپاروم، به تمام انواع گلبول هاي قرمز، تهاجم و باعث ايجاد پارازيتمي شديد
اسلاید 9 :
- معمولاً بيماري خود محدود شونده اي است.
- اغلب مبتلايان به نوع فالسيپاروم، حداكثر، در عرض 3 سال
- مبتلايان به نوع ويواكس و اواله در عرض 5-4 سال، بهبود مييابند
- عفونت ناشي از پلاسموديوم مالاريه، ممكن است به مدّت چندين سال ادامه يابد.
- ميزان مرگ ناشي از مالارياي ويواكس، اواله و مالاريه، بسيار ناچيز است
- ميزان مرگ ناشي از مالارياي مغزي فالسيپاروم حتي در زمينه وجود تسهيلات مطلوب پزشكي 15ـ10% ميباشد.
- عواملي كه در وخامت مالارياي فالسيپاروم، دخالت دارند عبارتند از فقدان ايمني اكتسابي، اسپلنكتومي، حاملگي و سركوب سيستم ايمني. ضمناً ارتباط مستقيمي بين شدّت پارازيتمي و وخامت بيماري، وجود دارد.
- ميزان مرگ زنان باردار مبتلا به مالارياي مغزي، بويژه در سه ماهه سوّم بارداري شكم اوّل، ده برابر بيشتر از زنان غيرحامله است
اسلاید 10 :
- همه گيري هاي شديد و همراه با مرگ و مير فراوان، امروزه نادر است ولي احتمال بروز همه گيري مالاريا هنوز در بسياري از نقاط جهان وجود دارد.
- علل همه گيري هاي مالاريا :
- 1 ) افزايش ميزان حساسيت جامعه، نسبت به اين بيماري
- 2 ) ظهور يك گونه يا سويه جديد انگل و يا ظهور مجدد مالاريا در منطقه اي كه قبلاً اين بيماري ريشه كن شده است
- 3 ) افزايش ظرفيت ناقل (Vectorial capacity) .