مقاله در مورد آتشفشان، آثار و علائم

word قابل ویرایش
18 صفحه
8700 تومان
87,000 ریال – خرید و دانلود

آتشفشان، آثار و علائم
مقدمه
آتشفشان در زمین مراحل آتشفشانی از تظاهرات جالب فعالیت درونی سیاره ما است که اثرات زیادی بر روی بسیاری از فرآیند ژئوفیزیکی دارد. می‌توان به کمک این واقعیت که حدود ۵۴۰ آتشفشان فعال در دنیا وجود دارد. یعنی آتشفشان‌هایی که حداقل یک بار در طی تاریخ ثبت شده دستخوش انفجار شده‌اند. درباره میزان آتشفشان زمین تصوری پیدا نمود. از این تعداد ۳۶۰

آتشفشان در «حلقه آتش» رشته کوههای آتشفشانی که اقیانوس آرام را احاطه کرده‌اند، واقع شده‌اند و ۶۸ آتشفشان در کامچاتکاپنینولا و جزایر کوریل قرار گرفته‌اند. در سالهای اخیر مشخص شده که تعداد بسیار زیادتری از آتشفشان در کف اقیانوس وجود دارند. و فقط در ناحیه مرکزی اقیانوس آرام ، حداقل ۲۰۰۰۰۰ آتشفشان یافت می‌شود. انرژی انفجار آتشفشان مقدار انرژی ک

ه در ضمن یک انفجار عادی آزاد می‌شود. با انرژی ۴۰۰۰۰۰ تن از سوخت معادل آن قابل قیاس است. انرژی که در یک انفجار عظیم ایجاد می گردد تقریبا معادل انرژی است که از سوختن ۵۰۰۰۰۰۰ تن ذغال سنگ حاصل می‌شود. پیدایش آتشفشان در سطح ماه ذرات جامد زیادی که در ضمن انفجار به فضا رانده می‌شوند و پراکنده شدن پرتوهای خورشیدی ، اثر قابل توجهی بر مقدار گرمایی که به زمین می‌رسد دارند. برخی از اطلاعات موجود نشان می‌دهند که در تاریخ

سیاره ما پیش از دوره یخبندان طولانی فعالیت شدید آتشفشانی صورت گرفته است. اطلاعات کنونی علمی نشان می‌دهند که فعالیت آتشفشانی همچنین در اجسام سیاره‌ای دیگری که از نظر ماهیت و ساختمان به زمین شباهت دارند رخ می‌دهد. آتشفشان ها و حفره‌های سطح ماه ماه که نزدیک‌ترین همسایه زمین است. از نظر تکاملی شباهت زیادی با سیاره زمین دارد. بنابرا

ین ، مقایسه‌ها و مطالعات ماهواره‌ای باید آشکار کننده بسیاری از مسائل باشد. بر اساس اطلاعات به دست آمده از دستگاههای اکتشاف ماه ، بیشتر دهانه‌های حلقه‌ای شکل سطح ماه در اثر تصادم پدید آمده‌اند. از سوی دیگر ، اثرات واضحی از فعالیت آتشفشانی در سطح آن کشف شده است. به عنوان مثال سنگ‌های سیاه آتشفشانی مانند گدازه‌های منجمد از مشخصات برجسته سطح ماه هستند. به علاوه دلایلی برای قبول این مسئله وجود دارد که ما سکون‌ها یا تجمع ماده که به وسیله ماهواره‌های مصنوعی ماه در زیر ماریا (دریای ماه )کشف شده‌اند. چیزی جز حفره‌های گدازه‌های منجمد نیستند. احتمالا مشخصات دیگر سطح ماه وجود ارتباط نزدیکی را با فعالیت آتشفشانی نشان می‌دهند. اثرات آتشفشان در ماه در سطح ماه نواحی برآمده یا مناطق دایره شکل که ارتفاع وجود دارد. و بر روی برخی از آنها علائمی مانند دهانه‌های آتشفشان‌ها (مناطق صخره‌ای تخریب شده اطراف دهانه‌ها) به وضوح دیده می‌شود. ساختمان‌های مشابهی که لاکولیت نامیده می‌شوند نیز در زمین وجود دارند. آنها برآمدگی‌های پوسته زمین هستند که در نتیجه آتشفشان پدید آمده‌اند. برخی از تپه‌های قفقاز شمالی یعنی ماشوک ، بشتاف ، و زیمیکا به این گروه تعلق دارند. دانشمندان عقیده دارند که فعالیتهای آتشفشانی شدید بیشتر در طی

نخستین ، یک و نیم میلیون سال تاریخ پیدایش ماه بوجود آمده‌اند. این نظریه به وسیله سنجش عمر صخره‌های ماه که دارای مواد آتشفشان می‌باشد تایید گردید عمر صخره‌ها حداقل سه بیلیون سال است. آتشفشان در سیاره تیر اثرات واضحی از فعالیت آتشفشانی در عکس‌های تهیه ش

ده از تیر نزدیک‌ترین سیاره به خورشید دیده می‌شود. سطح این سیاره به وسیله تعداد زیادی حفره ، سوراخ شده است. با آنکه حفره‌ها در اثر تصادم پدید آمده‌اند. اثرات جاری شدن گدازه‌ها در ته برخی از آنها قابل تشخیص است. آتشفشان در سیاره زهره برخی از اطلاعات حاکی از آن است که فعالیت‌های آتشفشانی هم اکنون نیز در سیاره زهره ادامه دارند. همانطور که می‌دانید درجه حرارت سطح زهره حدود ۵۰۰ درجه سلسیوس است که در نتیجه اثر گلخانه‌ای معین تجمع گرمای خورشید در ناحیه پایین جو زهره به علت وجود لایه ابری در اطراف سیاره می‌باشد. کاملا امکان دارد که آتشفشان‌ها و به ویژه جریان گدازه‌های داغ عامل کمک کننده دیگری باشد. ممکن است ذرات جامد فراوانی که بر اساس برخی از اطلاعات در جو زهره یافت می‌شوند. دارای منشا آتشفشان باشند. به علاوه باید گفت که ۱۷ درصد جو از دی اکسید کربن ، گازی که در ضمن فوران آتشفشان آزاد می‌گردد تشکیل یافته است.
بمب آتشفشانی
قطعاتی دوکی شکل یا کروی با قطر چند سانتی‌متر تا چندین متر که در انفجارهای شدید آتشفشانهای اسیدی و حد واسط دیده می‌شوند. شکل خاص این قطعات جامد در اثر چرخش گدازه در هنگام صعود در هوا ایجاد می‌گردد. در صورت غلیظ بودن ماگما اثر چرخش در آن مشاهده نمی‌شود ولی پس از سرد شدن در روی سطح بمب شکافهایی دیده می‌شود که به نام بمبهای قرص‌نانی معروفند.

نوعی بمب آتشفشانی
اسکوری Scorie
در آتش‌فشانهای بازالتی که گدازه گرانروی کمتری دارند گاهی قطعات از گدازه به هوا پرتاب می‌گردد و در اثر سرمای محیط به سرعت منجمد شده و در نتیجه به صورت اجسامی سرخ رنگ و نامنظم با تخلخل نسبتاً کم به نام اسکوری در می‌آیند.

اسکوری Scorie

مواد مایع آتشفشانی
گدازه:ماده ای داغ، جوشان و متشکل از سییلکاتهای مختلف که نسبت به ماگما گاز و بخار آب بسیار کمتری دارد. به دلیل گرمای زیاد در زمان خروج از دهانه آتشفشان به رنگهای قرمز، زرد و سفید دیده می‌شوند. گدازه‌ها می توانند اسیدی حدواسط و یا بازیک باشند. گدازه‌های بازیک نسبت به گدازه‌های اسیدی گرانروی کمتر و سرعت بیشتری داشته و سطح وسیع‌تری را می‌پوشانند.مهمی دارند. هر چه به دهانه آتشفشان نزدیکتر ‌شویم غلظت گدازه کاهش و حرارت آن افزایش می‌یابد.
در اثر سرد شدن تدریجی گدازه‌ها، کانیها شروع به تبلور می نمایند، اما به علت کافی نبودن زمان رشد معمولاً سنگهای ریز بلور را می‌سازند. شیشه‌های آتشفشانی مانند ابسیدین حاصل انجماد سریع گدازه‌ها هستند حفرات بسیاری که در برخی از سنگهای آتشفشانی چون پامیس دیده می‌شود در اثر خروج گازها از گدازه در زمان انجماد آن پدید آمده‌اند.
قدیمی‌ترین گدازه‌های آتشفشان ایران دارای سن پرکامبرین هستند و تقریباً دگرگون گشته‌اند.

سنگ آتشفشانی پامیس
خاکستر:مواد دانه‌ریز (کوچکتر از ۲ میلی‌متر) سبک، نرم و شبیه به پودر از جنس فلدسپات، لوسیت، اوژیت، منیتیت و ….. هستند که از دانه‌های ریزگدازه و خرد شدن سنگهای جدار دودکش و حتی در اثر برخورد ذرات جامد موجود در غبار آتشفشان ایجاد می‌گردند و در حین فوران ماگما از دهانه خارج می‌گردند. گاهی خاکسترهای بسیار دانه ریز می توانند مدت زمان طولانی در هوا به صورت معلق باقی بمانند، مانند خاکسترهای آتشفشان کراکوتوا (۱۸۸۳) و بزلسانی (۱۹۵۶) که پیش از ته‌نشست چندین مرتبه دور کره زمین گردش کردند. ریزش خاکستر باوجود خساراتی که می‌تواند وارد نماید، به دلیل حاصلخیز نمودن زمینهایی که در آن ته‌نشست نموده برای انسان ارزشمند می‌باشد.

خاکستر
شنهای آتش‌فشان نوعی از مواد خروجی آتش‌فشانند که مانند خاکستر ایجاد می‌گردند اما اندازه آنها بزرگ‌تر است. از رسوب خاکستر در حوضه‌های رسوبی سنگهای آذرآواری به نام توف ایجاد می‌گردد.
گازها:
گازها در همه مراحل آتشفشانی دیده می شوند و یکی از نشانه‌های فعال و یا نیمه‌فعال بودن یک آتشفشان محسوب می‌شوند. میزان محلول بودن گازها به فشار وحرارت ماگما بستگی دارد و بر اساس میزان گازهای محلول یاگار ماگما را به سه دسته تقسیم نموده است.
تقسیم‌بندی یاگار
بر حسب مقدار گاز موجود در ماگما، آن را به سه دسته تقسیم نموده است.
۱- هیپوماگما Hypomagma: ماگمای تحت فشار بسیار زیاد که سرشار از گازهای محلول است.
۲- پیرو ماگما Pyro magma: ماگمای گازدار که گازها تمایل به خروج داشته ولی هنوز فازجداگان

ه‌ای تشکیل نداده‌اند.
۳-اپی‌ماگما:ماگمایی که گازخود را ازدست داده است ومواد مایع و گازی دو فاز جداازهم تشکیل داده‌اند.
لاهار Lahar
روانه‌هایی از گل و خاکستر که در اثر اجتماع مواد پرتابی آتش‌فشان بر روی دامنه ایجاد می‌شوند را لاهار می‌نامند.

 

لاهار به دلیل گرانروی زیاد می تواند قطعات بسیار بزرگی از سنگ را با خود حمل ‌نماید و در طول مسیر حرکت خود خسارات زیادی وارد نماید.

نمایشی کلی از لاهار

لاپیلی
ذراتی با قطر۲/۰تا ۳ سانتی‌متر از جنس سنگهای جدار دودکش آتشفشان که آب خود را از دست داده است. برخی از انواع لاپیلی که از گدازه‌های اسیدی به وجود آمده‌اند و بافت حفره‌داری دارند به نام پوکه معدنی (پرلیت) خوانده می‌شوند که در ساختمان‌سازی بکار می‌رود.

لاپیلی

پونس یا پامیسPonce_Pumice
اجسامی شیشه‌ای، جامد، بسیار پرحفره، سبک و اسیدی که در اث باز شدن ناگهانی دهانه آتش‌فشان در نتیجه فشار ماگما به بیرون پرتاب می‌گردند. قطر پونس ممکن است تا ۱۰ سانتی‌متر نیز برسد.
به دلیل تخلخل زیاد و کم بودن چگالی بر روی آب باقی می‌مانند و با وجود تفاوت اندازه بارزی که با خاکسترها دارند در محیط آبی پس از آنها ته‌نشین می‌شوند.

(Pumice) پامیس
پونس‌ها دارای انواع مختلفی هستند مانند سنگ‌پا که سنگی تیره و حاصل از گدازه‌های حدواسط تا بازیک است.
چگالی پونس معمولاً کمتر از یک می‌باشد.
آبفشان Geysers
چشمه‌های آب گرمی هستند که به صورت دوره‌ای در فواصل زمانی معین (چند دقیقه تا چند روز) آب داغ همراه با بخار آب باشدت فراوان از آنها فوران می‌کند، سپس تا دوره‌ی بعد فعالیتی دیده نمی‌شود.

آبفشان Geysers
ارتفاع و دمای آنها بسیار متغیر است، چنانچه دما می‌تواند بین… درجه سانتی‌گراد و ارتفاع فوران تا…. متر نیز برسد.
این آبفشانها دائمی نیستند و معمولاً در مناطقی که به تازگی فعالیت آتشفشانی رخ داده است دیده می‌شود.
نحوه عملکرد آبفشانها: شکافها، مجاری و منافذ موجود در اعماق زمین از آب‌های نفوذی پر می‌شوند. فشار و دمای درونی زمین سبب افزایش حرارت آب و تبخیر آن می‌گردد

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 8700 تومان در 18 صفحه
87,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد