whatsapp call admin

مقاله در مورد اصول سرپرستی کارگاه

word قابل ویرایش
30 صفحه
8700 تومان
87,000 ریال – خرید و دانلود

اصول سرپرستی کارگاه

مقدمه
همانگونه که از نام درس برمی‌آید، در مورد سرپرستی کارگاه صحبت می‌نماید. سوال که پیش می‌آید، در وهله اول، این است که کارگاه کجاست؟
بر اساس شرایط عمومی پیمان که متداول‌ترین سند کاری می‌باشد، کارگاه محل یا محل‌هایی است که عملیات موضوع در آن اجرا می‌شود. به منظور اجرای پیمان با اجازه کارفرما از آن استفاده می‌شود.

کارگاه‌ها یا کارخانه‌های تولیدی خارج از محل‌ها و زمین‌های تحویلی کارفرما که به منظور ساخت قطعاتی که در کار نصب خواهد شد، مورد استفاده قرار می‌گیرد، جزو کارگاه قرار نخواهد گرفت. توجه به این موضوع ضروری است که شرایط ضروری پیمان، سندی است حقوقی. بنابراین با خارج از مشمول نبودن کارگاه از محل‌هایی که زمین کارگاه نمی‌باشد، قصد از رفع مسئولیت کارفرما دارد، وگرنه سایر زمین‌های تحویلی نیز از نظر فنی کارگاه به حساب نمی‌آید.
در تعریف فوق به عملیات موضوع نیز اشاره شده است.

منظور از عملیات، همان کار می‌باشد که مطابق شرایط عمومی پیمان، عبارت است از مجموعه‌ای شامل: خدمات یا اقدامات مورد نیاز برای آغاز کردن و انجام و پایان عملیات موضوع پیمان و شامل کارهای دائمی است که باقی خواهد ماند و به عنوان موضوع پیمان تحویل کارفرما می‌شود. همچنین کارهایی موقتی که به منظور اجرا و نگهداری موضوع پیمان قرار می‌گیرد و اعمال می‌شود.
در تعریف فوق توجه به این نکته ضروری است که نه تنها کارهای اصلی مثل ساخت و ساز اصلی که کارهای مقدماتی یا کارهایی که منجر به رسیدن به هدف اصلی که ساخت موضوع پیمان می‌باشد، نیز جزو عملیات کارگاهی به حساب می‌آیند.

موضوع تخصص و تجربه رئیس کارگاه با توجه به شرایط مختلف می‌تواند تعاریف مختلفی داشته باشد:
الف) محل جغرافیایی: این موضوع شامل شرایط اقلیمی و دوری و نزدیکی نسبت به امکانات زندگی معمولی می‌باشد.
ب) تخصص و تجربه: منظور از تخصص تجربه، تجربه‌ای است که در تعریف سرپرست کارگاه آمده است که وابسته به سنوات کاری مهندس می‌باشد.
ج) حقوق و دستمزد: افزایش حقوق و دستمزد وابستگی کامل به تخصص و تجربه و همچنین شرایط جغرافیایی دارد. برای درک بهتر موضوع به نمودار زیر توجه شود:

وظایف سرپرست کارگاه در محل کارگاه
طی سالیان دراز، تغییرات اندکی در وظایف مدیر کارگاه رخ داده است. وظیفه اصلی و شاخص مدیر کارگاه، افزایش بهر‌ه‌وری کیفی و کمی در کارگاه است. بنابراین این گزینه به صورت زیر تعیین می‌شود:

یعنی رئیس کارگاه باید قادر باشد:
۱٫ پیشرفت و مشکلات را پیش‌بینی نماید و پروژه را در دوره برنامه تکمیل نماید.
۲٫ مصالح را برای بهره‌برداری تعادل بهینه کنترل کند.
۳٫ سرپرستی و کنترل اتلاف نیروی کار را م

دیریت کند.
۴٫ کار را برابر مشخصات خواسته شده انجام دهد.
۵٫ در حفظ ایمنی کارگاه کوشا باشد.
همانگونه که گفته شد، این وظایف در طی زمان تغییر چندانی نکرده، جز اینکه برخی از دیدگاه‌ها تغییر نموده است:
انجام کار برابر مشخصات:
شرایط خصوصی: نقشه اجرایی  فاز ۲
دستور کار اجرایی  در حین کار
قوانین و آیین‌نامه  مبحث ۱۲
همانگونه که می‌دانید، پیش از اتمام کار طراحی توسط مشاور نقشه‌های اجرایی در قالب فاز ۲ تحویل پیمانکار می‌شود. بسته به اهمیت کار، حجم این نقشه‌ها متفاوت خواهد بود، به طور مشخص نقشه‌های فاز ۲ یک ساختمان دو طبقه از نظر جزئیات و تفصیل بسیار کمتر از نقشه‌های فاز ۲ یک برج ۱۵ طبقه خواهد بود. مضاف بر آنکه این موضوع از نظر اهمیت کاربری ساختمان نیز دیده می‌شود. مثلاً نقشه‌های فاز ۲ همان ساختمان دو طبقه مسکونی کمتر از نقشه‌های فاز ۲ یک بیمارستان دو طبقه می‌باشد، حتی اگر هر دو دارای یک مساحت باشند.

بنابراین بر اساس نقشه فوق،‌ عملیات ساخت آغاز خواهد شد. کلیه مدارک اعم از نقشه‌های ابلاغی، صورت مجلس‌ها، دستور کارها و فایل نقشه‌ها به صورت منظم و مرتب بر اساس تاریخ باید در کارگاه نگهداری شود. بر این اساس صورت وضعیت‌ها تهیه شده و برای مشاور ارسال می‌گردد. بخش دیگری از کار، ارسال نقشه‌هایی است که از طرف مشاور برای پیمانکار ارسال می‌گردد.
نخست اینکه نقشه‌ها از نظر فنی ایرادی نداشته باشد.
مقادیر محاسبه شده صحیح باشد و در استحکام یا کاربری سازه تاثیری نداشته باشد.
ممکن است از نظر فنی و تئوری آنچه که محاسبه شده صحیح باشد، ولی از نظر اجرایی امکان ساخت آن وجود نداشته باشد.

در هر دو صورت فوق پیمانکار موظف است مراتب را به مشاور به صورت مستند اطلاع دهد. باید توجه داشته باشد در صورتی که مشاور در طرح خود پافشاری نماید، در این صورت نظر مشاور به عنوان نظر اجرایی درنظر گرفته خواهد شد.
در حین عملیات ساخت، با استفاده از گزارشاتی که رئیس کارگاه از دستگاه نظارتی کارفرما و ناظر دریافت می‌کند و یا دستگاه نظارتی خود شامل: مهندسین، تکنسین‌ها یا استاد کارگاه‌ها، بر حسن اجرای کار مطابق مشخصات نظارت دقیق داشته باشد. این نظارت به دو بخش کلی تقسیم می‌شود:
نظارت بر نحوه تهیه مصالح که مطابق با مشخصات خواسته شده از طرف مشاور باشد.
نظارت بر نحوه ساخت که مشخصات با نقشه‌های فاز ۲ یکسان باشد.
بدیهی است که یک فرد نمی‌تواند تمامی کنترل‌های فوق را در یک کارگاه به خصوص وقتی که بزرگ باشد، داشته باشد. از این رو دریافت بخشی از اطلاعات از طریق افراد زیردست انجام خواهد گرفت. این باز نیز بحث اهمیت کار موضوعیت پیدا می‌کند. طبیعی است که کارهای که اهمیت بیشتری دارند، دقت بیشتری نیز می‌طلبد. مبلغ کار و همچنین نقش آن در پیشبرد پروژه می‌تواند گزینه‌هایی برای مشخص شدن اهمیت کار باشد.
سرپرستی نیروی کار

همانگونه که گفته شد، بیش از ۲۵درصد زمان کاری در کارگاه‌ها، معطوف به حل مسائل کارگری می‌باشد. روابط بین کارگر و کارفرما تقریباً اصلی‌ترین موضوعی است که باید به آن پرداخته شود. افزون بر آن، طی سال‌ها وظایف رئیس کارگاه به جز روابط کاری تغییرات چندانی نکرده است. از این رو تغییر روابط کارگری، باعث تحقیقاتی در این مورد گردید. در سال ۱۹۲۴، مطالعاتی در این باره در شیکاگو (امریکا) انجام شد. ماحصل این پژوهش نشان داد که بر خلاف نگرش سنتی، فاکتورهای تنها فاکتور برای انگیزش نمی‌باشد و فاکتورهایی مانند انگیزش‌های اجتماعی نیز دارای اهمیت می‌باشد. آنچه در زیر می‌آید، مواردی است که می‌تواند افزایش بهره‌وری را در سرپرستی نیروی کار ایجاد نماید.

الف) سرپرستی دموکراتیک (مشارکتی)
موثرترین نظام، زمانی ایجاد می‌شود که مدیران با گروه‌های کاری و کارگری و رهبران آنها تعامل داشته باشند (به صورت سنتی و غیرسنتی) تا بتوانند در پیشبرد اهداف سازمان تاثیرگذار باشند. در حقیقت مشارکت تبدیل به یک رکن اصلی در تصمیم‌گیری شود.
ب) گروه
اغلب در جوامع افراد متعلق به گروه‌های رسمی و غیررسمی هستند و خط مش این گروه‌اه بر افراد عضو آنها بسیار موثر است. بنابراین چنانچه بتوان سرگروه را متقاعد نمود، به منزله حل مشکل با کل گروه می‌باشد.
ج) ریز مدیریت دموکراتیک
منظور از این موضوع، ارائه خط مشی اصلی کار به کارکنان و درخواست نتیجه از آنها می‌باشد. تجربه نشان داده است این رفتار موثرتر خواهد بود.

د) تشویقات و تنبیهات اجتماعی:
گفته شد که این مطالعات نشان داده که انگیزه‌های اجتماعی بالاتر از انگیزه‌های اقتصادی می‌باشد. بنابراین این تشویقات و تنبیهات که با توجه به نظر گروه‌ها انجام می‌شود، بسیار موثرتر از جنبه‌های اقتصادی خواهد بود که با توجه به تفاوت فرهنگی بین کشورهای غربی و شرقی طبیعتاً انتظار داریم که کلیه نتایج این مطالعات قابلیت تامین داشته باشد، ولی در هر صورت دارای وزن خالص خود می‌باشد.
آنچه تاکنون گفته شد، استراتژی رئیس کارگاه برای پیشبرد مقاصد خود می‌باشد، ولی بخشی از نکات ریز بدین شرح است:
۱٫ اولاً تقسیم‌بندی کارها و تقسیم‌بندی مسئولیت‌ها، برای کلیه عوامل برای کلیه رده‌ها

، باید به صورتی باشد که شرح خدمات موردنظر از آنها کاملاً مشخص شده باشد و ثانیاً هیچ‌گاه نیروی انسانی بیکار نگردد و انرژی تلف نشود. البته جهت‌گیری استفاده از این انرژی در جهت بهبود کارگاه باشد.
۲٫ میزان حقوق کارگران و استادکاران، کارمندان جزء و ارشد باید ابتدا تامین شود. این میزان با خط مشی شرکت در استفاده از نیروها و قیمت آنها باید هماهنگ شده باشد.
۳٫ عوامل بسته به مورد، هر روز، هر هفته و یا در موارد نادری هر ماه باید کنترل شوند. این کنترل با ثبت موارد تشویق و تنبیهی در یک دفتر جداگانه انجام می‌شود. برای برنامه‌ریزی بهتر حداقل از یک ماه قبل استعفای استادکاران و کارمندان و ۱۰ روز قبل استعفای کارگران پذیرفته می‌شود. به طور معمول برای هر ۲۵۰ تا ۳۰۰ نفر کارگر از یک استادکار استفاده نمایید.

۴٫ چون تصمیمات مدیر و سرپرست کارگاه بر اساس اطلاعات بدست آمده از کارگاه می‌باشد، هر شب می‌بایست گزارش کار قسمت‌ها، مباشرین، ماشین‌آلات، مصالح و مشکلات موجود توسط وی بررسی شود. طبیعتاً مشکلات عمده به صورت یک گزارش جداگانه برای دفتر مرکزی شرکت ارسال می‌شود.
۵٫ پیمانکاران جزء (دست‌مزدی یا با مصالح) بایسی وضعیت دقیق و روشنی داشته باشند. قیمت قرادادهای آنها با جزئیات مشخص شود. افزون بر آن شرح خدمات هر یک از طرفین مشخص شود. کلیه پرداخت‌ها، مطابق ‌آنچه که در قرارداد آمده باشد و نیروهای نظارتی رئیس کارگاه کارکرد آنها را از نظر راندمان درنظر داشته باشد. در صورتی که قسمت هریک از عوامل اعم از مصالح و نیروی کار تغییر نمود، دفتر مرکزی در جریان گزارشات باشد.
۶٫ به دلیل اینکه پیمانکاران جزء بخشی از برنامه‌های کارگاه می‌باشند، باید در صورت لزوم با استفاده از کمک‌ها و مساعدت‌های پیمانکار دست اول کار انجام شود. بنابراین رئیس کارگاه باید به کلیه تعهدات خود عمل نماید.
۷٫ یکی از وظایف رئیس کارگاه، تهیه صورت وضعیت‌‌های ماهانه برای ارسال به مهندسین مشاور جهت بررسی و پرداخت توسط کارفرما می‌باشد. نکته مهم این است که این صورت وضعیت‌ها به صورت یک سند صرفاً مالی دیده نشود و توسط آنها بازده کارگاه و جزئیات آن بررسی شود.
۸٫ در کارگاه‌هایی که به خصوص ممکن است مراحل اجرا طولانی یا تخصصی شود،‌ پیشنهاد می‌گردد بخش آموزش فعال شود. وظیفه این بخش، اجرای دوره‌های آموزش به صورت کوتاه مدت است که رشته‌های مختلف مانند روابط کار یا استفاده از یک وسیله خاص می‌تواند انجام شود.

۹٫ یکی از وظایف اصلی رئیس کارگاه،‌ تقسیم دقیق کارها برای جلوگیری از دوباره‌کاری و اختلاف نظر بین کارگران می‌باشد. در این حالت در زمان عدم حضور رئیس کارگاه مطابق روال پیش می‌آید. در صورت ابهام بایستی با استفاده از دلایل منطقی و قابل درک این وظایف را مشتق نمود.
بهره‌وری استفاده از مصالح
مصالح ساختمانی معمولاً از نظر اقتصادی ۶۰ تا ۷۰ درصد ارزش فعالیت‌های اقتصادی کارگاه ساختمانی می‌باشد. بنابراین توجه به بهره‌وری بهتر از مصالح به صرفه‌جویی هزینه کارگاه می‌انجامد. می‌توانید برای درک بهتر به مثال زیر دقت کنید:
تومان ۱۰۰۰۰۰۰۰ قیمت کل کار
۱۵۰۰۰۰۰  ۱۵% نیرو  سهم کدام از عوامل
۱۰۰۰۰۰۰۰ سود  با فرض ۱۰ درصد سود پیمان
در بالا می‌بینید که صرفه‌جویی ۱۰ درصد می‌تواند از سودی نزدیک به سود کل پیمان را دربرداشته باشد. اصولاً مسائل مربوط به مصالح را در کارگاه به دسته‌های، تقسیم می‌کنند:
الف) تامین مصالح: مصالح توسط مهندسین مشاور انتخاب می‌گردد و در برآورد اولیه لحاظ می‌گردد، ولی این پیمان کار است که مسئولیت تهیه اجناس و دریافت آنها را بر عهده می‌گیرد. توجه به نکات زیر می‌تواند به پیمانکار کمک کند:
۱٫ تمامی اجناسی که پیمان کار تهیه می‌کند، باید مطابق مشخصاتی ارائه شده توسط مشاور و شرایط پیمان عمومی مقررات ملی ساختمان باشد. در صورت مشخصات ارائه شده توسط مشاور به هر عنوان کافی نیست، باید تایید مصالح از وی خواسته شود. توجه کنید در صورتی که تعداد مصالح زیاد می‌باشد، یک روند را برای تایید مصالح با موافقت مشاور اتخاذ نماید.
۲٫ توجه شود اجناس قید شده در صورت مجلس و مصالح خارجی از کارگاه نگهداری می‌ش

وند، ولی بهای آنها در صورت وضعیت محاسبه شده و پیمانکار نیز دریافت نموده است، تحت عنوان مصالح پای کار شناسایی شده و به عنوان مایملک کارفرما به شمار می‌آید. بدین لحاظ پیمانکار در برابر هرگونه صدمه و خدشه‌دار شدن آنها مسئول می‌باشد.
۳٫ کیفیت و مشخصات جزئیات مصال ساختمان که در مدارک پیمان تامین شده، اولاً باید مدارکی دال بر این کیفیت داشته باشد، ثانیاً مصالح حتی بعد از مصرف نیز می‌تواند مورد آزمایش قرار گیرد.
۴٫ معمولاً مشکلات زیادی در هنگام تهیه مصالح برای برآورد به عهده پیمانکار نیست. موضوع اصلی را در برآورد و دورریز‌ها (پرت‌ها) می‌باشد که اغلب با استفاده از تجربیات مشخص می‌گردد. اگر کم برآورد شود، به معنای کاهش بود،‌ پیش‌بینی شده می‌باشد و در صورتی که بیش از حد بر

آورده شده باشد، به علت وزن بالای قیمت مصالح می‌تواند موثر در از دست دادن یک قرارداد باشد. اغلب پیمانکاران ضریبی برابر ۵۰ درصد را برای دورریز درنظر می‌گیرند، ولی نتایج یک پژوهش آن را بین ۱۰ تا ۲۰ درصد درنظر گرفته است.
۵٫ الف) فروشندگان مصالحی که فقط قیمت ارزانتری ارائه می‌کند، در اولویت نیستند. ب) به خدمات ارائه شده توسط آنها شامل روش‌های پرداخت‌ها تعویض نیز توجه کنید، مضاف بر اینکه سابقه کار با فروشنده مصالح نیز موثر است.
ب)‌جابجایی مصالح: جابجایی مصالح تنها یک مشکل کارگاهی نیست، بلکه عملکرد طراح تولید کننده و پیمانکار نیز روی آنها تاثیر می‌گذارد. بدین شکل که طراح شک و وزن استحکام مصالح را تامین می‌کند. نوع بسته‌بندی و روش و سیاست پیمانکار در جابجایی مصالح کار موثرتر است.
پس توجه شود که عوامل زیر در جابجایی مصالح موثرند:
بسته بندی‌:

 

تولید کننده‌ها اغلب بسته‌بندی‌های خود را با علم به اینکه مهم نیست یا اینکه بسته‌بندی تاثیری ندارد، از موادی نامرغوب استفاده می‌کنند. در مواردی که بسته‌بندی پاسخگوی مشکلات باشد، در صورتی که بسته‌بندی باز شود، چاره‌ای نیست جز آنکه به شیوه سنتی حمل و نقل روی آوریم. در جدول زیر، روش بسته‌بندی و حمل و نقل تا کارگاه برخی از مصالح نمایش داده شده است.
کامیون تریلی با کفی دارای بسته‌بندی فله‌ای فاقد بسته‌بندی نام مصالح
    سیمان
  بتن
   آجر
 بلوک
   تیرچه
   لوازم بهداشتی
  کابینت آشپزخانه
  سنگفرش
  لوله‌ها

در اثر جابجایی مصالح در کارگاه باید دقت داشت که مصالح دچار صدمه‌ای درون کارگاه نشود. برای چند نوع مصالح با روش حمل کارگاه مطابق جدول زیر توجه شود.
بالابر چرثقیل فرقون تسمه نقاله پمپ نام مصالح
 لوله
   سیمان
     بتن
     آجر
     بلوک
 تیرچه
 لوازم بهداشتی
از آنچه که در جدول دیده می‌شود، می‌توان دریافت که پیشنهاد می‌شود برخی از مصالح پس از انتقال به کارگاه تا محل کار حمل شود، در مورد استحکام مصالح به صورت واضحی می‌توان به نوع برخورد کارگران در ایران با مصالح مشاهده نمود که با پرت کردن یا کشیدن مصالح استفاده می‌شود. در این حالت بخشی از مصالح مانند بلوک‌ها تحمل کمتری دارد و این نوع روش کار باعث صدمه به آنها و در نتیجه پرت شدن مصالح می‌گردد.
برخی از مصالح نیز در مورد سایر مصالح دوام کمتری دارند و آسیب می‌بینند. مثل کشیدن میلگرد روی یک محوطه سنگ‌فرش شده، بخصوص کار گذاشتن برخی از مصالح بزرگ. در مواردی که کار به مرحله نازک‌کاری نزدیک شده است. برای مثال پیشنهاد می‌شود قبل از اتمام عملیات گچکاری از نارک‌کاری کف خودداری کنید.
ج) انبار کردن مصالح: مواد و مصالح انبار شده به ندرت به اندازه‌هایی که لازم است، موردنظر حفاظت و مراقبت قرار می‌گیرد. این سهل‌انگاری به این دلیل اتفاق می‌افتد که کارگران از خسارت و مشکلات پیش آمده بی‌اطلاع هستند. باید توجه داشت که اغلب این نزولبایت مجاورت‌های مواد و مصالح ساختمانی با شرایط جوی نامناسب به آنها وارد می‌شود و تا زمانی که در ساختمان به کار نروند، پدیدار نمی‌شوند.
گزینه اصلی در رابطه با حفاظت مصالح ساختمانی، توجه به انبار کردن آنهاست:
۱٫ مدت زمان انبار و نگهداری مصالح در کارگاه (تاریخ مصرف)؛
۲٫ آسیب‌های وارد آمده ناشی از نقل و انتقال در انبار؛
برای جلوگیری از وارد آمدن خسارت بهتر است با روش‌هایی از انبارداری آشنا شوند.
الف) انبار کردن به ترتیب شماره و حروف با درنظر گرفتن حداکثر موجودی
مزایا: نحوه رجوع انباردار به مصالح مختلف بسیار ساده است (مراجعه به فهرست). معایب: در این سیستم نیاز به فضای زیادی است که بتوان برای هر قلم جنس، فضای موردنظر را تهیه نمود، ولی اغلب از تمامی فضا استفاده نمی‌شود.
در صورت ورود جنس جدید به دلیل محدودیت فضا نمی‌توان آن را به راحتی در بین سایر اجناس قرار دارد و نیاز به حمل و نقل بیشتری باشد.
ب) انبار کردن به روش ورود کالا
مزایا: نیاز کمتر به فضای انبار و استفاده بهینه از فضای قبلی. معایب: دسترسی مشکل به اقلام و وابستگی به فرد انباردار (قائم به فرد بودن).

برای اصلاح آن می‌توان از سیستم‌های کودینگ کامپیوتری برای شناسایی مصالح استفاده نمود. با استفاده از یک سیستم رایانه‌ای همواره می‌‌توان عمر مصالح (قدمت، تاریخ مصرف و لیست کمبودها) را سریعاً گزارش داد. قیمت زیاد این روش‌ها نسبت به روش‌های سنتی در مقیاس‌های کوچکتر، سبب می‌شود که اسقبال چندانی به آنها نشود. بهتر است در زمان استفاده یک برآورد از آنها داشته باشیم.
در صورتی که از روش‌های سنتی در اداره انبارها استفاده می‌شود، پیشنهاد می‌شود نکات زیر درنظر گرفته شود:
۱٫ محبوبیت و میزان تقاضای کالا:
هرچه مصالح دارای تقاضای بیشتری باشد، باید در دسترس بیشتری به امکان‌پذیر باشد.
۲٫ وجه تشابه:
هرچه اقلام دارای نزدیکی و تشابه بیشتری باشد، در نزدیکی یکدیگر قرار می‌گیرند.
۳٫ اندازه و حجم کالا (وزن کالا):
هرچه اجناس کوچکتر باشند، می‌تواند دورتر از دسترس قرار گیرند. توجه شود برای اجناس کوچک قفسه‌های کشویی بهترین راه‌حل است.
۴٫ مشاخصات اقتصادی:
هرچه قدر این اجناس گرانتر باشند، ترجیحاً نزدیکتر به انباردار برای محافظت بیشتر می‌باشند.
۵٫ مشخصات خاص مصالح:
این مشخصات می‌تواند عواملی از قبیل نور، دما یا مجاورت با سایر کالاها باشد.
تکمیل و کنترل پیشرفت پروژه در طی دوره برنامه
روش‌های مختلفی برای کنترل پروژه‌ها موجود است که اغلب آنها در برنامه‌های کامپیوتری مختلف مانند Microsoft project و یا برنامه‌های primer و مانند آنها لحاظ شده است. برای استفاده درست از نرم‌افزارهای فوق، لازم است با اصول استفاده از آنها آشنا شویم. یکی از این روش‌ها، روش pert می‌باشد که در زیر به آن می‌پردازیم. این روش هم‌ارز روش شناخته شده‌ دیگری به نام cpm می‌باشد.
به طور کلی، cpm بر اساس فعالیت می‌باشد که در ابتدا برای برنامه‌ریزی ساختمان‌ها ساخته شده است، ولی در برابر روش pert بر اساس رویدادهای قبل و بعد از فعالیت استوار شده است. امتیاز این روش این است که برای هر رویدار سه برآورد زمانی حداکثر، محتمل و حداقل درنظر گرفته می‌شود.
کاربرد:
Pert را می‌توان در هر فعالیت و عملی که نیاز به برنامه‌ریزی، کنترل و کار مستقیم برای نیل به اهداف و انجام کار در زمان خاص داشته باشد، بکار برد. جهت انجام به موقع هر کاری بر اساس برنامه پیش‌بینی شده فعالیت‌های گوناگونی دخیل هستند. این روش بر اساس اطلاعات آماری زمانبندی و فعالیت‌های پرکاربرد ارائه می‌شود.
توجه پرت به تصمیم‌گیرنده کمک می‌کند، ولی به جای او تصم

یم نمی‌گیرد. Pert فقط اطلاعات لازم را در اختیار تصمیم‌گیر می‌گذارد تا وی به این اطلاعات تصمیم لازمرا اتخاذ نماید.
تعاریف:
رویداد: رویداد در روش pert شروع و ادامه یک کار می‌باشد. توجه شود که رویداد خودکار نمی‌باشد.
برای بهتر توجه شدن این موضوع به سه معیار زیر برای درک یک رویداد توجه شود:
۱٫ رویدار نشانگر یک مطلب مهم یا یک نقطه شاخص در پروژه است.
۲٫ شروع و یا خاتمه یک عمل است.
۳٫ منابعی را مصرف نمی‌نماید (توجه شود زمان در روش pert خود یک منبع می‌باشد).
برای مثال در پروژه ساخت یک ساختمان تکمیل بتن‌ریزی سقف طبقه اول یک رویداد pert است. به طوری که ملاحظه می‌شود، این معیار با سه معیار گفته شده منطبق است. سه معیار اصلی این موضوع:
۱) شاخص ۲) شروع یا اتمام ۳) عدم استفاده از منابع
ممکن است سوال شود که دانستن یک رویداد چه کمکی را می‌تواند به تصمیم‌ گیرنده نماید. توجه کنید که یک پروژه از تعدادی رویداد تشکیل شده که به صورت موازی با یکدیگر در حال انجام است.
برای مثال، جهت ساخت یک برج ۱۲ طبقه ساخت ۱۰ طبقه امکان‌پذیر نیست، مگر اینکه تعدادی رویداد قبلاً به ترتیب صحیح به اتمام رسیده باشد.
توجه شود که رویدادهای هر پروژهمی‌تواند متغیر باشد و بستگی به جزئیات دارد که مدیر یا تصمیم‌گیرنده، اطلاعات مربوطه را داراست و یا قابلیت کنترل را در خود می‌بینید. بنابراین بسته به توانایی‌ها می‌توان برای یک پروژه ثابت رویدادهای متفاوتی را درنظر گرفت. طبعاً با افزایش رویدادها، جزئیات افزایش می‌یابد و با افزایش جزئیات انتظار کنترل بهتری را خواهید داشت. پس بر اساس آنچه که گفته شد، ترتیب رویدادها باید معقولانه باشد و ترتیب مشخص بسته به شرایط و توانایی‌های مدیر پروژه قرار خواهد گرفت.
در سیستم، پرت رویدادها با علامت دایره نمایش داده می‌شوند.
مثال: رویدادهای زیر را به ترتیب منظم کنیم.
۱٫ اتمام سقف کاری طبقه ۴۱
۲٫ شروع پی کنی
۳٫ شروع نصب شیشه پنجره‌های طبقه ۴۱
۴٫ تکمیل پی کنی
۵٫ شروع نقشه‌برداری زمین

همانگونه که در مثال فوق می‌بینید، پیکان‌ها در شبکه پرت، نشانگر جریان و شماره‌ها مشخص کننده رویدادها هستند. همانگونه که دیده می‌شود، ترتیب شماره‌ها، ترتیب رویدادعا را نشان نمی‌دهد، بلکه ترتیب رویدادها با پیکان نمایش داده می‌شود.
فعالیت

گفتیم که رویداد شروع و پایان کار (حافظه کار) است، ولی انجام کار نمی‌باشد. انجام کار یا فعالیت نامیده می‌شود و در شبکه پرت با پیکان نمایش می‌دهیم. پس فعالیت بخش زمان‌بر عملیات می‌باشد و به نیروی انسانی مصالح وسایل (در کل منابع) نیازمند است. برای تشکیل شبکه پرت رویدادها بوسیله فعالیت‌ها به هم متصل می‌شوند و بر اساس آنچه که در بالا گفته شد، تعریف زیر در آینده مورد استفاده قرار می‌گیرد.
«رویداد یا رویدادهایی که بلافاصله (بدون رویداد واسط) بعد از رویداد دیگری قرار می‌گیرند، رویداد بعدی و رویداد و رویدادهایی که بلافاصله قبل از رویداد قرار می‌گیر‌ند را رویداد قبلی می‌نامند».
رویدادها با اعداد نامگذاری می‌شوند. از این پس فعالیت‌ها با حروف بزرگ.

«بنابر آنچه گفته شد، واضح است که هر فعالیت بین رویداد قرار می‌گیرند و همچنین طبیعی است که فعالیت‌ها نمی‌توانند تشکیل حلقه دهند».
این خود می‌تواند به عنوان یک کنترل کننده برای درسی شبکه pert فرض شود. یعنی زمانی که به یک حلقه برخورد نماییم، اطمینان دادیم که شبکه اشتباه ترسیم شده است. پس از ترسیم شبکه پرت لازم است برآورد زمان هر یک از فعالیت‌ها تعیین شود. هر مدیر پروژه می‌داند با نزدیکتر شدن زمان تعیین شده برای پایان کار معمولاً وقت بیشتری برای اتمام پروژه لازم است. در چنین شرایطی معمولاً عبارت اگر یک هفته دیگر وقت داشتیم، شنیده می‌شود. برای جلوگیری از این وضع ناگوار pert به شما کمک می‌کند که کمبودهای احتمالی را مدت‌ها قبل از رسیدن به زمان مشخص شده پیش‌بینی نمایید. این امر توسط فردی که با آن فعالیت آشنایی کافی دارد، بدین صورت انجام می‌شود که زمانی را برای انجام هر پروژه ارائه دهد.
برآوردهای زیر جهت محاسبه کلی زمان در تکمیل پروژه بکار می‌رود:
الف) کمترین زمان: حداقل زمان ممکن برای اتمام فعالیت که به عبارت دیگر زمان در شرایطی که وضع بسیار مناسب است و همه چیز مطابق برنامه پیش‌بینی شده پیش می‌رود.
ب) زمان محتمل: بهترین برآورد مدت زمان انجام فعالیت، یعنی با توجه به مشکلاتی که حدس زده می‌شود، زمانی برآورد می‌شود که چندان هم بدبینامه نیست.
ج) بیشترین زمان: حداکثر مدت زمان ممکن جهت انجام فعالیت است.
برآوردهای سه گانه فوق بر اساس یک واحد زمانی انجام شود (ساعت، روز، ماه و هفته). این برآوردها، روزهای تقویتی را نمایش می‌دهد. بنابراین روزهای تعطیل را نیز شامل می‌شود. نکته نهایی این است که این برآوردها به هیچ وجه نباید تغییر نماید، مگر اینکه موارد مورد استفاده عوض شود و یا تغییراتی در پروژه ایجاد شود.
این بدان معناست که در ابتدا برای تخمین زمان باید تمام پارامترهای موثر بر زمان دیده شود. با ارائه سه برآورد فوق یک منحنی توضیح نرمال تشکیل می‌شود که در آن:
a برآورد کمترین زمان، b برآورد بیشترین زمان و m زمان متحتمل می‌باشد.

همانگونه که در شکل دیده می‌شود، مقدار جدیدی به نام te که به میانگین سه ز

مان اعلام شده می‌باشد و با استفاده از این رابطه قابل محاسبه است.

مثال:
برای انجام بتن‌ریزی سقف طبقه ۱۰ یک برج کمترین زمان ۲ روز، زمانی محتمل ۵ روز و بیشترین زمان ۱۰ روز برآورد شده، برآورد شما برای زمان ممکن چیست؟

دقت برآورد:
برای دو فعالیت b, a از یک کارشناس خواسته شده سه زمان m, b, a را ارائه دهد. این منحتن‌ها، برآوردهای وی می‌باشد. برای هر دو فعالیت زمان پیش‌بینی بین te یکسان می‌باشد، ولی در منحنی‌ها در شکل یکسان می‌باشد. دامنه گسترده منحنی A نشان می‌دهد، مهندس نمی‌توانسته خاتمه کار را به دقت منحنی B پیش‌بینی نماید.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 8700 تومان در 30 صفحه
87,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد