بخشی از مقاله
چکیده
به منظور بررسی اثر برخی از پوششهاي خوراکی بر عمر انباري دو رقم خیار خاردار، آزمایشی در قالب فاکتوریل به صورت طرح کامل تصادفی طراحی شد. در این مطالعه، سه تیمار پوشش خوراکی - روغن زیتون، روغن بادام و پارافین مایع - استفاده شد. همچنین برخی از آنها در پاکتهاي قهوهاي رنگ پیچانده شدند در نهایت تمام تیمارها در سینی پلاستیکی سفید با 8 سوراخ به قطر 5 میلی متر بسته بندي شده و تیمار شاهد فقط در سینی پلاستیکی قرار داده شد. بسته ها در دماي 19 درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی %90-85 به مدت 14 روز در انکوباتور قرار گرفتند.
نتایج نشان داد که پوششدار کردن خیار خاردار با روغن بادام در مقایسه با دیگر تیمارها و شاهد کمترین کاهش وزن راداشت. همچنین رقم تیبا سفتی بالاتري نسبت به رقم کوراژ نشان داد. تیمار پوشش کاغذي در هر دو رقم بیشترین E - اختلاف رنگ - را نشان داد که تفاوت معنیداري را با سایر پوششهاي خوراکی داشت.بنابراین میتوان نتیجه گرفت که پوشش خیارهاي خاردار با پوششهاي خوراکی یهترین ظاهر و درخشندگی را نشان دادند. پوششها علاوه بر کاهش ازدست دادن ،باعث تاخیر در تجزیه کلروفیل و نرم شدن در بافت خیارها می شوند.
مقدمه
خیار - Cucumis sativus L. - از خانواده Cucurbitaceae یکی از مهمترین سبزیجات مورد استفاده بشر میباشد - Bahnasawy - and Khater 2014کیفیت خیار پس از برداشت بدلیل از دست دادن آب، چروکیده شدن و زرد شدن کاهش مییابد. از همین رو عمر قفسهاي آن در بازار فروش به 2 تا 3 روز میرسد. یکی از مهمترین اهداف تکنولوژي پس از برداشت به تعویق انداختن فاز پیري در محصولات میباشد . - Bahnasawy and Khater 2014 - نشانههاي پیري خیار را میتوان با پوششهاي خوراکی و انبار سرد به تاخیر انداخت.
با این حال این محصول حساس به سرمازدگی بوده و نمیبایست به مدت طولانی در دماي 10-7 درجه سلسیوس نگهداري شود . - Snowdon 1990 - از جمله کاربرد پوششهاي خوراکی، بهبود قدرت فیزیکی محصولات، خصوصیات ظاهري محصول، کاهش از دست دادن رطوبت و رشد میکروب روي سطح محصول، افزایش عمر قفسهاي و بهبود امنیت میباشد- - Al . - Juhaimi et al. 2012 هدف از انجام این پژوهش ارزیابی برخی از پوششهاي خوراکی بر روي کاهش وزن، سفتی و رنگ دو رقم خیار خاردار در طول دوره انبارداري و صادرات میباشد.
مواد و روشها
ارقام خیار خاردار کوراژ و تیبا از مرکز تحقیقات کرمان-ایران درسال 1393 تهیه شد. خیارهاي خاردار با آب و صابون شستشو، آبکشی و در دماي اتاق خشک شدند. سپس با برخی از پوششهاي خوراکی مانند پارافین خوراکی، روغن بادام و زیتون پوشیده شدند. همچنین برخی از آنها در پاکتهاي قهوهاي رنگ پیچانده شدند در نهایت تمام تیمارها در سینی پلاستیکی سفید با 8 سوراخ به قطر 5 میلی متر بسته بندي شده و تیمار شاهد فقط در سینی پلاستیکی قرار داده شد. پوششهاي خوراکی بر روي میوهها توسط اسپري دستی 500 میلی لیتري اسپري شدند. قبل از انبار کردن در دماي 10 درجه سلسیوس با رطوبت نسبی 90-80 درصد تیمارها وزن شدند. براي هر تیمار 10 خیار خاردار یکنواخت استفاده شد. کلیه تیمارها به مدت 14 روز انبار شدند. و فاکتورهایی همانند کاهش وزن، کلروفیل، سفتی - سفتی سنج - و رنگ - دستگاه مینولتا - مورد ارزیابی قرار گرفتند.
نتایج
پوششدار کردن ارقام تیبا و کوراژ با روغن بادام در مقایسه با دیگر تیمارها و شاهد کمترین کاهش وزن را نشان داد - شکل . - 1 تاثیر رقم و پوششهاي خوراکی روي سفتی خیار خاردار در جدول 1 نشان داده شده است. بیشترین میزان سفتی به وسیله پارافین خوراکی در رقم کوراژ مشاهده شد که تفاوت معنیداري با سایر تیمارها داشت به طور کلی رقم تیبا سفتی بالاتري نسبه به رقم کوراژ داشت. تیمار پوشش کاغذي در هر دو رقم بیشترین E - اختلاف رنگ کل - را نشان داد که تفاوت معنیداري را با سایر پوششهاي خوراکی داشت
مقایسه میانگین بین دو رقم نشان داد که رقم تیبا در مقایسه با رقم کوراژ E بالاتري داشت. همچنین پارافین خوراکی در مقایسه با دیگر پوشش هاي خوراکی کمترین €E را دارا بود.مقایسه میانگین a* - سبزي - ، در هر دو رقم نشان داد که تیمار پوشش خوراکی بالاترین درجه سبز بودن را دارا میباشد - شکل . - 3 همچنین رقم کوراژ بالاترین درجه سبز بودن را در مقایسه با تیبا نشان داد - نتایج نشان داده نشده است - .
رقم کوراژ پیچیده شده با کاغذ قهوهاي بالاترین درجه b* - زرد بودن - را پس از 14 روز نشان داد و کمترین درجه زردي در تیمار روغن بادام مشاهده شد - نتایج نشان داده نشده است - . بالاترین درجه درخشندگی مربوط به تیمار کنترل و کمترین آن در تیمار پارافین خوراکی به دست آمد - جدول . - 2 با توجه به مقایسه میانگین داده ها تفاوت معنی داري در میزان کلروفیل بین دو رقم در تمام تیمارها مشاهده نشد - نتایج نشان داده نشده است - .
بحث
به طور کلی کاهش وزن در طول دوره انبارداري افزایش مییابد. مکانیسم اولیه از دست دادن رطوبت از سبزي و میوههاي تازه به وسیله تنفسمیباشد که سبب کاهش وزن به دلیل از دست رفتن اتم کربن از میوه در هر سیکل میشود. فرایند پوششدار کردن سبب کاهش معنیداري در کاهش وزن در مقایسه با نمونههاي غیر تیمار میشود. خیارهاي تیمارنشده کاهش وزن بالاتري 42/74 - گرم - در پایان دوره انبارداري داشتند در صورتی که خیارهاي پوششدار شده با روغن بادام به طور معنیداري کمترین میزان کاهش وزن - 28/92گرم - را نشان دادند
کاهش وزن ممکن است به دلیل اثر پوششها به عنوان یک مانع نیمه نفوذ پذیر نسبت به جریان اکسیژن، دي اکسید کربن، رطوبت، و مواد محلول میباشد که به موجب آن سبب کاهش تنفس ، از دست دادن آب و سرعت واکنش اکسیداسیون میشود.
نتایج به دست آمده با نتایج گارسیا و همکاران - 1998 a - در توت فرنگیهاي پوشیده شده با مواد نشاستهاي توپیا و همکاران - 2008 - در افزایش طول عمر میوه پاپایا به وسیله واکس همخوانی دارد. نرم شدن میوه به دلیل فساد ساختار سلولی ، ترکیبات دیواره سلولی و مواد درون سلولی میباشد. که این یک پروسه بیوشیمیایی به دلیل هیدرولیز نشاسته به وسیله آنزیمهاي هیدرولیز کننده میباشد. نتایج به دست آمده با نتایج پارك و همکاران - 1994 - همخوانی دارد که گزارش کردند تنفس و مصرف اکسیژن در گوجه فرنگیهاي پوشیده شده با زئین ذرت کمتر از تیمار شاهد بود. کاهش میزان تنفس در خیارهاي پوشیده شده میتواند باعث تاخیر در نرم شدن شود که منتج به افزایش سفتی در طول انبارداري میشود.
از آنجایی که پوشش هاي گیاهی میتوانند سبب حفظ درجه سبزي میوه خیار شوند، کاربرد پوششهاي گیاهی درجه سبزي خیار را در هر دو رقم افزایش و درجه زردي رادر طول دوره انبار مانی کاهش داد. بهبود و توسعه رنگ میوه بوسیله محیط گازي درونی تحت تاثیر قرار میگیرد. کاربرد پوششهاي خوراکی سبب کاهش نفوذ اکسیژن شده از این رو تولید اتیلن که سبب تسریع در زرد شدن میشود کاهش مییابد
هر دو رقم خیار پوشیده شده با روغن زیتون و پارافین خوراکی بهترین ظاهرو درخشندگی را نشان دادند که احتمالادر اثرکاهش از دست دادن آب و تاخیر در تجزیه کلروفیل و نرم شدن بود. بنابراین توصیه میشود که خیارهاي خاردار با روغن بادام و پارافین خوراکی قبل از نقل و انتقال پوشش دار شوند.
جدول -1اثر پوشش هاي خوراکی بر سفتی در دو رقم خیار خاردار - - kg
شکل -1اثر پوششهاي خوراکی بر کاهش وزن دو رقم خیار - گرم -
