بخشی از مقاله
چکیده:
شکی نیست که عامل انسانی مهم ترین بخش تحول و توسعه جوامع بشری در طی سال های متوالی محسوب می شود. رسیدن به قله ی تعالی و توسعه ی پایدار جز در سایه ارتقا منابع انسانی مقدور نخواهد بود. هم اکنون پیش از 90 درصد جابه جایی کالا در سطح جهان از طریق حمل و نقل دریایی صورت می گیرد.و این نقش بارزی در توسعه پایدار کشورها ایفا می کند .
بدون شک منابع انسانی یکی از مهمترین عوامل پیشرفت و ترقی هر جامعه ای محسوب می گردد .و در این راستا نیروی انسانی متخصص و توانمند نقش بسیار مهم و ارزنده ای در رونق بخشی به صنعت حمل و نقل دریایی ایفا می کند.در واقع این صنعت زمانی قادر است بطور ایمن و مطمین رسالت و ماموریتی را به عهده دارد به طور مستمر و پویا به انجام برساند که دارای دریانوردان خبره و توانمند باشد.در مقاله حاضر به توسعه ی پایدار سازمانی از منظر کارکنان دانشی نگریسته شده است.
-1مقدمه
در دهه های اخیر به منابع انسانی به عنوان عنصری هوشمند توجه شده است.که با مهارت و خلاقیت خودنقش اساسی در سازمان ایفا می کند.نیروی انسانی دانشی در یک کشور جزء سرمایه های ارزشمند آن کشور به شمار می آید. سرمایه نیروی انسانی نقش اول ثروت آفرینی در کشورهای توسعه یافته را 67درصد به خود اختصاص داده است.
در حالیکه سهم منابع طبیعی و فیزیکی 33درصد است.مطالعات و تجربیات بین المللی همگی مبین و موید این نکتهاست که توسعه پایدار الزاماً باید از بستر نیروی انسانی دانشی بگذرد.و یکی از فرایندهای مهم توسعه در پارادایم جدید کارکنان دانشی است. که سنگ بنای سازمان های یادگیرنده می باشد وتوسعه در صنعت حمل و نقل پیش نیاز آن داشتن نیروی انسانی دانش محور است.
2 مواد و روش ها
مقاله حاضر از نوع توصیفی بوده و روش مورد نظر در این تحقیق به صورت مطالعات کتابخانه ای از منابع علمی داخلی و خارجی است. مراحل تحقیق شامل مطالعات مقالات ایرانی، خارجی، فیش برداری از منابع مختلف شامل اینترنت و ... می باشد.
-3کارکنان دانشی
کار دانشی، کار ذهنی انسان است که جهت ایجاد اطلاعات و دانش مفید اجرا می شود. به عبارت دیگر، کار دانشی انسانها را به عنوان پایشگران اطلاعات و تصمیم گیرندگان بکار می گیرد و نیازمند تمرکز و توجه چشمگیر می باشد. کار دانشی شامل کسب دانش، مدل سازی ذهنی، تصمیم گیری و ارتباط می شود. امروزه توسعه سازمانها، در گرو کار دانشی است. کار دانشی از آنجا که با اندیشه انسان سروکار دارد، لازم است که ابتدا به صورت ذهنی ترسیم گردد، سپس به تصمیم بدل شده و در جریان واقعیت کاری به محک آزمون زده شود.
کار دانشی را می توان در سه مقوله دسته بندی کرد:
1. خلق / ایجاد دانش: مانند محققان، فیلسوفان و اندیشمندان؛
2. انتقال / سهیم شدن: اساتید، مشاوران، مهندسان اجرایی؛
3. بکارگیری دانش: کارمندان، متخصصین، اپراتور کامپیوتر.
کار مبتنی بر دانش، بر خلاف کار صنعتی، مشتمل بر کار با اندیشه ها و علائم مجرد است و جنبه مادی ندارد. بر این اساس کار مبتنی بر دانش می تواند در هر جایی که اطلاعات در دسترس باشد صورت گیرد. - محسنی، - 1373 در نتیجه بحث »دورکاری« مطرح می گردد که می تواند فواید بسیاری برای سازمان، کارکنان و جامعه داشته باشد.
کارکنان دانشی
کارکنان دانشی یعنی کسانی که دانش را ایجاد، و منتشر کرده و یا در آن دخل و تصرف می کنندآنها کسانی هستند که ایده جدید خلق می کنند، و یا در ارتباط باانتشار دانش دخیل هستند، یا از دانش به عنوان یک منبع استفاده می کنند و در تحقیق و توسعه مشارکت دارند و به صورت فعال با پیشرفتهای دانش مرتبطند.
کارکنان دانشی کسانی هستند که به خاطر دانششان در یک موضوع به کار گرفته می شوند نه توانایی فیزیکیشان. آنها بهترین کارآیی را زمانی خواهند داشت که بهترین استفاده از عمق مهارت هایشان داشته باشند. - , 2004 - Serra.Oliver ارزش هر سازمان به کارکنان آن و ارزش کارکنان به دانشی است که ارائه کرده اند یا به شکلی دیگر، برای مصارف بعد ذخیره کرده اند. - انصاری، - 1387
جهانی شدن و پیشرفت مستمر در فناوری اطلاعات نیز ماهیت نیروی کار را تغییر داده، متخصصان اطلاعات را که کارکنان دانشی هستند، جایگزین کارکنان یقه آبی کرده است تا نقش رهبری فناوری اطلاعات را در قرن آینده بر عهده گیرند - کلی: . - 1996 از این رو، در شرایط کنونی نقشی که کارکنان دانشی در سازمان ها بر عهده دارند بسیار مهم خواهد بود.
این کارکنان به دلیل چیزی که می دانند، برای سازمان ارزش دارند و به دلیل آنکه می توانند با ایده ها، نمادها و سایر چیزهای انتزاعی به طور مو ر کار کنند، ارزشمندند - منوریان، عسگری،1389 - به عقیده زوگوسکی - 1999 - ارزش اصلی کارکنان دانشی برای سازمان ها، توانایی آنها در جمع آوری، تحلیل اطلاعات و تصمیم گیری های آنهاست. آنها قادر به کار جمعی با یکدیگر و یادگیری از یکدیگر هستند. آنها خطرپذیر و علاقه مند به یادگیری از اشتباهات خود هستند. فرانک هوور وتیز - 2000 - کارکنان دانشی را به صورت زیر تعریف می کند:
کارکنان دانشی تحصیلات یا مهارت بالا، سواد فنی، قدرت شناختی و استدلال انتزاعی، هوش هیجانی بالایی دارند. همچنین این کارکنان دارای توانایی مشاهده، ترکیب و تفسیر داده ها و اطلاعات و انتقال چشم اندازها و بینش های جدید برای تصمیم گیری ها و راه حل های مناسب تر برای سازمان هستند.
به طور کلی می توان ویژگی های زیر را برای کارکنان دانشی عنوان کرد:
افرادی که به جای استفاده از مهارت های یدی برای کسب درآمد، از قدرت ادراکی خود سود می جویند؛
-افرادی که به استقلال عمل بیشتری نیاز دارند؛
-کارکنانی که از فرآیندهای منحصربه فرد استفاده می کنند؛
-کارکنانی که دانشی نامدون دارند که نسخه برداری از آن دشوار است؛
-کارکنانی که با پردازش و تفسیر اطلاعات و دانش موجود، اطلاعات و دانش جدیدی را ایجاد می کنند؛
-کارکنانی که به سبب تصمیم گیری هایشان حقوق می گیرند نه سرعت کاریشان. - محسنی، - 1373
کسانی که دارای قدرت تفکر در مفاهیم انتزاعی و دقیق اند؛
قدرت بیان و استدلال خوب دارند؛
