دانلود مقاله آشنایی با ماتریسها

word قابل ویرایش
27 صفحه
18700 تومان

آشنايي با ماتريسها
مقدمه: در تاريع آمده است كه اولين بار يك رياضيدان انگليسي تبار به نام كيلي ماتريس را در رياضيات وارد كرد. با توجه به آنكه در آن زمان رياضيدانان اغلب به دنبال مسائل كاربردي بودند، كسي توجهي به آن نكرد. اما بعدها رياضيدانان دنباله ي كار را گرفتند تا به امروز رسيد كه بدون اغراق مي توان گفت در هر علمي به گونه اي با ماتريس ها سروكار دارند. يكي از نقش هاي اصلي ماتريس ها آن است كه آنها ابزار اساسي محاسبات عملي رياضيات امروز هستند، درست همان نقشي كه سابقاً اعداد بر عهده داشتند.

از اين نظر مي توان گفت نقش امروز ماتريس ها همانند نقش ديروز اعداد است. البته، ماتريس ها به معنايي اعداد و بردارها را در بر دارند، بنابراين مي توان آنها را تعميمي از اعداد و بردارها در نظر گرفت. در رياضيات كاربردي ماتريس ها از ابزار روز مره هستند، زيرا ماتريس ها با حل دستگاه معادلات خطي ارتباط تنگاتنگي دارند

و براي حل رياضي مسائل عملي، مناسبترين تكنيك، فرمول بندي مسئله و يا تقريب زدن جوابهاي مسئله با دستگاه معادلات خطي است كه در نتيجه ماتريس ها وارد كار مي شوند. اما، مشكلي اصلي در رياضيات كابردي اين است كه ماتريس هاي ايجاد شده، بسيار بزرگ هستند و مسئله اصلي در آنجا كار كردن با ماتريس هاي بزرگ است. از جنبه نظري، فيزيك امروزي كه فيزيك كوانتوم است

، بدون ماتريس ها نمي توانست به وجود آيد. هايزنبرگ – اولين كسي كه در فيزيك مفاهيم ماتريس ها را به كار برد- اعلام كرد «تنها ابزار رياضي كه من در مكانيك كوانتوم به آن احتياج دارم ماتريس است.» بسياري از جبرها مانند جبر اعداد مختلط و جبر بردارها را با ماتريس ها بسيار ساده مي توان بيان كرد. بنابراين با مطالعه ماتريسها، در واقع يكي از مفيدترين و در عين حال جالبترين مباحث رياضي مورد بررسي قرار مي گيرد.


تعريف ماتريس: اگر بخواهيم مانند كيلي، ماتريس را تعريف كنيم، بايد گفت هر جدول مستطيلي كه داراي تعداد سطر و ستون است و در هر خانه آن يك عدد وجود دارد يك ماتريس است. به عبارت ديگر هر آرايشي از اعداد مانند مثالهاي زير را ماتريس مي گويند.
اگر ماتـريس را A بناميـم، در اين صورت ماتـريس ] 15و10 و 1-[ را سطـر اول و ] 19و7 و5[ را سطر دوم و ، ، را به ترتيب ستون اول، ستون دوم، ستون سوم A گويند. ماتريس A را كه داراي دو سطر و ستون است يك ماتريس دو در سه (2و3) مي گويند. اصطلاحاً مي گوييم A از مرتبه 2 در 3 است. (نوشته مي شود 3×2). بنابراين ماتريس ] 7و5 و12[ B= يك ماتريس 4×1 و ماتريس C يك ماتريس 3×3 است.


به اعداد يا اشياء واقع در جدول ماتريس درايه هاي آن ماتريس مي گويند. درايه هاي هر ماتريس در جا ومكان مشخصي قرار دارند. مثلاً در ماتريس درايه 3 در سطر اول و ستون اول است. همچنين درايه سطر دوم، ستون سوم عدد 6 است. به طور كلي اگر درايه هاي سطر I ام ستون jام را با aij نشان دهيم؛ داريم
… و 5=12a 2=22a 3=11a


به طور كلي يك ماتريس دلخواه 3×2 را بصورت زير نمايش مي دهيم:
اغلب براي سهولت، به جاي نمايش ماتريس به صورت فوق، آن را با نماد 3*2[aij]نشان مي دهند كه در آن aij را درايه يا عنصر عمومي ماتريس 3*2[aij] گويند. به طور كلي براي ساختن انواعي از ماتريس هاي ديگر مي توانيم به جاي آن كه درايه هاي ماتريس را از اعداد حقيقي انتخاب كنيم، درايه ها را از اعداد مختلط عناصر يك ميدان، توابع و ياحتي ماتريس ها انتخاب كنيم.


در حالت كلي يك ماتريس m*n بصورت A=[aij]m*n عبارت است از:

ماتريس هاي مربع: اگر در يك ماتريس تعداد سطرها و ستون ها مساوي باشد، آن را ماتريس مربع گويند. در اين حالت اگر يك ماتريس مانند A داراي مرتبه ي n*n باشد، گوييم A يك ماتريس مربع مرتبه n است. مجموعه ماتريس هاي مربع مرتبه ي n را با يا نشان مي دهند.
درايه هاي 11a و 22a و… و anx يك ماتريس مربع مرتبه n باشد، مجموع درايه هاي قطر اصلي A را اثر ماتريس A مي نامند و با نماد tr(A) نشان مي دهند

. بنابراين:
در واقع اثر ماتريس، تابعي از مجموعه ماتريسهاي مربع در مجموعه اعداد حقيقي است، يعني
مثال: اگر درايه هاي قطر اصلي A عبارتند از 4- و 6- بنابراين
2=6+4-tr(A)

 

ماتريس سطري: ماتريس هايي را كه فقط يك سطر دارند ماتريس سطري يا بردار سطري مي نامند. مثلاً ماتريس ي ماتريس سطري *n1 است.
ماتريس ستوني: ماتريسي است كه فقط داراي يك ستون باشد. هر ماتريس ستوني را بردار ستوني نيز مي گويند. مثلاً ماتريس زير يك ماتريس ستوني 1×m است.
ماتريس صفر: ماتريسي است كه همه درايه هايش صفر باشد. بنابراين ماتريس ماتريس صفر است. هرگاه:
ماتريس صفر از مرتبه m*n را با نماد Qm*n نشان مي دهند.
مثال:
اگر مرتبه ماتريس صفر، داده شده باشد و يا از طريق متن، مرتبه آن معلوم باشد، در اينصورت براي سهولت ماتريس صفر را با و يا حتي با O نشان مي دهند.
تساوي ماتريس ها: هرگاه در رياضيات اشيا جديدي معرفي شوند، بايد مشخص شوند كه چه وقت دوتاي آنها با هم مساويند. مثلاً در مجموعه اعداد گويا دو عدد دو سوم و چهار ششم را، عليرغم اينكه يك شكل نيستند، مساوي مي نامند. در مورد اعدادگ ويا، دو عدد را مساوي مي گويند. هر گاه ad=bc تساوي ماتريسها نيز به صورت زير تعريف مي شود.


تعريف: دو ماتريس و مساويند هرگاه هم مرتبه باشند و درايه هاي نظير در دو ماتريس (يعني درايه هاي هم موضع) مساوي باشند. به عبارت ديگر، دو ماتريس و مساويند هر گاه داشته باشيم:
مثال: و تساوي A و B به اين معناست كه
جمع ماتريس ها: مجموع دو ماتريس و ماتريسي است كه با نماد A+B نشان مي دهيم و به صورت زير تعريفق مي شود.
توجه كنيد كه براي جمع دو ماتريس مي بايست دو ماتريس هم مرتبه باشند. بنا به تعريف اگر A+B+C=[Cij] در اينصورت
براي اين كه تعريف فوق روشن تر شود، شكل گسترده آن را در حالت ماتريس هاي 2×2 در زير مي آوريم


تذكر: با توجه به تعريف، جمع دو ماتريس A+B وقتي تعريف شده كه A و B هم مرتبه باشند. در اين صورت A و B را ماتريس هاي قابل جمع مي گويند.
تعبير عمل جمع دو ماتريس به مثابه يك ماشين: عمل جمع را مي توان به منزله ماشيني تصور كرد كه داراي دو ورودي و يك خروجي است (مطابق شكل)، به طوري كه اگر دوماتريس مثلا2×2 به آن بدهيم از خروجي آن يك ماتريس 2×2 بيرون مي ايد.
قرينه يك ماتريس: اگر A يك ماتريس m*n باشد، قرينه A ماتريسي است از همان مرتبه كه با نماد –A نشان مي دهند و اگر در اين صورت بنا به تعريف
مثال: قرينه ماتريس عبارت است از و ملاحظه مي شود كه
خواص جمع ماتريس ها


الف) جمع ماتريسها خاصيت شركت پذيري دراد
اثبات: فرض كنيد و و سه ماتريس هم مرتبه دلخواه باشند، نشان مي دهيم
(A+B)+C=A+(B+C)
قبل از اثبات لازم است معني عبارات (A+B)+C و A+(B+C) را بدانيم. در اين مورد از تعبير عمل جمع به مثابه عمل يك ماشين كمك مي گيريم. از آنجا كه ماشين جمع دو ورودي دارد نمي توان يكباره سه ماتريس را با هم جمع كرد، از اين رو براي جمع سه ماتريس A و B و C مي توان ابتدا A و B را به ماشين داده و A+B را به دست آورد. سپس A+B و C را به ماشين مي دهيم تا (A+B)+Cبه دست آيد.


عبارت A+(B+C) به اين معناست كه نخست B و C را وارد ماشين كرده ايم و B+C را به دست آورده ايم و سپس (B+C)+A را بيرون مي دهد.
حال مي خواهيم نشان دهيم كه در هر صورت ماتريس هاي بدست آمده مساويند براي اين كار قرار مي دهيم
درايه سطر I ام ماتريس =D+C درايه سطر I ام ستون j ام ماتريس (A+B)+C
ب) ماتريس صفر عضو بي اثر مجموعه ماتريس ها نسبت به عمل جمع است.
اثبات: فرض كنيد يك ماتريس دلخواه باشد، نشان مي دهيم.


كه در آن ماتريس صفر هم مرتبه با A است.
اثبات مشابه اثبات فوق است.
ج) هر ماتريس نسبت به عمل جمع داراي متقابل است.
ديديم كه قريبنه هر ماتريس A=[aij]، ماتريسي هم مرتبه با آن به صورت –A[-aij] است. در واقع –A متقابل A نسبت به عمل جمع است، زيرا قبلاً نشان داديم
كه در آن ماتريس صفر هم مرتبه با A است.
د) جمع ماتريس ها داراي خاصيت جابه جايي است.
يعني اگر A و B دو ماتريس دلخواه هم مرتبه باشند، داريم A+B=B+A


اثبات:
تعريف ماتريس ها: فرض كنيد A و B دو ماتريس هم مرتبه باشند، A-B به صورت زير تعريف مي شود
A-B=A+(-B)
از تعريف فوق نتيجه مي گيريم براي اينكه با ماشين جمع، A-B را به دست آوريم، نخست ماشيني با يك ورودي و يك خروجي مي سازيم تا هر ماتريسي به آن دهيم آن ماتريس را قرينه كند. حال با دادن ماتريس B به اين ماشين، -B از آن خارج مي شود.
سپس، A و –B را به ماشين جمع مي دهيم تا A+(-B) يعني A-B را بيرون دهد.


مقايسه خواص جمع ماتريس ها با خواص جمع اعداد حقيقي:
اگر به خواص ماتريس ها توجه كنيم ملاحظه مي كنيم كه اين خواص همانند خواص جمع اعداد حقيقي است، حال مي خواهيم ببينيم كداميكي از خواص ديگر مجموعه اعداد حقيقي با عمل جمع در مجموعة ماتريس ها با عمل جمع برقرار است. مي دانيم براي حل معادله a+x=b در مجموعه اعداد حقيقي بايد به طريقي a را از طرف اول معادله حذف كرد. بنابراين، طرفين معادله را با –a جمع مي كنيم، در اينصورت:
(-a)+ (a+x)=-a+b
با استفاده از خاصيت جابجايي و شركت پذيري جمع داريم:
(-a+a) +x=b-a)
در نتيجه +x=b-a0 يعني x=b-a0 اين شيوه را مي توان براي حل معادله A+X=B در مجموعه ي ماتريس ها نيز به كار برد و گزاره زير را به دست آورد.
گزاره: اگر A و B دو ماتريس هم مرتبه باشند، در اين صورت معادله A+X=B داراي جواب منحصر به فرد X=A-B است.
يكي ديگر از خواص مجموعه اعداد حقيق با عمل جمع، قانون حذف است. يعني اگر a+x=a+y در اين صورت مي توان نتيجه گرفت x=y اين خاصيت نيز در مورد ماتريس ها با عمل جمع وجود دارد.


قانون حذف در جمع ماتريس ها برقرار است
اثبات: روش اول، فرض كنيد A و B و C سه ماتريس هم مرتبه باشند، نشان مي دهيم
A+B=A+C B=C
طرفين تساوي A+B=A+C را با –A جمع مي كنيم با توجه با خاصيت شركت پذيري و خاصيت ماتريس صفر نتيجه مي شود B=C
روش دوم: چون A+B=A+C پس
درايه iام ستون jام =A+C درايه سطر iام ستون jام A+B


تذكر: براي اثبات قانون حرف دو روش مختلف ارائه داديم. در روش اول، از خواص جمع ماتريسها يعني شركت پذيري، عضو بي اثر و… استفاده كرديم، يعني همان روشي كه براي اعداد حقيقي مي توان به كار برد. اما در روش دوم ويژگي هاي ماتريس نقش اصلي را ايفا مي كند. در واقع در مورد روش اول براي ما مهم نيست A و B و C ماتريس هستند يا عدد حقيقي و يا هر چيز ديگر، در مورد هر دسته اي از اشيا كه داراي خواص جمع ماتريس ها باشند، مي توانيم اين شيوه را به كار ببريم و اين همان رسالت جبر مدرن است كه با اصل موضوعي كردن، قضاياي مشابه را به يكباره ثابت مي كند. زيرا شيوه و روش اثبات قضيه در هر جايي كه اين اصول صدق مي كنند، معتبر است.


ضرب يك عدد (اسكالر) در ماتريس
تعريف: فرض كنيد ماتريسي از مرتبه m*n و r يك عدد حقيقي باشد. از ضرب عدد حقيقي r در A ماتريسي به دست مي آيد كه آن را به صورت rA نمايش مي دهيم و به صورت زير تعريف مي شود.
بنابراين (درايه سطر iام ستون jام ماتريس =r.(A درايه سطر iام ستون j ام ماتريس (rA)
مثال: اگر در اين صورت

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 18700 تومان در 27 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع

دانلود مقاله آشنایی با اداره فرهنگ و ارشاد خرمدره

word قابل ویرایش
30 صفحه
18700 تومان
آشنايي با اداره فرهنگ و ارشاد خرمدرهانجمن هنرهای تجسمی شهرستان خرم دره انجمن ادبيات داستانی شهرستان خرم دره از سال 81 فعاليت خود را زطر نظر اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان خرم دره شروع نمود و در مورخه 4/10/84 تحت شماره 22 به ثبت رسيده و موضوع فعاليت اين انجمن به شرح ذيل است : 1 – رشد و تعالی هنر داستان نوي ...

تحقیق در مورد آشنایی با روش‌های چاپ

word قابل ویرایش
31 صفحه
18700 تومان
آشنايي با روش‌هاي چاپتکنولوژی و نرم‌افزار- مرتضي تفرشي اوجيطبقه‌بندي روش‌هاي چاپ در چند گروه معين، موجب مي‌شود كه بدون سرگرداني در انواع و اقسام ماشين آلا‌ت و تفاوت آنها از نظر ابعاد، كاربرد، تجهيزات جانبي و سطح اتوماسيون و ... بتوانيم درك روشني از مفهوم چاپ و ساختار همه ماشين‌هاي چاپ به دست آوريم.اين طبقه بن ...

دانلود مقاله آشنایی با عناصر گوناگون آمیخته های تبلیغات

word قابل ویرایش
26 صفحه
18700 تومان
دسته بندی : مقالات رشته شیمی
آشنايي با عناصر گوناگون آميخته هاي تبليغات چكيده :تبليغات ، بعد از ارتباطي استراتژي بازاريابي است . ارتباط عملي فراتر از ارائه اطلاعات ( ارسال اطلاعات ) است . ارتباط موثر هنگامي برقرار ميشود كه شخص اطلاعات درستي دريافت و تحليل كند . بنابراين ارتباط بايد به عنوان فرآيندي كه داراي عوامل متعدد است نگريسته شود . ...

دانلود مقاله آشنایی با سازمان ثبت احوال

word قابل ویرایش
71 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات رشته آمار
آشنايي با سازمان ثبت احوالآشنایی با سازمان ثبت احوال کشورسازمان ثبت احوال کشور سازمانی با شخصیت حقوقی مستقل می‌باشد و از لحاظ حقوقی تابع وزارت کشور است و از نظر تصمیم‌گیری‌ یک سازمان، نتیجه تمرکز محسوب می‌شود کلیه ادارات ثبت احوال تابع اداره مرکزی بوده و ملزم به رعایت و اعمال قوانین و آئین نامه‌های مصوب در سط ...

مقاله در مورد آشنایی با انرژی هسته¬ای و استفاده¬های صلح جویانه از آن در صنعت و اقتصاد

word قابل ویرایش
23 صفحه
18700 تومان
دسته بندی : مقالات رشته فیزیک
- مقدمهانرژي هسته اي از عمده ترين مباحث علوم و تکنولوژي هسته اي است و هم اکنون نقش عمده اي را در تأمين انرژي کشورهاي مختلف خصوصا کشورهاي پيشرفته دارد. اهميت انرژي و منابع مختلف تهيه آن، در حال حاضر جزء رويکردهاي اصلي دولت¬ها قرار دارد. به عبارت بهتر، بررسي، اصلاح و استفاده بهينه از منابع موجود انرژي، از مسائل ...

تحقیق در مورد آشنایی با ساختمان CD – ROM

word قابل ویرایش
25 صفحه
18700 تومان
آشنايي با ساختمان CD – ROMCD – ROM علامت اختصاري Read only Memory – compact Disk است . اين عبارت را مي توان به صورت « ديسك فشرده – حافظه فقط خواندني » ترجمه كرد .فشرده است چون گنجايش آن حدود 650 مگا بايت اطلاعات روي ديسكي 72/4 اينچي است . آن را حافظه اي فقط خواندني مي نامند چون اطلاعات روي آن ضبط شده است و دي ...

مقاله در مورد ‌‌آشنایی با گستره کاربرد روبات های پرنده

word قابل ویرایش
21 صفحه
18700 تومان
دسته بندی : مقالات رشته فیزیک
آشنايي با گستره کاربرد روبات هاي پرندهبه زودي نه تنها در عرصه نظامي بلکه در عمليات هاي امدادي و کمک رساني به مردم نيز از حشرات کوچک روباتيک که MAV ناميده مي شوند، استفاده خواهد شد.وزارت دفاع ايالات متحده تاکنون بيش از سي ميليون دلار براي طراحي و ساخت اين روبات هاي کوچک هزينه کرده است. از آنجا که استفاده از اي ...