whatsapp call admin

دانلود مقاله اهمیت و فضیلت صلوات بر پیامبر اعظم(ص) ؛ تسلیم و حیات جاودانه

word قابل ویرایش
43 صفحه
9700 تومان
97,000 ریال – خرید و دانلود

مقدمه :

براساس روایاتی که شیعه و سنی به طور گسترده، به نقل آن رداخته اند، کیفیت صلوات بر آن حضرت به دست می آید.
ابوحمزه ثمالی از کعب بن عجره حدیث می کند، آنگاه که آیه صلوات بر پیامبر نازل شد، گفتیم: یا رسول ا…! ما می دانیم که چگونه بر شما سلام دهیم اما کیفیت صلوات بر شما چگونه است. حضرت فرمودند که بگویید: «اللهم صل علی محمد و علی آل محمد کما صلیت علی آل ابراهیم انک حمید مجید اللهم بارک علی محمد و علی آل محمد کما بارکت علی آل ابراهیم انک حمید مجید.»(۱)برجستگی «آل پیامبر» در این حدیث و حضور قطعی ایشان در کنار پیامبر(ص) به هنگام درود بر آن حضرت نشان از رفعت مقام آنان و حضور دائمی عترت در کنار سنت پیامبر(ص) دارد. در اهمیت این حضور باید گفت، پیامبر صلواتی را که شامل آل و خاندان آن حضرت نباشد نکوهش کرده و از آن به صلوات «ابتر و ناقص» یاد کرده است.

به عنوان مثال، ابن حجر هیثمی که از بزرگان اهل سنت است، روایت کرده که پیغمبر فرمود: «بر من درود ناتمام نفرستید.» گفتند: درود ناتمام چیست؟
فرمود: «اینکه بگویید اللهم صل علی محمد بگویید اللهم صل علی محمد و آل محمد(۲)در تفسیر «الدر المنثور، سیوطی هجده حدیث از پیامبر نقل شده که بر اساس آن «آل محمد» را به هنگام صلوات باید ذکر کرد.»(۳)در روایتی دیگر، قبولی نماز مشروط به صلوات بر پیامبر و خاندان او معرفی شده و آمده است: «هر کس نماز بگزارد و در آن بر من و اهل بیتم صلوات نفرستد، نمازش قبول نیست.(۴)

اهمیت صلوات
صلوات شعار رسمی مسلمانان است که هر صبح و شام بارها در بهترین عبادت خویش (نماز) آن را تکرار می کنند. صلوات پیوسته خداوند و فرشتگان بر پیامبر و امر تأکیدی به مؤمنان بر تداوم صلوات بر ایشان را تسلیم بودن در برابر فرمانهای پیامبر(ص) جلوه دیگری از این اهمیت است. «یاایها الذین ءامنوا صلوا علیه و سلموا تسیماً»
در روایتی از امام صادق(ع) آمده است که ابوبصیر سؤال کرد: منظور از صلات بر پیامبر(ص) را فهمیده ایم، اما معنی تسلیم بر او چیست؟ امام فرمود: «منظور تسلیم بودن در برابر او در هر کار است.» (۵)

از صلوات، در روایات به عنوان «برترین اعمال» یاد شده، چنانکه خوارزمی در «مناقب» خود از ابوعلقمه نقل کرده که روزی پیغمبر(ص) نماز صبح را با ما گزارد و بعد از آن به ما رو کرد و فرمود:

«ای یاران، من دیشب عموی خود حمزه بن عبدالمطلب و برادرم جعفربن ابیطالب را در خواب دیدم. از ایشان پرسیدم: فدایتان شوم، کدام اعمال را برتر یافتید؟ گفتند: بهترین اعمال را در سه چیز یافتیم: صلوات بر شما، آب دادن تشنگان و دوستی علی بن ابیطالب(ع).(۶)
در روایتی دیگر که اهمیت صلوات را نشان می دهد، از امام صادق(ع) به نقل از پیامبر(ص) می فرمایند: «هر که نزد او نام من آورده شود و او صلوات بر من نفرستد، حق تعالی او را از بهشت دور گرداند.» (۷)

البته چنین عقوبت سنگینی از آن کسی است که عمداً و از روی دشمنی با آن بزرگواران از ذکر صلوات روی برتابد.
وجوب صلوات در نماز و مشروط بودن قبولی آن بر درود بر پیامبر(ص) و خاندان پاک وی، جلوه دیگری از اهمیت صلوات را بیانگر است.
اجماع علمای شیعه به وجوب صلوات در تشهد اول و دوم نماز است. علاوه بر روایاتی که از امامان شیعه در این زمینه آمده است، در کتابهای اهل سنت نیز روایاتی که بر وجوب صلوات دلالت می کند ، کم نیست.

در روایتی، قبولی نماز مشروط بر صلوات بر پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) یاد شده است: «من صلی صلوه و لم یصل فیها علی و علی اهل بیتی لم تقبل منه»(۸)
از این رو، از فقهای اهل سنت «شافعی، آن را در تشهد دوم واجب می داند و از احمدبن حنبل و جمعی دیگر از فقها بر وجوب آن عقیده دارند؛ اگر چه «مالک» و «ابوحنیفه» و عده ای نیز آن را مستحب می دانند.(۹)

عده ای از مفسران بر اساس برخی روایات معنا و حقیقت صلوات را با پیمان روز الست (الست بربکم، قالوا بلی…) و عالم ذر مرتبط دانسته و صلوات را تجدید عهد و میثاق با عهد اولیه آدم در آغاز خلقت دانسته اند.

از امام موسی بن جعفر(ع) روایت شده که: کسی که صلوات بر پیغمبر اکرم(ص) می فرستد، معنایش آن است که وفای به عهد و میثاقی که در عالم ذر پروردگار فرمود «الست بربکم و محمد نبیکم و علی امامکم» بر زبان آورده و قبولی آن را اعلام می کند و تجدید عمل و میثاق به عمل می آورد.(۱۰)
و آخرین سخن در اهمیت صلوات شمار فراوانی از روایات پیامبر و معصومین(ع) است که فضیلت و آثار دنیوی و اخروی صلوات را بیان می کنند و به جرأت می توان گفت درباره کمتر ذکر و عبادتی می توان چنین فضایل و آثاری را جست که گوشه ای از این فضایل و آثار را مورد اشاره قرار می دهیم.

آثار و فضایل صلوات
صلوات از سوی گوینده آن شعاری ظاهری و بدون پشتوانه نیست تا از فضایل بی شمار آن در روایات تعجب کنیم و انگشت حیرت بر دهان افکنیم و ذکری چنین کوتاه چگونه فضایلی چنین متبرک دارد: بر اهل ذکر و ایمان پوشیده نیست که تمامی اذکار از جمله صلوات بر پیامبر(ص) و خاندان پاکش یک لفظ و یک معنا دارد.
تکرار لفظ بدون توجه به معنا سود چندانی ندارد و عمده فضایل در حقیقت ذکر و عبادت نهفته است. چنانکه خداوند می فرماید: «ای مردمان شما همگی فقیر درگاه الهی هستید.»(۱۱)

صلوات گوینده حقیقتی با واسطه قرار دادن پیامبر و خاندانش و با درود فرستادن بر آنان طلب رحمت و آمرزش می نماید تا با دعایی این چنین از ذات غنی بی نیازی طلب نماید. چنانکه گفتیم، صلوات از جانب غیر خدا طلب رحمت است.

در آیه صلوات نیز خداوند بلافاصله بعد از امر به صلوات بر پیامبر دستور اکید به تسلیم شدن در برابر فرمان ایشان که فرمان او فرمان خداست، می دهد. به نظر می رسد چنین دستوری بعد از امر به صلوات برای آن است که بفهماند حقیقت درود بر ایشان، تسلیم بودن در برابر امری نبوی است و چنین تسلیمی حیات جاودانه و حقیقی به آدمی می بخشد و او را رستگار می کند و ای اهل ایمان، آنگاه که خدا و رسول به آنچه شما را حیات می بخشد فرا می خوانند، اجابت کنید.»(۱۲)
با بررسی روایات فضاییل صلوات، چنین به دست می آید که بخشی از این آثار مربوط به زندگی دنیوی و بخشی به زندگانی اخروی مربوط است که به برخی از آنها اشاره می کنیم، اگر چه ممکن است برخی از این آثار مشترک بین دنیا و آخرت باشد.

الف) آثار دنیوی

نقش صلوات در استجابت دعا
در ادعیه و روایات معصومین(ع) میان صلوات و مستجاب شدن دعا ارتباط عمیقی دیده می شود.
در دعاهای صحیفه سجادیه، مناجات شعبانیه، مکارم الاخلاق و… صلوات به گونه ای در ابتدا یا آخر دعا آمده است، زیرا صلوات دعای مقبوله است. (۱۳)و روایت دیگری نقل شده که: «هر کسی حاجتی از خداوند دارد، ابتدا صلوات بر پیامبر و آل او گوید سپس حاجت بخواهد و سپس صلوات گوید، زیرا خداوند کریم تر از آن است که دو طرف دعا را مستجاب کند و وسط آن را مستجاب نشده رها نماید، زیرا صلوات بر پیامبر و آل او محجوب و در پرده باقی نمی ماند و حتماً مستجاب می شود.» (۱۴)

از آن جا که خداوند از مؤمنان خواسته است که به سوی او با وسیله و واسطه ای تقرب جویند (یا ایها الذین امنوا اتقواا… و ابتغوا الیه الوسیله) (۱۵) صلوات به معنای واسطه قرا دادن واسطه های فیض الهی برای تقرب به خدا و درک رحمت الهی است چنانکه در تفسیر این آیه به روایاتی برمی خوریم که معصوم(ع) می فرماید: «منظور از وسیله در این آیه، ما اهل بیت هستیم.» (۱۶)

از رسول خدا نیز روایت شده که: «صلوات شما بر من باعث روا شدن حاجات شما می شود و خداوند را از شما راضی می گرداند و اعمال شما را پاکیزه می کند.» (۱۷)
۲) همراهی با ملائکه و برخورداری از استغفار آنان:
از آنجا که ملائکه پیوسته بر پیامبر(ص) صلوات می گویند، صلوات مؤمنان به معنای همراهی با فرشتگان نیز هست ملائکه نیز برای کسی که صلوات می فرستد استغفار می کند و برای او صلوات می فرستند.

از رسول خدا(ص) روایت شده که حق تعالی می فرماید: «هر بنده ای که برای تو صلوات فرستد، هفتاد هزار فرشته بر او صلوات می فرستند و هر که هفتاد هزار فرشته بر او صلوات فرستد، اهل بهشت خواهد بود.» (۱۸)

۳) صلوات، از بین برنده «نفاق» و «غم» و «بخل»:
از پیامبر(ص) نقل شده: «صلوات و درود بر من و خاندان من نفاق را از بین می برد.» (۱۹) و در روایتی دیگر به امام علی(ع) توصیه می کند که هرگاه امری تو را اندوهگین ساخت، بر پیامبر و آل او صلوات فرست…» (۲) و بر اساس روایتی دیگر از امام حسن مجتبی(ع) از پیامبر(ص): «بخیل کسی است که چون نام من در نزد او برده شود، بر من صلوات نفرستد.» (۲۱)

حصول عافیت، توانگری و غنا، به یاد آمدن فراموش شدها به وسیله صلوات و پاکیزه و طیب شدن مجالس با ذکر صلوات، از جمله آثار دیگر صلوات است که در روایات به آنها اشاره شده است.

ب) آثار اخروی صلوات
اگر چه برخی از آثار یاد شده در آخرت نیز محقق است، اما بخشی از آثار مختص زندگی اخروی است که به آنها اشاره می کنیم:
۱) قرب به رسول ا… (ص) و بهره گیری از شفاعت آن حضرت: پیامبر(ص) می فرماید: «هرکس بر من صلوات بفرستد، شفاعت من به او می رسد.» (۲۲) و «نزدیکترین مردم در روز قیامت بر من در هر جا که باشد کسی است که بر من بیشتر در دنیا صلوات بفرستد.» (۲۳)

۲) کفاره گناهان، خلاصی از آتش و رفع عذاب قبر: امام رضا(ع) می فرماید: «کسی که نتواند با کارهای نیک گناهانش را بپوشاند، باید فراوان بر محمد و آل محمد درود فرستد که صلوات گناهان را نابود می کند.»(۲۴)
و نیز فرمودند: «صلوات بر من نور است بر صراط و هر کس بر صراط نور باشد، از اهل نار نخواهد بود.(۲۵) «بسیار بر من صلوات فرستید که صلوات بر من نور است در قبر و نور است در بهشت.» (۲۶)

۳) بهره مندی از حسنات مضاعف و سنگینی بر ترازوی اعمال نیک: از انس بن مالک روایت شده که گفت: بر پیامبر خدا(ص) داخل شدم و ندیدم هیچ روزی که مسرورتر و شاداب تر از آن روز باشد،
از دلیل آن پرسیدم فرمود: «چرا شاداب نباشم، حال آن که جبرئیل هم اکنون بیرون رفت از نزد من و گفت که خداوند فرمود: هر کسی یک بار بر تو صلوات فرستد، ده صلوات بر او می فرستم، ده سیئه را از او محو می کنم و ده حسنه برای او می نویسم.»
همچنین از امام صادق(ع) روایت شده «سنگین ترین چیزی که در روز قیامت در ترازوی اعمال می گذارند، صلوات بر حضرت رسول و اهل بیت ایشان است.» (۲۷)
با این حال، آنچه ذکر آن رفت تنها بخشی از آثار و فضایل درود بر پیامبر و خاندان پاک ایشان است که صد البته روایات بیش از آن است که این نوشتار گنجایش ذکر آن را داشته باشد.
امید آن که ذکر این فضایل مقدمه عمل به آن و بهره مندی از آثار گسترده آن باشد.

پی نوشتها
۱- تفسیر منهج الصادقین، ج ۷، ص ۳۳۵/ سنن ابن ماجه ج۱، ص ۲۹۳
۲- تفسیر، ۷ نمونه، ج ۱۷، ص ۳۱۹
۳- تفسیرالمیزان، ج ۱۶، ص ۵۱۷
۴- الصواعق المحرقه، ص ۱۴۷-۱۴۶

۵- تفسیر مجمع البیان، طبرسی، ج ۷، ص ۵۷۹
۶- منهج الصادقین، همان، ص ۳۶۱
۷- اصول کافی، کلینی، ج ۲، ص ۳۹۵
۸- بررسی آیات و روایات صلوات، مرتضی محسنی کبیر ص ۱۲۳
۹- منهج الصادقین، همان، ص ۳۵۷

۱۰- تفسیر جامع، ج ۵، ص ۳۷

۱۱- فاطر/آیه ۱۵
۱۲- انفال/ آیه ۲۴
۱۳- بررسی آیات و روایات صلوات، ص ۹
۱۴- اصول کافی، همان، ص ۲۵۲
۱۵- مائده/ آیه ۳۵
۱۶- تفسیرالمیزان، ج ۵، ص ۵۱۷
۱۷- همان، ص ۳۲۶

۱۸- جامع الاخبار، فصل ۲۸، ص ۶۸
۱۹- محجه البیضاء، ج ۲، ص ۳۱۳
۲۰- کنز العمال، ج ۱، ص ۱۸۱
۲۱- همان، ص ۲۸۹
۲۲- شرح و فضایل صلوات، ص ۸۶
۲۳- همان، ص ۸۵
۲۴- آثار الصادقین ج ۱۱،ص ۲۱۴

صلوات و آثار آن در دنیا و آخرت

ئ ناصر بهرامی
درباره آثار و فواید صلوات، روایات بی شماری نقل شده که برخی از آنها عبارتند از:
الف(آثار اخروی صلوات
۱- آمرزش گناهان

رسول خدا(ص) فرمود: «هر کس، هر روز از روی شوق و محبت به من سه مرتبه صلوات بفرستد، خدا گناهان او را در همان روز یا همان شب می آمرزد.»(۱)
۲- میزان در قیامت
از پیامبر اعظم(ص) روایت شده است که: «روز قیامت من میزان اعمال هستم؛ یعنی هر کسی که کفه گناهانش سنگین تر از کفه حسناتش باشد، من صلواتهایی را که برایم فرستاده، می آورم و در کفه حسناتش می گذارم، تا آن که کفه حسناتش سنگین تر شود.»(۲)
۳- دیدن بهشت

پیامبر(ص) فرمود:
«هر کس در هر روز هزار صلوات بر من بفرستد، از دنیا نخواهد رفت تا جای خود را در بهشت ببیند.» ۴- واجب شدن شفاعت در وصیت رسول ا…(ص) به امیر مؤمنان(ع) آمده: «یا علی !هر کس به من هر روز و هر شب صلوات بفرستد، شفاعتم بر او واجب می شود، اگرچه گناهانش از گناهان بزرگ باشد.»(
۳) ۵- رفع عطش قیامت خداوند به حضرت موسی (ع) وحی کرد: ای موسی !دوست داری که عطش قیامت تو را فرانگیرد و در مواقف آن روز تشنه نباشی؟ عرض کرد. بلی، ای پروردگار جهانیان. خطاب رسید امروز در دنیا بر حبیب من صلوات بفرست تا فردا از تشنگی قیامت ایمن باشی.»(۴)

ب( آثار دنیوی صلوات
۱- دعای محجوب
از امام صادق(ع) نقل شده که «همیشه میان دعا و اجابت آن، حجاب و پرده ای می آید و حایل می شود. تا بر محمد(ص) صلوات فرستاده نشود، آن حجاب و حایل برطرف نمی شود.»( حاجت

در روایتی پیامبر(ص) فرمودند: «صلوات فرستادن شما بر من، باعث روا شدن حاجتهای شماست و خدا را از شما راضی می گرداند و اعمال شما را پاک و پاکیزه می کند.»(۶)

۳- رفع فقر
رسول ا…(ص) فرمود: «صلوات فرستادن، فقر را برطرف می کند.»(۷)
۴- رفع فراموشی
رسول خدا(ص) فرموده اند که: «هر کس چیزی را فراموش کرد، بر من صلوات بفرستد، تا آن موضوع یادش بیاید.»(۸)
۵- عافیت

و باز حضرت فرمود: «هر کس یک مرتبه صلوات بفرستد، خدا عافیت را بر او می گشاید»(۹)

پی نوشتها:
۱- بحارالانوار، ج۹۴، ص۶۹
۲- ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، باب ثواب الصلاه النبی
۳- بحارالانوار، ج۹۱، ص۹۳
۴- آثار و برکات صلوات، ص۱۵۱
۵- اصول کافی، ج۴، باب الصلاه علی النبی

۶- جمال الاسبوع، ص۲۴۲
۷- جلاء الافهام، ص۲۵۲
۸- داستانهایی از صلوات، ص۲۶
۹- جامع الاخبار، ص۹۷

مکارم الاخلاق ؛ سیمای پیامبر اکرم(ص) در قرآن

پیامبر اعظم(ص)، دارای لقبها و اوصاف متعددی در قرآن است، از جمله:
ئاحمد؛ «مبشراً برسول یأتی من بعدی اسمه احمد».(۱)
ئ محمد؛ «محمد رسول ا…».(۲)

ئ عبدا…؛ «و انه لما قام عبدا… یدعوه».(۳)
ئ خاتم النبیین؛ «ولکن رسول ا… و خاتم النبیین».(۴)

ئرحمهللعالمین؛ «و ما ارسلناک الا رحمهللعالمین».(۵)
ئ بشیر و نذیر؛ «یا ایها النبی انا ارسلناک شاهداً و مبشراً و نذیراً و داعیاً
الی ا… باذنه و سراجاً منیرا».(۶)
ئ دارای خلق بزرگ؛ «و انک لعلی خلق عظیم».(۷)

ئ نرمخویی؛ «فبما رحمه من ا… لنت لهم ولو کنت فظا غلیظ القلب لانفضوا من حولک».(۸)
ئ دارای نام و نشان مکتوب در تورات و انجیل؛ «الرسول النبی الذی یجدوه مکتوباً عندهم فی التوراه و الانجیل».(۹)
ئ همراه با وعده پیروزی بر همه ادیان؛ «هو الذی ارسل رسوله بالهدی و دین الحق لیظهره علی الدین کله ولو کره المشرکون».(۱۰)
ئمبعوت بر همه بشریت؛ «و ما ارسلناک الا کافه للناس».(۱۱)

ئمبعوث بر اجنه؛ «قل اوحی الی انه استمع من الجن فقالوا انا سمعنا قرآناً عجبا».(۱۲)
ئ شاهد بر امت و شاهد بر تمام انبیا؛ «جئنا من کل امه بشهید و جئنا بک علی هؤلاء شهیدا».(۱۳)
ئ مورد تأیید الهی در برابر مسخره کنندگان؛ «انا کفیناک المستهزئین».(۱۴)

ئ تثبیت دل با آیات قرآن؛ «کذلک لنثبت به فؤادک و رتلناه ترتیلا».(۱۵)
ئپذیرش شفاعت تا آنجا که راضی شود؛ «و لسوف یعطیک ربک فترضی».(۱۶)
ئ دارای سعه صدر؛ «الم نشرح لک صدرک. و وضعنا عنک وزرک. الذی انقض ظهرک. و رفعنا لک ذکرک».(۱۷)
ئ صاحب کوثر؛ «انا اعطیناک الکوثر».(۱۸)
ئ بر راه مستقیم الهی؛ «ربک علی صراط مستقیم».(۱۹)

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 9700 تومان در 43 صفحه
97,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد