بخشی از پاورپوینت
اسلاید 1 :
تاریخ سال چهارم انسانی
ادبیات و تاریخ
اسلاید 2 :
در تاریخ ما، ادبیات ابزاری برای بیان رویدادهای تاریخی و موثر در چگونگی وقوع این رویدادها است.
متون تاریخی و متون ادبی با هم ارتباط نزدیکی دارند، گاهی این ارتباط آنقدر نزدیک است که فرقی بین آن ها نمی توان قائل شد.
برای نوشتن تاریخ اجتماعی و فرهنگی یک ملت باید از گنجینه های ادبی آن ملت استفاده کرد.
مرز تاریخ و ادبیات
اسلاید 3 :
کتاب تاریخ بیهقی و تاریخ جهانگشای جوینی کتاب های تاریخی و ادبی هستند.
نکته کلیدی
اسلاید 4 :
وظایف نویسندگان در زمان پیدایش زبان فارسی :
1) باید متون و صنایع ادبی را بدانند.
2) وقایع تاریخی مربوط به حکومت معاصر خود را بنویسند.
3) کتاب هایشان ترکیبی باشد از : مواد تاریخی + خصوصیات ادبی
ادبیات در آینه ی تاریخ
اسلاید 5 :
ترجمه ی تاریخ طبریابوعلی بلعمی
تاریخ بیهقیابوالفضل بیهقی
تاریخ جهانگشای جوینی عطاملک جوینی
مهم ترین کتاب های ادبی- نظری
اسلاید 6 :
مورخان شاعر، نوشتن وقایع تاریخی به صورت شعر را موثرتر و ماندگارتر می دانند.
شاهنامه : حکیم ابوالقاسم فردوسی از شناخته شده ترین منظومه های حماسی و تاریخی زبان فارسی
بیشتر شدن سرودن منظومه های تاریخیاز قرن 7 ه.ق
تاریخ های منظوم
اسلاید 7 :
در دوره ی مغولان نوشتن منظومه های تاریخی مورد علاقه ی نویسندگان بود.
در دوره ی تیموریان، صفویان و قاجار نوشتن تاریخ با انگیزه ی منظومه تاریخی رواج یافت.
منظومه های تاریخی در دوره های مختلف
اسلاید 8 :
ظفرنامه حمدالله مستوفی(متعلق به دوران تیموریان)
تیمورنامه عبدالله هاتفی(متعلق به دوران تیموریان)
شاهنامه ی صادقیصادقی بیگ افشار(متعلق به دوران صفویه)
شهنشاه نامه فتحعلی خان صبا(متعلق به دوران قاجار)
مهم ترین کتاب های منظوم تاریخی
اسلاید 9 :
کتاب هایی که شیوه ی حکومت، کشورداری و سیاست را به فرمانروایان توصیه می کنندآداب الملوک (سیاست نامه)
آداب الملوک
اسلاید 10 :
سیاست نامه ها اگرچه روش کشورداری است و تاریخی نیست ولی محتوای آن برای تاریخ نویسی مهم است.
در این کتاب ها برخی خبرهای تاریخی معتبر نیست اما برای آگاهی از اندیشه های سیاسی و روش کشورداری می توان استفاده کرد.
نویسندگان این آداب برای تاثیر بیشتر و دلنشینی مطالب از حکایات شیرین و لطیف استفاده می کردند. مثال: کتاب سیرالملوک یا سیاست نامه ی خواجه نظام الملک
جنبه های اهمیت آداب الملوک یا سیاست نامه
اسلاید 11 :
اندرزنامه آداب الملوک است با متنی ادبی نه تاریخی.
ویژگی های اندرزنامه
اندرزنامه
توضیح روش و اخلاق کشورداری
شرح اخلاق فردی
بیانی ادبی
اسلاید 12 :
بهترین اندرزنامه، « قابوسنامه » اثر عنصرالمعالی کیکاووس بن اسکندر است.
نکته کلیدی
اسلاید 13 :
اخبار تاریخی در
دیوان شعر شاعران
تاریخ در آینه ی ادبیات
غزل
قصیده
در بیشتر دوره های شعر فارسی
برای بیان احساسات شاعر و کاملا شخصی
در دوره هایی مفاهیم اساسی و اجتماعی را بیان می کند.
غزل های حافظ معرف اوضاع اجتماعی و فرهنگی شیراز در دوران آل اینجو و آل مظفر
نمونه های دیگر غزل های مشروطه
سبک خراسانی (قرن 5 ه.ق)
کتاب هایی که بیانگر اوضاع اجتماعی و آشفته ی خراسان در اثر تاخت و تاز صحرانشینان
مدح سلاطین و پادشاهان
شرح اوضاع اجتماعی
راحه الصدور و آیه السرور، اثر: راوندی
قصیده ی انوری ابیوردی (نامه ی اهل خراسان)
اسلاید 14 :
نهضت شعوبیه شعر بهترین ابزار برای بیان اندیشه
جنبش اسماعیلیان
فرقه های
نهضت هایی که از شعر برای بیان عقاید استفاده می کردند
در اشعار ناصرخسرو قبادیانی
در اشعار نزاری قهستانی
حروفیه
نقطویه
اسلاید 15 :
در بسیاری از دوره ها که استبداد سیاسی، دست و زبان نویسندگان را بسته بود، طنز و ادبیات رمزی به نویسندگان کمک می کرد.
مهم ترین طنزنویس ایران عبید زاکانی
مهم ترین ویژگی تاریخی عصر عبید زاکانی باعث اضمحلال حکومت
طنز، ادبیات رمزی و تاریخ
هرج و مرج سیاسی
آشفتگی اوضاع
بحران اقتصادی
اسلاید 16 :
در هنگام فضای بسته و نبود آزادی سیاسی از این نوع نوشته استفاده می شد، یعنی در نوشته ی ادبی نویسنده از سمبل ها یا نمادهایی برای بیان مقصودش استفاده می کند.
تعریف ادبیات رمزی
اسلاید 17 :
حرف از زبان زنان و دیوانگان و دیوانه نماها بیان می شود.
بیان نوشته ها
حقیقت تاریخی طوری بیان می شود که صاحبان خرد و بصیرت درمی یابند بدون آنکه کسی در بیان واقعیت احساس خطر کند.
ویژگی های ادبیات رمزی
کنایه آمیز
غیرمستقیم
استعاری
اسلاید 18 :
مهم ترین عرصه ی استفاده از رمز و تمثیل نوشته های عرفانی یا ادبیات صوفیه
منطق الطیر اثر عطار نیشابوری اثری با داستان های رمزی است.
اسلاید 19 :
منشآت : نثری ادیبانه که منشیان و نویسندگان، توانایی ادبی خود را در این آثار ارائه می کنند.
مکاتبات و منشآت از جنبه ها ی زیر کاملا در حوزه تاریخ قرار می گیرند:
مضمون و محتوا
منشآت مربوط به سلاطین (سلطانیات)
نامه ها و مکاتبات اداری (دیوانیات)
منشآت و مکاتبات
اسلاید 20 :
به نامه های شخصی و مکاتبات دوستانه، اخوانیات گفته می شود.
نکته کلیدی
