دانلود مقاله گردشگری روستایی و توسعه پایدار

word قابل ویرایش
20 صفحه
5700 تومان

چکیده :

امروزه گردشگری پایدار در بسیاری از کشورها ، به منزله نمادی از هویت فرهنگی و یکی از بخشهای مهم اقتصادی محسوب می گردد . سیاستگذاران توسعه در کشورهای جهان ، گردشگری را روشی مطمئن با چشم انداز روشن برای توسعه پایدار معرفی کرده اند . گردشگری روستایی به عنوان یکی از زیر بخشهای گردشگری ، علاوه بر حفظ ارزشها و باورها ، با ایجاد فرصتهای شغلی و کسب درآمد محلی و توسعه ساختارهای زیر بنایی امکان توسعه پایدار و یکپارچه روستایی را فراهم می سازد که می تواند نقش مهمی در کاهش فشارهای روحی و روانی شهرها و جلوگیری از مهاجرتهای بی رویه روستائیان به شهرها ایفا کند . از اینرو برنامه ریزی در جهت گسترش گردشگری بر پایه توسعه پایدار اقتصادی ، در راستای رشد و تعالی جامعه روستایی موثر می باشد . حال سوال این است که پتانسیل های توسعه گردشگری روستایی کدامند ؟ چه راهبردها و راهکارهایی جهت توسعه گردشگری که منجر به توسعه روستای سیمین ابرو می شود ، وجود دارد ؟ به این منظور مقاله حاضر با استفاده از روش پیمایی ، مطالعات میدانی و تعیین نقاط قوت و ضعف ، به ارائه استراتژی و راهبرد در گردشگری در روستای مورد نظر پرداخته است .

کلمات کلیدی :

توسعه روستایی ، گردشگری روستایی ، گردشگری پایدار ، توسعه اقتصادی .

۱

اولین همایش ملی سلامت ،محیط زیست و توسعه پایدار دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس
۱۱ و ۱۲ اسفند ۱۳۸۹

مقدمه :

روستا به عنوان یک مکان اقتصادی ، اجتماعی و سیاسی ، زیستگاه جماعتی از مردم در خارج از محدوده شهرهاست که دارای هویت تاریخی ، جغرافیایی و فرهنگی مخصوص به خود می باشد . (شهبازی (۱۳۸۴

برخورداری بافت و معماری روستایی از زیبایی اکولوژیکی ، استفاده از مصالح بومی ، هماهنگی با شرایط محیطی در استقرار بافت و ساخت و ساز مسکن ، قرار گرفتن روستاها در بستر طبیعی و برخورداری از مناظر و چشم اندازهای طبیعی ، مهمترین امتیازهای روستا محسوب می شود . (سرتیپی پور (۱۳۸۸ این خاصیتهای محلی و جاذبه های سنتی ، زمینه مورد علاقه بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی محسوب می گردد .

گردشگری :

توریسم واژه ای فرانسوی و از ریشه تور است . تور در زبان فرانسه معنای پیمودن و گردش کردن است که معنای فارسی آن گردشگری می باشد . (نوروزی- بقایی (۱۳۸۴ گردشگری ، پدیده ای است کهن که در جوامع انسانی وجود داشته و طی مراحل مختلف تاریخی ، به موضع اقتصادی ، اجتماعی و صنعتی کنونی رسیده است . (کارگر(۱۳۸۶

گردشگری در نیمه دوم قرن ۱۸ میلادی با گسترش شهرنشینی ، ارتقاء وسایل حمل و نقل ، گسترش خطوط راه آهن ، توسعه خطوط هوایی از سال ۱۳۴۵ به بعد ، تغییرات اجتماعی ، افزایش طبقه میانی اجتماع و اوقات فراغت بیشتر ، توسعه یافت . سیر و سیاحت در ایران از دیرباز رونق داشته است . آمد و شد خاور شناسان ، وجود کاروانسراها ، چاپارخانه های قدیمی و راههای گسترده در دوره هخامنشیان دلیلی بر این مدعاست . (جهانیان (۱۳۸۸

گردشگری ( توریسم ) روستایی :

کمیسیون جامعه اروپا در سال ۱۹۸۶ ، توریسم روستایی را اینطور تعریف می کند : توریسم روستایی تنها شامل گردشگری کشاورزی نیست ، بلکه همه فعالیتهای گردشگری در مناطق روستایی را شامل می شود . توریسم روستایی یک اصطلاح جامعی است که در بر دارنده مفاهیم گوناگونی مانند گردشگری در طبیعت ( اکوتوریسم ) ، گردشگری کشاورزی ( اگرو توریسم ) ، گردشگری تاریخی ، فرهنگی ، هنری و … می باشد . به دلیل اشکال متعدد و متنوع ، ارائه تعریفی جامع و کامل از آن دشوار است

. بخش عمده ای از صنعت توریسم را گردشگری روستایی تشکیل می دهد که سهم عمده ای در اقتصاد مناطق روستایی دارد و

۲

اولین همایش ملی سلامت ،محیط زیست و توسعه پایدار دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس
۱۱ و ۱۲ اسفند ۱۳۸۹

منبع مهمی برای اشتغال نیروی غیر ماهر و کسانی که کارهای پاره وقت را ترجیح می دهند ، به ویژه زنان و مهاجران فقیر روستایی می باشد که می تواند به طور قابل توجهی به توانمند سازی زنان و کاهش فقر آنها کمک کند . این اشتغال می تواند در بخشهای مرتبط با گردشگری مانند : صنایع دستی ، خدمات اقامتی و رفاهی و کشاورزی انجام شود . (منشی زاده (۱۳۸۲

جاذبه های توریسم روستایی :

مهمترین و اصلی ترین جاذبه گردشگری روستایی بطور سنتی ، خود روستا می باشد . (منشی زاده (۱۳۸۲

عواملی که باعث جذب گردشگران به روستاها می شوند ، عبارتند از : شرایط طبیعی و مورفولوژیکی ، شیوه زندگی ، آداب و رسوم فرهنگی ، صنایع دستی و محلی ، جاذبه های بکر پیرامونی ، حیوانات اهلی و بومی ، حیات وحش و حیوانات غیر اهلی ، گیاهان خاص و کمیاب (گیاهان دارویی) ، آثار تاریخی و باستانی ، غذاهای محلی و سنتی ، فعالیتهای ورزشی (آبی ، هوایی , زمینی) . (بقایی- نوروزی (۱۳۸۴

یکی از جاذبه های مهم روستا معماری بومی و منظر مرموز آن است . از مهمترین عواملی که در شکل گیری منظر و ایجاد جاذبه برای روستاها موثرند ، عبارتند از :

– ترکیب مناسب و هماهنگی منظر سخت ( بخشهای مصنوع مانند خانه ها ، کوچه ها و … ) با منظر نرم ( بستر طبیعی و پوشش گیاهی منطقه )

– هماهنگی و شباهت ساختمانهای روستا که در عین تنوع و تفاوت ، تابلوی موزونی را تصویر می کنند .

– استفاده از مصالح بوم آورد و قدرت ابتکار سازندگان ابنیه در به کارگیری این مصالح .

– بافت ارگانیک روستاها و تنوع پرسپکتیو برای عابرین در معابر پیچ در پیچ و گاه شیب دار .

– استفاده از ابعاد و مقیاس انسانی که در معماری روستایی به بهترین وجه دیده می شود .

– عدم وجود عنصر بیهوده و لغو در معماری روستایی و استفاده بهینه از هر چیز که در دسترس باشد .

– وجود تقارن و نظم هندسی در نما و حجم که هم در صحن و هم در نمای ساختمانها حک شده است .

۳

اولین همایش ملی سلامت ،محیط زیست و توسعه پایدار دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس
۱۱ و ۱۲ اسفند ۱۳۸۹

تاریخچه گردشگری روستایی در جهان :

گردشگری پدیده ای است کهن که از دیر باز در جوامع انسانی وجود داشته است و به تدریج طی مراحل مختلف تاریخی به موضوعی فنی ، اقتصادی ، اجتماعی و اکولوژیکی کنونی خود رسیده است . (رضوانی (۱۳۸۴ واژه گردشگری به قدمت تمدن می باشد . بررسی تاریخچه مزبور گویای این است که گردشگری همیشه با تجربه خوشایند همراه نبوده است . مردم متعلق به تمدنهای ماقبل تاریخ با این انگیزه مسافرت می کردند که بتوانند غذا به دست آورند ، از خطر دوری جویند یا به مناطقی که دارای آب و هوای مساعدتری است نقل مکان کنند . با افزایش مهارت و کسب فنون ، از دوره های بعد انسان با انگیزه تجارت و تبادل کالا مسافرت می کرد . (فرجی (۱۳۸۱

شروع بازدید از جوامع روستایی توسط شهروندان سایر مناطق جهان ، چندان مشخص نیست و می توان حدس زد که از زمان شکل گیری شهرها و گسترش تمدنهای بشری ، انسان به دلیل روابط اقتصادی و اجتماعی به انگیزه های مختلف ، همیشه در طول تاریخ ، گردشگری را تجربه کرده است . (شریف زاده (۱۳۸۱

در ایران سابقه گذران اوقات فراغت و تفریحات به زمان قاجاریه باز می گردد که خاص شاهان و طبقه دربار بود . اما در زمان حکومت پهلوی رشد بیشتری یافت . با این وجود شناسایی منابع گردشگری با تاخیر زیادی روبرو شد . اولین اقدام نظام یافته در تهیه فهرست منابع گرشگری ایران ، به عنوان بخشی از طرح جامع گردشگری توسط شرکت توریست کانسالت انجام شد و در گزارش فنی تحت عنوان ” فهرست منابع موجود جهانگردی ، خط مشی ، الویت ها و تسهیلات ” در سال ۱۳۵۳ ارائه گردید .

گسترش شهرنشینی و مهاجرت روستاییان به نقاط شهری از یک طرف و افزایش درآمد سرانه از سوی دیگر ، زمینه های اجتماعی و اقتصادی گردشگری داخلی نیز فراهم گردید . بدین ترتیب گردشگری در مناطق روستایی شکل گرفت و احداث خانه های دوم (ییلاقی) در مناطق خوش آب و هوای روستایی اطراف شهرهای بزرگ ، به خصوص پایتخت رونق گرفت . این روند با پیروزی انقلاب اسلامی و بعد از مدتی توقف ، رشد چشمگیری داشت و علاوه بر حومه پایتخت ، در حال حاضر دره های دامنه جنوبی البرز از سمنان تا طالقان و شمال استان قزوین را در برگرفته است . دره های شمالی رشته کوه های البرز ، مناطق ساحلی دریای خزر در گلستان ، مازندران و گیلان ، دامنه های کوه های زاگرس در استان اصفهان ، اطراف سهند در آذربایجان شرقی ، اطراف قلعه شیر کوه در استان یزد و دره های ارتفاعات شمال خراسان ، در حوزه توسعه خانه های دوم قرار دارند .

۴

اولین همایش ملی سلامت ،محیط زیست و توسعه پایدار دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس
۱۱ و ۱۲ اسفند ۱۳۸۹

گردشگری روستایی در ایران و همدان :

کشور ایران از نظر منابع طبیعی جزء ۱۰ کشور برتر دنیا می باشد که می تواند از ثمرات گردشگری درکاهش مشکلات بیکاری و درآمد اقتصادی استفاده کند . اما با توجه به آمارهای موجود ایران ، از این فرصت بهره کافی را نبرده است . به طوریکه تنها در میان کشورهای اسلامی رتبه دهم را داراست . (ابوالحسنی نژاد (۱۳۸۲ روستاهایی که در استان همدان واقع هستند و دارای جاذبه های گردشگری می باشند شامل روستای سیمین ابرو ، ورکانه ، خاکو ، حبشی و علیصدر می باشد .

جایگاه تاریخی همدان : همدان ، اولین پایتخت نخستین تشکیلات حکومتی در ایران بوده که آنرا هگمتانه می نامیدند . آثار مکشوفه از تپه باستانی هگمتانه ، کتیبه های گنج نامه و غار علیصدر و سرابها ، طبیعت بکر و … آثاری از آن زمان می باشند . این آثار موجب شد تا در جلسه مورخ ۱۳۷۰/۲/۲ شورای عالی شهرسازی و معماری کشور ، همدان به عنوان یکی از شش شهر تاریخی- فرهنگی کشور شناخته شود . کاوشهای باستان شناسی انجام شده در تپه گیان نهاوند ، وجود تپه باستانی باباکمال و مهاجرت حیقوق پیامبر به تویسرکان ( حدود ۷۰۰ سال قبل از میلاد مسیح ) نیز حاکی از قدمت این شهر است .

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
wordقابل ویرایش - قیمت 5700 تومان در 20 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد