دانلود مقاله مطالعهای بر نقوش نجومی در فلز کاری دوره سلجوقی و فرش دوره قاجار

word قابل ویرایش
6 صفحه
21700 تومان

چکیده

نجوم که یکی از مهمترین علومی است که در دوره های مختلف مورد توجه اندیشمندان و هنرمندان قرار گرفته ، در دوره اسلامی به دلیل وجود مسائل و فرایض دینی و ضرورت های مختلف در زندگی بسیار مورد توجه قرار گرفت.دوره سلجوقی ،دوره ای بود که این علم در زمینه های مختلف مورد توجه بسیاری از هنرمندان بود، که در بین این هنرها فلزکاری بیش از هنرهای دیگر از این علوم بهره جستند و در آثارشان نمود ویژه پیدا کرد .هنرمندان سعی کردند تا مفاهیم و مضامین نجومی را به عنوان تزئینات، در کنار تولید ابزار نجومی همچون اسطرلابو ساعت آفتابی، بر روی آثار فلزی بازتاب دهند و بیشترین آثار به جای مانده مربوط به دوره شکوفایی آثار فلزی یعنی دوره سلجوقی می باشد .در دوره قاجار نیز بین هنرهای رایج فرش نیز از این علم بی بهره نماند و مستقیما نقوش نجومی درطرح فرش به کار گرفته شد. در این دوره با تأثیر از تقویم های نجومی که دربین همه ی اقشار جامعه رواج پیدا کرده بود نقوش نجومی نیز در طرح فرش راه پیدا کردبه. کار بردن نقوش نجومی در این آثار جنبه ی صرفاً تزیینی نداشته و معنایی فرای آن را در بر خود دارد.

واژگان کلیدی:نقوش نجومی ، فلزکاری،فرش،سلجوقی، قاجار
-1 مقدمه

گرایش انسان به شناخت نجوم و کواکب و صدور احکام در مورد گردش ستارگان و عواقب این چرخش ها تقریباً به ظهور انسان هوشمند برمی گردد.علم نجوم در ایران نیز مانند دیگر نقاط جهان سابقه ای طولانی دارد.در واقع جزو اولین علومی است که توسط ایرانیان مورد توجه قرار گرفته است(بیکر من و دیگران، 1384،ط(مقدمه)).با توجه به گسترش نجوم در دوره اسلامی (به ویژه دوره سلجوقی) و به کارگیری آن در امور سلطنتی و نیز امور روزمره ، این دانش بر سایر جنبه های زندگی و از جمله آثار و اشیاء هنری تولید شده تأثیرگذار بوده و این اثرگذاری را می توان در آثار هنری به جای مانده به ویژه آثار مورد نظر دید.

صورتهای فلکی اصلیترین نقوش تزیینی در آثارمورد نظر را شامل میشوند.1F0پرداختن به ارتباط بین علم نجوم ونقوش قالی موضوعی است که به تازگی مورد توجه محققان قرار گرفته است .ابرهارت هرمان[2]طی تحقیقات وسیعی به ارتباط علم نجو م و نقوش قالی در فرش های روستایی – عشایری بافته شده در مناطق مختلف ایران و ترکیه و..) پرداخته است.وی معتقد است که مشاهده طبیعی کیهان و استخراج اصولی از آن و تبدیل این اصول ریاضی به نقش مایه و فرم ، در طول زمان باعث به وجود آمدن شکلی از انسجام و یکپارچگی در فرش شده است . [3]او با بررسی مثلث های تعیین کننده [4] بر مبنای حرکت ماه و خورشید نقش هندسه را در تعیین اندازه های قالی ها یا طرح های داخلی فرش، حائز اهمیت می داند(.(Hermann,1997,37-49

این مقاله ضمن پرداختن اجمالی به فلزکاری دوره سلجوقی و فرش دوره قاجار ، به بررسی مفاهیم نجومی پرداخته و به توصیف و تحلیل سه نمونه آثار فلزی به جایمانده از دوره سلجوقی و فرش با نقش اسطرلاب مربوط به دوره قاجار را مورد تحلیل قرار خواهد داد و نمونه های مورد مطالعه را مورد بررسی قرار داده و به بررسی نقوش موجود در این آثار بپردازد. شیوه مطالعه این مقاله توصیفی – تحلیلی بوده و به صورت کتابخانه ای و میدانی(جستوجو در موزه) نگاشته شده است.

-2 هنر فلزکاری دوره سلجوقی

فلزکاری در دوره سلجوقی با حفظ ابهت و جلال و ظرافت خاص دوره ساسانی ، جنبه های هنر اسلامی را نیز در بردارد و حمایت و تشویق سلاجق ه در تعالی این هنر مؤثر واقع شد.فلزکاری به عنوان یک هنر – صنعت از دیر باز جایگاه مهمی در میان سایر صنایع هنری به خود اختصاص داده است( افروغ و دیگران،1391، .(71-72

فلزکاری این دوره ترکیبی از مس و مفرغ و نقره و ترصیع کاری است.به طور کلی اغلب کارهای مفرغی این دوره با نقره آرایش شده اند و نقوش روی آن ها عبارتند از حیوانات و پرندگان مختلف که تأثیرگرفته از الگوهای سنتی دوران باستان بوده است.همچنین نقوش


1صور فلکی به مجموعه ای از ستارگان اطلاق میگردد که قدما برای شناخت ستارگان ثابت و تعیین محل آنها به هر یک نامی داده اندکه بیش وکم آن مجموعه به آن شبیه باشد و اعراب این مجموعه را صور می نامیدند.

حیوانی ،گیاهی ، تلفیقی و کتیبه هایی به خطوط کوفی و یا نسخ حکاکی شده است . از نقوش رایج دیگر که مورد توجه بسیاری از هنرمندان این دوره بوده است نقوش نجومی صور فلکی دوازده گانه و سیارت هفت گانه می باشد.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 21700 تومان در 6 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع

دانلود مقاله بررسی فرش های دوره سلجوقی

word قابل ویرایش
11 صفحه
18700 تومان
دسته بندی : مقالات رشته تاریخ
بررسی فرش های دوره سلجوقیفهرستعنوان صفحهچکیده مطالب 4فرش بافی در دوره سلجوقی 5بافندگی 8قالی بافی در دوره حکومت های متقارن 9بی اعتنایی به صنعت قالی بافی در زمان سلاطین سلجوقی و فاتحان مغول 10گره ها 11قالی در دوران سلجوقیان 12منابع 13 بررسی فرشهای معروف سلجوقی در قونیه و تطبیق آن با نقوش و شکلهای روستایی ایرانچ ...

دانلود مقاله مقایسه تطبیقی ویژگی های محلی مساجد شیراز و اصفهان در دوره قاجاریه

word قابل ویرایش
10 صفحه
21700 تومان
چکیدهرویکرد اصلی در این مقاله، استخراج زمینه هاي الگوهاي به کار رفته در طراحی معماري مساجد دوره قاجاریه در شیراز می باشد. بدین منظور با مقایسه تطبیقی سه بناي شاخص این دوره در شیراز- مسجد مشیر، مسجد نصیرالملک و حسینیه قوام- با مسجد وکیل نمونه بارز معماري مسجد در دوره زندیه، چگونگی تاثیرپذیري سبک هنري این دوره، ...

دانلود مقاله بررسی الگوی معماری خانه های ساری در دوره قاجار نمونه ی مورد مطالعه عمارت سردار جلیل

word قابل ویرایش
8 صفحه
21700 تومان
چکیدهمعماری قاجار بخش مهمی از تاریخ معماری ایران است و این اهمیت به واسطه شکل گیری جریان برجسته ی تحول و تغییر در فضای اجتماعی و همچنین در مفهوم کالبد فضاست. خانه های این دوران را می توان به لحاظ کمی و کیفی مهمترین دسته از ساخته های تاریخی ایران به حساب آورد . در نگاهی به معماری خانه های این دوران ،می توان حض ...

دانلود مقاله بررسی تطبیقی نقوش شمسه در تزئینات بناهای دوره قاجار ( نمونه های موردی حسنیه امینی ها ( یاخانه امینی ها ) و مسجد النبی در قزوین )

word قابل ویرایش
8 صفحه
21700 تومان
دسته بندی : مقالات رشته عمران
چکیده:تنها حسینیه موجود شهر قزوین حسینه امینی می باشد کدر دوره قاجار ساخته شده است. حسینیه ی امینی ها به سال 1226 قمری در دو طبقه به وسیله ی مرحوم محمد رضا امینی ساخته شده است آمیختگی حساب شده و زیبای تزیینات گچ بری،نقاشی روی چوب و آیینه کاری در سقف و... بسیار چشمگیر و در حد شاهکار است. مسجد النبی پس از انقرا ...

دانلود مقاله 2597 تاثیرتغییر و تحولات دوره ی گذار از قاجار به پهلوی بر سازه نمونه موردی : کارخانه های صنعتی تبریز در دوره ی پهلوی اول

word قابل ویرایش
13 صفحه
21700 تومان
دسته بندی : مقالات رشته تاریخ
چکیده:در پی تعاملات فرهنگی با غرب و ورود اندیشه هاي نوین به ایران، سنت گرایان وتجدد گرایان درتقابل با یکدیگر قرارگرفنتد ونهایتا به موجب آن،ساختار کلی معماري تغییر پیدا کرد.دردوره ي پهلوي ورود تکنولوژي هاي ساخت وایجاد سازه هاي جدید و اندیشه هاي حاکم برآن، معماري اي بوجود آورد که سازه وساختارهاي تاریخی پاسخگوي ...

دانلود مقاله بررسی نقش کاشی کاری در بناهای ایرانی ( از دوره صفویه تا پایان دوره قاجاریه )

word قابل ویرایش
9 صفحه
21700 تومان
.1چکیده:هنر کاشیکاري از هنرهاي قدیم ایران می باشد که تا به امروز مورد فرسودگی قرار نگرفته است.از عوامل مهم در شکوه و زیبایی بناهاي ایرانی کاشی کاري می باشد.بناهاي باشکوهی از کاشی در ایران وجود دارد که می توان به بناي هاي مدرسه چهار باغ،مسجد شیخ لطف االله و... اشاره کرد.هنر کاشی گري و کاشی کاري از هنرهاي با ار ...

مقاله بررسی نقش کاشی کاری در بناهای ایرانی ( از دوره صفویه تا پایان دوره قاجاریه )

word قابل ویرایش
10 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
بررسی نقش کاشی کاري در بناهاي ایرانی(از دوره صفویه تا پایان دوره قاجاریه)   .1چکیده: هنر کاشیکاري از هنرهاي قدیم ایران می باشد که تا به امروز مورد فرسودگی قرار نگرفته است.از عوامل مهم در شکوه و زیبایی بناهاي ایرانی کاشی کاري می باشد.بناهاي باشکوهی از کاشی در ایران وجود دارد که می توان به بناي هاي مدرسه چها ...

مقاله بررسی تاثیر زیبایی شناسی بکارگیری تزئینات کاشی کاری مسجد امام خمینی ( ره ) ( سلطانی ) بروجرد در دوره قاجار

word قابل ویرایش
14 صفحه
27700 تومان
بررسی تاثیر زیبایی شناسی بکارگیري تزئینات کاشی کاري مسجد امام خمینی(ره)(سلطانی) بروجرد در دوره قاجار چکیده: یکی از نیاز هاي روان شناسی انسان،نیاز به حس زیبایی شناسی است.زیبایی شناسی از آن جهت که کیفیت درونی و ناظر بر حالات درونی آدمی است ، رسیدن به آن می تواند مقدمه اي براي رویکرد آدمی به معنویت پرستش خداون ...