مقاله بررسی اثر جنس بسته بندی و تیمارهای شیمیایی بر کیفیت بذر بسته بندی شده

word قابل ویرایش
15 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

بررسی اثر جنس بسته بندی و تیمارهای شیمیایی بر کیفیت بذر بسته بندی شده
چکیده
در این مقاله به بررسی مختـصر تیمـار بـذر بـا مـواد شیمیایی در بسته بندی هاو در شرایط نگـه داری گونـاگون جهت نگه داشتن بالاترین زنده مانی بـذر برداشـت شـده برای فصل بعد و بررسی پژوهش های انجام شـده در ایـن زمینه پرداختـه مـیشـود. در بخـش اول بـه اثـر جـنس بسته بندی برکیفیت بذر پرداخته شده که توسـعه قابلیـت انبارداری بستگی به نوع جنس بسته دارد. در بخش دوم به اثر تیمارهای شیمیایی بر کیفیت بذر می پردازد.در نهایـت اثر متقابل شرایط انبارو ظروف بسته بندی بر کیفیت بـذر؛ اثر متقابل شرایط انبارو مواد شیمیایی بر کیفیت بذر؛ اثـر متقابل بسته بندی و مواد شیمیایی بر کیفیـت بـذر بررسـی میشود.
واژه های کلیدی
بسته ، بذر، تیمار و کیفیت .

١- مقدمه
بذور پس از برداشت و آماده سازی معمولا در سال بعد یا سال های بعد در انبار نگـه داری مـیشـوند، بنـابراین در جریان نگه داری بذر بسته بندی در انبار، بایـد سـعی نمـود عواملی که میتوانند باعث کاهش قـوه نامیـه و یـا نقـصان مواد داخلی بذر گردند، از بذر دور بمانند. بدین معنـی کـه باید عوامل مؤثر در جوانه زنی و همچنـین تـنفس بـذر در ضمن نگه داری آن در بـسته تـا سـرحد امکـان جلـوگیری شود. مسائل کلی انبارداری در کلیـه بـذور گیاهـان تقریبـا یکسان است . بذر باید در موقعی که محصول کاملا رسـیده شــده اســت ، برداشــت گــردد و پــس از خــشک شــدن و بوجاری و بسته بندی برای انبار کردن ، آماده گردد. در ایـن موقــع ، لازم اســت رطوبــت موجــود در بــذر و بــسته اندازه گیری شود. علاوه بـر ایـن ، عـواملی نظیـر خـسارت مکانیکی، حشرات و قارچ ها باعـث آلـودگی و فـساد بـذر میگردد.
٢-اثر جنس بسته بندی بر کیفیت بذر
شیمیایی بذر میگردد. محققان ١(١٩۶۶) بذرهای پیاز، هویج ، کلم ، خیـار و گوجـه فرنگـی را توسـط دسـتگاه دسـیکاتور٢ خشک کردند و در ظرف های غیرقابل و قابل نفوذ به رطوبت نگه داری کردند. نتایج نشان داد که بالاترین درصد زنده مـانی و رشد در بذرهای نگه داری شـده در ظـرف هـای مقـاوم بـه رطوبت به دست آمد[١]. محققان (١٩٧٣) نوعی بـسته بنـدی عایق و مقاوم به رطوبت را پیدا کردند که در طـولانی کـردن قدرت جوانه زنـی و رشـد بـذر ارزش بیـشتری داشـتند[٢].
همچنین در(١٩٧٨) بذرهای کاهو و هویج را در ظرف های با جنس هـای مختلـف ماننـد: کاغـذی، پلـی اتـیلن و شیـشه ای نگه داری کردنـد و نتـایج آزمـایش نـشان داد کـه در هـر دو محصول ، هنگامی که در ظرف های شیشه ای غیرقابل نفوذ بـه هوا نگه داری شدند، به مدت ٧سال قدرت جوانه زنی شان را حفظ کردند، اما این قدرت جوانه زنی در کیسه های کاغذی و پلیاتیلنی بسیار کمتر از ٧ سال بود. همچنین محققان (١٩٨٠) بذرهای فلفـل را در ۵ ظـرف مختلـف نگـه داری کردنـد و بهترین نتیجه را با نگه داری بذرها در ظروف شیشه ای محکم بسته شده و کیسه های پلاستیکی به دست آوردند و در پایـان
٧ سال قـدرت جوانـه زنـی بـذرها تـا ٩۶% حفـظ شـد[٣].
همچنین محققان (١٩٨۶) بیـان کردنـد کـه بـذرهای لوبیـای صحرایی که در کیسه های پلیاتیلنی نگه داری شـدند، قـدرت جوانـه زنـی آن هـا ۴٠ مـاه بیـشتر از بـذرهایی کـه در کیـسه پارچــه ای بــود، حفــظ شــدند. گروهــی از محققــان (١٩٨٧) بذرهای پیاز، کـاهو، تربچـه ، گـل کلـم ، بامیـه و نخـود را در کیسه های پلیاتیلن و پارچه ای در دمای اتاق به مدت ٢۴ مـاه نگـه داری کردنـد. نتـایج نـشان داد کـه کـاهش در شـاخص جوانه زنی، طول ریشه ، سـاقه و رشـد در بـذرهای نگـه داری شده در کیسه پارچه ای بیش تر بود و در کیسه های پلی اتیلنـی کاهش این شاخص ها کمتر بود[۴]. محققان (١٩٨٨) بـذرهای پیاز، هویج ، کاهو و کلـم را بـه مـدت ۶۵ مـاه در بـسته هـای کاغدی با دولایه نـازک پلـی پـروپیلن ٣ و یـا سـه لایـه ورقـه آلومینیوم نگه داری کردند، نتایج نشان داد که نوع بـسته بنـدی روی درصد جوانه زنی اثر نداشت و درصد جوانـه زنـی بـا افزایش مدت نگه داری در تمامی گونه ها کاهش یافت [۵].
محققان (١٩٨٨) بذرهای فلفل و پیاز را در ورقـه هـای آلومینیومی و کیسه های پلیاتیلنی در تحت شـرایط جزئـی خلأ و در کیسه های کاغذی (شاهد) نگه داری کردند. نتـایج حاکی از آن بود که ، در هر دو بذر(فلفل و پیاز) جوانه زنـی بعد از ٣٠ ماه مشاهده نشد. پس از ١٨ماه بـسته هـای خـلأ (بدون هوا) وکیسه های کاغذی در بذرهای پیاز به ترتیـب محققان (١٩٩۴) بذرهای گوجه فرنگـی را در بـسته هـای نفوذ پذیر و غیرقابل نفوذ پذیر به رطوبت نگه داری کردنـد و مشاهده شد که در بذرهای نگه داری شده در بسته قابل نفـوذ به رطوبت قبل از یکسال درصد جوانه زنی نـسبت بـه میـزان استاندارد گواهی (٧٠ درصد) کاهش یافـت در حـالی کـه در بذرهای نگه داری شده در بسته غیرقابل نفـوذ بـرای بـیش از یکسال ، میـزان ارزش جوانـه زنـی در مقـدار بـالاتری حفـظ گردید(شکل ١)[٨].

٣محققان (١٩٩۵) بذرهای پیـاز را در ۶ جـنس بـسته بنـدی بررســی کردنــد. بــالاترین کــاهش قــدرت جوانــه زنــی در ظرف های قابل نفوذ به رطوبت مشاهده گردید. این اخـتلاف ناشی از تغییرات رطوبت در بسته بندی قابل نفوذ به رطوبـت و تبادل درجه هیگروسکوپی ١ بین بذر و پوشـش اطـراف آن میباشد[٩].
محققان (١٩٩۵) گزارش دادند که بذر پیاز رقم ٢ به مدت ٧ سـال بـا مقـدار ۵.۶% رطوبـت در ظـرف شیـشه ای و کیـسه آلومینیومی نگه داری شـد و بـا کیـسه پلـیاتیلنـی و کاغـذی مقایسه گردید. جوانه زنی و قدرت رشد بذرهای نگه داری شده در ظرف های شیشه ای و کیـسه هـای آلومینیـومی بالاتر از کیسه پلیاتیلنی و کاغذی بود[٩]. محققان (١٩٩٧) مشخص کردند که بهترین جنس بـسته بنـدی بـرای حفـظ زندمانی و قدرت بذر فلفل در ورقه هـای آلومینیـومی سـه لایه میباشد. در صورتی کـه بـذرها در مقـداری رطوبـت ، زندمانی و قدرت کمی داشتند[١٠].
-اثر تیمارهای شیمیایی بر کیفیت بذر
تیمار بذر با مواد شیمیایی مناسب باعث محافظت بـذر در انبار در برابر آلودگیهای درونـی و بیرونـی مـیگـردد.
کارایی بالای قارچ کش بستگی بـه کمتـرین میـزان غلظـت مورد استفاده همراه با بالاترین اثر بر قـارچ و کمتـرین اثـر منفی بر بـذر دارد. بـرای حفـظ قـدرت رشـد گیاهچـه و جوانه زنی بهتر است که از قارچ کش ایمن تر استفاده گـردد.
تیمار بذر فلفل با تیرام ٣ باعث بهبود جوانـه زنـی گردیـد و عدم تیمار بذر با این قارچ کش ، جوانه زنی اندکی را بعـد از ١٠ مــاه در انبــار نــشان داد محققــان (١٩٧٩) در بــذرهای بـسته بنـدی شـده بـادام زمینـی کـه بـا فنتینااسـتالی ١، تیـرام ، کاربنـدزایم ٢، دایفـالتن ٣ و تـرای دمـتن ۴ تیمـار شـدند، بهبـود جوانه زنی را نسبت به شاهد، مشاهده کردند[١١].
محققــان (١٩٨٣) گــزارش دادنــد کــه در میــان تمــام قارچ کش های آزمایش شده بر بذر فلفل : کاپتان ۵(۴ گـرم بـر کیلوگرم )، پودر سولفور۶(۴ گرم بـر کیلـوگرم )، بویـستین ٧(٢ گــرم بــر کیلــوگرم )، ویتــاواکس ٨(٢ گــرم بــر کیلــوگرم ) و بنومیل ٩(۴ گرم بـر کیلـوگرم ) سـبب بهتـرین جوانـه زنـی در مقایسه با بذور تیمار نشده گردید[١٢].
محققان (١٩٨٩) گزارش دادند در بذر پیاز تیمار شـده بـا قارچ کش ها دیگر مانند تیـرام ، کاپتـان ، کاپتـافول ١٠ و قـدرت جوانه زنی را تا ١٢ ماه حفظ شده است [١٣]. محققان (١٩٩١) گــزارش دادنــد کــه تیمــار کــردن بــذور بــا توپــسین ١١، آ.
ااورافونگین ١٢، تیرام ، کاپتافـل و ویتـاواکس در غلظـت ٠.٣% وزن بذر باعث بهبود جوانه زنی بذر و افزایش طول دانهـال ١٣ فلفل شده است [١۴]. محققـان (١٩٩٢) بـه صـورت جداگانـه روی اثر تیمارهای شیمیایی مختلف پژوهش کردند و گزارش دادند که باویستین ١۴ نسبت به ۵ قارچ کش دیگر مورد استفاده در برابر قارچ های بیماریزا آ.آلترنریا ١۵، آلترنتا١۶، فوجیکور١٧ و فیزوپوس استوَلنیفر١٨ بیشتر مؤثر بوده است [١۵].
محققان (١٩٩۴) بذرهای بادمجان را با قارچ کش های تیرام (٢.۵ گرم بر کیلوگرم )، دلسون ١٩(١ میلی لیتر بـر کیلـوگرم ) و کاپتان (٢.۵ گـرم بـر کیلـوگرم ) آغـشته کردنـد و مـشاهده نمودند که قارچ کش تیرام سبب حفظ جوانه زنی پس از ٢١ ماه از انبارداری شد[١۶].
محققان (١٩٩٨) گزارش دادند که تیمـار بـذر بـا تیـرام (١.٣۵ میلی لیتر بر کیلوگرم ) اثر قابـل تـوجهی بـر کـاهش بوته میری در خاک آلوده به پاتوژن ٢٠ داشت . همچنـین اثـر مشابه آن بر کاهش بوته میری توسط بنومیل مخلوط با تیرام و پروکوراز ٢١ به دست آمد[١٧].
محققان (١٩٩٩) پیشنهاد دادند که از بـین ۶ قـارچ کـش بویستین ٢٢، بنلیت ٢٣، کاپتان ، دیتان ٢۴ ۴۵-M، تیـرام و دیتـان ٧٨-Z قارچ کش بویستین بیـشترین اثـر را در مهـار کـردن قارچ های بذر زاد خیار، کدو، هندوانه و خربزه دارد[١٨].
در سال های اخیر تلاش هـای زیـادی بـرای جـایگزین کردن آفت کش های مصنوعی بـا آفـت کـش هـای بـا منـشأ طبیعی صورت گرفته است که ارزان تر، ایمن تر و سازگارتر با طبیعت میباشند. در میان روش های مختلف ، اسـتفاده از روش های گیاهی سنتی بوده و برای کاهش تلفات بـذر در انبار بیشتر مورد توجه قرار گرفته است .
محققان (١٩٩۴) بیان کردند که تیمار دانه لوبیا با روغـن چریش ٢۵ باعـث افـزایش زنـده مـانی ٩٧% و قـدرت رشـد گیاهچه ١٢۴٠ نسبت به شـاهد(بـه ترتیـب ۴٩% و ٨١٠) بعد از ٢۴٠ روز انبارداری می شـود[١۶]. محققـان (١٩٩۵) گزارش دادند که گرانوله کردن ٢۶ بذرهای گوجه فرنگی بـا پودر بـرگ هـای پنگامینـا٢٧ و اراپـو٢٨ عملکـرد بهتـری در شــرایط آزمایــشگاهی و مزرعــه ای نــسبت بــه شــاهد داشت [١٩].
محققان (١٩٩۵) گزارش دادند که تیمار بذر گندم بـا ٢ گرم بر کیلوگرم پودر برگ چریش بیـشترین قـدرت رشـد گیاهچه و جوانه زنـی پـس از ٧ مـاه انبـارداری در مزرعـه را داشـت [١٩]. همچنـین محققـان (١٩٩۵) توصـیه کردنـد کـه بذرهای ذرت با ١٠٠ گرم بر کیلوگرم پـودر بـرگ چـریش و ١٠ گرم بر کیلوگرم خاکستر تیمـار گـردد تـا درصـد آسـیب دیدن بذر در انبار کاهش یابد. محققان (١٩٩۵) گزارش دادند که تیمار بذر لوبیا چشم بلبلی با ٣ گرم بر کیلوگرم پودر برگ چریش باعث کاهش آلودگی بروچید ١ بعد از ۵ ماه انبارداری را نــشان داده اســت [١٩]. بــا ایــن وجــود، محققــان (١٩٩٩) مشاهده کردند که بذرهای سـویای تیمـار شـده بـا مـشتقات چریش با بذرهای تیمار نـشده تفـاوت معنـاداری در درصـد جوانه زنی نشان ندادند، امـا مـشتقات چـریش سـبب کنتـرل آلودگی بـذر بـه قـارچ مـایکوفلورا ٢ تـا ١٢٠ روز شـد[١٨].
محققان (١٩٩٩) گزارش دادند که پوشش دهی بذرهای سـویا با پودر برگ چریش بهترین اثر را بر کنترل بیمـاری بـذر زاد کالتـاریچیوم دیمتیـوم ٣ داشـت و بـذرها در دوران انبـارداری سالم تر میماننـد[٢٠]. محققـان (٢٠٠٠) گـزارش دادنـد کـه بذرهای نخود تیمار شده با پـودر بـرگ چـریش جوانـه زنـی بالاتر ۶۵% و شاخص زنده مانی ١٢٨٢ در مقایسه با شـاهد را در پایان دوره ١٠ ماهه انبارداری داشته انـد. محققـان (٢٠٠٢) مشاهده کرد که تیمار بذر لوبیـا چـشم بلبلـی بـا ۵ گـرم بـر کیلـوگرم پـودر بـرگ چـریش جوانـه زنـی (٣٩.۵ درصـد) و شاخص زنده مانی ١٠٧٢ بـالاتری در مقایـسه بـا شـاهد(بـه ترتیب ٣۴.٢ درصد و ٨۶۴) در پایان ١٠ مـاه دوره انبـارداری داشته است [٢١].
۴- اثر متقابل شرایط انبارو ظروف بسته بندی بـر کیفیت بذر
محققان (١٩٨٠) مشاهده کردند که وقتی بذرهای نخـود، بامیه ، هویج و پیاز در کیسه پارچـه ای و در شـرایط محیطـی نگه داری شدند و درصد جوانه زنی بذر بامیه تا ٣٧ مـاه ، بـذر هویج ۶ ماه ، بذر پیـاز ۴ مـاه و بـذر نخـود ١٨ مـاه حفـظ شد[٣]. محققان (١٩٨١) متوجه شـدند کـه وقتـی بـذرهای فلفــل و گوجــه فرنگــی را در شــرایط محیطــی در بطــری شیشه ای نگه داری کنند درصد زنده مانی به ترتیب ۶٧.٨ و ٨٩ بود، در حالی که هیچ گونه جوانه زنی پس از این مدت در بـذرهای نگـه داری شـده در کیـسه پارچـه ای مـشاهده نــــشد[٢٢]. محققــــان (١٩٨٧) بــــذرهای بامیــــه را در بسته بندی های متفـاوت در شـرایط محیطـی بـا دمـای ٢٩ درجــه ســانتیگــراد و رطوبــت نــسبی ٨٩% نگــه داری کردند[٢٣]، نتایج نـشان داد کـه بـالاترین جوانـه زنـی در بسته هـای پلـیاتیلنـی (٨٠ درصـد) بـود. محققـان (١٩٨٩) بذرهای لوبیا با ٧% رطوبت ، در بسته های پلـیاتیلنـی را در دو شرایط محیط ، با دمای ۵ درجه سـانتی گـراد و رطوبـت نسبی ۴٠% و با دمای ٣۵-١۶ درجه سانتی گـراد و رطوبـت نسبی ٩٠-٢۵% نگه داری کردند و بعـد از ۵ سـال ذخیـره کردن درصد جوانه زنی به ترتیب ٩٧ و صـفر درصـد ثبـت گردید(شکل ٢)[١٣]. محققان (١٩٩٠) بیان کردند هنگـامی که بذرهای خربزه ، اسفناج و بادمجان با مـواد تیـرام (٠.٢۵ درصـد)، دلتـان (٠.١ درصـد) تیمـار شـدند و در شـرایط محیطی به مدت ۴۵ ماه انبار شد درصد جوانه زنی بـالاتری به دست آمد[١۵]. این قـارچ کـش هـا، قـارچ آسـپرگیلوس پنسیلیوم ۴ و ریزوفس ۵ را کنترل میکنـد. محققـان (١٩٩١) گزارش دادند که بذور گوجه فرنگی و گل کلم زمـانی کـه در کیسه های چند لایه با استاندارد مشخص تحت شـرایط محیطی به مدت ١٠ ماه قرار می گیرند جوانه زنی خـوبی در مقایسه با ذخیره سازی در کیـسه هـای کاغـدی دارنـد[١۴].
محققان (١٩٩١) بذرهای گوجه فرنگی، فلفـل ، بادمجـان و بامیه با کاپتان و تیرام آغشته و در کیسه آلومینیوم نگه داری کردند و درصد جوانه زنی پس از ١٨ مـاه (بـه ترتیـب ٧٧، ٧٠، ٧٨ و ٨۴ درصد) در شرایط معتدله بیـشتر از بـذرهای ذخیـره شـده در شـرایط نیمـه گرمـسیری و در بـسته هـای پارچه ای ثبت شد[١۴].

محققان (١٩٩۴) گزارش کردند که بـذرهای پیـاز کـه در کیسه پارچه ای و پلی اتیلنی که در دمای اتاق نگـه داری شـده بودند، براساس حداقل استانداردهای بـذر (٧٠%) بـه ترتیـب تا ٩و ٢۴ ماه قادر به جوانه زنی بودند. محققـان (١٩٩۴) دانـه تازه پیاز را در قوطی حلبی، کاغـذ کرافـت ، کیـسه آلومینیـوم (۵٠ میلی متری )، کیسه آلومینیوم (٢٠ میلـی متـر)، کیـسه هـای پلیاتیلنی و کیسه های کاغذی به مدت ١٨ ماه در شرایط محیطی ذخیره کردنـد. در مقایـسه بـا بقیـه کیـسه هـا، دانه های نگه داری شده در کیسه های آلومینیـومی بیـشترین میزان جوانه زنی را داشتند. همچنین بـذرهای پیـاز کـه در قوطی حلبی غیرقابل نفوذ به هوا در شرایط محـیط ذخیـره شده بودند قدرت جوانه زنی بالاتری نسبت بذرهای که در کیسه های کاغذی کرافت ١ ذخیره شده بودند، داشتند[١۶].
محققان (١٩٩۴) گزارش دادند که دانه فلفـل دلمـه ی ذخیـره شده در قوطیهای پلاستیکی مهـر و مـوم شـده و شیـشه ای بیشترین میزان جوانه زنی را حتی پس از ٢٢-٢٠ سـال حفـظ کرده اند در حالی که دانه ذخیره شده در کیسه هـای پارچـه ای پــس از ســه ســال نگــه داری در دمــای اتــاق بــا کــاهش در جوانه زنی مواجه شـد. محققـان (١٩٩٧) گـزارش دادنـد کـه بذرهای هویج ، بادمجان ، پیاز، فلفل و گوجه فرنگی زمانی که در ظروف در بسته در دمای ١٠ درجه سانتی گراد به مدت ١٣ سال ذخیره شدند، تنها چهار درصد از قدرت جوانه زنی شـان را از دست دادند[٢۴].

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 15 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد