مقاله بررسی ارتباط بین هزینه های نمایندگی و محافظه کاری شرطی

word قابل ویرایش
16 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
شرکت های سهامی امروزی از کوشش های دسته جمعی گروه هایی نظیر مدیران، کارکنان، سهامداران و اعتباردهندگان تشکیل شده اند. این گروها از طریق انعقاد قرار دادهای رسمی و غیر رسمی گوناگون در یک شرکت سهامی گرد هم می آیند. در دهه های اخیر موارد بسیاری از تضاد منافع بین گروه ها و چگونگی مواجهه شرکت ها با این گونه تضاد ها توسط اقتصاددانان مطرح شده است. این موارد، به طور کلی با عنوان تئوری نمایندگی مورد اشاره قرار می گیرد. در واقع، تئوری نمایندگی اثبات می کند کـه مدیران برای افزایش منافع می کوشند تا اخبار بد مربوط به شرکت را پنهان و اخبار خوب را به سرعت گزارش کنند. در صورت بالا بودن هزینه های نمایندگی، این خطر وجود دارد کـه محافظه کـاری در گزارشگری مالی کاهش یابد و پدیده مدیریت سود گسترش یابد. این تحقیق به بررسـی ارتبـاط بـین هزینه های نمایندگی و محافظه کاری شرطی حسابداری شرکت هـای دارای هزینـه هـای نماینـدگی جریان وجه نقد آزاد در شرکت های پذیرفته شده بورس اوراق بهادار تهران می پردازد. به این منظور با اعمال شرایط تحقیق تعداد ۹۲ شرکت برای دوره زمانی ۱۳۸۵-۱۳۹۰ به عنوان نمونه انتخاب شده اند.
روش تحقیق از نوع علّی پس از وقوع و روش تجزیه و تحلیل داده ها از نوع ترکیبی رگرسـیون چنـد گانه با استفاده از نرم افزار Eviews می باشد. در تحقیق حاضر برای اندازه گیری محافظه کاری شرطی از شاخص محافظه کاری باسو (۱۹۹۷) و نیز برای اندازه گیری هزینه های نمایندگی از تعامـل فرصـت های رشد و جریان نقد آزاد استفاده شده است. در این تحقیق از هزینه های نمایندگی به عنوان متغیر مستقل، از محافظه کاری شرطی به عنوان متغیر های وابسته و از متغیر های نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری، اهرم مالی و اندازه شرکت به عنوان متغیر های کنترلی استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که بین هزینه نمایندگی و محافظه کاری شرطی ارتباط منفی وجود دارد.
واژه های کلیدی: محافظه کاری شرطی، هزینه های نمایندگی، جریان نقد آزاد

 

مقدمه
از دیدگاه اقتصادی با فرض منطقی بودن رفتار افراد، فرض بر این است که همه در وهله ی اول به دنبال حداکثر کردن منافع خویش هستند، مدیران نیز از این قاعده مستثنی نمی باشند. مدیران علاقمندند در راستای حداکثر کردن منافع شخصی، رفاه اجتماعی و تثبیت موقعیت شغلی خود، تصویر مطلوبی از وضعیت مالی واحد تجاری به سهامداران و سایر افراد ذی نفع ارائه نمایند.
لیکن در برخی موارد الزاما افزایش ثروت مدیران در راستای افزایش ثروت سایر گروه ها از جمله سهامداران نیست. این امر عدم هم سویی میان منافع مدیران و سایر گروه های ذی نفع در واحد تجاری را نشان می دهد. در راستای تحلیل ارزش ایجاد شده برای سهامداران، جریان های نقد آزاد۲شرکت از اهمیت خاصی برخوردار است. مدیران می توانند از طریق شناسایی فرصت های رشد مناسب، وجوه مذکور را در پروژه هایی با ارزش فعلی خالص مثبت سرمایه گذاری و به این ترتیب باعث افزایش ثروت سهامداران خود گردند. با توجه به تئوری تضاد منافع بین مدیران و مالکان، ممکن است برخی از مدیران وادار شوند جریان های نقد آزاد را در پروژه های با ارزش فعلی خالص منفی سرمایه گذاری کنند تا در کوتاه مدت برخی از منافع شخصی خود را تامین نمایند.
جنسن۳ اولین فردی بود که مشکل مذکور را در قالب نظریه ی معروف خود تحلیل نمود. او هزینه های ناشی از جریان های نقد آزاد را هزینه هایی دانست که در پروژه هایی با ارزش فعلی خالص منفی سرمایه گذاری شده اند. از نظر جنسن مدیران واحدهای تجاری با جریان های نقد آزاد زیاد و رشد کم، سود را مدیریت می نمایند تا سودهای کم و زیان های ناشی از سرمایه گذاری در چنین پروژه هایی را از بین برده و در کوتاه مدت منافع شخصی خود را تامین نمایند. در راستای حل مشکل مذکور، جنسن به شاخص هایی مانند شاخص بدهی و توزیع جریانهای نقد آزاد به عنوان سود سهام اشاره می کند که می توانند رابطه ی مذکور را تعدیل نمایند (مهرانی و باقری، .(۱۳۸۸
مدیران به عنوان مسئول تهیه صورت های مالی با وقوف کامل بر وضعیت مالی شرکت و با برخورداری از سطح آگاهی بیشتر نسبت به استفاده کنندگان صورت های مالی، به طور بالقوه سعی دارند که تصویر واحد تجاری را مطلوب جلوه دهند. برای مثال، آن ها ممکن است از طریق منظور نمودن هزینه های یک دوره به عنوان دارایی، باعث کاهش هزینه ها و گزارش سود بیشتر در صورت های مالی شوند. همچنین ممکن است خالص دارایی های واحد تجاری، بیشتر از میزان واقعی گزارش گردد. نتیجه کلی این عملیات چنین خواهد بود که تصویر واحد تجاری بهتر از وضعیت واقعی به نظر می رسد و انگیزه تزریق سرمایه و منابع مالی از طریق افراد برون سازمانی به شرکت افزایش می یابد.
در چنین شرایطی اصول و رویه های حسابداری به پشتوانه مراجع تدوین کننده استانداردهای حسابداری، با هدف متعادل کردن خوش بینی مدیران، حمایت از حقوق ذی نفعان و ارائه منصفانهصورت های مالی، مفهوم محافظه کاری را به کار می برند. محافظه کاری از ویژگی های بارز گزارشگری مالی است که حداقل از ابتدای قرن بیستم تاکنون، کیفیتی چشمگیر و غالب در عرصه حسابداری و گزارشگری مالی بوده است. این که آیا محافظه کاری ویژگی مطلوب برای صورت های مالی است یا خیر، موضوعی دیرینه در ادبیات حسابداری است. محافظه کاری به عنوان یکی از اصول محدود کننده۴(میثاق های۵ حسابداری، سال ها است که مورد استفاده حسابداران قرار می گیرد و علی رغم انتقادهای فراوان بر آن، همواره جایگاه خود را در میان سایر اصول حسابداری حفظ نموده است. به طوری که می توان دوام و بقای محافظه کاری در مقابل انتقادهای وارده بر آن در طول سالیان طولانی را گواهی بر مبنای بنیادین این اصل دانست. تحقیقات وسیعی شواهدی از گزارشگری محافظه کارانه در کشورهای آمریکا، انگلیس و سایر کشورهای اروپایی فراهم کرده اند. از سوی دیگر با توجه به رویکرد و خط مشی محافظه کارانه حاکم بر استانداردهای حسابداری ایران بررسی منافع و مضار حاصل از محافظه کاری از اهمیت خاصی برخوردار است.
با توجه به مسایل فوق هدف اصلی پژوهش بررسی ارتباط بین هزینه های نمایندگی و محافظه کاری شرطی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.

مبانی نظری تحقیق
رشد و توسعه شرکت های سهامی در گذر زمان به پیدایش و فزونی قشری از صاحبان سرمایه انجامید که در اداره شرکت ها مشارکت مستقیم نداشته و از طریق انتخاب هیئت مدیره، امور شرکت را هدایت و بر آن نظارت می کردند. این تحول جدید، گروه تازه ای از مدیران حرفه ای را پدید آورد که در سرمایه موسساتی که اداره می کردند، سهمی ناچیز داشته و یا سهمی نداشتند و بدین ترتیب مدیریت موسسات از مالکیت سرمایه آن ها تفکیک شد (شباهنگ، .(۱۳۷۷ جدایی مالکیت از مدیریت به ایجاد مساله تئوری نمایندگی۶منجرگردید. براین اساس مدیران به عنوان کارگزاران، لزوما به نفع سهامداران و مالکین تصمیمگیری نمیکنند و احتمالا به افزایش منفعت شخصی تمایل دارند و این امر منجر به تمرکز و سرمایهگذاری آنها برروی طرحهایی میشود که منافع کوتاه مدت دارند و به منافع بلندمدت سهامداران توجه نمیکنند. به دلیل تلاش مدیران برای حداکثرسازی سود خود بجای سهامداران، مکانیزمهایی برای کاهش این مسائل بکارگرفته شده است. یکی از این مکانیزمها، استفاده از اطلاعات حسابداری میباشد. برای قرون متمادی با استفاده از اطلاعات حسابداری به اندازهگیری عملکرد مدیران و ارزش شرکتها پرداخته شده است. اعداد حسابداری به عنوان متغیر اصلی جهت پاداش مدیران و جبران حقوق آنان بودهاند و بنابراین مدیران تمایل به دستکاری سود به دلیل تاثیر آن بر ثروت خود را داشتهاند.

مدیران برای افزایش منافع شخصی خود، در استفاده از معیارهای حسابداری، که مبنای اطلاع رسانیبرای سرمایهگذاران است، جانبدارانه عمل میکنند و در ارسال اطلاعات اختلال ایجاد مینمایند. اگر محدودیت هایی که این رفتار فرصتطلبانه مدیر را محدود نماید، وجود نداشته باشد در آن صورت ارقام حسابداری موجود در گزارشهای مالی جانبدارانه تهیه و ارائه خواهد شد. اما محافظه کاری به واسطه الزام قابلیت اثبات و تأیید خود، رفتار فرصتطلبانه و جانبدارانه مدیران را محدود مینماید. با بهبود مسایلی از قبیل سرمایه گذاری کارآمد وتسهیل نظارت بر تصمیمات سرمایه گذاری مدیران، انتظار می رود که محافظه کاری به حفاظت از منابع شرکت و ثروت سهامداران در برابر هزینه های نمایندگی ناشی از جریان نقد آزاد کمک نماید.

ارتباط نظری هزینه های نمایندگی و محافظه کاری شرطی حسابداری
مدیران به عنوان مسئول تهیه صورت های مالی با وقوف کامل بر وضعیت مالی شرکت و با برخورداری ازسطح آگاهی بیشتر نسبت به استفاده کنندگان صورت های مالی، به طور بالقوه سعی دارند که تصویرواحد تجاری را مطلوب جلوه دهند. برای مثال، آن ها ممکن است از طریق منظور نمودن هزینه های یکدوره به عنوان دارایی، باعث کاهش هزینه ها و گزارش سود بیشتر در صورت های مالی شوند. همچنینممکن است خالص دارایی های واحد تجاری، بیشتر از میزان واقعی گزارش گردد. نتیجه کلی این عملیاتچنین خواهد بود که تصویر واحد تجاری بهتر از وضعیت واقعی به نظر می رسد و انگیزه تزریق سرمایه ومنابع مالی از طریق افراد برون سازمانی به شرکت افزایش می یابد. در چنین شرایطی اصول و رویه هایحسابداری به پشتوانه مراجع تدوین کننده استانداردهای حسابداری، با هدف متعادل کردن خوش بینیمدیران، حمایت از حقوق ذی نفعان و ارائه منصفانه صورت های مالی، مفهوم محافظه کاری را به کار میبرند.
در صورت بالا بودن هزینه های نمایندگی، این خطر وجود دارد که محافظه کاری در گزارشگریمالی کاهش یابد و پدیده مدیریت سود گسترش یابد. در واقع، تئوری نمایندگی اثبات می کند که مدیرانبرای افزایش منافع می کوشند تا اخبار بد مربوط به شرکت را پنهان و اخبار خوب را به سرعت گزارشکنند. این امر می تواند در کیفیت گزارش های ارائه شده تاثیر منفی داشته باشد؛ اما محافظه کاریممکن است با تعدیل اثرهای منفی این تلاش ها، کیفیت گزارش های ارائه شده از سوی مدیریت راافزایش دهد و باعث شفافیت صورت های مالی گردد (خانلاری، .(۱۳۸۸
تاکید جنسن (۱۹۸۶) برای مقابله با گرایش مدیریتی برای انتقال منابع شرکت های بزرگ به خود،بر اهمیت سیستم های کنترل می باشد. مطالعات بسیاری بر این باورند که حسابداری محافظه کارانهبخشی از سیستم کنترل شرکت است و این، رفتار فرصت طلبانه مدیریتی و به حداکثر رساندن ارزششرکت را کاهش می دهد. چن و همکاران(۱۹۹۱) ۷ اثبات می کنند که محافظه کاری می تواند نقش موثری در کاهش منافع حاصل از مدیریت سود که توسط مدیران ارشد سازمان انجام می شود، ایفا کند (چن و همکاران، .(۱۹۹۱

پیشینه تحقیق
چن و همکاران (۱۹۹۱) دریافتند که محافظه کاری می تواند نقش موثری در کاهش منافع حاصل از مدیریت سود که توسط مدیران ارشد سازمان انجام می شود، ایفا کند.
انور و دوئلمن (۲۰۰۷)، به این نتیجه رسیدند که محافظه کاری موجب کاهش مشکلات نمایندگی مرتبط با تصمیمات سرمایه گذاری مدیران می شود. همچنین برخلاف دیدگاه های استانداردگذاران، محافظه کاری یک ویژگی مطلوب در گزارشگری مالی نیست.
ماتائو(۲۰۱۰) ۸ به بررسی اثرات محافظه کاری حسابداری بر انگیزه های سرمایه گذاری توسط مدیران پرداخت. نتایج بیانگر رابطه منفی بین محافظه کاری و سرمایه گذاری شرکت و عملکرد عملیاتی آتی برای شرکت هایی بود که با محدودیت مالی مواجه بودند. این همبستگی منفی بین سرمایه گذاری و محافظه کاری را می توان با استفاده از ادبیات توجیه کرد. به این صورت که محافظه کاری می تواند موجب ایجاد انگیزه های ناسالم در جهت سرمایه گذاری توسط مدیران شود و آن ها از پذیرش پروژه هایی با خالص ارزش فعلی مثبت صرف نظر کنند. همچنین شواهد تجربی نشان می دهد، این همبستگی منفی بین محافظه کاری و سرمایه گذاری مدیران در شرکت هایی با نوسانات بازده بالا و دوره ی کوتاه تصدیگری مدیران اجرایی (CEO) آشکارتر است. این همبستگی منفی بین محافظه کاری حسابداری و سرمایه گذاری آتی مدیران با افزایش میزان مالکیت مدیران اجرایی کاهش می یابد که نشان می دهد مالکیت مدیران تضادهای نمایندگی را کاهش می دهد.
هیونگ(۲۰۱۱)، در پژوهشی تاثیر هزینه های نمایندگی جریان نقد آزاد را بر محافظه کاری شرطی حسابداری بررسی کرد و به این نتیجه رسید که شرکت ها با هزینه های نمایندگی ناشی از جریان نقد آزاد، حسابداری محافظه کارانه تر اتخاذ می کنند که باعث کاهش درگیری های نمایندگی بین سهامداران و مدیران می شود.

فرضیه تحقیق
بین هزینه های نمایندگی جریان نقد آزاد و محافظه کاری شرطی حسابداری ارتباط وجود دارد.
روش تحقیق
بر اساس ماهیت و روش، تحقیقات علمی را میتوان به پنج گروه تحقیقات تاریخی، توصیفی، همبستگی یا همخوانی، علّی (پس رویدادی) و تجربی (آزمایشی) تقسیم کرد (حافظ نیا، .(۱۳۸۵
روش تحقیق از سه منظر مختلف به صورت زیر میباشد:

روش تحقیق از نظر ماهیت و محتوایی
تحقیق حاضر ارتباط بین هزینه های نمایندگی جریان نقد آزاد و محافظه کاری شرطی حسابداری را بررسی می کند و از نوع تحقیق توصیفی تحلیل محتوا است. روش مذکور در مورد تحقیق هایی نظیر این تحقیق که هدف آنها کشف رابطه بین متغیر های مختلف می باشد، سودمند است. تحقیق حاضر از آن دیدگاه که به مطالعه داده های مرتبط با مقطع زمانی خاص پرداخته، ترکیبی از سری های زمانی و مقطعی است و از آن لحاظ که نتایج کسب شده در این تحقیق می تواند در فرآیند استفاده از اطلاعات مالی استفاده شود، از نوع تحقیق کاربردی محسوب می شود.

روش تحقیق از نظر هدف
تحقیق حاضر از لحاظ هدف، یک تحقیق کاربردی است که از اطلاعات واقعی و روشهای مختلف آماری برای رد یا عدم رد فرضیهها استفاده میگردد، و در حوزه تئوری اثباتی قرار میگیرد.

روش انجام تحقیق
انجام این تحقیق در چارچوب استدلات قیاسی– استقرائی میباشد، بدین معنی که مبانی نظری و پیشینه تحقیق از راه مطالعات کتابخانهای، مقالات و سایتها در قالب قیاسی و گردآوری اطلاعات برای تأیید یا رد فرضیهها در قالب استقرائی میباشد.

جامعه آماری و نمونه آماری
با توجه به قلمرو مکانی تحقیق ، جامعه آماری شامل کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران خواهد بود. نمونه آماری به روش حذفی با در نظر گرفتن قلمرو مکانی و زمانی تحقیق بر اساس شرایط زیر انتخاب خواهد شد:

-۱ با توجه به اطلاعات مورد نیاز از سال ۱۳۸۴، شرکتهایی که حداکثر تا پایان اسفند ماه سال
۱۳۸۴ در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شدهاند و نام آن ها تا پایان سال ۱۳۹۰ از فهرست شرکتهای یاد شده، حذف نشده باشد.

-۲ بیش از شش ماه توقف نمادی نداشته باشد.

-۳ به منظور افزایش قابلیت مقایسه شرکتهای مورد بررسی، دوره مالی آن ها باید منتهی به ۲۹اسفند ماه باشد و در دوره مورد مطالعه تغییر دوره مالی نداشته باشند.

-۴ جزء شرکتهای واسطهگری مالی (سرمایهگذاری، هلدینگ، لیزینگ و بانکها و بیمهها) به دلیل متفاوت بودن ساختار سرمایه آن ها، نباشند.

-۵ اطلاعات مورد نیاز در دسترس باشد.

روش و ابزار گردآوری اطلاعات
در هر تحقیق، تهیه اطلاعات واقعی با توجه به اهداف تحقیق از اهمیت اساسی برخوردار است. در این تحقیق برای مطالعه مبانی نظری و بررسی پیشینه تحقیق ، از روش کتابخانهای با بهرهگیری از کتب و مقالات تخصصی فارسی و لاتین و پایاننامهها استفاده می شود. از آنجایی که اطلاعات مربوط به متغیرهای این تحقیق شامل بسیاری از اقلام حسابداری مندرج در صورتهای مالی حسابرسی شدهشرکتها میباشد، دادههای مورد نیاز از صورتهای مالی موجود در سایتهای مدیریت تحقیق، توسعه و مطالعات اسلامی وابسته به سازمان بورس و اوراقبهادار به نشانی www.rdis.ir، شبکه کدال، سیستمهای جامع اطلاع رسانی ناشران به نشانی www.codal.ir، مرکز پردازش اطلاعات مالی ایران به نشانی www.fipiran.com و لوحهای فشرده سازمان بورس و اوراق بهادار به صورت دستیاستخراج می گردد، که به نظر میرسد نسبت به سایر منابع موجود از اعتبار بیشتری برخوردار است.
همچنین سایر اطلاعات مورد نیاز مربوط به صورتهای مالی شرکتها در بانک اطلاعاتی بورس اوراقبهادار و از نرمافزار رهآورد نوین که بصورت فایل های Pdf و Excel میباشد گردآوری می شود.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 16 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد