مقاله در مورد بزرگترین واقعیت ژتوپلتیکی ایران در قرون اخیر

word قابل ویرایش
65 صفحه
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

بزرگترین واقعیت ژتوپلتیکی ایران در قرون اخیر

مقدمه
اتحادیه جماهیر شوروی و بیش از آن روسیه تزاری بزرگترین واقعیت ژتوپلتیکی ایران در قرون اخیر بوده اند به طوری که هیچ قدرت خارجی نتوانسته به ایران حمله کند وایران را شکست دهد و خاک آن را اشغال کند و قدرت خود را به آن اعمال کند مگر روسیه تزاری و هیچ کشوری به اندازه روسیه قلمروهایی از خاک ایران را به اشغال خود در نیاورده

در دو قرن گذشته با گسترش سلطه طلبی روسیه مناسبات ایران با آسیای مرکزی که همواره با مناسبات فرهنگی وتاریخی همراه و هماهنگ بوده شدت محدود شده به طوری که ، اواخر قرن ۱۹ که به فتوحات نظامی روسیه تزاری آغاز بخشهایی از خاک ایران را اشغال وتجزیه نمود به گونه ای موثر مناسبات ایران به این منطقه محدود یا مسدود شد
با پایان گرفتن جنگ سرد در اوایل دهه ۹۰ جهان شاهد تحولات شگرفی بود که تحولات عظیمی در موقعیت ژنوپلتیکی جهان بوجود آورد نقطه اوج این تحولات فرد پاشی اتحاد جماهیر شوروی و تشکیل ۱۵ کشور جدید بود که در این میان حوزه ژئوپلنیکی در میان مازندان به جهت موقعیت جغرافیایی و ذخایر غنی نفتی و گاز واستقلال کشورهای آسیای میانه و

قفقاز از همیت ویژه ای برخوردار هستند به علت شرایط خاص و کاملاً جدید این کشورها از همان آغاز برای شناخت این تغییرات در کشورهای سراسر جهان به خصوص ایران اشتیاق زیادی به وجود آمد و با اعلان استقلال کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز و انحلال اتحادیه جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ مناسبات اقتصادی سیاسی فرهنگی ایران همسایگان شمالی وارد دوره تازه ای شد
فصل اول فروپاشی جماهیر شوری

ی و تفسیر وضعیت در نظام ژئوپلیتیکی منطقه شد این تغییر وضعیت برای ایران که در همسایگی قدرت شرق قرار داشت بسیار حائز اهمیت و شدت بیشتری بود در حال حاضر ایران به لحاظ همسایگی با قدرت متلاشی شده و نیز مجازات با آسیای میانه کرچه از لحاظ فیزیکی و موقعیت مرزها تغییری نکرده لذا به جهت تشکیل جمهوری های مستقل از حیث محتوایی دچار دگرگونی های ژئوپاتیکی زیادی شده و حیطه عمل بیشتری پیدا کرده است. و نیز از طرفی سابق بر این به لحاظ همین همسایگی با قدرت شرق در استراتژی غرب دارای اعتبار خاصی به عنوان حلقه مهار کمونیست و شوروی بوده که پس از فروپاشی شوری این اعتبار و ارزش ژئو استراتژیک خود را از دست داده است.
به جهت عقب رفتن و دور شدن مرزهای روسیه تهدیدات ارتش روسیه نیز از مرزهای ایران برداشته شده و گرچه کماکان ایران در مقابل روسیه ضعیف است لیکن در مقابل کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز قدرتمندیه نظر می رسد که فرصتهای جدیدی به دست می دهد و دولت ایران می تواند با بهبود بخشیدن و گسترش روابط سیاسی فرهنگی اقتصادی با این کشورها موقعیت امنیتی خود را بهبود بخشیده و در راستای توسعه زیر ساختار های اقتصادی خود درصد قابل توجهی از بازار منطقه را در اختیار بگیرد که نخستین اصل در برقراری روابط سالم ودوستاه میان کشورها آشنایی آنها با توانائیها و تنگناهای اقتصادی اجتماعی و سیاسی و فرهنگی است.
خلاء قدرت ایجاد شده در منطقه ، رقابتهای مراکز قدرت جهانی را به دنبال منابع استراتژیک خود داشته است.

استان گلستان
این استان با مساحتی قریب ۲۰۳۸۰۷ کیلومتر مربع در شمال شرقی ایران واقع شده
شهرهای گرگان و گنبد از قدرت تمدن چند هزار ساله برخوردارند در طول تاریخ چندین بار مورد تاخت وتاز و هجوم اعراب مغول و تیموریان قرار گرفته است در گنبد و بندر ترکمن و گومیشان و مراوه تپه طوایف مختلف ترکمن سکونت دارند که صاحب نژاد خاصی هستند(صفوی ۱۳۷۹)
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ جمعیت استان بالغ بر ؟ تو می باشد؟ درصد در نقاط شهری و ؟ درصد در نقاط روستایی و ؟ درصد غیر ساکن هس

تند مرکز استان شهر گرگان دارای ___ تو جمعیت است.
بندر ترکم گومیشان و مراوه تپه طواف مختلف ترکمن که اکثر آنها از سر طایفه کوکلان جعفریای و آقابای می باشند سکونت دارند.
بررسی نظامی
در شمال استان گلستان کشور ترکمنسات قرار دارد بیشتر منطقه صحرایی و خالی از کسنه است و هدفهای جغرافیایی مهمی وجود ندارد.
در سمت جمهوری اسلامی ایران تهران در گرگان و بندر ترکمن وسیله راه آهن سراسری ایران قرار دارد و معابر مهمی به سمت تهران سمنان و شاهرود کشیده شده است و منطقه به لحاظ کشاورزی دارای اهمیت است سه محور عمده برای نفوذ به منطقه وجود دارد./
۱) از سوی دریا: دستیابی به کرانه به علت صاف بودن سواحل چندان کار مشکلی نیست ولی تا بندر ترکمن بندگاه مهمی وجود ندارد.
۲) از سمت جلگه : در منطقه جلگه به دلیل وجود رودخانه اترک و گرگان موانع نفوذ مناسبی وجود دارد و رودخانه اترک تا یارم تپه و ایشک تپه موانع خوبی محسوب می‌شود.
۳) از سمت کوهستان: حرکت نظامی از سمت کوهستان از طرفین دوز و آلوم به طرف ارتفاعات کپه داغ و دامنه ارتفاعات آن و به طرف ارتفاعات سیستان با مشکلات خاصی روبرو می باشد (صفوی ۱۳۷۹)

استان خراسان
قدیمی ترین دانشمندان و نویسندگان جغرافیای تاریخی ایران خراسان را بزرگترین آبادترین مهمترین پرجمعیت ترین شهر ایران بزرگ (ایرانشهر) می دانستند و شهرهای بزرگی مانند نیشابور مرد بلخ هرات و شهرهای کوچکتر طوس و سرخش در آن قرار داشتند در زمان ساسانیان توسط یک اسپهبد که چهار مرزبان زیر نظر او بودند اداره می شد. در سال ۱۲۹ ه ق پس از قیام ابوسملم خراسانی از شهر مرو بنی عباس و بعد از آن طاهریان صفاریان سامانیان غزنویان سلجوقیان و خوارزمشاهیان در این شهر حکومت کردند در سال ۶۱۷ چنگیز خان مغول به سراسر خراسان استیلا یافت در سال ۱۲۱۷ ه ق پس از قتل نادر میرزا

ی افشار توسط فتح علیشاه قاجار این منطقه تحت اطاعت او در آمد در زمان سلطنت ناصر الدین شاه به علت سرپیچی والی خراسان که از طرف روس وانگلیس حمایت می شد بی ثباتی در خراسان بوجود آمد و شهرهای شمال شرقی و شرقی

خراسان شامل مرو هرات بلخ بخارا و خوارزم که از آبادترین مشهورترین و پر جمعیت ترین شهرهای خراسان بودند از این کشور جدا شده قسمتی جزو کشور روسیه و قسمتی به کشور افغانستان تبدیل شد (صفوی ۱۳۷۹)

خراسان شمالی
وسعت این استان حدود ؟ کیلومتر مربع می باشد و جمهوری اسلامی ایران در شمال این استان با کشور ترکمنستان همسایهاست و این استان از شرق با خراسان رضوی از غرب به استان گلستان و سمنان و از جنوب با خراسان جنوبی هم مرز است.
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ جمعیت استان بالغ بر ___ نفر بوده تعداد ؟ توزن و ؟ نفر مرد و ___ درصد جمعیت روستایی درصد جمعیت شهری می باشد.
مرزهای نظامی
خراسان از دیرباز دوازه حقیقی هندوستان و آسیایی مرکزی به شمار می رفته و موقعیت آن نیز نسبت به افغانستان و ترکمنستان و پاکستان قابل توجه است.
از لحاظ جغرافیایی ارتفاعات خراسان شمالی و خراسان رضوی در امتداد شرق به غرب گسترده یافته
جمهوری ترکمنستان
ترکمنستان تنها جمهوری آسیایی مرکزی است که با ایران مرز مشترک دارد و به همین جهت بیشترین رابطه سیاسی اقتصادی را با دولت جمهوری اسلامی ایران برقرار کرده است.
این کشور سرزمینی است بیابانی که حدود ۸۰% از اراضی آن را دشتهای لم یزرع و زمینهای کویری در بر گرفته است.
شمالی ترین رشته ارتفاعات عبارتند از کوههای مزدوران قره داغ هزار مسجد الله و کپه داغ رشته ارتفاعات مزدوران از خواجه حسام الدین شروع شده تا گردونه ادامه دارد و در بلندترین نقطه ارتفاع آن به ۱۰۰۰ متر سی و سه و و درپشت گردنه دره آق در بند که بستر کشف رود است قرار دارد.
رشته ارتفاعات قره داغ از فراوان تا محور چهچهه هندل آمار تبادگان ادامه دارد
ارتفاعات هزار مسجد که از حدود محور چهچهه هندل آباد تبادکان شروع و تا محور با گلپیران قوچان ادامه دارد .
عبور از این ارتفاعات به جز در معابر بسیار مشکل است در شمال این ارتفاعات کلات نادی قرار دارد که حصاری به طول ۳۶ و عرض ۱۲ کیلومتر مشرف بر ترکمنستان ایجاد کرده است.
ارتفاعات کپه داغ که امتداد ارتفاعات هزار مسجد می باشد و در حوالی چگیران به دو قسمت تقسیم شده و شاخه اول به سمت خاک ترکمسنان امتداد یافته و شاخه دوم به طرف غرب تا دشت گرگان کشیده شده و به مرور از ارتفاع و عرض آن کم می شود.
سایر رشته ارتفاعات خراسان شمالی و رضوی از ارتفاعات شمالی پست تر ودارای دره‌های متعددی هستند که عبور از این ارتفاعات نیز سه

ل تری می باشد و دارای درجه اهمیت کمتری می باشند.
به واسطه مسیر مشخصی که در ارتفاعات شمال خراسان وجود دارد تعدادی دهلیزهایی در منطقه ایجاد شده که دارای اهمیت زیادی هستند.
۱- دهلیز مشهد شمال این دهلیز به وسیله ارتفاعر پرافند خراسان بسیار حائز اهمیت است و در شمال این دیوار صحرای قره قوم در جمهوری ترکمنستان قرار دارد.
۲- دهلیز حمام یکی از صافه ترین دهلیزهای ایران که به صورت دشت وسیعی بین ارتفاعات شاه نشین و کرات واقع شده است.
۳- دهلیز خواف این دهلیز در مجاورت مرز ایران و افغانستان فوق العاده باز و بی عارضه به نظر می رسد
محور ها و معابر مهم
۱) محور بجنود شمیران قوچان مشهد که شهر قوچان تقریباً در وسط این محور قرار گرفته و در داخل دهلیز مشهد قرار گرفته است.
۲) محور قوچان باجگیران این محور به سمت شمال از شهر قوچان امتداد پیدا کرده و به سه راهی قوچان لطف آباد امامقلی می رسد واز آنجا پس از گذشتن از گزنه توری مبلغ و تنگ داش آرامی به باجگیران می رسد.
۳) محور قوچان لطف آباد این محور تا امامقلی با محور قوچان باجگیران مشترک است و بعد از آن از سه راهی امامقلی در امتداد رودخانه کوچکی به نام اینچه به دلیل برخورد با کوههای الله اکبر از شرق به سمت شمال تغییر جهت داده و ابراز پیچ و خم زیاد دارد در‌گز شده سپس به لطف آباد می رسد.
۴) محور فردوران- سرخس این محور تا مسافتی امتداد کشف وود را طی می کند و به دو راهی فردوران محارسه یک شاخه از این راه به سرخس منتهی می شود این محور بسیار فوق العاده با اهمیت است شاخه دیگر به جنت آباد می رود که از معبری باز و نسبتاً بی عارضه به مرز افغانستان منتهی می شود.
۵- محور مشهد نریمان تربت جام تایبار (طیبات) این محور از مشهد تا سنگ بست در دهلیز مشهد قرار گرفته و جاده فرمیان تربت جامتا در منطقه سنگ سبت از جاده اصلی مشهد تهران جدا شده ا مجاورت شهرستان تایباد به سمت جنوب شرقی متمایل و امتداد پیدا می کند (صفوی ۱۳۷۹)

مناطق کوهستانی آن منحصر به کوههای کم ارتفاع نسبیت داغ در شرق شبه جزیره چله کن کوههای کپه داغ در مجاورت مرز ایران در امتداد کوههای هزار مسجد می باشد و ناحیه پاراپاهیز در جنوب استان مرو در افغانستان و جمعاً ۱۳% از خاک جمهوری ترکمسنات را تشکی می دهد. کشور جمهوری ترکمنستان در شمال شرقی ایران دارای ۱۲۰۵ کیلومتر جزو مشترک می باشد و بین ‘۸ ۳۵ تا ’۴۸ ۴۲ عرض شمالی و ’۲۷ ۵۲ تا ’۴۱ ۶۶ طول شرقی قرار دارد.
بیابان قره قوم یکی از بزرگترین و گرمترین بیابانهای دنیاست و دارای شرایط خشن طبیعی، اقلیمی بسیار خشک قاره ای است.
جمیت ترکمنستان براساس آمار سال دو هزار و دو ۴۹۴۶۰۰۰ نفر بوده که از این لحاظ یکصد و یاردهمین کشور جهان و پایتخت آن عشق آباد با ۶۰۵۰۰۰ نفر (۱۹۹۹) می باشد سایر شهرهای مهم آن عبارتند از ترکمن آباد (جارجو ۲۰۳۰۰۰ نفر) داش حوض ۱۶۵۰۰۰ نفر مرو ۱۲۳۰۰۰ نفر و ثبیت داغ ۱۱۹۰۰۰ نفر (بختیاری۱۳۸۲)
ترکمنستان کم جمعیت ترین کشور آسیای مرکزی می باشد واز ترکمنستان خارج نیز دعوت کرده تا با دریافت تابعیت این کشور به روند رشد جمعیت کمک کنند.
ترکمنها از ترکیب دو نژاد سفید و زد مغولی به وج

ود آمده اند و از جمله ترکان آسیای مرکزی به شمار می روند که پس از جمله مغول نیز خصایص نژادی خود را حفظ کرده اند ترکنها از سه گروه عمده تشکیل شده اند تکه ها در مکز و جنوب یموت ها در غرب و ارازی ها (آرساری) جنوب شرقی ترکمنستان ساکن هستند سایر قبایل عبارتند از گوکلان چاو دور سالور و ساریق و نخور. قوم ترکمن خود را صاحبان اصلی و نژاد برتر سرزمین می دانند و در گذشته در بین قبایل ترکمن بنا به عوامل سیاسی اجتماعی واقتصادی منازعاتی وجود داشته و دولت در سالهای اول استقلال تلاش زیادی در راستای ناسیونالیسم ترکمنی و ملی گرایی انجام داده است.
طی دهه های اخیر از مهاجرین روس در ترکمنستان کاسته شده و ترکیب نژادی ترکمنستان طبق آمار سال ۱۹۹۷ عبارت بود از ترکمن ۷۷% از یک ۲/۹% روس ۷/۶% قزاق ۲% و سایر نژادها شامل تاتواره آذرنها آلمانیها و اوکراینی ها ۱/۵% می باشد (بختیاری۱۳۸۲)
جمعیت زنان بیش از مردان بوده و در سال ۱۹۹۶ مردان ۷۰۰/۲۲۵۶ نفر و زنان ۶۰۰/۲۹۹/۲ نفر بوده و ۴۵% جمعیت در شهرها و ۵۵% درروستاها زندگی می‌کنند.
در یالهای ۱۹۷۹ و ۱۹۸۹ نیز سرشماری جمعیت به عمل آمده که جمعیت کل شهری جمعیت روستایی و درصد شهری و روستایی در جدول آمده است.
ساختار جمعیت ترکمنستان را جمعیتی جوان تشکیل می‌دهد به طوری که جمعیت زیر ۱۴ سال ۳/۱۴% از کل جمعیت را تشکیل می‌‌دهد که در کشورهای آسیای مرکزی در رتبه اول از نظر جوانی جمعیت را دارد.
زبان ترکمنی از گروه زبانهای ترکی جنوب غرب محسوب می‌شود و با ویژگیهای امروزی در ترکمنستان ایران و افغانستان و تاجیکستان تکلم می‌شود علت استیلای روسیه در این سرزمین تا بیش از استقلال زبان اصلی کشور زبان روسی بود و تا دهه نود در ادارات و اماکن عومی در محاورات کاربرد وسیعی داشت اکنون پس از گذشت چند سال از استقلال ترکمنستان زبان ترکمنی فراگیر شده به تدریج زبان روسی به فراموشی سپرده شده است زبان ترکمنی تا سال ۱۹۲۹ به خط عربی نوشته می شد از این سال خط لاتین جایگزین خط عربی شده و سپس در سال ۱۹۴۰ خط کریل به عنوان خط رایج از سوی دولت شوروی تعیین شد و مجدداً پس ازاستقلال با همکای فرهنگی ترکیه حرکتی در جهت تغییر خط ترکمنی از کریل به لاتین آغاز شده است. در مدارس که کتب آموزشی به خط جدید تدوین گشته و طرح جایگزینی بیشتر به واقعیت پیوسته است درحال حاضر نام دول ترک زبان به تشویق ترکیه الفبای لاتین را انتخاب کرده‌اند تا این الفبا خط مشترک تمام کشورهای ترک زبان باشد.

قوی‌ترین گرایش اعتقادی در ترکمنستان دین اسلام است و ۸۷% ازمردم را مسلمانان و ۸% بقیه شامل ارتدوکس روسی ۷/۶% و سایر ادیان شامل مسیحی (ارمنی) یهودی و فرقه صاله بهائیت می‌باشند مطالعه گذشته فرهنگی ترکمن‌ها که در ابتدا به نام آغوز شناخته می‌شدند قورقوت آنا با الهام از تعالیم متعالی دین اسلام قوی خود را به پذ

یرش آیین اسلام دعوت کرد و سپس ساختار فرهنگی اجتماعی ترکمنها به مبنای آموزشهای اسلامی شکل گرفت به طوری که این اعتقادات در احیای فرهنگ ترکمن‌ها تاثیر مهمی و جدایی ناپذیری داشته است.
شیعیان در مناطق مرزی با ایران زندگی می‌کنند لذا آمار دقیقی از آنان دردست نمی‌باشد. به طور کلی تعداد آنان تا ۵۰ هزار نفر پیش‌بینی می‌شود که در عشق‌آباد و روستای باقر که در نزدیکی عشق‌آباد قرار دارد ساکن هستند.
افراد فرقه صاله بهائیت در اوایل دوره مشروطه از ایران رانده شده و منزوی و مطرود بودند و بالاجبار در ترکمنستان ساکن شدند در سال ۱۹۰۰ بهائیان دارای پایگاه و مذهبی بودند و بیشتر دارای مسجد بودند که در زلزله ۱۹۴۸ ویران شده و تاکنون دولت درخواستهای آنان را مبنی بر ساخت مسجد به بعد موکول نموده این فرقه صاله توانسته ۲۵۰۰ نفر از اهالی ترکمنستان را پیرو خود کنند رهبر آنان فردی به نام حسین پیشرو که ایرانی الاصل می‌باشد و استاد ادبیات و زبان فارسی بوده است بنابر شواهد تاریخی ترکمن‌ها افرادی پایبند به اصول دینی بوده‌اند همانطور گفته شد ترکمنها به نام آغوز شناخته می شدند و که بعدها ترکهای مسلمان شده را ترکمان برابر ترک ایمان خطاب می‌کردند تاریخ ترکمنها سرشار از شخصیت‌های دینی و مذهبی و عرفانی است. در سال ۹۶- ۱۸۹۰ تعداد ۱۶۱ مسجد در ترکمنستان شناسایی شده که تعداد آن بعدها به ۴۸۱ مورد افزایش یافت لیکن در دوره حکومت شوروی و سرکوبی احساسات دینی تنها ۷ مسجد دایر بوده واعمال دینی مانند واجبات شرعی و اعیاد فطر و قربان به طور غیررسمی انجام می شد. در طول ۷۰ سال سلطه کمونیسم و ایدئولوژی مارکسیسم مبارزه با اصول و عقاید دینی بشدت دنبال شده و کمونیست های افراطی با در اختیار گرفتن رادیو و تلویزیون و مطبوعات بی‌مهابا به باروهای دینی حمله نموده و آنرا استهزا می‌کردند بعد از استقلال ترکمنستان در خیابانهای عشق‌آباد فعالیتهایی برای رعایت پوشش اسلامی صورت گرفت که بزودی این احساسات کنترل شده و از طریق قانون اساسی ترکمنستان مانع از بروز رفتارهای دینی هدایت نشده گردید. قانون اساسی هیچ دینی را به رسمیت نشناخته و هر کس حق دارد به همراه گروههای دینی و ای خود به تنهایی به دینی اعتقادداشته باشد وحتی بی دینی نیز آزاد گذاشته شده است و دولت سیاستی سکولارسیتی پیش گرفته واجازه تشکیل احزاب سیاسی- مذهبی را نمی‌دهد لیکن از شخصیت‌های دینی خواسته می‌شود در حل مشکلات و مسائل اجتماعی نظیر اعتیاد فحشا و فساد مساعدت نمایند.
گروههای مختلف اسلامی با گرایشات متفاوت در ترکمنستان فعالیت می‌کند تحصیلات دینی تعدادی از در این کشورها نقش آنان در شکل‌گیری جناح بندی‌های آتی ترکمنستان برجسته‌تر خواهد کرد.
تشکیل دانشکده الهیات و سایر مدارس آموزش دینی که توسط ترکیه صورت گرفته تبلیغ دین را تسهیل نموده در مورد غیرمسلمانان بخصوص جناحهای مسیحی فعالیتهای زیادی صورت گرفته و امریکا با اعزام سپاه صلح به اقصی نقاط ترکمنستان بویژه در نهادهای آموزشی و گزینش مبلغین مذهبی از بین جوانان ترکمن از طریق تطمیع و تهیه امکانات عادی و مالی گسترده از عوامل پیشرفت محدود و مسحیت در سالهای اخیر می‌باشد.
تبلیغ آیین یهودی مورد نظر رژیم صیهونیستی و سرمایه‌گذاری در این مورد نیز انکار ناپذیر است لذا میزان این فعالیتها آشکار نیست و هیمن طور فرقه صاله بهائیت نیز با امید به ایجاد پایگاهی استوار شد شدیداً در تکاپو است.

 

شیعیان ترکمنستان در بایرام علی استان مرو بندر ترکمن باشی داغ باقر و عشق آباد ساکن هستند ولی رهبر مذهبی ندارند و تاسیسات مذهبی نیز دایر نمی‌باشد بنابراین فعالیت آنان در چند سال اخیر قابل ملاحظه نمی باشد (سارلی ۱۳۷۹)
تاریخ
مردم آسیای مرکزی پس از ۷۰ سال سلطه شوروی و پیش از آن یک قرن انقیار تزارها با فروپاشی شوروی فرصت یافتند تا مناسبات و روابط خود را با یکدیگر و دیگر کشورهای همسایه سامان بخشند و همچنین برای کشورهای دیگر فرصتی دست داد تا در کشورهای آسیای میانه و نیز قفقاز به تبیین علائق و منافع خود بپردازند ایران نیز از این ویژگی مستثنی نبوده است.
آنچه امروز به عنوان آسیای میانه از آن یاد می‌شود سرزمینی است در شرق دریای مازندران و شمال کوههای البرز هندوکیش (هیمالیا) و جنوب سیبری منطقه‌ای که در قرنهای گذشته در طول سالیان متمادی به عنوان قسمتی از خاک خراسان و ماورالنهر تحت حاکمیت حاکمان و حکومتهای سلسله‌های مختلف ایرانی در سرنوشت ایران زمین شد یک برد و اکنون با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی امکان استقرار مجدد روابط و احیای پیوندهای دیرینه در قالب کشورهای جدید میسر شده است
ترکمنستان سرزمینی است کم جمعیت که زمانهای پیش از تاریخ قسمتهای جنوبی آن مسکونی بوده وبخشی از مرغیانای ایران قدیم بوده که پس از روی کار آمدن کوروش و تشکیل سلسله هخامنشیان سرزمین پارت و هیرکان راکه دولتهای آنها در این سرزمین مستقر بودند به تصرف خود درآورند(۱۳۷۹) بعد از هخامنشیان تا ظهور دولت اشکانی در قلمرو دولت سلوکی قرار داشت که اشکانیان نیز تا سال ۲۲۶ میلادی بر ایران و این نواحی حکومت کردند و سپس سامانیان سلطه خود را به این سرزمین گستردند که تا ظهور اسلام جزیی از سرزمین ایران بود (گیتی شناسی ۱۳۷۴)
در قرن هفتم میلادی با پیشروی اعراب مسلمان به سمت آسیای مرکزی این سرزمین به تصرف آنان درآمد دسته‌های آغوز از ناحیه اورخون به سوی نواحی آرال و سیری دریا کوچ و به سرزمین جیجون و قره قوم رسیدند. غزها یکی از ارکان و عناصر اصلی و عمده امپراطوری ترک بوده‌اند که از چین تا استانهای مرزی ایران گسترده شده بودند فشار قوی آغوز (غزها) را به سمت غرب راند و آنها را به ۹ قبیله تقسیم کرد در نیمه دوم قرن ۹ میلادی اسلام بر ترکها نفوذ کرده و برخی از قبایل ترک مسلمان شدند. کلمه ترکمن بنا به اعتقاد ابوریحان بیرونی و رشید‌الدین فضل‌ا… به معنی ترک مانند و به نظر طاهر مروزی به معنی ترک ایمان می‌باشد و این واژه برای اولین باردر قرن چهارم هجری توسط جعفرافیدان معروف مقدسی، بکار برده شده است (سارلی ۱۳۷۹)
وقایع نیمه دوم قرن دهم میلادی و نیمه اول قرن ۱

۱ میلادی (مطابق چهار و پنج هجری) مهمی در ترکستان رخ داد که مهمترین آن گرویدن ترکها به اسلام و قیام سلسله سلجوقیان بوده غزنویان پس از غلبه بر سامانیان قدرتمند تر گردید و سلسله ایرانی سامانی در ماورا‌النهر با زحمت و مشقت در برابر سلسله قرافانی از خود دفاع می‌کرد و سلجوقیان از زوال سامانیان و آشفتگی اوضاع عمومی به اکثر نقاط آسیای مسلمان و سیری دریا گسترش دادند، سلجوقیان که خود از قبایل ترکمن بودند لذا خود را بیشتر مسلمان می‌دانستند تا ترک و از آن جهت که شاهان حاکم بر ایران بودند به اشاعه فرهنگ ایرانی و ادبیات و زان فارسی کمک شایانی کردند.
روند ترکی شدن با ورود پناهندگان ترکمنی که از دست مهاجمان خوبی آسیای مرکزی فرار می‌کردند رو به ازدیاد گذاشت

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 65 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد