بخشی از مقاله
چکیده
چشمه های آبگرم و معدنی پدیدههایی هستند که در مناطق خاص جغرافیایی ظهور مییابد. این تحقیق در ارتباط با چشمه آبگرم روستای لاریجان که یکی از بخش های شهرستان آمل در استان مازندران است صورت گرفته است. این بخش جنوبیترین ناحیه استان مازندران است. در این مطالعه که به شیوه توصیفی-پیمایشی صورت گرفته است و نظرات جامعه نمونه گردشگرانی که از این چشمهها استفاده نمودند مورد بررسی قرار گرفت و همچنین برای تجزیه و تحلیل داده از آزمون کای اسکوئر و T تک نمونه ای استفاده گردید.
نتایج حاصل از تحقیقات میدانی نشان داد که بیشتر گردشگران معتقد هستند که زیرساختهای موجود در روستای چشمههای آبگرم متوسط و کم است و به اندازه کافی نمیباشد. نتایج همچنین نشان داد که امکانات پزشکی کمی در منطقه وجود دارد. در مجموع، میتوان گفت که برای بالا بردن ظرفیت گردشگری منطقه و تبدیل کردن ان به قطب گردشگری سلامت به طوری که بتواند نقش مثبتی در جذب توریست و گردشگری سلامت داشته باشد، نیازمند تعیین و توسعه راهکارهای مشخص، مدیریت محیط زیست و چشمههای آبگرم، توسعه مشارکت محلی در اداره چشمههای آبگرم، قوانین صریح و محکم در حفاظت از چشمههای آبگرم و طبیعت منطقه، بازاریابی پایدار و برنامه ریزی واقعبینانه است.
مقدمه
گردشگری فعالیت اقتصادی است که به دلیل ماهیت و ویژگیهای خاص آن، فرصتهایی مناسب برای ورود به عرصهی تجارت بینالمللی را فارغ از سطح توسعهیافتگی کشورها فراهم میآورد. این مهم باعث شده است که این فعالیت اقتصادی به عنوان صنعت یاد شود که اساسی ماهیت خدماتی دارد و بعد از صنعت نفت و خودرو سازی به عنوان سومین صنعت جهان شناخته شود و بعد از این صنایع، مردمیترین منبع درآمد شمرده شده، زیرا بیشتر درامد حاصل از آن به طور مستقیم و بدون واسطه به دست مردم میرسد
به عبارتی فعالیت گردشگری از جمله فعالیتهایی است که از نظر ماهیت خود یک محصول اجتماعی-فرهنگی و از نظر برنامه ریزی و مدیریتی یک فعالیت میان بخشی میباشد
یکی از شاخههای گردشگری که دارای قابلیت توسعه در کشور میباشد، گردشگری درمانی است. امروزه در کشورهای در حال توسعه، توریسم سلامت و درمانی توانسته رشد و توسعه قابل توجهی داشته باشد. پتانسیلهای کشور در زمینهی توریسم درمانی شامل وجود کادر پزشکی مجرب، امکانات پزشکی، درمان ارزان، همچنین جاذبههای طبیعی چون چشمههای آب گرم، گل فشانها، گنبدهای نمکی و آب و هوای مناسب در کشور است
در زمینه گردشگری سلامت مطالعات مختلفی صورت گرفته که در زیر به برخی از آنها اشاره میشود:
سبحانی - 1389 - به بررسی شناخت پتانسیلهای گردشگری منطقه آبگرم سردابه در استان اردبیل با روش - SWOT - پرداخت. نتایج نشان داد که فصل تابستان، به خصوص مرداد ماه در این منطقه با داشتن شرایط محیطی خنک و در شرایط بیوکلیمایی تحرک ملایم، بهترین نقاط قوت برای گردشگری محسوب میشود. همچنین، مهمترین عامل جذب گردشگری در منطقه سردابه، در درجه اول عوامل محیطی، از قبیل چشم انداز مناسب طبیعی و آب و هوای خنک از ماه اردیبهشت تا آخر آبان و در درجه دوم آبهای گرم است.
سیلی، آکا و دومان - 2007 - در مقالهای با عنوان درمان بیماری پسوریاسیس از طریق ماهی درمانی به عنوان بخشی از گردشگری سلامت در چشمه آب معدنی کانگال ترکیه در خصوص تأثیر آب معدنی بر روی سلامت دست یافتند و اینکه بیشتر گردشگران با هدف درمانی وارد این منطقه میشوند. فتح اللهی و مشیری - 1389 - در مقالهای با عنوان چشمههای آب گرم، توانمندی شهر رامسر در عرصه توریسم درمانی پرداختند. نتیجه حاصله مبین این مطلب است که پتانسیلهای فوقالعادهای در زمینه استفاده از چشمههای آبگرم شهر رامسر برای تبدیل این شهر به یکی از قطبهای گردشگری سلامت وجود دارد.
رحمانی و همکاران - 1390 - طی تحقیقی شناسایی توانهای طبیعی و انسانی گردشگری در نواحی روستایی - مطالعه موردی:دهستان آبگرم سرعین در استان اردبیل - پرداختند. نتایج نشان داد علیرغم اینکه این روستاها در نزدیکی شهر توریستی سرعین قرار گرفتهاند ولیکن از منافع حاصل از فعالیتهای گردشگری بی نصیب ماندهاند که از دلایل این امر میتوان به ناشناخته بودن توانها و قابلیتهای توریستی این روستاها و عدم وجود طرح و برنامه مدون برای آنها اشاره نمود.
نوری و همکاران - 1390 - به بررسی نقش ایران در گردشگری درمانی جهان اسلام با تاکید بر طبیعت درمانی - کارکردها، چالشها و راهکارها - پرداختند. نتایج نشان داد که با توجه به پتانسیلهای موجود و موقعیت استراتژیک ایران در همجواری با کشورهای مسلمان، توانایی تبدیل کشور به قطب گردشگری درمانی وجود دارد.
فتحی و وارثی - 1390 - طی تحقیقی به برنامه ریزی توسعه توریسم درمانی در محدوده چشمههای آب معدنی و آبگرم استان اصفهان پرداختند. نتایج حاکی از راهکارهایی در جهت برنامه ریزی برای گسترش تاسیسات و امکانات مناسب ارائه گردید تا بتوان از آنها در جهت توریسم درمانی به شکل بهینه استفاده کرد. این پژوهش برای اولین بار در منطقه چشمه آبگرم لاریجان انجام میشود. و با توجه به اهمیت این منطقه از نظر جذب گردشگر به خصوص در زمینه سلامت مطالعه در این زمینه را اجتناب ناپذیر کرده است. لذا هدف از این تحقیق ظرفیت سنجی توریسم سلامت در منطقه لاریجان میباشد.
در حال حاضر در ایران 472 چشمه آبگرم پذیرای گردشگران سلامت است که 4 تا 7 درصد از گردشگران ورودی به کشور را گردشگران سلامت تشکیل میدهند. استان مازندران نیز با توجه به پتانسیلهای موجود در خصوص گردشگری سلامت میتواند تأثیرات مهمی در اقتصاد استان و در نهایت اقتصاد روستایی داشته باشد.
منطقه مورد مطالعه - روستای آبگرم لاریجان - که دارای چشمه آبگرم بوده یک منطقه روستایی میباشد. آبگرم لاریجان با موقعیت جغرافیایی ً 35/3َ11ْ52 طولشرقی و ً25/6َ54ْ35 عرض شمالی در فاصله حدود 75 کیلومتری جنوب آمل قرار دارد. مظهر این چشمه در شکاف سنگهای کواترنری - آندزیت و بازالت - واقع شده است.
