دانلود مقاله علل سقوط رژیم پهلوى

word قابل ویرایش
8 صفحه
18700 تومان

علل سقوط رژيم پهلوى
تمركز هرم قدرت سياسى در شخص شاه
دوران سلطنت محمد رضا شاه را مى توان به دو دوره عمده تقسيم كرد

دوران اول از ابتداى كسب قدرت در سال 1320 تا سال 1334 است.اين دوران كه متشنجترين دورههاى حيات سياسى ايران محسوب مى شود، شاه فاقد قدرت و اختيارى است كه در
دوره دوم حيات سياسى خود كسب مى كند.اين دوران شامل دو سال و نيم نخست وزيرى مصدق نيز مى باشد.مصدق با سلب قسمت اعظم اختيارات شاه، ضعيف ترين دوران سلطنت را فراهم آورد.دوران دوم كه از سال 1334 آغاز مى شود و به مدت 23 سال تا زمان سقوط شاه ادامه دارد، دوران حكومت مطلقه شاه در ايران است.در اين دوران به موازات وابستگى شاه به آمريكا به ميزان بيگانگى اش از مردم افزوده مى شود.طى اين دوران در واقع آمريكا قدرتمندترين حامى شاه در برخورد با مسائل گوناگون مى شود. به عبارتى، تكيه به ايالات متحده هم پشتيبانى سياسى براى شاه فراهم مى كند و هم پشتيبانى روان شناختى. (1)

شاه طى دوران حكومت 37 ساله خود بطور دايم كنترل خود را بر جامعه و سياست ايران افزايش داد.بر اساس گفته يك ناظر آمريكايى «تمام دوران حكومت، شاه را به استثناى برخى دورههاى موقت عقب نشينى، مى توان به صورت ربع قرن حكومتى تصور كرد كه در آن بوروكراسى نظامى و دولتى به طور دايم كنترل خود را بر فعاليتهاى مردم سراسر ايران تنگتر و شديدتر ساختهاند و همزمان با آن نيز به صورتى خستگى ناپذير قدرت خود را در راس اين بوروكراسى تشديد كرده است. (2)
طى اين دوران شاه براى حفظ رژيم خود، متكى به تركيبى از «سركوب» و «جلب همكارى» بود. (3)

از يك طرف همه گونه مخالفت را سركوب مى كرد و از طرف ديگر به عنوان يكى از تاكتيكهاى مهم خود شاه به گونه ماهرانهاى مخالفان خود را انتخاب مى كرد و آنها را به عنوان نخبگان سياسى جذب مىكرد، برخى از اعضاى پيشين حزب كمونيست و سازمان دهندگان برنامه هاى ضد شاه در خارج از كشور به اين عنوان، پستهاى مهمى را در دستگاه دولتبه دست آوردند. (4)
طى دوران سلطنت محمد رضا شاه، هر چند كه نهادها و رويههاى به ظاهر دمكراتيك هنوز در جامعه وجود داشت، - از جمله انتخابات قانونگذارى، كنترل قوه قانون گذارى بر مجريه و حتى احزاب سياسى - ولى اين نهادها در واقع به پوسته غير كار آمدى تبديل شده بودند.با گذشت زمان، سياست گذارى دولت روز به روز متمركزتر شد و هر چه بيشتر جنبه شخصى به خود گرفت.شاه در تمامى جنبه هاى عمده سياست گذارى دولت درگير مى شد و در مسائلى از اين قبيل كه ارگانهاى دولتى كدام خط مشى را دنبال كنند، چه كسانى به مناصب مهم ديوانسالارى منصوب شوند، مجلس چه لايحه هايى را تصويب كند، تصميم مى گرفت. (5) شاه بلند پايهترين كادرهاى دولتى را خود تعيين و يا از كار بركنار مى كرد.به نحو قابل ملاحظهاى سياستى كه نا امنى شخصى را در بالاترين سطوح سيستم ترويج مى داد، حفظ مى كرد و به گونه مؤثرى افراد را از كسب يك پايگاه و يك جاى پاى محكم در عرصه قدرت ايران به دور نگه مى داشت. (6)

ساختار رسمى دولت ايران شامل يك چوب بست لرزان از نهادهايى بود كه در حول شخص شاه ساخته شده بود. (7) به خاطر نقش برجسته شاه در تصميم گيرى، ارگانهاى دولتى كمتر اقتدار مستقلى داشتند يا هيچ گاه نداشتند.پس از اوايل دهه 1340، نخست وزيران را انحصارا شاه بر مى گزيد و مجلس به رغم حقوقش در قانون اساسى، فقط نقش نمايش در اين فرآيند بازى مى كرد.بنابر اين، نخست وزير و كابينهاش ابزارى براى اجراى تصميمهاى شاه شدند. (8)

به اين ترتيب، به مرور از اقتدار و اختيارات نهادهاى سياسى و اجتماعى كه در جامعه جا افتاده بود، كاسته شد و بر اختيارات قوه مجريه و شخص شاه افزوده شد و حكومت فردى به تدريج همه جاگير شد.
شاه مى كوشيد با پرداخت حقوق خوب به مقامهاى دولت و تحمل فساد، وفادارى آنها را تقويت كند و از نيروهاى امنيتى و نوعى كابينه سايه كه از نزديكترين مشاورانش تشكيل می شد، براى مراقبت از وفادارى و كارآيى مقامهاى دولت استفاده مى كرد.اين اقدامها، به شاه كنترل شخصى گستردهاى بر مقامهاى دولتى مى بخشيد و به اين ترتيب، توانايى عمل مستقل را در آنان بيشتر تضعيف مى كرد. (9) مراكز قانون گذارى در ايران نيز از اوايل دهه 1340 از اقتدار واقعى برخوردار نبودند و صرفا به عامل تاييد سياستها و تصميمهاى شاه تبديل شده بود.

همانطور كه قبلا متذكر شديم يكى از ويژگيهاى عمده سيستم سياسى ايران در دوره حكومت محمد رضا آن بود، كه على رغم وجود يك سيستم حزبى دولتى از سال 1336 هر نوع فعاليت سياسى مستقل ممنوع شده بود. (10) در اين سال شاه به توصيه آمريكا و بريتانيا به تقليد از سيستم پارلمانى وست ميتسسترى تصميم گرفت كه حزب رسمى مليون و مردم را تاسيس كند.اين در حالى بود كه نيروهاى امنيتى، مخالفان را از ايجاد احزاب ديگر مانع مى شدند و دو حزب ياد شده را به عنوان محملهايى جهت مشاركت مردم در سياست تبديل مى كردند.ولى واقع امر آن كه جاذبه عمده اين احزاب سود بردن از فرصتها و امكانات و پيشرفت در عرصه هاى مختلف بود تا مشاركت در امر سياسى.بعدها حزب مليون به عنوان حزب طرفدار دولت، جاى خود را به حزب ايران نوين داد. (1342) .اين حزب برنامه انقلاب سفيد را جزو آرمانهاى خود قرار داد و به سرعت تبديل به زائدهاى از حكومت شد.اين حزب نيز همانند سلف خود، فاقد هر گونه مشروعيت مردمى بود.

احزاب صرفا ابزارى بود جهت جلب رضايت از رژيم و اعلام وفادارى نسبت به آن و حد اكثر نردبان ترقى براى اعضاى آن.در واقع نه به عنوان مكانى جهت مشاركت سياسى مردم و نه به عنوان نمودهايى از دموكراسى تشكيل شده بود.

بين سالهاى 1350 تا 1355 بخصوص حكومت ترور و شكنجه بيش از پيش حاكم شد.صدها نفر اعدام شدند و هزاران نفر زندانى. در اين دوران، بويژه نهادهاى مذهبى بيش از بقيه مورد تهاجم قرار می گرفت. (11)
به اين ترتيب، كنترل دولت بر تمام جنبههاى زندگى مردم ايران گسترش يافت.به عنوان يك نتيجه گيرى كلى، مى توان اظهار داشت كه نظام سياسى ايران، به عنوان يك نظام سياسى وابسته به يك فرد، از جمله ناپايدارترين نظامهاى موجود سياسى بود. (12) از طرفى ديگر، در حالى كه ايران دستخوش دگرگونی هاى اقتصادى و اجتماعى شديد شده بود و گروههاى تازه سر بلند كرده، خواستار تحرك و مشاركت در فعاليتها بودند، اين گروهها بدون جذب در نهادهاى سياسى و يا احزاب، آماده ورود به صحنه سياسى جامعه بودند.

تمايل شاه به تمركز امورات در شخص خودش و استفاده از تمامى مظاهر و فعل و انفعالات سياسى در اين راستا يك سيستم قائم به شخص را بوجود آورد كه در زمانى كه نظام سياسى پهلوى به حضور و تصميم گيرى قاطع شاه نيازمند بود از آن محروم بود.

در واقع مهمترين شخصيتى كه حمايت خود را از نظام سياسى پهلوى برداشت، در نهايت خود شاه بود.حمايت شاه از نظام سياسى پهلوى بعد از تمركز افراطى، به سه طريق برداشته شد.اول او عملا از پرداختن به مسائل روزمره گردش امور نظام دست كشيد. دوم شروع به صحبت كردن از روزى كرد كه مى خواست رسما به نفع پسرش از سلطنت كناره گيرى كند. (13) سوم سعى مى كرد با شانه خالى كردن از مسؤوليت نابسامانى هاى جامعه ايران و گذاشتن آن بر عهده نظام پهلوى، حكومت خود را حفظ كند.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 18700 تومان در 8 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع

دانلود مقاله علل سقوط دولت دیکتاتوری رضا شاه

word قابل ویرایش
41 صفحه
18700 تومان
دسته بندی : مقالات رشته تاریخ
علل سقوط دولت ديكتاتوري رضا شاه به روز بيست و چهارم در ماه اسفند، از سال يك هزار و دويست و پنجاه و شش خورشيدي(1256)، در روستاي "آلاشت" از روستاهاي بخش ( امروز شهرستان) سواد كوه كه در استان مازندران واقع است، كودكي به دنيا آمد كه او را "رضا" ناميدند و به سنّت ديرينه ي ايلات و عشاير ايراني، "رضاخان" خطابش كردند ...

مقاله در مورد علل ظهور وسقوط رضاخان

word قابل ویرایش
64 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات رشته تاریخ
اضمحلال تدریجی مشروطه تا دیکتاتوری رضاخان کتاب "اضمحلال تدریجی مشروطه تا دیکتاتوری رضاخان" نوشته دکتر حسین آبادیان در 808 صفحه و شمارگان 3000 نسخه بهار سال 85 از سوی موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی منتشر شد.این کتاب به واقع در ادامه کتاب "بحران مشروطیت در ایران" است و نویسنده تلاش کرده است تا نشان دهد خط سیر ع ...

دانلود مقاله سرطان معده؛ علل ، علائم و درمان

word قابل ویرایش
5 صفحه
21700 تومان
دسته بندی : مقالات رشته پزشکی
سرطان معده؛ علل، علائم و درمانمعده یکی از اعضای موجود در شکم و بخشی از دستگاه گوارش می‌باشد و مانند هر کدام از اعضای دیگر بدن، مستعد ابتلا به سرطان است.پس از اینکه غذا بلعیده شد، از طریق لوله‌ای به نام مری وارد معده می‌شود. دیواره معده از پنج لایه تشکیل شده است. داخلی‌ترین لایه، لایه مخاطی نامیده می‌شود و اکث ...

دانلود مقاله ظهور و سقوط دولت و رژیم پهلوی

word قابل ویرایش
77 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات رشته تاریخ
ظهور و سقوط دولت و رژیم پهلویمقدمه :به روز بيست و چهارم در ماه اسفند، از سال يك هزار و دويست و پنجاه و شش خورشيدي(1256)، در روستاي "آلاشت" از روستاهاي بخش ( امروز شهرستان) سواد كوه كه در استان مازندران واقع است، كودكي به دنيا آمد كه او را "رضا" ناميدند و به سنّت ديرينه ي ايلات و عشاير ايراني، "رضاخان" خطابش ك ...

دانلود مقاله بررسی انواع اضافه ولتاژها در سیستمهای قدرت و علل پیدایش آنها

word قابل ویرایش
112 صفحه
34700 تومان
دسته بندی : مقالات رشته برق
- كليات در سيستمهاي قدرت و شبكه‌هاي انتقال و توزيع انرژي الكتريكي، تك‌تك تجهيزات نقش اساسي دارند و بروز هرگونه عيبي در آنها، ايجاد اختلال در شبكه، اتصال كوتاه و قطع برق را به همراه دارد. خاموشي و جايگزيني تجهيزات معيوب هزينه‌هاي هنگفتي را به شبكه تحميل مي‌نمايد. لذا بررسي و تحليل بروز عيب در تجهيزات از اهميت ...

مقاله بررسی علل رنگ باختن نمودهای شهرسازی اسلامی در شهرهای ایران ) بعد از انقلاب اسلامی )

word قابل ویرایش
6 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
بررسی علل رنگ باختن نمودهای شهرسازی اسلامی در شهرهای ایران ) بعد از انقلاب اسلامی) چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی علل رنگ باختن نمود های شهرسازی اسلامی در دوره ی بعد از انقلاب اسلامی در ایران است که با تاملی بر ویژگی های شهرسازی اسلامی و دوره بعد از انقلاب در تحقق هدف مورد نظر به سر انجام رسیده است. روش به کا ...

مقاله بررسی علل و عوامل وقوع طوفان گرد و غبار و مدل سازی این پدیده با استفاده از نرم افزار HYSPLIT

word قابل ویرایش
11 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
بررسي علل و عوامل وقوع طوفان گرد و غبار و مدل سازي اين پديده با استفاده از نرم افزار HYSPLIT چکيده يکي از مهمترين آلاينده هاي هوا، از نظر اثر منفي بر روي سلامت انسان ها و تخريب محيط زيست ذرات معلـق است . منابع مختلفي براي توليد اين ذرات وجود دارد که از مهمترين آنها ميتـوان بـه احتـراق نـاقص ترکيبـات هيدروک ...

مقاله بررسی علل سرطان ریه راه های درمان آن

word قابل ویرایش
12 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
مقاله: بررسی علل سرطان ریه راه هاي درمان آن   مقدمه همه ي اشکال سرطان موجب 12 درصد از مرگ و میرها در سراسر جهان می باشد که در اثر رشد نا به هنجار سلول ها و توانایی تهاجم و دست اندازي به بافت هاي مجاور، به وجود می آیند. از میان انواع سرطان ها، سرطان ریه مهم ترین علت مرگ از سرطان ها و شایع ترین سرطان در سراس ...