مقاله بررسی عوامل پنجگانه شخصیتی (NEO) در معلمان موفق کلاس اول ابتدایی

word قابل ویرایش
20 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

بررسی عوامل پنجگانه شخصیتی (NEO) در معلمان موفق کلاس اول ابتدایی

 

چکیده:

هدف از این تحقیق عبارت است از بررسی عوامل پنجگانه شخصیتی و ویژگی های مرتبط با آنها در معلمان کلاس اول ابتدایی که با عنوان معلمان موفـق معرفـی شـده انـد.

روش این تحقیق از نوع توصیفی – مقایسه ای است که طی آن نمونه ای شامل ۱۲۷ نفـر از معلمان موفق اول ابتدایی از مناطق مختلف مورد بررسی قرار گرفته، با یکـدیگر مقایسـه گردیدند. نتایج حاصل از پژوهش نشان دادند که بین عامـل برونگرایـی و سـن و نیـز بـین عامل دلپذیر بودن و سابقه خدمت در معلمان موفق رابطه وجود دارد. همچنین بین عامـل روان نژند گرایی و سطح تحصیلات معلمان اول ابتدایی تفاوت معنی داری وجود دارد. این پژوهش هیچ تفاوتی را بین مناطق آموزش و پرورش و عوامل شخصیتی تایید نکرد.

واژه گان کلیدی:

معلم موفق، روان نژندگرایی، برونگرایی، انعطاف پذیری، با وجدان بودن، دلپذیر بودن

مقدمه

از آنجایی که معلمان اول ابتدایی به عنوان معماران اصلی اندیشه های نوین و اولین پرچمداران خـط مقدم نظام آموزش رسمی کشور هستند، در شکل گیری شخصیت، مـنش، پـذیرش مسـئولیت و شـغلآتـی، زندگی مستقل و سودمند برای دانش آموزان نقش مهم و اساسی را ایفا می کنند.

در مدرسه به ویژه در سال های اول شخصیت کودکان تحت تاثیر از محیط آن شکل می یابد. بیشترین تـاثیر را جو کلاسی و ایفا می کند. و در این جو بدون شک مولفه ای یگانه است ( جویس و ویل ، ۱۹۸۶ به نقل از

اوزل،.(۲۰۰۷ یادگیری موثر با متغیر های تجربیات معلمی، سن و شخصیت معلمان در ارتباط است. به ویـژه

در سال اول مدرسه این متغیرها بیشتریت تاثیر را دارند(دومجان، .(۲۰۰۳ گیج(۱۳۷۹)۱ معتقـد اسـت بـدون تردید معلم بالاترین تاثیر را بر آنچه که در مدارس می گذرد دارد. معلم می تواند تعلیم و تربیـت را فراینـدی توام با لذت و کامیابی یا فرایندی بی ثمر کند.

عوامل شخصیتی مهمترین ویژگی هایی است که اهمیت کار بر روی آنها ملموس اسـت. چراکـه بـه نظر هیلگارد شخصیت الگوهای معینی از رفتار و شیوه های تفکر است که نحوه سـازگاری فـرد را بـا محـیط

 

تعیین می کند. (شولتز۱، (۱۳۸۰ از نظر شلدون۲ سازمان یافتگی پویش جنبه های ادراکی ، عاطفی،انگیزش و بدنی فرد را شخصیت می گویند(گروسی،.(۱۳۸۰ شخصیت می تواند به عنوان یک سازمان پویا از ویژگی ها و الگوهای رفتاری که در هر فردی منحصر به فرد است را شامل شود(کالاهان، .(۱۹۶۶

تحقیقات صورت گرفته بر روی شخصیت معلمین ، بر این فرض تاکید دارند که شخصیت معلم تاثیر بسیار مهمی در فرآیند تـدریس و یـادگیری دارد. اوزل((۲۰۰۷ طـی مطالعـه ای دریافـت کـه ویژگـی هـای شخصیتی معلم نقش اساسی را در تعیین محدوده مطالعات و تاثیر آن بر روی تجربه تدریس او ایفا می کنـد.

تاثیر شخصیت معلم بر رفتار به روش های مختلفی در تعامـل بـا دانـش آمـوزان ماننـد روش هـای انتخـابی تدریس وتجاربی که انتقال می دهد صورت می گیرد (مورای، .(۱۹۷۲

شخصیت معلم در باروری خلاقیت دانش آموزان و نیز درمدیریت کلاس تـاثیر دارد. همچنـین مـی تواند شرایطی را ایجاد کند که دانش آموزان در کلاس درس احساس آرامش کنند و بـرای یـادگیری مطالـب درسی برانگیخته شوند. این موارد وقتی دست یافتنی است که شخصیت معلم مطلوب باشد(کالاهان، ..(۱۹۶۶

معلمی که ویژگی های مقتدرانه ای دارد، به احتمال زیاد در روابط خود با دانش آمـوزان و نیـز در بکـارگیری تکنیک های آموزشی عمل مقتدرانه ای خواهد داشت(موریسون و مک اینتر، .(۱۹۷۲
مطالعات تا به حال صورت گرفته تاثیرشخصیت معلم را بر دانش آموزان مورد تاییـد قـرار داده انـد(

تاون و ونگ، (۲۰۰۰ به ویژه زمانی که دانش آموزان معلمان را مورد ارزیابی قرار می دهند، بر ویژگـی هـای شخصیتی معلمان خود بیش از ویژگی های حرفه ای و تخصصی توجه می کنند(تـان، ۱۹۹۲؛ سـونر، ۱۹۹۵؛
لویس، .(۲۰۰۰ نتایج پژوهش ها نشان می دهد معلمانی که خونگرم، خوش اخلاق، سازش پـذیر، اجتمـاعی،

 

خوش رو، دارای حس مسئولیت، علاقمند به دیگران، برخورد ازتوانایی کنترل و مهار احساسات و رفتـار خـود می باشند از نظر دانش آموزان مطلوب شمرده می شوند( شیخ الائمه، (۱۳۷۲

گروسی به نقل از مک کری(۱۹۸۷) ۱ در تحقیق خود بیان می کند نمرات انعطاف پذیری با آمـوزش و نمرات هوش همبسته است. انعطاف پذیری مخصوصاً با جنبه های مختلف چون تفکر واگـرا کـه عـاملی در خلاقیت می باشد، مربوط است.(گروسی، (۱۳۸۰

واشبوری و هیل۲ این زمینه را پیش کشیدند که نفوذ معلمان بر شاگردان نه فقـط تـابع شخصـیت معلم، بلکه تابع تعامل انواع مختلف شخصیت های معلمان با انواع مختلف شخصیت شاگردان است. آنها ۵۵

معلم مدارس ابتدایی را در چند طبقه جوش و خروش، خود کنترل گر و ترسو و شاگردان آنهـا را بـه صـورت همنوا، مخالفان، متزلزل و تلاشگر طبقه بندی کردند، و ماهیت پیشرفت درسی حاصله از انـواع ترکیـب هـای مختلف شاگرد-معلم را مورد مشاهده قرار دادند. این محققان گزارش دادند که انواع مختلف معلمـان، مقـادیر
متفاوتی از پیشرفت تحصیلی را در انواع مختلفی از شاگردان سبب می شوند. (گتزلز۳،.(۱۳۷۵

در تحقیقی که توسط نانسی (۱۹۹۵) برای بررسی ارتباط بـین سـبک هـای مـدیریت در کـلاس و شخصیت معلم صورت گرفت، نتایج ارتباط متغیر انعطاف پذیری شخصیت را با سبک مدیریت مداخلـه گرانـه نشان دادند. به این صورت که معلمان دارای انعطاف پـذیری بـالا، مداخلـه گـری کمتـر ی داشـتند. و ایـن معلمان آمادگی بیشتری برای پذیرش تغییرات داشتند.

در پژوهش اکبری و همکاران((۱۳۸۳ به منظور بررسـی ارتبـاط بـین نـوع شخصـیت معلمـان زبـان انگلیسی در ایران و درک دانش آموزان آنها از میزان موفقیت یا شکست معلمانشان نتایج اخـتلاف معنـاداری

 

بین انواع شخصیتی معلمان بر حسب نوع اولویت در روش تـدریس آنهـا نشـان داد بـه طـوری کـه هـر نـوع شخصیتی دارای روش تدریس خاص خود بود. همچنین بین درک دانش آموزان از میزان موفقیت یا شکسـت معلمانشان بر حسب نوع شخصیت معلمان ارتباط وجود داشت. بر این اسـاس معلمـان دارای نـوع شخصـیتی

(درون گرا، شهودی، تفکری، ادراکی) و (برون گرا، شهودی، تفکـری، قضـاوتی) و نـوع (بـرون گـرا، شـهودی، تفکری، ادراکی) از نظر دانش آموزان موفق تر بودند.

در یک تحقیق در مورد ارتباط بین شخصیت معلم و محیط کلاس دانشگاه ، نتایج نشان دادند استادانی کـه برونگرا هستند تعداد زیادی از دانشجویان را به کلاس جلب می کنند(هری و دارل، .(۱۹۹۷
همچنین مشخص گردیده است که شخصیت معلم در ارزیابی دانشـجویان از محتـوای درسـی تـاثیر دارد(جــونز، . (۲۰۰۴ در یــک مطالعــه دیگــر ارتبــاط بــین شخصــیت معلــم و تــاثیر مشــاوره او تاییــد

گردید(ساولزبرگ و استاولر، . (۱۹۹۵

در بررسی ارتباط عوامل شخصیتی معلمان و عملکرد آنان نتایج نشان داد که بین روان نژندگرایی و دلپذیر بودن و عملکرد معلم رابطه عکس وجود دارد. ارتباط بین برونگرایی و عملکرد مثبت معلم تاییـد شـد.

همچنین مشخص شد که اجتماعی بودن، انعطاف پذیری در برابر ایده ها، انعطاف پـذیری دربرابـر ارزش هـا، اعتماد، نظم و رقابت ارتباط مستقیمی با عملکرد مثبت معلمان دارد(کاچین، (۱۹۹۸

شناخت ویژگی هایی شخصیتی تعیین کننده موفقیت در شغل معلمی، می تواند در گزینش معلمان به ویژه برای پایه اول ابتدایی کمک نماید. شناسایی این ویژگی ها مشخص می کند که چـه معلمـانی مـی توانند برای دانش آموزان اول ابتدایی به عنوان الگوی موثر در کردار و رفتار باشند.

روش پژوهش

روش تحقیق از نوع توصیفی- مقایسه ای است که طی آن داده ها مورد توصیف قرار گرفته انـد و در مواردی نیز مقایسه هایی بین گروه ها صورت گرفته است.

جامعه و نمونه آماری

جامعه آماری این پژوهش را آن دسته از معلمـان اول ابتـدایی مـدارس سـازمان آمـوزش و پـرورش آذربایجان شرقی تشکیل می دهند که براساس معرفی شـورای تحقیقـاتی اسـتان بـه عنـوان معلمـان موفـق انتخاب شده اند. ملاک انتخاب، نمره ارزشیابی سالانه ۲۹ و بالاتر ، حداقل ارائه قبولی کلاسی ۹۰ درصدی با معدل ۱۸ و بالاتر از آن در سال تحصیلی گذشته مـی باشـد. نمونـه آمـاری ایـن پـژوهش را تعـداد ۱۲۷نفـر ازمعلمان موفق تشکیل می دادند.

روش نمونه گیری

از بین مناطق و نواحی آموزش و پرورش استان به صورت انتخاب تصادفی خوشه ای مناطق آمـوزش و پرورش اهر، مرند، میانه، مراغه، سراب، و ناحیه ۴ تبریز انتخاب گردیدند. با توجه به تعداد نمونه مورد نیـاز براساس نسبت ها تعداد ۲۰نفر از هر یک از مناطق و ۳۱ نفر از ناحیه ۴ تبریز انتخاب گردیدند.

ابزار جمع آوری اطلاعات

در گرداوری داده های این پژوهش از پرسشنامه شخصیتی NEO اسـتفاده گردیـد. همچنـین یـک پرسشنامه کوتاه برای داده ها جمعیت شناختی به کار گرفته شد.

پرسشنامه NEO یک پرسشنامه استاندارد و دارای ۶۰ گویه اسـت و بـرای عوامـل روان نژنـدگرای۱

(N)، برونگراییE)2 )، انعطاف پذیری(O)3، دلپـذیر بـودن(A)4 و بـا وجـدان بـودن(C) 5تـدوین گردیـده و استفاده شده است. روایی ملاکی آزمون با استفاده از روش همبسـتگی بـین دوفـرم گـزارش شخصـی و فـرم مشاهده گر ارزیابی شده است که ضرایب بین ۰/۴۵ تا ۰/۶۶ بوده است. ضرایب پایایی این پرسشـنامه ۰/۸۳، ۰/۷۵، ۰/۸۰، ۰/۷۹ به ترتیب برای عوامل C,A, O, E, N به دست آمده است. (گروسی(۱۳۸۰

روش تجزیه و تحلیل اطلاعات

برای تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی و استنباطی اسـتفاده شـده اسـت. در ایـن پـژوهش از روش های همبستگی و تحلیل واریانس استفاده شده است.

یافته های تحقیق

نتایج حاصل از پژوهش در جداول زیر ارائه گردیده اند.

جدول شماره ۱ داده های توصیفی مربوط به ویژگی های سن و سابقه خدمت معلمان موفق

ویژگی تعداد میانگین انحراف معیار حداقل حداکثر

سن ۱۲۷ ۴۴/۴ ۴/۷۵ ۳۴ ۵۸

سابقه ۱۲۷ ۲۴/۰۷ ۴/۴۳ ۱۳ ۳۱

چنان که در جدول شماره۱ مشاهده می گردد. میانگین سـن بـرای معلمـان موفـق ۴۴/۴ وانحـراف

معیار آن۴/۷۵ است. میانگین سابقه خدمت ۲۴/۰۷ و انحراف معیار ان ۴/۴۳ است.

جدول شماره.۲ عوامل شخصیتی معلمان موفق در مناطق ۶ گانه

عوامل مناطق تعداد میانگین انحراف معیار
تبریز ۲۹ ۲۸/۷۴ ۱۳/۶۲
سراب ۱۸ ۳۴/۸۴ ۱۸/۳۹
روان نژند گرایی اهر ۲۱ ۳۷/۵۹ ۱۵/۲۶
میانه ۲۰ ۲۷/۹۲ ۱۱/۸۹
مراغه ۱۸ ۲۵/۱۲ ۱۶/۳۹
مرند ۲۱ ۲۹/۶۶ ۱۵/۲۱
جمع ۱۲۷ ۳۰/۵۸ ۱۵/۳۴
تبریز ۲۹ ۶۳/۰۷ ۹/۱۵
سراب ۱۸ ۶۵/۱۶ ۸/۵۷
برونگرایی اهر ۲۱ ۵۹/۹۲ ۱۰/۱۴
میانه ۲۰ ۶۷/۱۹ ۹/۷۷
مراغه ۱۸ ۶۳/۱۹ ۱۸/۱۲
مرند ۲۱ ۶۵/۲۸ ۱۳/۰۲
جمع ۱۲۷ ۶۳/۸۸ ۱۱/۶۴
تبریز ۲۹ ۴۷/۴۱ ۸/۹
سراب ۱۸ ۴۶/۴۲ ۶/۵۸
انعطاف پذیری اهر ۲۱ ۴۳/۴۵ ۹/۵۵
میانه ۲۰ ۴۹/۷۹ ۷/۸۲
مراغه ۱۸ ۴۸/۶۱ ۱۴/۵۸
مرند ۲۱ ۴۸/۷۱ ۹/۱۶
جمع ۱۲۷ ۴۷/۳۸ ۹/۶۶
تبریز ۲۹ ۷۱/۴۱ ۱۱/۷۳
سراب ۱۸ ۷۱/۶۴ ۹/۲۷
دلپذیر بودن اهر ۲۱ ۶۴/۳۹ ۹/۳۸
میانه ۲۰ ۷۰/۷۳ ۸/۹۸
مراغه ۱۸ ۶۸/۹۸ ۲۰/۹۹
مرند ۲۱ ۷۳/۶۱ ۱۰/۸۷
جمع ۱۲۷ ۷۰/۱۹ ۱۲/۴۵

تبریز ۲۹ ۸۵/۴۹ ۱۰/۵۱
سراب ۱۸ ۸۲/۱۸ ۱۰/۱۱
با وجدان بودن اهر ۲۱ ۷۹/۰۷ ۱۳/۴۳
میانه ۲۰ ۸۳/۰۲ ۹/۰۵
مراغه ۱۸ ۸۲/۵۲ ۲۲/۶۴
مرند ۲۱ ۸۸/۷۹ ۷/۵۳
جمع ۱۲۷ ۸۳/۶۹ ۱۲/۹۱
داده های توصیفی عوامل شخصیتی در معلمان موفق مناطق ۶ گانه از جدول شماره ۲ ارائه گردیده است. چنانکه در جدول نیز ذکر شده است بالاترین میانگین ها در کل برای عوامل شخصیتی معلمان موفـق به ترتیب برای عامل با وجدان بودن (۸۳/۶۹) و عامل دلپذیر بودن (۷۰/۱۹) می باشد.

عوامل مناطق تعداد میانگین انحراف معیار
دیپلم ۶۹ ۳۳/۴۸ ۱۵/۶۹
روان نژند گرایی فوق دیپلم ۳۶ ۲۵/۹۳ ۱۴/۳۴
لیسانس ۲۰ ۲۶/۹۸ ۱۳/۲۵

جمع ۱۲۵ ۳۰/۲۷ ۱۵/۲۶
دیپلم ۶۹ ۶۲/۸۹ ۱۳/۲۷
برونگرایی فوق دیپلم ۳۶ ۶۵/۴۵ ۹/۰۷
لیسانس ۲۰ ۶۴/۶۹ ۸/۶۲

جمع ۱۲۵ ۶۳/۹۲ ۱۱/۵۱
دیپلم ۶۹ ۴۵/۷۵ ۹/۹۲
انعطاف پذیری فوق دیپلم ۳۶ ۴۹/۵۴ ۸/۷۸
لیسانس ۲۰ ۴۹/۵۸ ۹/۸۸

جمع ۱۲۵ ۴۷/۴۵ ۹/۷۱
دلپذیر بودن دیپلم ۶۹ ۶۸/۵۱ ۱۳/۳۸

فوق دیپلم ۳۶ ۷۳/۵۵ ۱۱/۱۵
لیسانس ۲۰ ۷۰/۶۳ ۱۰/۱۱
جمع ۱۲۵ ۷۰/۳ ۱۲/۴
دیپلم ۶۹ ۸۳/۹۱ ۱۳/۷۱
با وجدان بودن فوق دیپلم ۳۶ ۸۳/۶۲ ۹/۶۵
لیسانس ۲۰ ۸۳/۰۲ ۱۶/۰۶

جمع ۱۲۵ ۸۳/۶۸ ۱۲/۹۹
جدول شماره ۳ داده های توصیفی مربوط به عوامل شخصیتی برای هر یک از مدارک تحصیلی

داده های توصیفی عوامل شخصیتی معلمان موفق در ارتبـاط بـا مـدارک تحصـیلی آنـان در جـدول

شماره ۳ ارائه گردیده است. البته باید توجه کرد که بالا بردن تعداد معلمـان دارای مـدرک دیـپلم در جـدول

فوق به این معنی نیست که بیشتر معلمان موفق دارای مدرک تحصیلی دیپلم هستند، بلکه ایـن مسـاله بـه

این علت است که در کل بیشتر معلمان کلاس اول ابتدایی دارای مدرک دیـپلم هسـتند و ایـن مسـاله فقـط

معلمان موفق محدود نمی شود. در بیشتر موارد میانگین عوامل شخصیتی در مدارک تحصیلی سه گانه شبیه

به هم هستند.

جدول شماره. ۴ رابطه عوامل شخصیتی معلمان موفق و سن آنان

عوامل شخصیتی همبستگی معنی داری
روان نژند گرایی ۰/۰۳۵ ۰/۶۹۷
برونگرایی ۰/۲۴۱ ۰/۰۰۶
انعطاف پذیری ۰/۱۰۸ ۰/۲۲۵
دلپذیر بودن ۰/۱۰۸ ۰/۲۲۷
با وجدان بودن ۰/۱۳۴ ۰/۱۳۴

جدول شماره ۴ نتایج آزمون همبستگی پیرسون را برای رابطه عوامل شخصیتی معلمان موفق و سن آنها نشان می دهد. با توجه به جدول فقط میزان همبستگی ۰/۲۴ بری عامـل شخصـیتی برونگرایـی ارتبـاط معنی داری را با ویژگی سن ( در سطح (۰/۰۰۶ دارد. بنابراین می توان گفت که برونگرایی رابطه مستقیمی با سن در معلمان موفق دارد.

جدول شماره .۵ رابطه عوامل شخصیتی معلمان موفق و سابقه خدمت

عوامل شخصیتی همبستگی معنی داری
روان نژند گرایی ۰/۰۸۶ ۰/۳۳۶
برونگرایی ۰/۰۳ ۰/۷۳۹
انعطاف پذیری ۰/۱۶۶ ۰/۰۶۲
دلپذیر بودن ۰/۱۸۹ ۰/۰۳۴
با وجدان بودن ۰/۰۵۷ ۰/۵۲۵

جدول شماره ۵ نتایج آزمون همبستگی پیرسون رابطـه عوامـل شخصـیتی معلمـان موفـق و سـابقه خدمت نشان می دهد. چنانکه مشاهده می گردد میزان همبستگی فقط برای ویژگی دلپذیر بودن ( در سطح

(/۰۳ معنی دار است. پس می توان گفت که فقط مقوله دلپذیر بودن با سابقه خدمت رابطه دارد.

جدول شماره .۶ نتایج تحلیل واریانس برای عوامل شخصیتی معلمان در مناطق ۶ گانه

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 20 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد