تحقیق در مورد ارزن

word قابل ویرایش
21 صفحه
8700 تومان
87,000 ریال – خرید و دانلود

ارزن

مقدمه
واژه ارزن در مورد محصولات مختلف علفی به کار می رود که بذرهای آن برای مصرف انسان یا تغذیه حیوانات اهلی برداشت می شود . سورگوم را در بسیاری از قسمت های آفریقا و آسیا ، ارزن قلمداد می کنند و ذرت جارویی تحت عنوان ارزن جارویی در استرالیا شناخته می شود . در مقایسه با دیگر غلات دانه ریز ، ارزن به طور معمول مناسب خاک هایی با حاصل خیزی کمتر بوده و در شرایط نامناسب مانند گرمای شدید و بارندگی کم ، رشد می کند . و به فصل رشد کوتاه تری نیاز دارد . در بین غلات ، ارزن بیشترین کارآیی مصرف آب را داراست ( جدول ۱) .

اگر چه ، عملکرد ارزن در خاک های حاصل خیز کمتر از عملکرد ذرت و حتی سورگوم است ، ولی در خاک های شنی با محدودیت آب ، نسبت به ذرت و سورگوم برتری دارد ، بنابراین برای تهیه غذا و علوفه در شرایط حاد قابلیت بالایی دارد . اگر به طور مناسبی مدیریت شوند علوفه ای با عملکرد بالا و کیفیت خوب تولید می کند و از نظر عناصر غذایی موجود در دانه غنی است . برای نمونه ارزن مرواریدی میزان پروتئین و لایسین بالاتری نسبت به ذرت دارد .

ارزن ها در ایران محصول اصلی به شمار نمی آیند ولی در بسیاری از قسمت های آسیا ، آفریقا ، چین و ایالات شوروی سابق از محصولات اصلی و مهم هستند .
ارزن برای تهیه علوفه و دانه کشت و کار می شوند و هنگامی که هدف از کشت ، تولید دانه باشد جزء غلات به شمار می آیند . در برخی کشورها از جمله ایران به دلیل اهمیت زیاد گندم ، جو و برنج ، از اهمی چندانی به عنوان غله برخوردار نیست و به دلیل محدودیت های منابع آبی ، وضعیت جوی ، ارزن ها می توانند به عنوان استفاده در تناوب های زراعی ، محصولات علوفه ای ، محصولات پوششی اهمیت ویژه ای پیدا کنند . رایج ترین ارزن های مورد کشت در ایران عبارتند از : رقم های دم روباهی ، ارزن معمولی و رقم های ارزن مرواریدی .

طبقه بندی ارزن
از لحاظ طبقه بندی گیاه شناسی ، پنج جنس Echinoghola , Setaria , Panicum , Pennisetum , Paspalum از خانواده Paniceae می باشند ، جنس Eleusine از خانواده Cglorideae بوده و جنس Eragrostis از خانواده Festuceae می باشد .
مهم ترین گونه های مورد کشت ارزن عبارتند از : ارزن دم روباهی ( Setaria italica ) ، ارزن مرواریدی ( Pennissetum glaucum ) ، ارزن پروسویا ارزن معمولی ( Panicum miliaceum ) ، ارزن ژاپنی ( Echinocholacrusgalli ) ، ارزن انگشتی ( Eleusine coracana ) ، ارزن نوک قهوه ای ( Panicum ramosun ) ، ارزن کودا ( Paspalum scrobiculatum ) و ارزن تف ( Eragrostis teff ) که در زیر به تفکیک آمده است .

۱- ارزن دم روباهی ، ایتالیایی و یا آلمانی
اررزن دم روباهی ( شکل ۱) یکی از قدیمی ترین محصولات زراعی است . این محصول نیاز به آب و هوای گرم دارد و در ماه های گرم تابستان با سرعت به مرحله رسیدگی می رسد . به طور معمول در نواحی نیمه خشک کشت می شود و نیاز آبی کمی دارد ، اما به دلیل سیستم ریشه ای کم عمق شرایط شدید خشکی را به خوبی تحمل نمی کند .
گیاه زراعی میانگین نسبت تعرق کارآیی مصرف آب ۳- kgm
ارزن ( ۸ رقم ) ۲۸۰ ۶۴/۳
سورگوم ( ۹ رقم ) ۳۰۵ ۴۶/۳
ذرت ( ۱۵ رقم گرده افشان آزاد ) ۳۴۹ ۸۸/۲
( ۸ هیبرید سینگل کراس ) ۳۵۰ ۸۷/۲
جو ( ۴ رقم ) ۵۱۷ ۹۳/۱
گندم ایمر ۵۱۷ ۹۳/۱
دوروم ( ۶ رقم ) ۵۲۰ ۹۳/۱
گندم معمولی ( ۱۶ رقم ) ۵۵۷ ۸۱/۱
یولاف ( ۴ رقم ) ۵۸۳ ۷۲/۱
چاودار ( ۱ رقم ) ۶۳۴ ۵۸/۱
برنج ( ۱ رقم ) ۶۸۲ ۴۷/۱

ویژگی قابل توجه زراعت ارزن دوره رشد کوتاه آن است ، به طوری که ارزن های علوفه ای در ۷۰ – ۶۵ روز به مرحله رسیدگی و ارقام دانه ای در ۹۰ – ۷۵ روز به مرحله رسیدگی نائل می شوند ، ارزن دم روباهی را می توان هنگامی که بیشتر محصولات زراعی دیگر تاریخ کاشت آن ها گذشته باشد ، کشت کرد .
ارزن دم روباهی ، گیاهی است یک ساله علفی با ساقه های نازک ، راست و پرشاخ و برگ که ارتفاع آن ها ۱۵۰ – ۳۰ سانتی متر است . بذرها در شبه خوشه هایی به نام پانیکول فشرده ایجاد می شوند که شبیه به دم روباه با رنگ های مختلف است . لذرهای محدبی شکل و کوچک به وسیله پوششهای رنگی احاطه شده اند که رنگ آن بستگی به رقم دارد .

تنها در ایالات متحده ۱۰ رقم یا بیشتر ارزن دم روباهی مورد کشت و کار قرار می گیرد . ارزن دم روباهی بیشتر به عنوان علوفه خشک و خوراک دام مورد استفاده قرار می گیرد . اگر چه محصول های علوفه ایدیگر از نظر کیفی برتر هستند ، اما ارزن دم روباهی نیز برای تغذیه گاو و گوسفند ، علوفه بسیار مناسبی فراهم می آورد . ارزن دم روباهی به عنوان محصولی برای تولید غله و دانه مرغی نیز استفاده می شود . برخی از بیماری ها ، مانند سفیدک ، بلایت باکتریایی و لکه های برگی بر روی ارزن دم روباهی تاثیر می گذارند . سیاهک هندی ( سیاهک ناقص ) نیز در برخی موارد مسئله ساز است که می توان آن را بهوسیله ضدعفونی بذرها به هنگام کاشت کنترل کرد .

۲- ارزن مرواریدی ، دم گربه ای ، بوریا ، شمعی و یا پنی سیلاریا
ارزن مرواریدی (شکل ۲ ) به طور معمول به عنوان محصول مرتعی موقت تابستانه در برخی مناطق به عنوان محصول خوراکی انسان مورد استفاده قرار می گیرد . ارزن مرواریدی گیاهی است بلند ، راست ، علفی ، خوشه ای یک ساله که بین ۵۰/۴ – ۸۰/۱ متر ارتفاع دارد . گیاهی است که سازگاری خوبی در خاک های شنی با حاصلخیزی کم و مناطق کم باران دارد . ساقه های آن توپر بوده و برگ های طویل و نوک تیز با حاشیه های مضرس ریز دارد . پنچه های گیاه مستقل

است وتولید گل آذین به طول ۳۵ سانتی متر و عرض ۵/۲ سانتی متر یا کمتر می نماید که از لحاظ گیاه شناسی پانیکول ، سنبله مانند و متراکم است . پانیکول رسیده به رنگ قهوه ای بوده و سنبلچه ها به صورت جفتی به هم متصل شده و به وسیله کرک های زبر احاطه شده اند ، هر سنبلچه در واقع یک سنبله ثانویه است که شامل دو گلچه می باشد که به طور معمول یکی از آن ها بنیه بهتری دارد . گلچه بالایی بارور و شامل سه بساک و یک مادگی با خامه دو شاخه پرمانند

است که در بین لما و پالئا محصور شده اند . ارزن های مرواریدی به طور معمول دگر گرده افشان هستند و دارای رقم ها و هیبریدهای متعددی هستند . موارد استفاده ارزن مرواریدی شامل تهیه علوفه خشک ، مرتع ، سیلو کردن ، تولید بذر و تغذیه انسانی است . مشکلات بیماری ارزن مرواریدی بسیار کم بوده و یا وجود ندارد .

۳- ارزن پروسو ، جاروئی ، خوکی ، هرشی یا معمولی
ارزن پروسو ( شکل ۳ ) برای تولید دانه جهت تغذیه انسان کشت می شود و در نواحی که کشت غلات دانه ریز به صورت بهاره موفقیت آمیز است ، سازگاری دارد . فصل رشد آن کوتاه بوده ( ۷۵-۶۰ روز ) و به طور معمول به عنوان محصولی درکاشت و تابستانه با فصل رشد کوتاه که امکان کشت محصول دیگری نباشد ، کشت می گردد .
آب و هوای به نسبت گرم برای رشد خوب محصول مناسب است . ارزن پروسو در بین محصول های غله ای کمترین نیاز آبی را دارد ولی به علت سیستم ریشه ای کم عمق در اثر خشکی آسیب می بیند . این محصول در خاک های شنی رشد خوبی ندارد .
گل آذین ارزن پروسو ، شامل یک پانیکول بزرگ بازشده با یک محور چوبی و خشن به ارتفاع ۱۲۰-۳۰ سانتی متر است . ساقه های آن راست و بزرگ بوده وبرگ های پوشیده از کرک دارد . بذرها به وسیله یک پوشینه یا زائده درونی احاطه شده و اندازه آن ها بزرگ تر از اندازه بذرهای دم روباهی است . رنگ پوشینه ها از سفید تا سیاه متغیر است ( قرمز ، قهوه ای و خاکستری ) .

بیشتر بذرها به وسیله خود باروری تلقیح می یابند ولی برخی دیگر دگرباروری دارند . رقم های ارزن پروسو براساس شکل پانیکول به سه گروه تقسیم می شوند :
۱- افشان
۲- آزاد و یک طرفه
۳- فشرده و راست

ارزن پروسو را می توان به دنبال اکثر محصول ها کشت کرد ، این ارزن به طور کلی گیاهی است دیرکاشت و تابستانه به طول فصل رشد کوتاه ، که محصول قابل توجهی تولید می کند . بیماری ها در ارزن پروسو رایج نیستند ، اما برخی بیماری ها به ویژه لکه نواری باکتریایی و سیاهک خوشه ایجاد خسارت می کنند . این بیماری ها در هنگام تشکیل دانه ایجاد می شوند ، بنابراین ، ضدعفونی بذرها قبل از کاشت لازم است .
جدول(۲) تاریخ کشت ، میزان بذر و شرایط خاک در زراعت ارزن

نوع ارزن تاریخ کشت میزان بذر شرایط خاک طول فصل
رشد
( کیلو گرم / هکتار ) ( برای تولید دانه ) روز

ارزن پروسو اواسط اردیبهشت-اوایل مرداد ۲۲-۱۱ تقریبا هر نوع خاک ۷۵-۶۰
ارزن دم روباهی اواخر اردیبهشت-اوایل شهریور ۱۱-۵/۵ کلیه خاک ها ۹۰-۷۵
( برای تولید دانه ۵/۲ )

ارزن مرواریدی اواسط فروردین-اوایل مرداد ۸-۵/۲ تقریبا هر نوع خاک ۷۰-۶۰
ارزن ژاپنی اواسط فروردین-اوایل مرداد ۱۳-۱۱ خاک های متوسط تا سنگین ۶۰-۴۵

ارزن انگشتی اواسط فروردین-اوایل تیر ۹-۵ تقریبا هر نوع خاک ۱۲۰-۹۰
ارزن نوک قهوه ای اواسط اردیبهشت-اوایل مرداد ۱۲-۵/۵ تقریبا هر نوع خاک ۶۰-۴۵
۴- ارزن ژاپنی ، طویله ای ، برنج ارزنی و یا سوروف

ارزن ژاپنی ( شکل ۴ ) به طور معمول به عنوان یک گراس علوفه ای کشت می شود . این گیاه شبیه بارنیارد گراس می باشد که به عنوان یک علف هرز شناخته شده و شاید از آن منشاء گرفته شده باشد . ارزن ژاپنی به طور معمول در آخر فصل به عنوان علوفه سبز و در شرایط آب و هوایی گرم مرطوب یا نیمه مرطوب کشت می شود . این گیاه سریع ترین رشد را در بین تمام ارزن ها ، تحت شرایطآب و هوایی مناسب می تواند داشته باشد ، و در مدت ۴۵ روز پس از کاشت به مرحله رسیدگی دانه می رسد . ارزن ژاپنی گیاهی است علفی ، سک ساله باارتفاع ۱۲۰-۶۰ سانتی متر ، راست و با گل آذین پانیکول که شامل ۱۵-۵ شاخه

بی دم و راست است . سنبلچه ها به رنگ قهوه ای تا ارغوانی بوده و در یک طرف هر شاخه به وجود می آیند . طول بذر کمی بیشتر از عرض بوده و بزرگ تر از بذر بارنیارد گراس است . ارزن ژاپنی در خاک های مناسب رشد بسیار خوبی ندارد ، ولی در برابر چندین گونه از سیاهک خوشه ، آسیب پذیر است . از گونه

های دیگر وابسته به ارزن ژاپنی می توان از برنج جنگلی ( E . colonum ) نام برد که به عنوان یک علف هرز شناخته می شود . بوته های ارزن ژاپنی از زمان رسیدگی برای تهیه علوفه خشک به علت داشتن ساقه های ضخیم مشکلاتی ایجاد می کنند . بنابراین برای تهیه علوفه خشک مناسب باید قبل از خوشه رفتن برداشت شوند .

۵- ارزن انگشتی ، راگی ، ناگلی ، پارمرغی ، کوراکونا و یا آفریقایی
به طور معمول ارزن انگشتی در مناطقی که برنج کاشت می گردد به عنوان محصول غذایی کاسته می شود . برخلاف دیگر ارزن ها که در شرایط خشک و نیمه خشک رشد می کنند ، آب وهوای مرطوب برای رشد ارزن ایده آل بوده و تقریبا در هر نوع خاکی رشد خوبی می کند . در مناطقی که بارندگی سنگین دارند خوب به عمل نمی آید ، البته شرایط نمناک را ترجیح می دهد . این ارزن یک ساله به طور معمول ۱۲۰-۹۰ سانتی متر رشد می کند و پنچه های آزاد دارد . قارچ هلمینتوسپوریوم می تواند سبب ایجاد لکه های برگی ، بلایت خوشه و بیماری بوته میری در ارزن انگشتی شود ، زنگ سیاه دانه نیز گزارش شده است .

۶- ارزن نوک قهوه ای
برای تهیه علوفه خشک و چرای دام کشت می شود . این محصول برای تغذیه پرندگان منبع غذایی بسیار مقوی را فراهم می سازد . رشد سالانه آن سریع است و ۱۲۰-۶۰ سانتی متر ارتفاع با یک پانیکول باز به طول ۵ سانتی متر ایجاد می کند . عملکرد علوفه خشک مناسب تر است . بذرهای ارزن نوک قهوه ای به راحتی از گل آذین جدا می شود ، انتشار بی رویه بذرهای آن در طبیعت ، آن را به صورت یک علف هرز در برخی از مناطق درآورده است .

۷- ارزن کودا یا ارزن جویباری
این نوع ارزن ها شبیه به گیاهان علوفه ای معینی از جنس Paspalum هستند و با دالاس گراس ، واسی گراس و باهیا گراس قرابت دارند و از ابتدا برای تهیه علوفه کشت می شوند .

۸- ارزن تف و ارزن هومری
ارزن تف برای تغذیه در بسیاری از کشورها کشت می شود . مقدار آهنی این ارزن حدود دو برابر غلات دانه ریز دیگر و محتوای کلسیم آن نیز حدود ۲۰ برابر دیگر غلات است . این دو عنصر غذایی ، ارزش غذایی بسیار مناسبی را برای این ارزن نسبت به دیگر ارزن ها فراهم آورده است .

ج) عملیات زراعی
کاشت ارزن به طور معمول مشابه کاشت دیگر غلات دانه ریز است و در فاصله ردیف های ۲۰-۱۵ سانتی متر کاشته می شوند . فاصله های ردیف بیشتر سبب رقابت علف های هرز می شود . آماده کردن بستر کاشت باید مانند عملیات تهیه خاک برای غلات دانه ریز یا سورگوم باشد ، یا بستر کاشت به نسبت نرم و تخت برای کشت مناسب است . خاک قبل از کشت باید بدون علف هرز باشد ، ارزن ها باید طوری کشت شوند که قبل از شروع یخبندان سیکل زندگیشان را طی کنند که حدود ۷۰-۶۵ روز می باشد در غیر اینصورت با شروع یخبندان عملکرد کاهش خواهد یافت . در جدول خلاصه ای از عملیات به زراعی ارزن ها آورده شده است .

ارزن ها در خاک مرطوب و سرد جوانه نمی زنند بنابراین لازم است در چنین شرایطی زمان کاشت را تاگرم شدن مناسب خاک به تاخیر انداخت . ماشین بذر کار را نیز باید طوری تنظیم کرد که عمق کاشت بیشتر از ۵/۱-۵/۲ سانتی متر نشود . به طور معمول اگر هدف تولید دانه باشد ، میزان بذر مصرفی به نصف کاهش یافته و باید به صورت ردیفی کشت گردد تا اجازه عملیات زراعی را به کشاورز بدهد . در صورتی که هدف تولید علوفه خشک باشد ، میزان بذر بیشتری پیشنهاد می شود . برداشت بذر ارزن به طور معمول به وسیله ماشین نوار ساز ۱ و زمانی که بذر های نیمه بالایی خوشه در مرحله رسیدگی باشند ، انجام می گیرد . این عمل از تلفات ریزش و ورس محصول جلوگیری می کند .

میانگین پروتئین دانه ارزن دم روباهی و پروسو بین ۱۱ تا ۱۲ درصد است . برای تهیه علوفه خشک ، برداشت را در ابتدای خوشه دهی انجام می دهند ، به ویژه اگر برای تعلیف اسب باشد . ارزن به مقدار زیاد ، برای اسب می تواند خطرناک باشر زیرا گلوکوزیدی به نام Setaarian که فعالیت پیشاب آوری را زیاد می کند ، در آن وجود دارد . برداشت در ابتدای خوشه دهی این خطر را کمتر می کند . برای تغذیه گاو و گوسفند زمان برداشت را می توان در ابتدای مرحله شیری در نظر گرفت . برداشت در مراحل بعدی هر چند دارای عملکرد بیشتری می باشد ، ولی باعث کاهش کیفیت علوفه می شود .

د) عملیات کوددهی
به طور کلی ارزن ها در خاک های غیرحاصل خیز کشت می شوند . تمامی ارزن ها به نیتروژن و فسفر پاسخ مثبت می دهند . دامنه کاربرد کودها در ارزن ها وسیع است . به طور کلی ۱۱۰-۴۵ کیلوگرم نیتروژن و ۶۵-۳۳ کیلوگرم در هکتار فسفر برای تولید علوفه خشک و یا دانه کفایت می کند ، اما در بیشتر محصول های علوفه ای برای بالا بردن تولید و میزان علوفه ، باید حاصل خیزی بیشتری داشته باشد . برای تعیین مقدار مصرف کود ازت مورد نیاز ، عواملی را باید در نظر

گرفت مانند علوفه مورد نیاز و تعداد حیوانات چرا کننده ، به طوری که برای تولید علوفه زیاد و چرای سنگین بایستی مقدار کود نیتروژن را دو برابر مقدار مورد نیاز برای تولید علوفه خشک یا بذر در نظر گرفت . کود فسفر مورد نیاز نیز بیشتر از مقدار لازم برای تولید بذر یا علوفه خشک است . با آزمایش خاک ، می توان مقدار مورد نیاز کود نیتروژن و فسفر و هر نوع عنصر غذایی که ممکن است تولید را محدود سازد ، معین کرد . این عناصر غذایی عبارتند از : پتاسیم ، سولفور ، کلسیم ، منیزیم ، آهن ، مس ، بر ، منگنز ، مس ، مولیبدن و کلر ، یک یا بیشتر این عناصر غذایی ممکن است به وسیله کم کردن حاصل خیزی خاک در تولید محصول ایجاد محدودیت کنند .

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 8700 تومان در 21 صفحه
87,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد