مقاله ارزیابی پیامد حوادث فرآیندی در شرکت پتروشیمی شهید تندگویان با استفاده از نرم افزار PHAST

word قابل ویرایش
18 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
پس از مدلسازی حوادث محتملی که در یک فرآیند امکان رخ دادن آن ها موجود است ، نوبت به ارزیابی آثار و پیامدهای آن حوادث می رسد که آن ها را میتوان به سه دسته پیامدهای ناشی از سمیت مواد رها شده در محیط و پیامدهای ناشی از انفجار مواد رها شده در محیط تقسیم بندی نمود.
یکی از اطلاعات لازم در ارزیابی پیامد حوادث فرآیندی ، معیارهای آسیب پذیری است که با استفاده از آن پس از مرحله مدلسازی سناریو، برای تحلیل میزان آسیب های محتمل ، باید هریک از پیامدها را با استانداردهایی که بیانگر میزان آسیب هستند مقایسه کرد. در این طرح با استفاده از نرم افزار PHAST به ارزیابی پیامد حوادث فرآیندی در سناریوهای انتخابی (تعداد ٢٠سناریو) از شرکت پتروشیمی شهید تندگویان در دو شرایط انتخابی جوی معمول پرداخته که نمودارهای حاصل از اجرای نرم افزار برای یک سناریو (مربوط به واحد اسید ترفتالیک خام CTA) در یک شرایط جوی خاص در انتهای این مقاله ترسیم شده است .
واژگان کلیدی : نرم افزار PHAST، ارزیابی پیامد ریسک ، فرآیند، شرکت پتروشیمی شهید تندگویان
مقدمه
زندگی در جهانی امن و عاری از خطر همواره آرزوی انسانها بوده است و توجه به ایمنی ، به صورت تلاش برای بقاء، از بدو خلقت در نهاد بشر وجود داشته است . از سوی دیگر بشر همواره در تلاش برای بهبود زندگی و سطح رفاه خود بوده و در این راه با ایجاد تغییر در طبیعت کوشیده منابع آن را در خدمت خود درآورد. فعالیت های صنعتی بخشی از تلاش انسان برای رسیدن به رفاه بیشتر است . اما در اثر این تغییرات و گسترش این نوع فعالیت ها، مخاطرات خاصی که ناشی از تغییر در نظام رایج طبیعت است نیز رخ نموده اند. با گذر زمان و رشد فعالیت های صنعتی ، مخاطرات مربوط به آنها نیز رشد داشته است . بنابراین برای داشتن محیطی ایمن ، امروزه داشتن صنایعی عاری از خطر به عنوان دغدغه ای بزرگ برای عامه مردم و علی الخصوص متخصصین و صنعت گران مطرح است . از طرفی مقیاس امروزی تولید و میزان سرمایه گذاری ، که افزایش چشمگیری نسبت به سابق داشته ، وجود واحدهای ایمن تری را ایجاب می کند. چرا که در صورت وقوع حادثه میزان خسارات وارده بسیار بالاست و این برای صنعت امروز که رقابتی بی رحمانه در آن حکمفرماست ، غیر قابل تحمل است . در سال های آغازین گسترش فعالیت های صنعتی ، مهندسی ایمنی به صورت درس گرفتن از حوادث رخ داده برای بهبود طراحی های آتی تجلی می یافت . بر مبنای تجارب کسب شده و برای جلوگیری از حوادث مشابه ، مهندسین فرآیند آموخته های خود را به صورت کدهای طراحی ، مدون و منتشر کردند. به علت محدود بودن دامنه فعالیت های صنعتی در این برهه ، عموما حوادث رخ داده محدود به تجهیرات خاص و یا نهایتا مرزهای کارخانه ها می ماند. اما پس از رشد سریع صنایع شیمیایی و نفت در ابتدای دهه شصت میلادی ، تعداد و دامنه تاثیر حوادث صنعتی نیز افزایش چشمگیری داشت . رخداد حوادثی چون فلیکس بورو انگلستان در سال ١٩٧۴ و یا حادثه نشت گاز سمی در سوسو ایتالیا به سال ١٩٧٨ تنها نمونه هایی از این حوادث است . این حوادث و حوادثی از این دست بر خلاف حوادث پیش از سال های دهه شصت ، تاثیری فراتر از مرزهای کارخانه های مربوط داشتند. در این زمان بود که به علت فشار شدید افکار عمومی قوانین ایمنی واحدهای صنعتی توسط جامعه اروپا مورد تصویب قرار گرفت . در آمریکا نیز پس از فاجعه بوپال در هند به سال ١٩٨۴ که هنوز پس از گذر سال ها فجیع ترین حادثه صنایع شیمیایی شناخته می شود و برخی حوادث رخ داده در این کشور، قوانین متعددی در زمینه ایمنی صنایع از تصویب کنگره گذشت . این مسائل باعث به رسمیت شناخته شدن مهندسی ایمنی به عنوان یک شاخه کلیدی در حیطه مهندسی گشت . بنا به نیاز احساس شده در سال های آخر دهه شصت میلادی بود که روش هایی برای شناسایی مخاطرات فرآیند چون روش شناخته شده HAZOP ابداع و ارائه شد.اما حوادث واحدهای صنعتی با وجود وضع قوانین الزام آور به ایمنی و ابداع روشهایی برای شناسایی و ارزیابی مخاطرات هنوز هم رخ می دهند. کشور ما نیز در مسیر صنعتی شدن تاکنون حوادث صنعتی قابل توجهی را تجربه کرده است . حتی بهترین واحدهای صنعتی برخوردار از آخرین یافته های طراحی و کارآزموده ترین پرسنل بهره بردار نیز مصون از حوادث نیستند. بنابراین برای کاهش دادن دامنه یا احتمال رخداد این حوادث نیاز به پیاده سازی روش هایی موسوم به مدیریت ریسک است . هدف از مدیریت ریسک ، شناسایی ، ارزیابی و سپس حذف یا کنترل کانون های خطر است . مدیریت ریسک امروزه نه تنها در صنایع شیمیایی و نفت بلکه در بسیاری از فرآیندهای سازمان یافته بشری چون فعالیت های اقتصادی یا پروژه ای عظیم عمرانی هم کاربرد دارد. همانطور که ذکر شد یکی از ارکان مدیریت ریسک ارزیابی ریسک است . ارزیابی ریسک ابزاری در خدمت مدیر یا تحلیل گر ریسک است که بر مبنای آن می تواند ریسک را اولویت بندی کرده و زمینه های مناسب برای کاهش ریسک را شناسایی کنند. ارزیابی ریسک می تواند به صورت کیفی یا کمی انجام شود. معولا ارزیابی کمی ریسک برای سیستم های پیچیده و زمانی که ارزیابی کیفی نمی تواند اطلاعات کافی در اختیار تحلیل گر ریسک بگذارد به کار می آید.
پیامد ناشی از سمیت مواد
مشاهدات و آزمایشها نشان می دهند که بدن افراد در برابر خطراتی همچون استنشاق مواد سمی یا تشعشع ناشی از آتش سوزی عکس العمل یکسانی را نشان نمی دهد. به عبارت دیگر افراد بسته به قدرت بدنی به میزان متفاوتی تحت تأثیر این خطرات قرار می گیرند. به عنوان مثال فرض کنید یک جمیعت ١٠٠ نفری از افراد در معرض دوز خاصی از یک ماده سمی قرار می گیرند. مشـاهدات نشان می دهد که نمودار توزیع آسیب افراد معمولا به شکل زیر می باشد.

شکل (١): نمودار درصد افراد آسیب دیده بر حسب میزان آسیب دیدگی در مواجهه با یک ماده سمی همانگونه که مشاهده می شود این نمودار توزیع ، شبیه به نمودار توزیع نرمال گاوسی می باشد که متوسط آن در قله منحنی اتفاق می افتد. با انجام آزمایشات برای دوزهای مختلف یک ماده سمی و محاسبه متوسط درصد افرادی که تحت تأثیر قرار می گیرند و رسم نمودار درصد افراد تحت تأثیر برحسب میزان دوز می توان به نمودار فوق رسید و از آن برای تخمین درصد افراد آسیب دیده استفاده کرد.روش متداول دیگری که به منظور بدست آوردن درصد افرادی که تحت تاثــیر یک حادثه خاص قرار می گیرند
استفاده از متغیری به نام Probit می باشد. این متغیر را بصورت کلی می توان با رابطه زیر نشان داد:
YK1 K2 ln(V) (1)
در این رابطه Y مقدار Probit، K١ و K٢ مقادیر ثابت و V متغیری است که بر اساس نوع پیامد یعنی سمیت ، تشعشع ناشی از آتش سوزی و یا موج انفجار تعریف می گردد. به عنوان مثال به منظور محاسبه
پیامدهای سمیت ، Probit به صورت زیر تعریف می گردد:
YK1 K2 ln(Cn.t) (2)
در این معادله K١، K٢ و n مقادیر ثابتی هستند که تابع نوع ماده سمی بوده و برای هر ماده ای مقدار مشخصی دارند. C غلظت ماده سمی و t زمان در معرض قرار گرفتن با آن ماده سمی است .
مقدار Probit عددی بین ٠ و ٨ می باشد و هرچه این عدد بزرگتر باشد احتمال مرگ و میر بیشتر
است . رابطه بین Probit و احتمال مرگ و میر با معادله زیرنشان داده می شود:
(۳)

در این رابطه Y مقدار Probit و p احتمال مرگ و میر است .
مدل های پیامدهای ناشی از سمیت مواد، به منظور ارزیابی آثار استنشاق مواد سمی توسط انسان مورد استفاده قرار می گیرند. این نکته نیز قابل ذکر است که در ارزیابی عددی ریسک در صنایع فرایندی فقط آثار کوتاه مدت مواد سمی بررسی شده و آثار و پیامدهای طولانی مدت در تحلیل ریسک مورد توجه قرار نمی گیرد. به منظور ارزیابی پیامدهای ناشی از رهایش مواد معیارهای مختلفی وجود دارند که در
زیر با آنها آشنا می شویم :
معیار ERPG :
این معیار توسط AIHA پایه گذاری شده و شامل سه سطح می باشد:
١-ERPG: بیشترین مقدار غلظت ماده شیمیایی در هواست که همه افراد می توانند به مدت یک ساعت در معرض آن قرارگیرند بدون اینکه مزاحمتی برای آنها ایجاد کند یا بوی ناخوشایندی داشته باشد.
٢-ERPG: بیشترین مقدار غلظت ماده شیمیایی در هواست که همه افراد می توانند به مدت یک ساعت در معرض آن قرارگیرند بدون اینکه آسیب جدی یا غیر قابل جبران ببینند یا نتوانند اقدامات ایمنی را انجام دهند.
٣-ERPG: بیشترین مقدار غلظت ماده شیمیایی در هواست که همه افراد می توانند به مدت یک ساعت در معرض آن قرارگیرند بدون اینکه زندگی آنها تهدید شود.
در جدول زیر مقادیر ERPG برای برخی از مواد آورده شده است .

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 18 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد