مقاله ارزیابی چارچوب مفهومی اندازه گیری حسابداری با رویکرد اسلامی (ارزش های جاری در برابر بهای تمام شده تاریخی )

word قابل ویرایش
26 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده :
این مقاله در مورد اندازه گیری های حسابداری از منظر ارزش های فرهنگ اسلامی بحث می کنـد.
بررسی انجام شده با استفاده از مطالعات هافستد، گری ، و پیررا، نظریه مرتبط بـا ارزش هـای حسـابداری اسلامی را از طریق درک دین ، توسعه می دهد. این مقاله صرفا دیدگاه اسلام را به عنوان یکی از مطرح ترین ادیان دنیا، مورد توجه قرار داده است . در این مقاله با استفاده از اندازه گیری حسابداری با رویکرد اسـلامی، مشخص گردید که چگونه ارزش های حسابداری می تواند از این دیدگاه ، از بهای تمام شده تاریخی محافظه کار غربی متفاوت باشد. این مطالعه بصورت نظری اثبات می کند که اندازه گیری حسابداری بـر طبق دیـدگاه اسلامی مثلا در ارزش گذاری دارایی ها به منظور محاسبه و پرداخت زکات ، از ارزش های خروجی پیـروی می نماید که باروش های اندازه گیری حسابداری هماهنگ ۴و محافظه کارغربی متفاوت است . نتایج پژوهش انجام شده با استفاده از روش دلفی در اختیار جامعه نمونهدانشگاهیان قرار گرفته و مورد تایید واقع گردیـده است و می توان ادعا نمود هر کشور اسلامی جهت تحقق آرمان ها و اهـداف متعـالی شـرع مقـدس اسـلام بایستی چارچوب مفهومی حسابداری را منطبق با رویکرد موازین اسلامی ایجاد نموده و مورد اسـتفاده قـرار دهد.
واژه های کلیدی:اندازه گیری های حسابداری، چارچوب مفهومی ،محافظه کاری،دین اسلام ، بهای تمام شده تاریخی.
مقدمه :
عوامل محیطی وتنوع فرهنگ ها در جوامع مختلف مانع از یکنواختی رویه های حسابداری مورد عمل بوده و مـی تواند حسابداری ملی و بین المللی را تحت تأثیر قرار دهد. فرهنگ یکی از عوامل محیطی اصـلی اسـت کـه قویـا سیستم های حسابداری ملی را تحت تأثیر قرار می دهد. محیط فرهنگی عموما به عنوان سیسـتم ملی(یـا منطقـه ای) تعریفمی شود که شامل زبان ، دین ، اخلاقیات ، ارزش ها، رفتارها، قانون ، آموزش ، سیاست ، سازمان اجتمـاعی، فناوری ، فرهنگ مادی و…. است . به نظر می رسد ارتباط متقابل این عناصر فرهنگی با حسابداریفوق العاده پیچیـده باشد.
دین به عنوان یکی از عوامل محیطی و مهم فرهنگی شناخته شده که تمام جنبه های عملکردی موسسات اجتماعی را تحت تأثیر قرار می دهد و حسابداری نیز به عنوان یکی از این جنبه ها اعلام شده است ( بریسـتن و ال اشـکر ١٩٨۶؛ گمبلینگ ١٩٨٧؛ توماس ١٩٨٩؛ بلکویی ١٩٩٠). در این مطالعه ، به دلیل تأثیر دیـن و سـایر سیسـتم هـای اعتقادی درشکل گیری ارزش های فرهنگی، بررسی تأثیر دین بر حسابداری موضوعی بـا اهمیـت تلقـی گردیـده است (حمید، کرق ، کلارک ١٩٩٣، گمبلینگ و عبدالکریم ١٩٨۶ و ١٩٩٣). در این مقاله ،تاکید و تمرکز بـر دیـن اسلام به عنوان یکی ازادیان بزرگ الهی ، نمایانگر تأثیر بالقوه فرهنگ بر رویه های حسابداری و ارزش هـای متـأثر از آن است .
طبق نظر پیررا(١٩٨٩)، هر سیستم حسابداری محصول محیط خـاص خـود اسـت . میـولر، جـرنن و میک (١٩٩۴) بیان کرده اند که ” حسابداری از طریق محیطی شکل می گیرد که در آن عمل می کند”. بـه عبـارت دیگر، الگوهای مختلف حسابداری به ارزش های اجتماعی، دین ، سیستم هـای سیاسـی و تاریخچـه هـای پیشـین متفاوتی مربوط می شوند که محیط و طرز کارهای ویژه ای را در آن شکل داده اند.
در چارچوبمفهومی ارائه شده توسط گری(١٩٨٨) تضادهای بالقوه عوامل محیطی اثرگذار بر حسابداری عبـارت از تقابل بین حرفه گرایی و کنترل قانونی اهل حرفه ، یکنواختی و انعطاف پذیری اهل حرفه در پـردازش داده هـای حسابداری ، محافظه کاری و خوش بینی در اندازه گیری خصوصیات مـالی دارایـی هـا و حقـوق مالکـان ، راز داری و شفافیت نسبت به افشای اطلاعات مالی بوده است . گری در ارتبـاط بـا تضـاد بـالقوه بـین رویـه هـای حسابداری جوامع مختلف ، با ارزش های اجتماعی و فرهنگی آنها نظریه ایرا مطرح و ارائه نموده است . او به شکل قابل درکی، تضادهای اجتناب ناپذیر بین رویه های حسابداری موجود در بخش فعالیت های خـدماتی، در داخـل کشور و در بین جوامع مختلفرا بطور کامل نشان داده است . با این وجود، فشارهای جهانی برای پذیرش یکنواختی در سیستم ها و رویه های حسابداری ملی افزایش یافته است . با توجه به اهداف پژوهش ، سه عامل فرهنگ ، دین و ارزش های حسابداری، مرکز و کانون توجه کلی این مطالعه را تشکیل می دهد.
پیشینه
نوروش و سپاسی(١٣٨۴) پژوهشی را با عنوان “بررسی رابطه ارزش های فرهنگـی بـا هموارسـازی سـود در شرکت های پذیرفته شده در بورس تهران ” انجام دادند. این پژوهش تأثیر احتمـالی فرهنـگ بـر حسـابداری را مورد بررسی قرار داده است . نتایج این پژوهش نشان می دهد که رابطه معنی داری میان ارزش هـای فرهنگـی بـا هموارسازی سود در شرکت های پذیرفته شده در بورس تهران وجود دارد. این پژوهش اولین کاری اسـت کـه در ایران ، شاخص های هموارسازی سود را با ارزش های فرهنگی مرتبط می سازد.
رضازاده (١٣٨١) در پژوهش پیمایشی مقطعی، رابطه بین ارزش های اجتمـاعی مبتنـی بـر فرهنگ (شـامل فاصـله قدرت ، اطمینان طلبی، فردگرایی و مردگرایی) را با ارزش های حسابداری( شامل محافظه کـاری و پنهـان کـاری) بررسی کرده و به این نتیجه رسیده است که برخلاف نظریه گری، با وجـود افـزایش مردگرایـی در شـرکت هـای ایرانی، میزان پنهان کاری آنها کاهش یافته که این امر در واقع قابلیت تعمیم الگویی واحد از ارزش های فرهنگی و حسابداری در کشورهای مختلف را با تردید مواجه ساخته است .(مدرس و دیانتی دیلمی، ١٣٨٣).
جاگی (١٩٧۵)، از اولین کسانی است که مدعی وجود ارتباط بین دین و حسابداری شد. وی معتقد است که دین از انواع متغیرهای فرهنگی است که بر ارزش های حسابداری و نهایتا بر رویه های افشای اطلاعات مالی اثرگـذار است . جاگی متوجه شد که محیط فرهنگیشامل خانواده ، دین و سیستم آموزشی از متغیرهای مستقلی است که مـی تواند در رویه های افشای اطلاعات مالی به نسبت تمایلات ارزشی، موثر باشد.
ویولت (١٩٨٣) نیـز از نقطـه نظـر انسـان شـناختی، بررسـی ارتبـاط متقابـل بـین فرهنـگ و دیـن را در تـدوین استانداردهایبین المللی حسابداری، دنبال نمود. وی به این نتیجه رسید که “حسـابداری محصـولیاز فرهنـگ خـود است …” او با تأکید بر دین اشاره نمود که ” دین در یک جامعه ، ترکیبی از عقاید فلسفی و غالبا قوانین موضـوعهآن جامعه است .” او همچنین ، با مرتبط نمودن فرهنگ ، حسابداری و دین توضیح می دهد که ” از آنجاییکه حسابداری بصورت یک فرهنگ عمل می نماید، سایر آداب و رسوم ، عقاید و مراسمات بر آن اثرمـی گذارنـد”. بـه عبـارت دیگر او به وجود ارتباط بینارزش های دینی و رویه های حسابداری پی برده است .
مطابق با موضوع مورد بررسی ویولت ، ارتباط بین سیستم اعتقادی اسلام و روش هایی کـه مـی توانـد بـر اسـاس ارتباط ادراکی بین دین ، فرهنگ و حسابداریبررویه های مورد عمل حسابداری در جوامع مسلمانتأثیر داشته باشـد، مستقیما توسط گمبلینگ و عبدالکریم (١٩٨۶) و گمبلینگ (١٩٨٧) مـورد بحـث قـرار گرفتـه اسـت . در ایـن زمینـه گمبلینگ و عبدالکریم (١٩٨۶) معتقدند:
“…تئوری حسابداری بخشی از شخصیت است و از این رو، بخشی از فرهنگ . اگر افـراد مسـلمان باشند، شخصیت و فرهنگ آنها اسلامی است . بنابراین ، حسابداری آنها اسلامی بوده و شامل شرع ٢٠ و خیلـی چیزهای دیگر است .”
روش تحقیق :
همان طور که مشاهده گردید بخشی از پژوهش حاضر به صورت مطالعات کتابخانه ای بوده کـه عمـدتا مربوط به بررسی نظریه ها و تئوری های موجود در زمینه موضوع پژوهش مـی باشـد. بـه عبـارت دیگـر پـس از بررسی و مطالعه منابع ، مستندات ، پژوهش های تجربی صورت گرفته ، مقالات مربوط ، اسـتدلالات مطـرح شـده و ارائه چارچوبی برای اندازه گیری حسابداری از منظر دین ، بخش دوم پژوهش بصورت میـدانی انجـام گرفتـه و از بین روش های مختلف جمع آوری اطلاعات ، روش پرسشنامه ای انتخاب و در راستای آزمـون چـارچوب مزبـور سوالاتی مطرح و طی سال ١٣٩٢ بین جامعه آماری توزیع گردید. برای طرح این سوالات از نظرات ، رایزنـی هـا و هم فکری های اهل حرفه و عمدتا دانشگاهیان استفاده شده است .
چارچوب مفهومی ارائه شده به روش دلفی مورد آزمون قرار گرفته و بر طبق این روش از نظر متخصصان و
کارشناسان موضوع مورد پژوهش بهره گرفته شده است . با توجه به معلوم بودن حجم جامعه آماری تحقیق ، تعـداد ١٢۵ نفر از دانشگاهیان واحدهای مختلف دانشگاهی(سراسری،آزاد وپیام نور) بر اساس سوابق علمـی و پژوهشـی هر یک از آنها به صورت نمونه انتخاب شدند که از این تعداد ۶۵ نفـر دانشـجویان دکتـرای حسـابداری و عضـو هیئت علمی و ۴۵ نفر عضو هیئت علمی دارای مدرک کارشناسی ارشد و١۵ نفر اعضاء هیئت علمی دارای مـدرک دکتری در رشته حسابداری بودند.
در این پژوهش از بین روش های متعدد تعیین روایـی ابـزار انـدازه گیـری، از روش روایـی محتـوایی استفاده شده و روایی ساختاری آن نیز با استفاده از نتایج بدسـت آمـده از ارسـال پرسشـنامه هـای نمونـه محـرز گردیده است . از طرف دیگر برای تعیین پایایی و اعتبار پرسشنامه ها نیز با استفاده از روش های آماری دو گروه از میان جامعه آماری بطور تصادفی انتخاب گردیدند که برای آنها پرسشنامه ارسـال و پاسـخ هـای آنهـا اسـتخراج و نسبت های مربوطه کنترل گردید.
سوالات طرح شده در قالب فرم نظر سنجی(پرسشـنامه ) بـه همـراه گزارشـی حـاوی مسـتندات نظـری موضوع ، پژوهش های تجربی صورت گرفته ، مقالات مختلف و نظرات فقها در اختیار تکمیل کننـدگان پرسشـنامه قرار گرفت . در فرم نظر سنجی ١۵ سوال مطرح گردید که سوالات ١ تا ۶ در راستای اهمیـت و ضـرورت تـدوین چارچوب مفهومی با رویکرد اسلامی و سوال ٧ تا ١۵ در ارتبـاط بـا خـود چـارچوب مفهـومی ارائـه شـده بـرای اندازه گیری حسابداری از منظر دین اسلام بوده است .
در پرسشنامه ارسالی هر سوال شامل دو گزینه «بلی» و «خیر» بوده که پاسخ «بلی» نشانگر تایید اهمیت ، صحت و مربوط بودن موضوع به چارچوب مذکور و پاسخ «خیر» نمایانگر فقدان اهمیت و عدم ارتباط یا مخالفت پاسخگو با موضوع مطروحه در چارچوب نظری یا مفهومی بوده و «عدم پاسخ » نشـانگر بـی نظـری فـرد پرسـش شونده بوده است . در انتهای فرم نظرسنجی از پاسخگو خواسته شد تا هرگونه پیشنهاد و نظرات اصلاحی خـود را در راستای بهبود و توسعه چارچوب مذکور ارائه دهد.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 26 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد