مقاله اندازه گیری آلودگیهای زیست محیطی ( بقایای آلودگیهای نفتی (PAHs)) در رودخانه سیاهرود و بررسی کیفیت آب رودخانه از نظر شرب با استانداردهای جهانی

word قابل ویرایش
9 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

اندازه گیری آلودگیهای زیست محیطی ( بقایای آلودگیهای نفتی (PAHs)) در رودخانه سیاهرود و بررسی کیفیت آب رودخانه از نظر شرب با استانداردهای جهانی
چکیده
رودخانه ها شاخص زیستگاههای لوتیک یا آبهای روان هستند و به عنوان منبع مهم جهـت تـامین آب آشـامیدنی مطـرح مـی باشند. علاوه بر این به عنوان یک اکوسیستم دارای ارزش زیستگاهی بـسیار بـالایی مـی باشـند.در شـمال کـشور بـیش از ٣۵٠ رودخانه دائمی و فصلی به دریای خزر وارد می شود. در حال حاضر اکثر رودخانه های شمال تحت تاثیر انواع دخالت هـای انسانی می باشد که باعث بروز انواع آلودگی ها ، تغییر و تخریب اکوسیتم رودخانه ها شده است . رودخانـه سـیاهرود نیـز بـه عنوان یکی از مهمترین رودخانه های شمال کشور از این قاعده مستثنی نمی باشد. به منظور بررسی و اندازه گیری آلودگیهای
PAHs Polycyclic aromatic hydrocarbons درآبهای سطحی استان مازندران ، رودخانه سیاهرود به دلیـل اهمیـت اکولـوژیکـی و زیست محیطی مورد ارزیابی قرار گرفت . ترکیبات (PAHs) ” هیدرو کربنهای آروماتیـک چنـد حلقـه ای ” از جملـه عوامـل سرطان زا، موتاژن زا و آلاینده محیط زیست می باشند که به طور عمده بر اثر احتراق ناقص سوختهای فسیلی بـه وجـود مـی آیند. ١۶ ترکیب PAHs توسط آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا(USEPA) به عنوان سرطان زاهـای احتمـالی بـرای انـسان لیست شده اند. در این تحقیق نمونه های آب از ورودی و خروجی رودخانه سیاهرود طی چهار فصل (به صـورت ماهانـه ) در سال ١٣٨۴ جمع آوری گردید. نمونه های آب از طریق فـاز جامـد اسـتخراج و بـه وسـیله دسـتگاه کرومـاتوگرافی گـازی GC(١٠٠٠ DANY) و آشکارساز FID آنالیز گردید. به دنبال ردیابی ١۶ ترکیب PAHs در نمونه های آب ، آسـنفتیلن بـا فراوانـی بیشتر و مقدار بالاتر شناسایی گردید وترکیبات آنتراسن ، بنزو(a)آنتراسن ، کرایسن ، بنزو(ghi) پریلن ، اینـدنو(cd ,٣-٢-١) پـایرن و دی بنزو(a)آنتراسن در هیچ نمونه اییافت نشد. بیشترین غلظت اندازه گیری شده برای بنزو(a) پایرن و آسنفتیلن در در طول دوره مطالعه به ترتیب g.l… ٠.٢٣ و g.l… ٠.٩١ در خروجی رودخانه سیاهرود گزارش شد. نتـایج همچنـین بیـانگر ایـن مـسئله است که مقادیر مشاهده شده در این رودخانه در مقایسه با استاندارد جهـانی EPA، از حـد مجـاز تعیـین شـده بـرای آبهـای آشامیدنی پایین تر می باشد.
کلمات کلیدی: رودخانه سیاهرود، آلودگیهای زیست محیط ،ی کیفیت آب ، دستگاه GC، استاندارد جهانی

مقدمه
رشد روز افزون جمعیت به همراه توسعه صنعتی و کشاورزی موجب گردیده است تا منابع آبهای سطحی و آبهای سواحل به سرعت آلوده گردند. ورود مواد سمی به دریاچه ها، رودخانه ها، جریانات آبی، اقیانوس ها و دیگر اکوسیستم های آبی با حل شدن یا معلق شدن یا رسوب در بستر همراه بوده که منجر به آلودگی اکوسیستم آبی می گردند و کیفیت آب را تحت تأثیر قرار می دهند[١]. رودخانه سیاهرود که از مناطق شهری قائمشهر میگذرد به دلیل آلودگی، منظره زشتی دارد و از نظر بهداشتی مردم حاشیه رود را تهدید می کند و حتی میتواند منجر به بیماری حاشیه نشینان شود. هیدرو کربنهای آروماتیک چند حلقه ای گروهی از ترکیبات آلی هستند که دارای دو یا چند حلقه آروماتیک به هم پیوسته از اتم های کربن و هیدروژن هستند. این ترکیبات از ” نفتالن ” با دو حلقه شروع شده و به “کرونین ” با هفت حلقه ختم می شوند[٢]. آنها ترکیباتی هستند که از احتراق ناقص سوختهای فسیلی تشکیل می شوند. امکان سنتز این ترکیبات توسط باکتری ها، جلبکها و گیاهان نیز وجود دارد[٣] .به خاطر این که بسیاری از ترکیبات PAHs و مشتقات آنها پایدارند و احتمال سرطان زائی و جهش زائی قوی دارند، پیدایش ، انتقال و سرانجام آنها در محیط زیست به طور گسترده مطالعه شده است [۴]
.در مجموع بیش از یک صد ترکیب شناسایی شده است که ١۶ ترکیب از آنها بر اساس گزارشات سازمان بهداشت جهانی و EPA از بقیه مهمترند. منشا ترکیبات PAHs در محیط زیست ناشی از عوامل طبیعی و انسانی است [۵] . جابجایی ترکیبات PAHs در آب بر اثر ذرات معلق ، سیل و فرایند پالایش صورت می گیرد[۶].
بیشترین مقدار PAH ها به دلیل احتراق ناقص ترکیبات آلی طی روند فرآیند های صنعتی و سایر فعالیت های انسان در محیط زیست آزاد می شود[٧]. مهمترین منابع آنها شامل ، احتراق زغال سنگ ، نفت خام و گاز طبیعی برای مقاصد صنعتی و هم خانگی می باشد. صنایع نفتی دور از ساحل و درهم شکستن نفت کشها منابع مهم PAH ها در بعضی از مناطق هستند. آتش سوزی جنگلها که می تواند در نتیجه فعالیت انسان و یا عوامل دیگر باشد، منبع مهم و معمولا غیر قابل پیش بینی PAH ها است [٨]. با توجه به آثار این ترکیبات بر روی انسان انجام این مطالعه برای اولین بار در ایران ضروری به نظر می رسد. در این مطالعه سعی شده است که ١۶ ترکیب ٢ تا ۵ حلقه ای (به ترتیب : نفتالن ، آسنفتیلن ، آسنفتن ، فلورن ، فنانترن ، آنتراسن ، فلورانتن ، پایرن ، بنزو (a) آنتراسن ، کرایسن ، بنزو (b) فلورانتن ، بنزو (k) فلورانتن ، بنزو (a) پایرن ، بنزو (ghi) پریلن ، ایندنو (cd-١٢٣) پایرن و دی بنزو (a) آنتراسن ) مورد بررسی قرار گرفته و مجموع آنها در طی چهار فصل در رودخانه سیاهرود در استان مازندران مورد مقایسه قرار گیرد.
مواد و روش ها
جهت انجام تحقیق از آب رودخانه سیاهرود در دو ایستگاه ورودی رودخانه و خروجی آن نمونه برداری صورت گرفت . نمونه برداری به صورت ماهانه طی چهار فصل در سالهای ١٣٨۴ و ١٣٨۵ صورت گرفت . برای جمع آوری و حمل نمونه ها از ظروف یک لیتری شیشه ای استفاده گردید. در ابتدای شروع کار ظروف دو بار با آب منطقه مورد نمونه برداری شسته شده و سپس از آب همان منطقه پر گردیدند. نمونه های برداشت شده پس از ثبت زمان و مکان نمونه برداری در مجاورت یخ جهت اندازه گیری پارامترهای مورد نظر به آزمایشگاه محیط زیست دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس منتقل گردیدند و غلظت پارامترهای مورد نظر با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی گازی (GC) اندازه گیری شدند. روش انجام آزمایش به صورت زیر می باشد:
آماده سازی نمونه و استخراج نمونه
روش استخراج به کار رفته در این تحقیق ، استخراج با فاز جامد١ (SPE) می باشد که برای پیش تغلیظ ، تمیزسازی و آماده سازی نمونه های آبی به کار رفت . کارتریج ml ۶ Envir Elut PAH، حاوی یک گرم فاز پرکننده و خریداری شده از شرکت واریان برای آماده سازی نمونه استفاده شد. مراحل انجام استخراج و آماده سازی به صورت خلاصه در شکل ١ آورده شده است .

پس از آماده سازی نمونه آماده تزریق به دستگاه GC گردید. در این مرحله می توان نمونه را تا فرا رسیدن زمان آنالیز در دمای oc١۵- الیoc٢٠- نگهداری نمود.
دستگاه اندازه گیری
دستگاه گاز کروماتوگراف جهت شناسایی مواد آلی فرار و نیمه فرار به کار می رود. آنالیز ترکیبات PAHs به وسیله دستگاه کروماتوگرافی گازی (GC) تاکنون بسیار گزارش شده و هم اکنون قادر به شناسایی واندازه گیری ۶٠٠-۵٠٠ ترکیب مختلف استفاده شده در سراسر جهان است . گاز کروماتوگرافی همراه با آشکار ساز FID شناسایی آلاینده را در حد (μg.l) امکان پذیر می نماید[٩].
در این تحقیق نیز اندازه گیری PAHs در نمونه های استخراج شده با دستگاه کروماتوگرافی گازی (GC)
انجام شد. دستگاه GC استفاده شده ، GC١٠٠٠ شرکت DANI مجهز به ستون کاپیلاری Fused silica۵ Optima به طول ۶٠ متر، قطر داخلی ٠.٢۵ میلی متر و ضخامت فلیم μm ٠.٢۵ بود. آشکار سازی و اندازه گیری این ترکیبات با استفاده از دتکتور ٢ (FID) که برای مواد آلی دارای حلقه آروماتیک مناسب است ، انجام شد.
نتایج
برای آنالیز آماری داده ها از نرم افزار ١٢.SPSS v استفاده شد. برای اطمینان از نرمال بودن توزیع داده ها آزمون نرمالیتی کلموگراف – اسمیرنوف به کار رفت . از بررسی ١۶ ترکیب PAHs در آب رودخانه سیاهرود و از میانگین ٣ تکرار نتایجی حاصل گردیدکه در جداول شماره ١ نشان داده شده است .
نتایج حاصل از آنالیزهای آماری نشان داد که :
١- در اندازه گیری شانزده ترکیب PAHs ، ترکیبات آنتراسن ، بنزو(a)آنتراسن ، کرایسن ، بنزو(ghi) پریلن ، ایندنو(cd ,٣-٢-١) پایرن و دی بنزو(a)آنتراسن در هیچ یک از نمونه ها مشاهده نشد.
٢- همچنین ترکیبات نفتالن ، آسنفتالن ،آسنفتن ، فلورن ، فنانترن ، آنتراسن ، فلورانتن ، پایرن ، بنزو (a) آنتراسن ، کرایزن و بنزو (a) پایرن در نمونه های ورودی آب رودخانه در طی چهار فصل مشاهده نشد.
٣- ترکیبات آنتراسن ، بنزو (a) آنتراسن و کرایزن در نمونه های خروجی آب رودخانه در طی چهار فصل مشاهده نشد.
۴- در بین نمونه های ورودی و خروجی رود خانه بیشترین غلظت به ترتیب مربوط به ترکیب بنزو(b)
فلورانتن ٠.۴١٨ ppb در ایستگاه ورودی رودخانه در مرداد ماه و آسنفتیلن ٢.۵٣٣ ppb در ایستگاه خروجی دردی ماه می باشد.
۵- بر اساس نتایج حاصل از آزمون من _ویتنی بین مقادیر ترکیبات PAHs در ورودی و خروجی رودخانه هیچ گونه اختلاف معنی داری بین ترکیبات اندازه گیری شده در طی دوره مورد مطالعه مشاهده نشد

بحث و نتیجه گیری
بر اساس استاندارد های ارائه شده توسط آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا و نیز استاندارد ارائه شده توسط Wisconsin آمریکا برای آب آشامیدنی (جدول شماره ١) مقادیر اندازه گیری شده برای ترکیب بنزو(a) پایرن در خروجی رودخانه در پاییز (ppb ٠.٢٣۵)بالاتر از مقادیر حد مجاز استاندارد می باشد، در حالی که میانگین مقادیر اندازه گیری شده برای کل ترکیبات PHAs در این رودخانه پایین تر از حد استاندارد تعیین شده توسط EPA برای آب های آشامیدنی می باشد.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 9 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد