مقاله در مورد معماری ‏سیستم‏ توزیعی مدیریت‏ اطلاعات‏ بیمارستانی

word قابل ویرایش
28 صفحه
8700 تومان
87,000 ریال – خرید و دانلود

معماری ‏سیستم‏ توزیعی مدیریت‏ اطلاعات‏ بیمارستانی

چکیده
پیشرفت علم پزشکی و در کنارآن پیشرفت علم اطلاع رسانی و علم کامپیوتر در سالهای گذشته ، تحولات اساسی را در سیستمهای مدیریت بیمارستانی بوجودآورده است . سیستمهای کامپیوتری در سیستمهای مدیریت بیمارستانی رخنه کرده و در بیمارستانها از سیستمهای کامپیوتری اطلاعات پزشکی بهره برداری می‏شود .حرکتهای مختلفی در این راستا صورت گرفته است و

سیستمهای متنوعی ایجاد شده است . در ایجاد این سیستمها از روشهای مختلفی بهره‏برداری شده . به هرحال تمامی این سیستمها به هر گونه که ایجاد شده باشند ، باید شرایط خاصی را در بر بگیرند و مواردی را رعایت نمایند . در غیر اینصورت سیستمها کارائی مناسبی در بهبود عملیات سیستم مدیریت بیمارستان نخواهند داشت . در این مقاله پس از بحثی مختصر پیرامون چنین سیستمهائی ، خصوصیاتی را که این سیسستمها باید داشته باشند مورد بحث قرار می‏دهیم و پس ازآن طرح یک سیستم پیشنهادی و اجزاءآن مطرح شده و مورد بررسی قرار می‏گیرد .

۱- مقدمه‏ای بر سیستم‏های اطلاعات بیمارستانی

پیشرفت علوم پزشکی و رشد انفجارگونه تکنولوژی‏در جهان ، در دو قرن اخیر، منجر به پیچیدگی روابط و عملیات پزشکی گردیده است وباافزایش این پیچیدگی نیاز به علمی احساس می‏گردد تا بتواند این پیچیدگی را کنترل نماید و هدایت عملیات‏را در این میان بدست گیرد .شالوده علم پزشکی امروز بر اطلاعات بناشده است زیرا این اطلاعات‏است که مشخص میکند یک فراروند در عملیات پزشکی به چه صورت انجام شده و این اطلاعات است‏که‏باید مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد تا بتوان‏براساس آن

تصمیم‏گیری بعدی را مشخص و برنامه ریزی نمود . اما هرچه پیچیدگی عملیات و قوانین بیشتر می‏شود و حجم اطلاعات با سرعت سرسام‏آوری بالا می‏رود علم پزشکی به عنوان یک مکانیزم منفرد از همگامی بارشد تکنولوژی در میماند . قبل ازآنکه یک پزشک بتواند اطلاعات کافی را برای تصمیم‏گیری در مورد بیمار بدست‏آورد ، زمان اجرای تصمیم فرا رسیده و پزشک یا باید زمان تصمیم‏گیری را به تاخیر بیاندازد که ممکن است خطر آفرین باشد و یا اینکه از دستیابی به اطلاعات

لازم چشم بپوشد و بر اساس بخشی از اطلاعات موجود تصمیم‏گیری نماید . در هر دو صورت خسارات فراوانی ممکن است وارد شود . و این،یعنی زمان سریعتر ازآن میگذرد که اطلاعات موجود را مورد دسترسی و پردازش قرار داد .تصمیم گیری در فضائی از تریلیونهاداده‏آماری ، برای‏آنکه‏آینده‏ای قابل پیش بینی را فراهم کند،نیازمند بررسی این تریلیونهاداده‏است ،ولی قبل‏ازآنکه

بتوان این داده ها را پردازش کردآینده ، حال وگذشته شده است . در اینجا نطفه‏های علوم اطلاعات پزشکی بنا نهاده شدوسیستماتیک کردن بررسی اطلاعات و روند تصمیم گیری به عنوان یک ضرورت پذیرفته شد و به صورت‏یک علم درآمد و اختراع کامپیوترها به دادبررسی کنندگان اطلاعات‏و تصمیم گیرندگان رسید و سرعت پردازش اطلاعات را به حد غیر قابل تصوری بالا برد .
در پزشکی امروز حجم اطلاعات چنان بالاست که بدون کامپیوترها نمیتوان به هیچ عملی دست‏یازید . سرعت عملیات سیستم‏ها وحجم اطلاعات ورودی و خروجی یک سیستم با استفاده‏ازتکنولوژی مدیریت‏اطلاعات‏وکامپیوتر آنچنان بالاست که حیات یک سیستم کند و دور از این تکنولوژی را در کنار دیگر سیستم‏ها غیر ممکن میسازد . سیستم‏های قدیمی موجود در بیمارستانها در دنیای امروز جوابگوی نیازها نیست .دریک‏تصمیم‏گیری ، پزشک ، امروز نیاز به هزاران موضوع اطلاعاتی از وضعیت بیمار و سایر اطلاعات‏آماری دارد . بدون این اطلاعات تصمیم‏گیری پزشک بی‏شباهت به یک بند بازی نیست .
سیستمهای اطلاعاتی بیمارستانی باید دارای خصوصیاتی باشند که این خصوصیات در بخشهای بعدی مورد بحث قرار می‏گیرند . همچنین یک سیستم نمونه مثالی بعنوان یک پیشنهاد و یک بررسی نمونه مطرح می‏شود .
سیستم پیشنهادی بیمارستان به صورتی پیش بینی گردیده است تا علاوه بر امکان دستیابی به اطلاعات بیماران در سریعترین زمان ممکن و به کاملترین شکل ، عملیات اداری و مالی بیمارستان را که یکی از معضلات مدیریت یک بیمارستان محسوب می‏شود با ساده‏ترین نحوانجام‏داد.

توضیح پاره‏ای از اصطلاحات بکار رفته در متن
شبکه تشکیل می‏شود از تعدادی کامپیوترمستقل که بوسیله کابل با یکدیگر متصل گردیده‏و امکان مبادله اطلاعات با هم را دارند .
ایستگاه به کامپیوتری گفته می‏شود که در یک شبکه قرار دارد و می‏تواند با کامپیوترهای دیگر موج

ود در شبکه متصل شود .
سرویس‏دهنده SERVER کامپیوتری است که در یک شبکه امکان خاصی را نظیر ذخیره‏سازی بانک اطلاعات در اختیار کامپیوترهای دیگر موجود در شبکه قرار می‏دهد .
سیستم توزیعی سیستمی است که هر یک از بخشهای‏آن در یک کامپیوتر قرار گرفته است ولی از طریق شبکه دسترسی به تمام بخشها میسر است .
سیستم متمرکز سیستمی است که تمام بخشهای‏آن در یک کامپیوتر قرار گرفته ( مخالف توزیعی ) . این سیستم نسبت به سیستم توزیعی دارای معایبی است که در متن مقاله‏پیرامون‏آن توضیحات

بیشتری ارائه می‏شود .

۲- خصوصیات عمومی که سیستم اطلاعات بیمارستانی باید داشته باشد
۱-۲- انعطاف پذیری
سیستمها تماما باید از انعطاف پذیری بسیار زیاد برخوردار باشند ، به نحوی که تغییراتی را که به مرور زمان با توجه به پیشرفت وتغییرات محیطی باید بر سیستم اعمال نمود به سادگی بر سیستم قابل انجام باشد . این انعطاف‏پذیری ، عمر سیستم را به مدت بسیار زیادی افزایش می‏دهد .

۲-۲- پیاده سازی بر طبق اصول مهندسی

سیستم‏های کامپیوتری تشکیلات بسیار پیچیده‏ای است که در صورتی که این تشکیلات به نحو مناسب سازماندهی نشده باشد و از اصول مهندسی پیروی نکند ، مشکلات فراوانی را در بر خواهد داشت . این مشکلات منجر به عدم استفاده بهینه از سیستم‏ها و در بعضی موارد شکست کلی سیستم می‏شود .

۳-۲- توزیعی بودن سیستم

معمولا به سه طریق می‏توان سیستم‏ها را ایجاد نمود :
۱- سیستم‏های کامپیوتری منفرد و جدا از هم .
در این حالت سیستم‏ها به صورت مستقل ایجاد شده و هیچ ارتباطی با هم ندارند و بزرگترین اشکال چنین سیستمی در همین موضوع است که نمی‏توان اطلاعات بخشهای مختلف سیستم‏ها را با یکدیگر مبادله نمود . ایجاد چنین سیستم‏هائی در محیط یک بیمارستان بزرگ از نظر علم کامپیوتر کاملا مردود است .
۲- سیستم‏های کامپیوتری متمرکز .
در این حالت یک سیستم بزرگ کلیه عملیات را انجام می‏دهد و عملیات کامپیوتری کل بیمارستان تحت نظارت یک سیستم انجام می‏شود . در واقع یک کامپیوتر بسیار قوی در بیمارستان قرار گرفته و تمام بخشهای بیمارستان به این کامپیوتر متصل شده و عملیات خود را بر روی‏آن انجام می‏دهد . تولید چنین سیستمهائی باعث کاهش ضریب‏اطمینان سیستم می‏گردد و همین موضوع باعث می‏شود که تولید نیمی ازچنین‏سیستم‏هائی در کشور به مرحله بهره برداری نرسد و در مراحل تولید متوقف بماند ، سیستم‏های به نتیجه رسیده نیز هزینه بسیار زیاد و زمان بسیار زیادی را طلب می‏کند که گاها چندین برابر سیستم‏های توزیعی مشابه است . از طرف دیگر انعطاف پذیری سیستم‏ها کم می‏شود و به دلیل پیچیدگی به سادگی نمی‏توان تغییرات لازم را در سیستم‏ها به مرور زمان ایجاد نمود ، بنا

 

براین چنین سیستم‏هائی بسیار زودتر از رده کاری خارج می‏شوند . این سیستم‏ها و سخت‏افزارآن‏ها در سال نیاز به هزینه بسیار بالائی برای نگهداری دارند و از این رو نسبت به سیستم‏های توزیعی مناسب نیستند .

۳- سیستم‏های کامپیوتری توزیعی .
یک سیستم توزیعی به زبان بسیار ساده دارای خصوصیات زیر است :
بیش از یک عضو ( سیستم ) دارد .
هر عضو میتواند به صورت مستقل عمل نماید . یعنی اگر عضو دیگری وجود نداشته باشد خللی در عملیات سیستم پیش نمی‏آید . تبادل اطلاعات بین اعضاء بدون دخالت عامل خارجی ( انسان ) صورت میگیرد . ( اپراتورهای‏سیستم در تبادل اطلاعات بین سیستم‏ها دخالتی نمیکنند ) .
اعضاء با یکدیگر سازگارند .
منابع اطلاعات‏میتواند در عضوهای دیگر باشد . یعنی لزوما تمام اطلاعات لازم برای یک سیستم

نباید در همان‏سیستم متمرکزباشد و میتواند در سیستمهای دیگر قرار داشته باشد و در مواقع لزوم‏از سیستم مورد نظر درخواست در اختیار قرار گذاشتن‏اطلاعات انجام میشود.این موضوع از افزونگی اطلاعات میکاهد .یعنی اطلاعاتی که در یک سیستم به صورت محدودمورداستفاده قرار میگیرد ولی در سیستم دیگرکاربرد زیادی دارد در هر دو سیستم ذخیره نمیشود بلکه در سیستمی ذخیره میشود که کاربرد زیادی دارد .
نوع برنامه‏ها و محیط هر عضو میتواندبا عضودیگرمتفاوت‏باشد.به عنوان مثال یک‏سیستم در محیط سیستم‏عامل DOS و سیستم‏دیگر در محیط سیستم‏عامل UNIX عمل‏نماید. یا اینکه یک‏سیستم در محیط کامپیوترهای Main و دیگری در محیط کامپیوترهای PC عمل‏کند . چنین سیستم‏هائی سریع‏تر تولید می‏شوند ، ارزان‏تر هستند ، سخت‏افزار ارزان‏تری نیاز دارند ، ارزان‏تر نگهداری می‏شوند و انعطاف‏پذیری بسیار بالائی دارند و همچنین قابلیت اطمینان بالاتری دارند . یک محاسبه ریاضی نشان می‏دهد که اگر یک سیستم دارای n بخش باشد و هر بخش درصد خطای E را داشته باشد درصد خطای کل سیستم عبارت است از :
n
در سیستم متمرکز E

در سیستم توزیعی E*n

و واضح است که در مواقعی که n بسیار بزرگ باشد ، چه تفاوتی بین قابلیت اطمینان سیستم‏های متمرکز و توزیعی وجود دارد .

۴-۲- امنیت بسیار بالا

امنیت در سیستمهای بیمارستانی جایگاه ویژه‏ای دارد . از قابلیت‏های امنیتی سیستم می‏توا

ن موارد زیر را برشمرد :
بررسی وضعیت در خواست کنندگان از نظراجازه دستیابی به اطلاعات و برنامه‏ها .
تعریف تائید کننده و صادر کننده اجازه برای یک عمل‏خاص از بین افراد مختلف ( امضاء تائید) .
تعریف قابلیت دستیابی عمومی‏درحالتهای‏خاص‏بانظرمدیریت. محدود سازی اپراتورها از لحاظ قدرت اعمال تغییرات در سیستم. ( هر اپراتور فقط به محدوده‏ای که مجاز است وارد شود ) .
یافتن تغییرات غیرعادی در سیستم .
یافتن تغییرات‏حاصل از نفوذ غیر کانالیزه‏به‏سیستم .

یافتن تغییرات در کدها و وضعیت سیستم‏امنیتی .
هشداردهی در مواردی که احساس شود امنیت سیستم به مخاطره افتاده و یا اینکه خللی در عملیات عادی سیستم پیش‏آمده باشد و ارسال این هشدار به سیستم مدیریت بصورت خودکار .

۵-۲- مکانیزم‏های جستجوو استنتاج هوشمند

انجام عملیات هوشمندانه به صورتی است که میتوان شیوه‏های عملیات جدیدی را بخصوص در زمینه جستجو و استنتاج اعمال نمود. واین به‏کاربر امکان میدهد که خود روالهای‏استنتاج و جستجوی مورد نیاز خودرا طراحی نماید .

۶-۲- زبان برنامه‏سازی میزبان HOST LANGUAGE
در بکارگیری عملیاتی سیستم امکان‏دارد حالتی پیش آید که درآن حالت سیستم جوابگوی نیاز کاربران نباشد . از این جمله حالات میتوان به مواردی که یک محقق نیاز به انجام یک‏جستجوی بسیار پیچیده که‏با ساخت‏های موجود در سیستم قابل انجام نیست اشاره کرد. در چنین حالتی باید مجموعه‏ای از کتابخانه‏هاوابزارهاTOOLSBOX رابه‏زبان‏های برنامه سازی متداول در اختیار داشت که توسط این ابزارها و با کمک کتابچه‏های راهنمای برنامه‏نویسی ، یک برنامه نویس بتواند عملیات مورد نظر خود را انجام‏دهد .

۷-۲- ابزارهای جانبی اعمال تغییرات سیستمی
در یک محیط کاربردی ، ابزارهای جانبی اعمال تغییرات سیستمی از اهمیت ویژه‏ای برخوردار است . این‏ابزارها باید از ساده‏ترین عملیات گرفته مانند تغییرمحل کاراکترها بر صفحه کلیدو تغییر شکل و رنگ منوها ، تا عملیات پیچیده مانند تغییر قوانین ( مثلا تغییر بندهای نظام‏هماهنگ پرداخت‏حقوق در سیستم حقوق ودستمزد ) را انجام دهند .

۸-۲- رابط کاربر در محیط فارسی – لاتین
باتوجه به وضعیت محیط نوشتاری در بیمارستانهاکه محیط ترکیبی فارسی-لاتین است در تمام سیستم‏ها باید این مسئله در نظر گرفته شود.

۹-۲- استقلال سیستم‏ها
سیستم‏هاباید ازیکدیگر کاملا مستقل باشند . بگونه‏ای که در صورتی که تنها یک سیستم در محیط وجود داشته باشد میتواند به حیات خود ادامه دهد .
این موضوع در چند مورد نقض میشود وآن مواردی است که‏اصولا عملیات سیستم کنترل ONLINE عملیات سیستمهای دیگر است. از جمله سیستم اطلاعات درمانی و سیستم مدیریت عملیات .در این حالت وجود یک‏سیستم بدون ارتباط با دیگر سیستمها معنائی ندارد .

۱۰-۲- امکان ارتباط با خارج
سیستم‏ها باید این امکان را در اختیار قرار دهند که در صورت نیازازخارج از بیمارستان به اطلاعات مورد نیاز دست یافت . مثلا پزشک معالج بتواند از مطب خود و توسط مودم به اطلاعات مورد نیاز خود دست پیدا کند .
همچنین در صورتی که در سایر بیمارستانها ، سیستم مکانیزه وجود داشته باشد ، این سیستم بتواند اطلاعات خود را با سایر بیمارستانها رد و بدل نماید . مثلا پرونده یک بیمار خاص را از بیمارستان دیگری دریافت و یا در اختیار بیمارستان دیگری قرار دهد .

۱۱-۲- امکان وجود پرونده‏های دستی به صورت موازی
در مواقعی که تشخیص داده شود پرونده دستی نیز در کنار پرونده کامپیوتری باید وجود داشته باشد ، خود سیستم علاوه بر مدیریت پرونده‏های کامپیوتری ، به مدیریت پرونده‏های دستی نیز اقدام کند و هماهنگی کامل بین پرونده‏های دستی و پرونده‏های کامپیوتری وجود داشته باشد .

۳- بررسی یک سیستم نمونه پیشنهادی
۱-۳- سازمان سیستم پیشنهادی
با توجه به عملیاتی که در بیمارستانها انجام می‏گردد ، سیستم باید دارای دو بخش اصلی و چند بخش فرعی باشد که بر روی کلیه ایستگاههائی که در بیمارستان پیش بینی می‏شود سازماندهی شود .
از هر یک از کامپیوترهای موجود در ایستگاهها که در تمام بخشها پزشکی ، کلینیک‏ها ، بخشهای اداری و جانبی وآزمایشگاهها نصب می‏شود ، بخشی از سیستم که مربوط به ایستگاه می‏باشد قابل‏استفاده است. مثلا از ایستگاه اطلاعات می‏توان به سرعت و به سادگی به لیست بیماران بستری در تمام بخشها دست پیدا کرد و امثال‏آن .
همچنین مدیریت بیمارستان باید امکان دستیابی و کنترل‏کلیه‏اطلاعات موجود در سازمان را در هر لحظه داشته باشد به صورتی که‏بتواند تا جزئی‏ترین اطلاعات موجود را مشاهده و کنترل نماید .
دو بخش اصلی سیستم عبارتند از :
۱ – سیستم اطلاعات بالینی و درمانی
دراین سیستم سوابق کلیه بیماران‏اعم‏از بستری شده و یا بیماران مراجعه کننده به کلینیک بیمارستان نگهداری و در صورت نیاز در اختیار پزشک معالج قرار می‏گیرد .
اطلاعات‏کامپیوتری بیماران باید شامل موارد زیر باشد:
مشخصات بیمار
شرح‏معالجات انجام شده
نتایج‏آزمایشات
لیست‏داروهای مصرف‏شده به همراه‏زمان مصرف‏ومیزان‏آن تصاویر نمودارهای تجهیزات‏اندازه گیری‏وضعیت‏بیمار نظیر نوارقلبی و غیره و حتی تصاویر رادیولوژی

فرم‏های علائم حیاتی بیمار
……
تمام این اطلاعات از طریق ایستگاههای موجود در کلیه بخشها وآزمایشگاههای بیمارستان قابل دسترسی است .
۲ – سیستم اطلاعات مالی
در این سیستم کلیه عملیات گردش ریالی و حسابداری به صورت منسجم و به هم پیوسته کنترل می‏گردد و محاسبه هزینه بیماران و سایر هزینه‏های مطرح در بیمارستان به سادگی و به سرعت قابل انجام است .
بخشهای فرعی سیستم عبارتند از :
۱- سیستم اطلاعات پرسنلی و کارگزینی
۲- سیستم حسابداری
۳- سیستم انبارداری گسترده
۴- سیستم اطلاعات پرونده‏های عمومی و متفرقه سازمان
۵- سیستم داروخانه بیمارستان
۶- سیستم فروشگاه تجهیزات پزشکی
۷- سیستم حضور و غیاب کارکنان و کارت زنی
۸- سیستم تعیین موقعیت پزشکان
۹- سیستم حقوق و دستمزد پرسنل
۱۰- سیستم اطلاعات
۱۱- سیستم پذیرش
۱۲- سیستم پذیرش و تعیین وقت کلینیک‏ها
۱۳- سیستم مکاتبات و بایگانی نامه‏ها
۱۴- سیستم مدیریت عملیات
۱۵- سیستم تله کنفرانسینگ ( کنفرانس از راه دور )

۲-۳- محیط عمومی سیستم
هر یک‏از سیستم‏ها به عنوان یک عنصر مستقل بر روی کامپیوترهای PC عمل میکند . از طرفی هر یک از PC ها به عنوان یک گره (Node) از یک شبکه محلی (LAN) و یا شبکه گسترده (WAN) تلقی میگردد و هر سیستم میتواند از طریق محیط شبکه با دیگر سیستم‏ها ارتباط برقرار نماید.ارتباط بین هر یک‏از این عناصر مستقل (PCها) در مسیرهای کوتاه‏از طریق کابل های مخصوص انجام میگیرد.به اینگونه شبکه‏هاکه معمولا در یک ساختمان برقرار میشود LAN یا شبکه محلی اتلاق میگردد و

درحالتی که عناصر در فاصله‏ای بیشتر قرار داشته باشند،برقراری ارتباط بین عناصر معمولا توسط خطوط تلفن انجام میگردد و توسط عبارت WAN یا شبکه گسترده و پهناور نامیده میشوند . عملیات کنترل تبادل اطلاعات بین عناصر شبکه توسط تعدادی کامپیوتر PC تحت‏عنوان SERVER انجام میگیرد . برای مواردی که نیاز به سرعت و حجم بالای پردازش باشد از کامپیوترهای Mini ویا

کامپیوترهایMain استفاده میشود . در واقع معمولا یک کامپیوتر سریع درهر شبکه میتواند توسط عناصر دیگر موجود در شبکه مورد استفاده قرار گیرد و در مواقع خاص که لازم‏است حجم زیادی ازاطلاعات با سرعت‏بالا مورد پردازش قرار گیرد اطلاعات و برنامه مورد نظر از طریق شبکه در اختیار کامپیوتر سریع قرار گرفته و پس از انجام پردازش نتایج به کامپیوتر متقاضی بازگردانده میشود . در این حالت لازم نیست که‏برای هر قسمت یک کامپیوتر سریع در نظر گرفته شود . بلکه‏یک‏کامپیوتر سریع از طریق شبکه جوابگوی نیاز چندین عنصر متقاضی خواهد بود .

شمای یک شبکه مثالی در شکل نشان داده شده است :

۳-۳- سیستم اطلاعات بالینی و درمانی
۱- اطلاعات و سوابق بیماران
اساس کار این سیستم بر سوابق بیماران استوار است. در واقع اطلاعات بیماران چه بیماران بستری شده در بخشها و چه بیماران معالجه سرپائی در کلینیک‏ها در این سیستم ثبت و از هر دو طریق قابل مشاهده است .
این اطلاعات شامل موارد زیر می‏باشد :
اطلاعات گزارش درمانی بیماران سرپائی در کلینیک که توسط پزشک معالج ثبت می‏گردد .

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 8700 تومان در 28 صفحه
87,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد