مقاله طراحی یک سیستم خبره تصمیم یار برای کمک به فرآیند ایجاد استراتژی مدیریت دانش

word قابل ویرایش
17 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده : انتخاب استراتژی برای مدیریت دانش ، مستلزم شناسایی و تحلیل عوامل زیادی از سازمان است . در نظر گرفتن عواملی مانند همراستایی با استراتژی عمومی کسب وکار، ساختار سازمانی ، فرهنگ سازمانی ، استراتژی های منابع انسانی و استراتژی فناوری اطلاعات در کنار آنالیز وضعیت فرآیندهای خلق و انتشاردانش ، انتخاب استراتژی برای مدیریت دانش را با دشواری روبه رو ساخته است . در این پژوهش بعد از توسعه یک متدولوژی شش مرحله ای برای ایجاد استراتژی مدیریت دانش ، یک سیستم خبره تصمیم یار برای کمک به انتخاب استراتژی KM طراحی و در سه سازمان ایرانی به صورت مطالعه چند موردی پیاده – سازی شده است . برای اعتبار سنجی سیستم ، الگوریتم پشتیبان پایگاه مدل و پایگاه دانش سیستم از طریق نظرسنجی از خبرگان آزمون شده اند؛ همچنین نتایج حاصل از اجرای سیستم با نتایج اجرای دستی متدولوژی مقایسه و با استفاده از روش های آماری تحلیل کمی شده است .
واژه های کلیدی : مدیریت دانش ، سیستم خبره ، سیستم تصمیم یار ،ایجاد استراتژی مدیریت دانش

مقدمه
استراتژی سازی مدیریت دانش بخشی از برنامه ریزی استراتژیک مدیریت دانش است که اختصاص به تدوین و انتخاب استراتژی مؤثر مدیریت دانش برای سازمان و تدوین آن دارد[١٨]. پژوهش هایی که تا به حال در زمینه استراتژی سازی مدیریت دانش انجام شده اند محدود و پراکنده اند. این پژوهش ها هرکدام عوامل محدودی رادر تصمیم گیری و انتخاب استراتژی دخیل دانسته اند و به عبارتی در هرکدام به یکی از ابعاد مدیریت دانش (ساختار سازمانی ، فرهنگ ، فناوری ) بیشتر توجه شده و سایر عوامل نادیده انگاشته شده اند(جدول ١)[١٧]. باوجود اینکه با توجه به پژوهش های انجام شده تا به حال ، نیاز به بهره مندی از یک استراتژی پویای مدیریت دانش برای سازمان ها اثبات شده است [١٠]، اما پژوهش های بسیار کمی در مورد اینکه چگونه می توان استراتژی سازی پویای مدیریت دانش را برای سازمان ها انجام داد، صورت گرفته است . استراتژی پویای مدیریت دانش معتقد به بهره – مندی از طیفی از استراتژی های مختلف به صورت همزمان است ، در عین اینکه میزان تمرکز بر هر استراتژی در مقاطع مختلف ، متفاوت و تابعی از وضعیت دانش سازمانی است .
بهره مندی از رویکرد پویای استراتژی سازی مدیریت دانش مستلزم شناخت دقیق و لحظه به لحظه از وضعیت دانشی سازمان است ، ضمن اینکه با توجه به تفاوت های عمده در ابزارها، روش ها و تکنیک های موجود برای استراتژی های مختلف KM، انتخاب هر نوع استراتژی مستلزم صرف هزینه فراوان برای سازمان است . استراتژی های عمده شناخته شده برای مدیریت دانش عبارتند از استراتژی سیستم گرا و استراتژی انسان گرا که در ادبیات موضوع با نام های استراتژی کدگذاری و شخصی سازی نیز مطرح هستند [١٣]. استراتژی سیستم گرا نوعی از استراتژی مدیریت دانش است که تمایل به اخذ و اکتساب دانش از خبرگان و دانشکاران سازمان و کددهی این دانش و بسته بندی آن برای استفاده های بعدی دارد، در حالی که در استراتژی انسان گرا تأکید بیشتر بر خلق دانش از طریق تعامل میان دانشکاران و تکیه بر فرآیند اجتماعی سازی دانش است . ضمن اینکه در سال های اخیر رویکردهای بالانس و پویا نیز به این دسته بندی اضافه شده است [١١]. رویکرد بالانس نوعی استراتژی میانه بین دو سر طیف انسان گرایی و سیستم گرایی است و رویکرد پویا معتقد است ، وضعیت دانش سازمانی در هر مقطع از زمان تعیین کننده میزان نزدیکی به هر کدام از این دو نوع استراتژی است . هر کدام از این استراتژی ها به تکنیک ها، راهکارها و پروژه های متفاوتی از مدیریت دانش سازمانی منجر می شوند. انتخاب استراتژی KM قبل از پیاده – سازی و اقدام برای مدیریت دانش ، گام حساسی است که مدیران در نقش استراتژیست ها باید برای سازمان خود انجام دهند. از آنجایی که عوامل تأثیرگذار در انتخاب استراتژی
KM زیاد بوده و تجزیه و تحلیل و تصمیم گیری بستگی به عوامل متعددی دارد، انتخاب این استراتژی در اکثر سازمان ها با مشکل روبه رو است [۴٠]. در این پژوهش پیشنهاد استفاده از یک سیستم تصمیم یار خبره برای استراتژی سازی مدیریت دانش ارایه شده است .
متدولوژی مبنای کار این سیستم برای انتخاب استراتژی KM، مبتنی بر رویکرد چهارم استراتژی KM (استراتژی سازی پویا) بوده و انتخاب استراتژی را بر اساس مهمترین عوامل سازمانی تاثیر گذار بر استراتژی K از جمله سطوح انواع دانش سازمانی و ارزیابی فرآیندهای خلق و انتشار دانش انجام می دهد [١]. هدف از انجام این پژوهش طراحی یک سیستم خبره تصمیم یار است که بتواند بر مبنای یک متدولوژی معتبر در انتخاب استراتژی مدیریت دانش به تصمیم گیری مدیران کمک کند. سؤال اصلی پژوهش آن است که معماری این سیستم چگونه است و اجزای آن شامل پایگاه داده ، پایگاه دانش ، پایگاه مدل و غیره از چه ویژگی هایی برخوردارند؟ همچنین سؤال دیگر پژوهش آن است که آیا سیستم طراحی شده پیشنهادی دارای اعتبار می باشد و یا به عبارت دیگر پاسخ های سیستم به شرایط مختلف با متدولوژی انتخابی سازگاری دارد یا خیر.

مرور ادبیات موضوع
سیستم های خبره تصمیم یار و انتخاب استراتژی
از شرایطی که پژوهشگران در ایجاد یک سیستم خبره از یک حوزه دانشی بیان می کنند، کمتر – ساخت یافته بودن آن یا نیمه ساخت یافته بودن آن حوزه است [٢٢]. طبق آنچه که در منابع مختلف برای فرآیند استراتژی سازی بیان شده است ، این فرآیند نیز یک فرآیند نیمه ساخت یافته است و دلیل وجود رویکردهای متفاوت در استراتژی سازی مثل عقلانیت گرایی و یا استراتژی خودجوش نیز وجود نظرهای متفاوت در میزان ساخت یافتگی این فرآیند است [٢].
ایجاد استراتژی هم در سطح سازمان و هم در واحد، یک کار پیچیده و کمتر ساختار یافته است که توسط یک تیم از مدیران با تخصص ها و پس زمینه های مختلف از واحدهای متفاوت انجام می شود. صرف نظر از تصمیمات نهایی که به عنوان استراتژی نهایی اخذ می – شود، فرموله کردن استراتژی یا استراتژی سازی ، فرآیندی دانش بر است که می تواند مانند همه فرآیندهای دانش بر و نیمه ساخت یافته تحت عنوان یک سیستم خبره فرموله شود. تجربه های متفاوتی از استفاده از سیستم های کامپیوتری در فرموله کردن استراتژی های کسب و کار، استراتژی تولید یا ساخت ، استراتژی های بازاریابی و. .. وجود دارد. دانش استراتژی سازی شامل ارزیابی عوامل تأثیرگذار، تعیین مجموعه گزینه های ممکن ، ارزیابی گزینه ها و انتخاب مجموعه استراتژی های مناسب در قالب پایگاه دانش این سیستم ها فرموله شده است . با وجود آنکه تجربه به طور دقیق مشابه و سیستم تک منظوره ای برای فرموله کردن استراتژی مدیریت دانش کمتر یافت می شود، اما از تجربیات مشابه در فرموله کردن سایر استراتژی ها می توان برای طراحی این سیستم استفاده کرد، با توجه به تأثیرپذیری مستقیم این استراتژی ها از فرآیند خلق و انتشار دانش و تأثیر سطوح انواع دانش در انتخاب این استراتژی [١١]، به نظر می رسد که فرآیند فرموله کردن آن بیشتر قابل قاعده مند کردن است .
یک DSS-ES، سیستم تصمیم یار مبتنی بر دانش است که دانش خود را در یک حوزه کاربردی پیچیده و خاص به کار می برد و به عنوان یک مشاور متخصص برای کاربر نهایی عمل می کند [٣]. به عبارت دیگر سیستم های خبره ، برنامه های کامیپوتری هوشمندی هستند که دانش و روش های استنباط و استنتاج را به کار می گیرند تا مسایلی را حل کنند که برای حل آن ها به مهارت انسانی نیاز است . سیستم خبره به سؤال هایی در زمینه مشکلات و مسایل خاص ، به وسیله استنباطی نظیر استنباط انسان ، در حوزه دانشی که در آن متخصص است ، جواب می دهد. سیستم های خبره باید قادر باشند که فرآیند استدلال و نتیجه گیری خود را برای کاربر نهایی توضیح دهند [٣٣]. سیستم های خبره برخلاف سیستم های اطلاعاتی که بر روی داده ها عمل می کنند، بر دانش متمرکز شده است . همچنین دریک فرآیند نتیجه گیری ، قادر به استفاده از انواع مختلف داده های عددی ، نمادی و مقایسه ای هستند[٢٩]. با توجه به توانایی این سیستم ها در کار در شرایط فقدان اطلاعات کامل یا درجات مختلف اطمینان در پاسخ به سئوال های مطرح شده ، سیستم های خبره نماد مناسبی برای کار در شرایط عدم اطمینان یا محیط – های چند وجهی هستند [٢۵]. اجزای اصلی تشکیل دهنده یک سیستم خبره عبارتند از: پایگاه دانش (محلی که دانش خبره به صورت کدگذاری شده و قابل فهم برای سیستم ذخیره می – شود)، موتور استنتاج (تا تصمیم بگیرد که چه قانونی و در چه مورد و رده ای باید برای ارزیابی انتخاب شود)، امکانات توضیح (برای نشان دادن مراحل نتیجه گیری سیستم خبره برای یک مسئله خاص با واقعیت خاص به کاربر به زبان قابل فهم برای وی به کار می رود) و واسط کاربری (برای ارتباط سیستم و کاربر) [٩]. ضمن اینکه یک سیستم خبره تصمیم یار علاوه بر موارد بالا ممکن است از یک پایگاه مدل نیز بهره برد که شامل مدل های مختلف کمی برای تصمیم گیری است [١٠]. در سال های اخیر سیستم های خبره بسیار زیادی برای پاسخ گویی به مسئله سازمانی طراحی وساخته شده اند. برای مثال در زمینه استراتژی بازاریابی ، سیستم های خبره : NEGOTEX ،EXMAR ADCAD [٨]،SATRATEX [ COMSTART SHANEX ، PARTNER HYMS MARSTRA GLOSTRA CEEES در زمینه استراتژی های مدیریت مالی و بانکی ، سیستم های خبره :INVEST FinARS AFAES CGX KABAL CREDEX ALEES FINEVA[١۴].و در زمینه پیش – بینی سیستم های خبره : EMEX،NOSTRADAMUS &SMART FORCASTS [۴] طراحی شده اند. این موضوع نشانگر این است که اگر تا چند سال آینده شرکت ها و سازمان ها به کاربری سیستم های خبره و تکنیک های هوش مصنوعی در فرآیند استراتژی سازی نپردازند، امتیاز بسیار بزرگی را در مقابل رقبای خود از دست خواهند داد [٣١].
در زمینه انتخاب ، ارزیابی ، فرموله کردن و به طور کلی ایجاد استراتژی ، سابقه استفاده از سیستم های خبره ، محدود و مربوط به سال های اخیر است که از آن جمله می توان به سیستم COMASS١ [۴۵] که یک سیستم خبره به منظور ایجاد استراتژی تولید است و ابزارهای ایجاد استراتژی در سیستم های مدیریت دانش KDD،ASKME وISYS اشاره کرد.
COMASS در اصل به عنوان یک واسطه یا ابزار انتقال برای کشف دانش استراتژی سازی و نیز کمک در فرآیند مباحثه به کار می رود [٣۶] [۴٢] [۴٣][۴۴].

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 17 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد