دانلود مقاله اعتیاد ، علل ، درمان و پیشگیری

word قابل ویرایش
22 صفحه
8700 تومان
87,000 ریال – خرید و دانلود

اعتیاد ، علل ، درمان و پیشگیری

خلاصه
اعتیاد از مسائل اساسی انسان امروزی است . در DSM- IV منظور از اختلالات مرتبط با مواد
دامنه ای از مشکلات مربوط به سوء استفاده از موادی مانند الکل ،‌ هروئین و غیره است که تغییراتی را در تفکر ،‌احساس و رفتار فرد بوجود می آورد . سوء استفاده از مواد معمولاً مشکلات اجتماعی ،‌شغلی ، خانوادگی و جسمانی را باعث می گردد . مواد از طریق تعامل با انتقال
دهنده های عصبی در انجام فعالیتهای به هنجار مغزاختلال ایجاد می کنند . همچنین مواد مراکز پاداش مغز را تحت تأثیر قرار می دهند . در مورد سبب شناسی اعتیاد عواملی مانند درهم ریختگی اجتماعی ،‌ فشار همسالان ، خانوادگی ، ژنتیکی ،‌مشکلات هیجانی و روانی در نظریه ها و تحقیقات مطرح شده است . برای کنترل اعتیاد راهبردهای قانونی ، راهبردهای تربیتی و راهبردهای درمانی را می توان عنوان کرد.

 

اعتیاد یکی از مشکلات اساسی جوامع امروزی است . کشور ما بدلیل شرایط خاص جغرافیائی ، سیاسی ،‌اجتماعی ،‌فرهنگی شرایط مستعدی را برای روی آوردن جوانان
به اعتیاد داراست . برهمین اساس یکی از تلاشهای مسئولین نظام بعد از پیروزی انقلاب اسلامی مبارزه جدی با مواد مخدر بوده است . هرچند که در ابتدا مبارزه با این مشکل اساسی به صورت برخورد قانونی بوده است ، اما بدلیل ناکار آمد بودن این روشهای قانونی در سالهای اخیر توجه به سوی درمان و پیشگیری از اعتیاد از طریق شناخت عوامل بوجود آورنده و استفاده از روشهای علمی معطوف شده است. در جدیدتربن تقسیم بندی اختلاف روانی DSM- IV از اختلالات مرتبط با مواد نام برده شده است . منظور از اختلالات مرتبط با

مواد۱ دامنه ای از مشکلات مرتبط با استفاده و سوء استفاده از داروهای مانند الکل ، کوکائین ، هروئین و دیگر موادی است که افراد برای تغییر در نحوه تفکر ، احساس و رفتار خود، استفاده می کنند. این مشکلات هزینه های فوق العاده انسانی ، مادی و اقتصادی دارند( دوراندو بارلو، ۱۹۹۷)۲ در تعریف سوء استفاده از مواد دوراند و بارلو ۱۹۹۷ چنین عنوان کردند الگویی از استفاده از مواد روان گردان که منجر

به آشفتگی یا ضایعه مهمی در نقش های اجتماعی و شغلی و موقعیتهای حساس گردد.
بر اساس مطالعه مؤسسه تحقیق اجتماعی ۳( ISR ) در آمریکا استفاده از مواد در دهه ۷۰
و اوایل دهه ۸۰ در آمریکا افزایش چشمگیری داشته است اما از سال ۱۹۹۳ کاهش در استفاده از مواد را نشان می دهد. ( به نقل از سیگل و سنا، ۱۹۹۷)۴ همچنین بر اساس گزارش دپارتمان خدمات سلامتی و انسانی آمریکا۵ درسال ۱۹۹۵ در بین سالهای ۱۹۷۹تا ۱۹۹۴ استفاده از داروهای غیر قانونی از ۷/۱۳% در کل جمعیت به ۸/۵% در سال ۱۹۹۴ رسیده است ( به نقل از دوراند و بارلو، ۱۹۹۷ ) چنین آماری حکایت از روشهای پیشگیرانه مؤثری در طول این دوره دارد.
در گذر از تاریخ اعتیاد سه دیدگاه در مورد اعتیاد وجود دارد، اعتیاد به عنوان یک عمل غیر اخلاقی۶ ، بر اساس این دیدگاه اعتیاد به مواد بدلیل اثراتی که از خود به جا
می گذارند عملی غیر اخلاقی است و گناه محسوب می شود. محققین در این دیدگاه اعتیاد را یک عمل ارادی تلقی می کردندکه فرد بایستی از آن اجتناب کند . در دیدگاه دوم اعتیاد به عنوان یک بیماری۷ تلقی می شود. بر اساس این دیدگاه که بیشتر جنبه پزشکی دارد فرد بدلیل شرایط بیولوژیکی خود مانند زمینه های ژنتیکی آمادگی برای اعتیاد را دارد ، و بنابراین اعتیاد خارج از اراده فرد است. اما بر اساس دیدگاه سوم اعتیاد یک رفتار غیر انطباقی۸ است . بنابراین همانطوریکه رفتارهای دیگر آموخته می شوند، رفتارهای اعتیادی نیز آموخته می شوند . بنابراین شرایط محیطی ، خانوادگی، اجتماعی،

و روانی فرد باعث رفتارهای اعتیاد آور می شوند( تومبس۹،۱۹۹۴).
هر چند که در کشور ما دیدگاه عمل غیر اخلاقی در مورد استفاده از الکل وجود دارد و چنین دیدگاهی بدلیل شرایط مذهبی جامعه باعث کاهش چشمگیر استفاده از این ماده شده است اما در مورد سایر مواد چنین دیدگاهی وجود ندارد . در حال حاضر
دیدگاه سوم که می توان آنرا دیدگاه روان شناختی نامید بیشترین توجه را در زمینه ها شناخت عوامل ، درمان و پیشگیری در سراسر جهان به خود معطوف داشته است.
اثرات اساسی داروها

داروها چه اثراتی دارند که باعث وابستگی افراد به آنها می شود . داروهای روان گردان مختلف دارای اثرات متفاوتی هستند. اما آنچه که اثرات مختلف این داروها را بوجود می آورد تعاملی است که این داروها با انتقال دهند های عصبی۱ بوجود می آورند و ازاین طریق شرایط تبادلات شیمیایی مغزوسیستم عصبی را تغییر می دهند.از نظر
روز نهان و سلیگمن ۲( ۱۹۸۹ ) سه عامل اثرات و توانایی داروها را در ایجاد تغییرات تحت تاثیر قرار می دهد:

۱) محل تجویز دارو، مثلاً داروهای کشیدنی بدلیل اینکه سریع تر به مغز می رسند اثر بیشتری دارند تا داروهای که از طریق دهان خورده می شوند.
۲) توانای دارو در ورود به مغز یا به عبارت دیگر هر چه دارو سریع تر بتواند از سد خونی – مغزی۳ عبور کند ، سریع تر هم می تواند عمل کند مثلاً هروئین از مرفین سریع تر از سد خونی – مغزی عبور می کند.

۳) نرخی که یک دارو نا فعال می گردد، طول مدت اثر داروها به نرخ نا فعال شدن دارو بستگی دارد، نرخ نا فعال از طریق نیم زندگی ۴محاسبه می شود.یعنی مدت زمان که طول می کشد تا ۵۰ در صد دارو از بدن دفع گردد. هروئین از داروهایی است که نیم زندگی کمی دارد و به همین دلیل مسمومیت با این دارو سریعتر و علائم ترک
شدید تری دارد.

اما داروها چگونه با انتقال دهنده های عصبی تعامل برقرار می کنند . داروها یا اثرات انتقال دهند ه های عصبی را تسهیل۵ ، یا بازداری۶ ، و یا اثرات مشابه با انتقال
دهنده های عصبی بوجود می آورند.( روز نهان ، سلیگمن، ۱۹۸۹ ، دوراند و بارلو ، ۱۹۹۷، تومبس، ۱۹۹۹) مثلاً در مورد داروی کوکائین شکل (۱-۱) چگونگی تعامل این دارو و با انتقال دهنده عصبی دوپامین را نشان می دهد. مرحله (۱) مصرف کننده با کشیدن ، ملکولهای کوکائین را وارد ریه های خود می کند. مرحله (۲)‌کوکائین مانند اکسیژن وارد جریان خون شده و به مغز می رسد. مرحله (۳) ملکولهای کوکائین برروی ً راه عصبی لذّت ً ۷در سیستم لیمبیک۸ عمل می کنند ، این عمل در محل سیناپس بین نرونها صورت می پذیرد. مرحله (۴) بطور طبیعی در بین این نرونها انتقال دهنده عصبی دو پامین ، پیامها را از سلول پیش سیناپسی به سلول پس سیناپسی منتقل می کند،پس از آزاد سازی دو پامین از سلول پیش

سیناپسی، روی گیرنده های موجود در سلول پس سیناپسی قرار می گیرد و باعث ایجاد پتانسیل پس سیناپسی در سلول پس سناپسی میگردد . اما پس از آن ملکول ها دوباره برای استفاده مجدد به سلول پیش سیناپسی بر می گردند. مرحله ۵ ) ملکولهای کوکائین راه برگشت دو پامین را از طریق مسدود کردن کانالهای سلولهای پیش سیناپسی مسدود می کنند و بنابراین مقدار بیشتری دوپامین در فضای سیناپسی باقی می ماند. این فرایند باعث تحریک بیشتر و احساس خوشی در فرد می گردد . ( دوراند ، بارلو،۱۹۹۷، گراهام،۱۹۹۰ )

در ارتباط با مواد افیونی۱ ( تریاک و مشتقات آن) در سال ۱۹۷۳ کشف شده که در مغز پستاندران گیرنده هایی برای این مواد وجود دارد( روز نهان و سلیمگن ، ۱۹۸۹) . تحقیقات بعدی نشان داد در مغز موادی وجود دارد شبیه به مواد افیونی ، این مواد که اندروفین ها۲ نامیده می شوند دارای انواع مختلفی بوده که از نوع شناخته شده آنها انکفالین هاو فاصله بتا۳- اندروفین ها۴ هستند این مواد بطور طبیعی در شرایط استرسی برای جلوگیری از درد بدن و هیجان ترشح می شوند . مواد افیونی به گیرند های اندروفین ها در مغز می چسبند و آنها را اشغال می کنند. بدین طریق احساس آرامش و خالی از درد بودن ایجاد می کنند. ( روزنهان و سلیگمن،۱۹۸۹) انتقال دهنده های عصبی دیگری نیز که در سیستم مزولمبیک وجود دارند مانند سروتونین۵ ، آمفتامین۶، گلوتمت۷، و گابا۸، با داروهای روان گردان در تعامل هستند. این انتقال دهنده های عصبی در مرکز پاداش۹ در سیستم مزولمبیک وجود دارند و احساس لذت و خوشایندی را در ارگانیزم به وجود

می آورند ، و باعث می گردند که ارگانیسم در کارها که حافظ زندگی است مانند
خوردن و تولید مثل درگیر شود. ( ژولین ، ۱۹۹۸). بنابراین به نظر می رسد
که احساسات خوشایندی که داروها در فرد بوجود می آورند به عنوان یک عامل
اعتیاد محسوب می گردد.
چرا افراد از داروها استفاده می کنند

در بحث سبب شناسی اعتیاد از عوامل مختلفی صحبت شده است و نظریه های مختلفی نیز در این مورد مطرح است . سیگل و سنا ، ۱۹۹۷ عوامل گرایش به اعتیاد
را به صورت ذیل مطرح کرده اند : درهم ریختگی اجتماعی۱، فشار همسالان۲،
عوامل خانوادگی ۳، عوامل ژنتیکی ۴ ، مشکلات هیجانی۵ ، سندرم مشکل رفتاری۶، انتخاب منطقی۷٫ درهم ریختگی اجتماعی که شامل فقر ، شرایط نامناسب اجتماعی ، احساس درماندگی می گردد . همچنین احساس بی عدالتی ، بی هویتی ،

عزت – نفس پائین ، شرایط اقتصادی ضعیف و زندگی در محل های آلوده به عنوان
علل اعتیاد مطرح شده است . بوم و برونس۸(۱۹۹۳) عنوان کردند که ۸۰% افراد

بی خانمان افرادی هستند که بیمار روانی ، یا سوء استفاده کننده از مواد و یا دارای سابقه جنائی هستند ( نقل شده از دوین و رایت ۹، ۱۹۹۷) تحقیقات نشان می دهد که
سوء استفاده از مواد ارتباط نیرومندی با رفتارهای ً بهترین دوستانً فرد خصوصاً هنگامی که نظارت والدین ضعیف و یا وجود نداشته باشد ، دارد( دیشون، کاپالدی، اسپراکلن ولی۱۰،۱۹۹۵) در یک مطالعه توسط مک برید ، جوی ، سیمپسون ۱۱(۱۹۹۱) بر روی ۱۱۰ آمریکائی مکزیکی ( سن ۱۳- ۱۷ سال) انجام گرفت مشخص گردید که ارتباط با
همسالان منحرف قویاً با استفاده از الکل و دارو مرتبط است. در یک مطالعه توسط رجایی(۲۰۰۰) در مشهد بر روی ۴۷۴ دانش آموز صورت گرفت مشخص گردید که از
بین عوامل خانوادگی ، همسالان، مدرسه، رسانه های گروهی، عامل انحراف همسالان بیشترین همبستگی را با رفتارهای انحرافی دانش آموزان دارد.
در ارتباط با عامل خانواده ، بررسی منابع نشان می دهد که چهار

زمینه خانوادگی در شکل گیری رفتارهای انحرافی نقش دارند.
از هم گسیختگی خانوادگی۱ ، تضاد خانوادگی۲ ، غفلت خانوادگی۳، و انحراف خانوادگی۴٫ با این حال در اکثر موارد این زمینه ها با یکدیگر تعامل برقرار می کنند. مثلاً در یک خانواده منحرف احتمال تضاد و یا غفلت هم وجود دارد. ( سیگل و سنا،۱۹۹۷، بلک برن،۱۹۹۳) . در ارتباط با از هم گسیختگی خانوادگی تحقیقات زیادی انجام شده است . مثلاً فراستنبرگ و سیلتزر۵(۱۹۸۶) و هترینگتون۶ (۱۹۸۷) عنوان کردند که طلاق خطر مشکلات رفتاری را در کودکان بالا می برد ( به نقل از کاپالدی و پاترسون ۷، ۱۹۹۱ ). در مطالعه ای توسط برودی

۸وفورهند۹ (۱۹۹۳) که بر روی ۸۰ نوجوان انجام دادند ، عنوان کردند که تضاد بین نوجوان – مادرمی تواند استفاده از الکل را پیش بینی کند ، و طرد- پذیرش از طرف مادر می تواند هم استفاده از دارو و هم گرایش به طرف همسالان منحرف را پیش بینی کند. در مطالعه ای دیگر توسط تولان۱۰، لوریون۱۱(۱۹۸۸) در یک نمونه ۳۳۷ نفری بر روی نوجوانان دریافتند که تضادهای خانوادگی نقش مهم تری را در رفتارهای بزهکارانه دارند( نقل شده از هنگلر۱۲‌،۱۹۸۹) وارن۱۳ و جانسون۱۴ (۱۹۸۹) عنوان کردند نوجوانانی که بوسیله والدین خود مورد غفلت قرار گرفته اند و یا فقدان صمیمیت خانوادگی داشتند احتمال بیشتری داشت که درگیر بزهکاری و خلاف هایی مانند فرار از خانه و مدرسه و استفاده از داروها شود ( به نقل از سیگل و سنا، ۱۹۹۷) علاوه بر این در مطالعات خودـ گزارشی ۱۵از رفتارهای انحرافی(هیرشی۱۶،۱۹۶۹) نیز جوانان روابط کمتر ، تضاد زیاد ، اعتماد کمتر، و صمیمیت پائین را با والدین گزارش

کردند.
شواهدی وجود دارد که فرزندان والدین الکلیک احتمال بیشتری دارد که مشکلات روانی اجتماعی مانند سوء استفاده از مواد داشته باشند. ( باررا۱۷، لی۱۸، چسین۱۹، ۱۹۹۳، بنت۲۰، ولین۲۱، ریس۲۲، ۱۹۸۸ ، جانسون۲۳، لئونارد۲۴ و جاکوب۲۵، ۱۹۸۹، میلرو۲۶ یانگ۲۷ ، ۱۹۷۷ ، پارکر۲۸ و هار فورد۲۹ ، ۱۹۸۸ ، ‌شوکیت۳۰ واسونی۳۱،۱۹۸۷ ،‌واپیل۳۲ ونوبل۳۳، ۱۹۹۱ , ؛ نقل شده از آمود و۳۴ وگریفن۳۵ ، ۱۹۹۷ ) . مک کورد (۱۹۸۶)

دریافت که انحراف والدین هنگامی که با پرخاشگری والدین و تضاد آنها ترکیب می شود ، بیشترین اثر را دارد و هنگامی که پدر برای مادر احترام قائل می شود و به کودک محبت می کند اثر آن نسبتاً کم می شود ( نقل شده از بلک برن ، ۱۹۹۳ ).

در ارتباط با تاثیر عوامل ژنتیکی بر روی استفاده از مواد نتایج متناقضی بدست آمده است . در تحقیقی که بوسیله تسانگ ۱و دیگران (۱۹۹۸) برروی ۳۷۳/۳ دوقلوی
مرد در ویتنام انجام گرفت با توجه به کارهای آماری درصدهای را برای تاثیرات عوامل ژنتیکی ، محیط خانوادگی و محیط غیر خانوادگی بر روی داروهای مختلف گزارش داد. این درصدها در یک مدل آماری از آسیب پذیری۲ بیان گردید که در جدول ۱-۱ برای هریک از داروها مشخ

ص گردیده است . جدول ۱-۱ .
تأثیر عوامل ژنتیکی ، محیط خانوادگی ، محیط غیرخانوادگی برروی سوء‌استفاده از مواد
دارو تأثیر ژنتیک محیط خانوادگی محیط غیرخانوادگی
هروئین ۵۴% ۱۳% ۳۳%

ماری جوانا ۳۳% ۲۹% ۳۸%
محرکها ۳۳% ۱۹% ۴۸%
مسکن ها ۲۷% ۱۷% ۵۶%
روان پریشی زا ۲۶% ۲۱% ۵۳%
اقتباس از ستانگ ودیگران ( ۱۹۹۸ ).

در سال ۱۹۹۰ بلوم۳ و همکارانش عنوان کردند که ژنی را که عامل الکلیسم است را کشف کردند . آنها بریک ژن واحد که عامل گیرنده نوع۲D برای دوپامین بود تائید کردند . گیرندهای ۲D که هسته اکومنبس۴ که یک مرکز لذت در مغزاست و همچنین در مکانهای دیگری که در پاداش درگیر هستند وجود دارند . اما بلافاصله پس از گزارش بلوم و همکارانش محققین دیگر ( برای مثال بولوس ۵و دیگران ، ۱۹۹۰ جیجمن ۶دیگران ، ۱۹۹۴ ، پاراسین ۷و دیگران ، ۱۹۹۱ ) . وجود چنین ژنی را رد کردند . ( نقل شده از تومبس،۱۹۹۹ ). در مطالعه مشارکتی در مورد اثر ژنها در الکلیسم ۸( COGA ) که یک پروژه ۶۰ میلیون دلاری است که توسط مؤسسه ملی سوء استفاده از الکل و الکلیسم۹ (NIAAA )صورت می گیرد درتحقیقات اولیه (ریچ و دیگران۱۰،۱۹۹۸ )عنوان شده است که الکیسم یک پدیده تک ژنی نیست . بلکه احتمال دارد که چند ژنی۱ باشد . همچنین شواهدی برای ژن گیرنده های ۲ Dدو پامین پیدا نشده است . به نظر می رسد که ویژگیهای ژنتیکی ممکن است ریسک الکلیسم را افزایشی و یا کاهش دهد

( به نقل از تومبس ، ۱۹۹۹ ).
مشکلات هیجانی و زمینه های شخصیتی نیز در روی آوردن جوانان به اعتیاد و مطرح شده است . براساس دیدگاه روانکاوی استفاده از مواد به جوانان کمک می کند ،‌تا تکانه ها و نیازهای ناخود آگاه خود و تحت کنترل در آورند ( پاول۲ ، ۲۰۰۰ ) بعضی از روانکاوان معتقدند جوانان که مشکلات خود را درونی می سازند ممکن است از مواد و الکل برای کاهش احساس عدم کفایت و ناایمنی خود استفاده کنند ( سیگل و سنا،۱۹۹۷). همچنین بسیاری از جوانان به خاطر چیره شدن با استرس به استفاده از مواد روی
می آورند . رودز۳ و جیسون ۴، ۱۹۹۰ ، ویندل و ویندل۵ ،‌۱۹۹۶ ، نقل شده از کیل۶

و کاوانگه۷ ،‌ ۲۰۰۰ )‌ . علاوه براین بر اساس فرضیه انحراف بلوغی ،‌در زمان بلوغ به دلیل شرایط هیجانی و استرسی در نوجوانان آمادگی برای مشکلات سازگاری و روی آوردن به استفاده از مواد فراهم می گردد ( برای مثال بروکس۸ – گان و پیترسن۹ و ایکورن۱۰ ، ۱۹۸۵ ، کاسپی۱۱ و موفیت۱۲ ، ۱۹۹۱ نقل شده از تیشان۱۳ و دیگران ، ۱۹۹۴ ).
مطالعات نشان می دهد که ۲۵ درصد تا ۴۰ درصد از بیمارانی که برای درمان سوء استفاده از مواد مراجعه کردند گزارشی از ضربه روانی داشته اند و همچنین به طور معنی داری دارای علائم اختلال پس از سانحه روانی (PTD ) 14 را از خود نشان می دهند

( زلوتونیک ۱۵و همکاران ، ۱۹۹۷) . همچنین این اعتقاد وجود دارد که افراد معتاد ویژگیهای رفتاری سایکو پاتیک۱۶ را از خودنشان می دهند و دارای شخصیتی هستند که گاهی آنها را شخصیت مستعد – اعتیاد۱۷ می نامند( پلات و پلات،‌۱۹۷۶ ؛ به نقل از سیگل و سنا ،۱۹۹۷ ) تحقیق بر روی ویژگیهای روان شناختی سوء‌استفاده کننده گان از مواد مخدر، اختلالات سایکوتیکی مانند اسکینر و فرنی و اختلال شخصیت ضد اجتماعی
( ASPD ) 18 را نشان می دهد ( استرین۱۹ ،‌ ۱۹۹۵ ) .

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 8700 تومان در 22 صفحه
87,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد