دانلود مقاله مفهوم شکر نعمت در قران وسنت

word قابل ویرایش
22 صفحه
18700 تومان

مفهوم شکر نعمت در قران وسنت


شكر در لغت « تصور نعمت و آشكار كردن آن است» و در اصطلاح علم اخلاق آمده است، شكر عبارت است از: شناختن نعمت از منعم و شاد شدن به آن و صرف كردن آن در راهي كه منعم به آن راضي باشد.
از اين تعريف، معلوم مي‌گردد كه شكر، يكي از برترين اعمال و داراي فضيلت بسيار است و از سه عنصر علم، حال و عمل تشكيل مي‌شود كه علماي اخلاق آن را به حقيقت شكر تعبير كرده‌اند. علم عبارت از آن است كه بداني نعمت، استقلال ندارد و وابسته به نعمت دهنده است.


عنصر حال يعني، وقتي كه انسان به منعم حقيقي معرفت پيدا كرد و دانست كه نعمت وابسته به اوست، ثمره‌اش اين است كه از اين نعمت، در دل شادي و سروري همراه با خضوع و تواضع ايجاد مي‌شود، و به اين جهت نعمت را هديه‌اي از سوي خدا و توجّهي از جانب او به خود مي‌داند. و امّا سومّين عنصر، عمل مي‌باشد و آن اقدام به چيزي است كه مقصود و محبوب منعم است، اين عمل ممكن است با قلب، زبان يا اعضاي ديگر انجام شود.


قلب « شكرگزار » همواره به ياد نعمت و بخشش « نعمت گستر » و بزرگداشت و تعظيم خداوند است و در برابر بزرگي و توجّه خداوند اظهار كوچكي و نياز مي‌كند و با تفكّر در كارهاي بزرگ و مخلوقات گوناگون خداوند و اراده خير رساني به بندگانش، شگفتي خويش را ابراز مي‌دارد و خضوع و خشوع او افزون مي‌گردد.


بعد از اين كه نعمت بودن نعمت، يعني ماهيّت واقعي‌آن، بر شخص عاقل روشن شد، سرچشمه‌هاي شكر از قلب به زبانش جاري مي‌شود و با قلبش از منعم خود. راضي و سپاسگزاري مي گردد و اين رضايت و سپاس علاوه بر اين كه قلب انسان را سرشار از شكر منعم مي‌كند، در گفتار و رفتار او هم ظاهر مي‌شود. يعني فرد شكرگزار به تمجيد و ثناگويي و تسبيح و تحليل مي‌پردازد و در حدّ فكر و توان خود، او را مي‌ستايد، بنابراين شكر زباني به تنهايي، نعمتي از جانب خداوند است كه نياز به شكر دارد.


مرحلة مهمّي كه در موضوع شكر مورد غفلت واقع شده مرحلة عملي است. شكر عملي، شكر كامل است و از انسان، شاكر كامل مي‌سازد. شكر عملي ثمرة دو مرحلة شكر قلبي و زباني است. به عبارت ديگر، وقتي كه انسان به دل، نعمت بودن نعمت را فهميد و به زبان آن را اظهار كرد و شكر منعم را به جاي آورد، حق بر اين است كه در عمل نيز شكر خدا را ظاهر نمايد. بنابراين « شاكر حقيقي » بايد نعمتهاي الهيه را صرف رضا و مقصود منعم نمايد و همواره بايد آگاه باشد كه از نعمتهاي خدا در چه مسيري استفاده كند تا مرتكب كفران نعمتهاي الهي نگردد.


شكر به اعتبار نعمت دهنده به سه قسمت تقسيم مي‌شود :
اوّل شکر انسان از خداوند بوده كه به حكم عقل وظيف الزامي هر انساني است. و پايه آن بر اين است كه انسان، در بندگي اخلاص داشته باشد و همة نعمتها را از خداوند بداند، در هيچ شرايطي به خضوع در غير پيشگاه خدا راضي نشود و هيچ علاق قلبي براي داشتن نعمت از غير خداوند نداشته باشد و راضي به آنچه خداوند اعطا كرده، باشد. بنابراين بهترين نوع شكر از نعمات بيكران خدا، اطاعت و امتثال فرمانهاي اوست، و براي شكرگزاري قبل از هر چيز بايد شخص منعم را شناخت و اينجاست كه خط شكر به خط توحيد منتهي مي‌شود.

قسم دوم از اقسام شكر، شكر خدا از انسان نيكوكار است. خداوند به نوعي شكرگزار بندگان نيكوكار خويش مي‌باشد. به اين معني كه خداوند پاداش عمل صالح آدمي را به نيكي مي‌دهد، بنابراين چون عمل آدمي مورد لطف و شكر خداوند واقع مي‌شود آن عمل، مشكور خوانده مي‌شود. ديگر از اقسام شكر، شكر انسان از هم نوع مي‌باشد. كه خداوند متعال براي رساندن نعمتهاي بيكران خويش به دست بندگان، از مخلوقاتش به عنوان واسطه استفاده مي‌كند. يكي از شروط شاكربودن اين است كه تمام كساني را كه در راه رسيدن فيوضات الهي به ما كمك مي‌كنند را مورد سپاس خود قرار دهيم. چون هر نعمتي كه خدا در

اختيار بنده خود قرار مي‌دهد و هر موهبتي كه به او مي‌بخشد، بوسيله اسباب و وسايط انجام مي‌گيرد، و بنابراين علاوه بر خداوند كه منعم اصلي و حقيقي است، از مخلوق نيز كه واسطه و سبب اين نعمت و موهبت شده، بايد شكرگزاري نمود. البته انسان، نبايد واسطه و مخلوق را به طور مستقل، منعم واقعي خود بداند، چون اين امر خود نوعي شرك مي‌باشد.

ملک شكرگزاري داراي آثار بسيار مهمّ فردي و اجتماعي مي‌باشد.
آثار فردي آن شامل آثار دنيوي و اخروي است، و آثار دنيوي آن عبارتند از فراواني نعمت، كسب فضائل اخلاقي و دوري از زشتيها، دوام و ثبوت نعمت، ايمن بودن از انواع بلاها، و آثار اخروي شامل، كسب پاداش الهي و دوري از عذاب اخروي است.


اما آثار اجتماعي شكر اين است كه اگر همة افراد جامعه تمام نعمتهايي كه در دسترس دارند را ببينند و استفاده بهينه از‌ آنها بكنند، مي‌توانند با برنامه‌ريزي دقيق مسائل و مشكلات اجتماعي موجود را برطرف كنند. نكته مهمّي كه در اجتماع مؤثر است اين است كه نعمتها اظهار شود. افراد اجتماع بايد براي بهره‌گيري بهتر از نعمتها، خود را به اظهار نعمتها در جامعه عادت دهند. اگر بازگو كردن نعمتها به عنوان شكر وسپاس الهي و نه به عنوان افتخار برتري‌جويي انجام گيرد، علاوه بر اينكه انسان را در مقام عبوديّت پروردگار تكامل مي‌بخشد و اثرات مثبت اجتماعي دارد، در روح و جان انسان نيز اثر آرام‌بخشي مي‌گذارد.

بنابراين به نظر مي‌رسد كه اگر افراد اجتماع به تقويت روحية شكرگزاري در خويش بپردازند، به اين معنا كه در برابر خدمت ديگران از آنان سپاسگزاري نمايند، دلهاي افراد به يكديگر نزديك مي‌گردد و افراد تشويق به خدمت رساني به همنوعان خويش مي‌گردند.


از جمله آثار ديگر شكر آثار فرهنگي است. فردي كه از نعمتهاي خداوند كه در اختيارش است، استفاده مي‌نمايد، و شكر آنها را به جاي مي‌آورد، يعني توانسته تواضع و فروتني را در خود تقويت كند، و با اين خصوصيّت اخلاقي بالا در اجتماع حاضر مي‌شود، و نسبت به تمام كساني كه در اطرافش هستند و به نوبه‌اي او را در اداي امر زندگي كمك و ياري مي‌كنند، سپاسگزاري مي‌كند و با اين رفتار خوب خود، روابط اجتماعي سالم را در جامعه رشد مي‌دهد و فرهنگ جامعه را رو به ترقي و رشد مي‌برد و با تمام وجود باور دارد كه شكرگزاري از زحمات و خدمات مخلوق نيز، راهي براي تشكر و قدرداني از خداوند است. در نتيجه در برابر اعمال

مردم هر چند كوچك باشد، از آنها تشكر و قدرداني مي‌كند. و با اين كار خود، روحيه خدمتگزاران در اجتماع را بالا مي‌برد. فردي كه خود را در قبال هر نوع نعمتي اعم از نعمتهاي مادي و معنوي مسئول دانسته و هم زمان، غناي طبع هم در او رشد كرده باشد، هيچ‌گونه توقّعي از ديگران ندارد و به هيچ وجه حاضر نمي‌شود كه بار مسئوليّت خود را به دوش ديگران بيندازد، بلكه فردي مسئوليت پذير و انجام وظيفه مي‌كند، كه اين عملكرد او عكس‌العمل متقابل را به همراه دارد، يعني

ديگران نيز از او توقعي براي انجام كارهاي خود ندارد. با پيشرفت اين فرهنگ در بين خانواده‌ها و اجتماع، فعاليّتهاي روزمره انسانها سريعتر انجام مي‌شود و افراد به صورت فردي مسئوليّت پذير و وظيفه شناس، كم توقّع و خدمتگزار بار مي‌آورد، كه اين خود بهترين عامل براي ترقي و تكامل اجتماع مي‌باشد.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 18700 تومان در 22 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع

مقاله در مورد - مفهوم گره

word قابل ویرایش
10 صفحه
18700 تومان
دسته بندی : مقالات رشته عمران
بسیاری از «گره »ها :- محل تقاطع دو راه یا دو جاده اند و یا- محل تمرکز و تراکم پاره ای از فعالیت ها هستندتصور وجود « گره» در شهر، از یک جانب به وجود راه ها وابسته است چون عملا باید راهی وجود داشته باشد تا تقاطع آن با راهی دیگر « گره ا ی » به وجود آورد . از جانب دیگر ، به وجود « محله » ها ؛ چون« گره» ها مهمترین ...

مقاله مفهوم قلمرو در فضای شهری و نقش آن در تقویت تعاملات اجتماعی شهروندان ( نمونه موردی : ایلام ، خیابان دانشجو )

word قابل ویرایش
17 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
مفهوم قلمرو در فضاي شهري و نقش آن در تقویت تعاملات اجتماعی شهروندان (نمونه موردي: ایلام، خیابان دانشجو)   چکیده فضاي شهري بستر شکلگیري زندگی اجتماعی جامعه و بارزترین نمود تمایل بشر به حیات مدنی و ارتقـاي هویـت جمعـی اسـت. اهمیت فضاي شهري،اساساً به جهت رابطهاي است که با راهبردهاي اجتماعی، بیان زنـدگی فعـا ...

مقاله تحول مفهوم دیپلماسی در روابط بین الملل از منظر تئوریهای واقع گرایی ، لیبرالیسم و سازهانگاری

word قابل ویرایش
20 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
تحول مفهوم دیپلماسی در روابط بین الملل از منظر تئوریهای واقع گرایی، لیبرالیسم و سازهانگاری   چکیده: واژگان و مفاهیم دیپلماسی، دیپلمات، دیپلماتیک و مذاکره در ادبیات روابط بینالملل کاربرد فراوانی دارند و اغلب برای بیان نوع رابطه بین دو یا چند کشور دو یا چند بازیگر غیردولتی به کار میروند. دیپلماسی و مذاکره می ...

مقاله رویکرد مکتب انگلیسی به مفهوم امنیت در روابط بین الملل

word قابل ویرایش
22 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
رويکرد مکتب انگليسي به مفهوم امنيت در روابط بين الملل چکيده بشر از آغاز ورود به پهنه هستي ، با معماي امنيت روبه رو بود، زيرا عوامل محيطي مهم ترين خطر براي حياتي ترين ارزش بشر، يعني زندگي به شمار مي آمدند. بسياري از اين خطرها نيز از سوي نيروهاي طبيعي بود. بدين علت امنيت معماي آشناي زندگي بشر است . اما امني ...

مقاله تحول مفهوم امنیت در ناتو پس از جنگ سرد براساس مکتب کپنهاگ

word قابل ویرایش
26 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
تحول مفهوم امنيت در ناتو پس از جنگ سرد براساس مکتب کپنهاگ چکيده با فروپاشي نظام دوقطبي و اضمحلال شوروي ، پيش بيني مي شد تمام نهادها و سازوکارهاي برآمده از اين نظام نيز از بين برود، اما ناتو و ورشو دو پيمان امنيتي برآمده از دوران جنگ سرد، با دو سرنوشت متفاوت مواجه گرديدند. ورشو، متعاقب اضمحلال شوروي ...

مقاله تحول مفهوم مصونیت دیپلماتیک : ملاحظات امنیتی و حقوق بشری

word قابل ویرایش
23 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
تحول مفهوم مصونيت ديپلماتيک : ملاحظات امنيتي و حقوق بشري چکي ده حادثه يازده سپتامبر ٢٠٠١ بر بسياري از تعاملات بين المللي تأثيرگذار بوده است . يکي از حوزه هايي که از اين حادثه تأثير پذيرفته است ، حوزه مصونيت شامل «مصونيت ديپلماتيک » و «مصونيت سران دولت ها» است . اين مصونيت ها به افراد موقعيتي اعطا ميکند که ...

مقاله مفهوم نسل کشی در پرتو رأی دیوان بین المللی کیفری رواندا

word قابل ویرایش
22 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
مفهوم نسل کشی در پرتو رأي دیوان بین المللی کیفري رواندا چکیده »نسلکشی یا کشتار جمعی« یکی از جنایتهاي مهم بینالمللی است کـه مـاده 5 اساسـنامه رم، صـلاحیت دیوان بینالمللی کیفري را نسبت به آن اعلام کرده است. ماده 6 اساسنامه مذکور، همصدا با اسناد بینالمللی قبل از خود، نسلکشی را به قتل یا ایراد صدمه شدید جسمی یـ ...

مقاله اصل ALARP و ارائه یک مدل مفهومی برای مدیریت ریسک

word قابل ویرایش
13 صفحه
27700 تومان
دسته بندی : مقالات گوناگون
اصل ALARP و ارائه یک مدل مفهومی براي مدیریت ریسک چکیده در فعالیت هاي صنعتی همواره ریسک هاي ایمنی، بهداشتی و محیط زیستی وجود دارند. ارزیابی و مدیریت چنینی ریسک هایی نیز از طرف سازمان هاي مختلف الزام گردیده است. در مدیریت ریسک، ریسک هاي شناسایی شده باید با یک معیار قابل پذیرش براي ریسک مقایسه گردند و درمورد آ ...