مقاله آب ، باد ، خاک تحلیل حقوقی محیط زیست و حقوق شهروندی با تاکید بر محیط زیست عسلویه

word قابل ویرایش
21 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده :
پس از ابلاغ منشور حقوق شهروندی توسط ریاست محترم جمهوری و تاکید بر اصل پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مبنی بر حفظ و صیانت از محیط زیست ، سه ماده از مواد چهارگانه فصل ” حق محیط زیست سالم و توسعه پایدار ” از مجموعه منشور ، موکدا با اشاره به موضوع محیط زیست ، مجددا بر حقوق شهروندی شهروندان در این زمینه تصریح نموده است .
مواد ١١٢ ، ١١٣ و ١١۴ منشور حقوق شهروندی در راستای حفاظت از محیط زیست ، هرگونه فعالیت اقتصادی و تداوم و توسعه آن را منوط به حفظ محیط زیست پیرامون آن نموده و حق داشتن محیط زیستی سالم و به دور از آلودگی های هوا ، آب و خاک را از حقوق حقه و مسلم شهروندان دانسته است .
با این اوصاف مجموعه منطقه ویژه انرژی اقتصادی پارس جنوبی که از سال ١٣٧۵ تاکنون در بندر عسلویه استقرار یافته و در راستای فعالیت های اقتصادی دولت به توسعه و گسترش صنایع خود در این حوزه مشغول است ، اعتنای چندانی به مواد منشور نداشته و گرچه گام هایی در زمینه کاهش فلرینگ و آلودگی های زیست محیط برداشته است ، اما آلودگی روزافزون این منطقه در تناقض و تنافر اصل پنجاهم و مواد مارالذکر منشور حقوق شهروندی می باشد .
کلمات کلیدی : حقوق شهروندی ، محیط زیست ، آلودگی ، عسلویه ، صنایع
مقدمه
امروزه یکی از شاخص های ویژه و پر اهمیت توسعه اقتصادی پایدار هر کشوری ، استفاده و بهره برداری مناسب از امکانات آب ، خاک ، منابع طبیعی و ظرفیت های انسانی آن جامعه است . آب ، خاک ، منابع طبیعی و ظرفیت های انسانی اصطلاحا بعنوان شاخص با ارزش محیط زیست خوانده می شوند . توسعه پایدار اقتصادی ، علاوه بر مسائل مالی ، بودجه ای و اقتصادی ، نیازمند نگاه ویژه به شاخص های اجتماعی و زیست محیطی نیز می باشد . بطور کلی می توان گفت توسعه ای می تواند پسوند پایدار را با خود یدک بکشد که هر سه این عوامل را با خود و در خود داشته باشد . در محیط های صنعتی که بخش اعظمی از کارخانجات ، تاسیسات و صنایع تولیدی و تبدیلی ، ناگزیر به نوعی تقابل ناخواسته علیه محیط زیست می باشند ، نگاه حاکمیتی و نظارت دولتی بیشتری را طلب می کند . هم اکنون محیط زیست بعنوان رکن اصلی توسعه صنعتی در ساختار صنایع مادر جهان به شمار می رود . حساسیت بر روی این موضوع تا حدی است که نشست پاریس با اتخاذ تصمیمات مهمی در این حوزه ، ١٠٠ میلیارد دلار برای کمک به طرح های زیست محیطی در سراسر جهان به تصویب رسانیده و تا پایان سال گذشته حدود ١۵میلیارد دلار از این مبلغ به حساب صندوق فضای سبز واریز شده است . کشورهای صنعتی که آلایندگیهای عمده ایجاد میکنند باید این مبلغ را به صندوق واریز کنند.
ایران یکی از کشورهایی است که باتوجه به حجم بالای تاسیسات نفت و گاز، یکی از تولیدکنندگان آلودگی در سطح کلان می باشد . بعبارت بهتر ، ٧۵ درصد آلاینده های دنیا توسط ١٠ کشور تولید میشود که در رتبه بندی جهانی، ایران رتبه سوم را کسب کرده و در خاورمیانه اولین کشور آلوده کننده محیط زیست محسوب می شود . هم اینک عمده ترین حوزه آلایندگی زیست محیطی ایران ، حوزه جنوب کشور یا منطقه ویژه انرژی پارس جنوبی می باشد . جغرافیایی کوچک و فشرده که حجم انبوهی از تاسیسات ، صنایع و کارخانجات را در خود جای داده و مجتمع های عظیم پالایشگاهی گاز و صنایع پتروشیمی ، شبانه روز به پمپاژ انواع و اقسام آلودگی به محیط زیست پیرامون خود مشغول می باشند . تولید مواد و پسماندهای شیمیایی و هدایت این مواد آلوده کننده به سمت مشعل هایی که در آسمان عسلویه می سوزند و دود و مواد سمی ناشی از آنها خطر ابتلا به بیماری های تنفسی را افزایش می دهد.
تحقیقات انجام شده در مورد تاثیرات این آلودگی و آلاینده های شیمیایی و صنعتی بر تخریب سواحل ، زمین های کشاورزی و فرسایش خاک، انقراض گونه های جانوری و گیاهی در جنگل حرا، آلودگی خلیج فارس و کاهش آبزیان بدلیل دفع پسامدهای شیمیایی، نشانگر تاثیرات زیست محیطی در منطقه وتاثیر این آلاینده های شیمیایی، آلودگی هوا و آلودگی صوتی بر بهداشت جسمی و روانشناختی کارکنان این مجموعه و مردم بومی منطقه که در فاصله کمتر از یک کیلومتری این پالایشگاه ها زندگی می کنند ، می باشد . روزانه حدود چهار میلیون مترمکعب پساب صنعتی ناشی از عملیات کولینگ واتر، تصفیه شیمیایی پساب های خطرناک روغنی و هیدروکربنی، مازاد پساب بهداشتی تصفیه شده و در زمان بارندگی پساب های سطحی جاری شده از سطوح واحدهای صنعتی از واحدهای پالایشگاهی و پتروشیمی پارس جنوبی به دریای خلیج فارس وارد می شود. مضافا اینکه روزانه بیش از نزدیک به پانزده میلیون مترمکعب گاز توسط پالایشگاه های پارس جنوبی فلرسوزی می شود . دو هزار تن گاز ۲SO و سه هزار تن گاز ۲CO از مجموع ١٧ پالایشگاه فعال پارس جنوبی و روزانه ١٢٠٠ تن ۲CO از واحدهای پتروشیمی فعال منطقه در اثر فلرسوزی در فضای منطقه منتشر می شود. جلوگیری از دپوی نامناسب و غیرایمن گوگرد در حاشیه اتوبان عسلویه ، تلاش برای رفع آلودگی های ایجاد شده توسط واحدهای مستقر در منطقه در زمینه موارد مختلف از جمله آلودگی فاضلاب های صنعتی مجتمع گاز پارس جنوبی و صنایع پتروشیمی ، اقدام برای ایجاد رویه و ساز و کاری مناسب در زمینه مدیریت پسماندهای صنعتی و موظف کردن واحدهای صنعتی مستقر در منطقه پارس جنوبی به اخذ مجوز زیست محیطی برای خروج هر نوع پسماند از منطقه ، مستلزم عزمی ویژه و جدی در این رابطه است که با عبور از تعاریف علمی ، الزامات قانونی و حقوقی را به یاری می طلبد .
اهمیت موضوع
کتاب مبانی محیط زیست در مقدمه خود تصریح می کند : ” این که مسایل بوم شناسی صرف ، از بعضی جهات مهمتر هستند، درست است . ولی اگر فرزندان ما و همسالان آن ها اقدام عاجل و مؤثری درمورد آلودگی هوا و عواقب آن به عمل نیاورند، ممکن است نوه های ما دیگر قادر به مطالعه مسایل بوم شناسی نباشند . ” شاید سران اجلاس ریودوژانیرو بر اساس همین باور بود که قرن ٢١ را قرن محیط زیست نامیده و ارزش و ارج گذاری به این حوزه زندگی بشر را در صدر دستور کار خود قرار دادند . مباحثی که امروزه درباره رسیدن به توسعه پایدار مطرح می شود ، یکی از مهمترین مؤلفه های خود را ، پرداختن به محیط زیست قرار داده است . در واقع اگر فعالیت های توسعه ای با ملاحظات زیست محیطی همراه نشود ، هم موجبات تخریب محیط زیست را در پیداشته و هم آلودگی آن را دامن می زند . شهرها به لحاظ تمرکز جمعیت و بالا بودن فعالیت های اقتصادی و صنعتی، اثرات مهمی بر محیط زیست خود دارند و این اثرگذاریها در بسیاری از موارد منجر به ایجاد مشکلات زیست محیطی شده و در برخی موارد بحران هایی را ایجاد کرده است که آلودگی هوا، آلودگی صوتی، آلودگی آب ، آلودگی خاک و آلودگی منظر از جمله این بحران هاست .
تعریف محیط زیست
محیط زیست طبیعی عبارتی ترکیبی از دانشهای متفاوت در علم است . مجموعه ای از عوامل زیستی و محیطی که بر زندگی یک فرد یا گونه او تأثیر گذاشته و یا از آن تأثیر میبینند. امروزه این تعریف غالبا به انسان و فعایت های او مرتبط شده و میتوان محیط زیست را مجموعه ای از عوامل طبیعی کره زمین ، همچون آب ، هوا و خاک که انسان را احاطه میکنند تعریف کرد . از نگاهی دیگر محیط زیست عبارت است از آن چه که فرآیند زیستن را احاطه کرده ، آن را در خود فرو گرفته و با آن در کنش متقابل قرار دارد. با توجه به این تعریف آیا می توان مرزهای مشخصی برای محیط زیست تعیین نمود ؟ آیا فرایند حیات بدون استفاده از آب ، هوا و خاک میسر است ؟ آیا بدون بهره برداری منطقی از خاک، می توان مواد غذایی تولید نمود و امکان تغذیه سالم جمعیت رو به تزاید را فراهم ساخت ؟ بدین ترتیب مشاهده می شود که محیط زیست همه چیز را در بر می گیرد. هم انسان ، هم طبیعت و هم رابطه انسان و طبیعت را شامل می شود. محیط و جغرافیای زیستی بشر در کلیه فعالیت های وی تاثیر داشته و نیز از آن متاثر می شود . محیط زیست یک موجود زنده ، عبارت است از فضایی که موجود زنده را احاطه کرده و از طریق روابط متقابل گوناگون با آن در تماس قرار دارد. به بیان دیگر، محیط زیست را می توان مجموعه عوامل جاندار و بی جانی دانست که ، در یک فضای مشخص و در زمانی معین موجود زنده را تحت تاثیر خود قرار می دهند.
تعریف آلودگی
آلودگی یکی از چالش ها و مسائل حاد و مشکل آفرین بشر امروز است که به دلیل گسترش صنایع و تاسیسات و ورود به زندگی ماشینی دامنگیر وی شده است . این عارضه که تهدیدی جدی برای انسان و همه موجودات دیگر جهان بشمار می آید ، اعماق چندین هزار متری زمین تا بیکرانه های فضای اطراف آن را مورد خدشه قرار داده است . از این رو بروز هرگونه آلودگی کوچکی در یکی از نقاط این دایره حیات ، می تواند سریعا گسترش یافته و همه این اکوسیستم را در بر گیرد . مولکول آلاینده ای که از تاسیسات یا منبع آلوده کننده دیگری در شمالی ترین نقطه زمین ، وارد محیط می شود اگر تجزیه نشده و یا تغییر شکل ندهد ، در کوتاه ترین زمان می تواند ریه جاندارانی در جنوبی ترین نقطه کره خاکی را هدف قرار دهد . بعبارت دیگر آلودگی محیط عبارت است از وجود یک یا چند ماده آلوده کنند در محیط زیست به مقدار و مدتی که کیفیت یا چرخه طبیعی را بطوری که مضر به حال انسان ، حیوان ، گیاه و یا اثار و ابنیه باشد تغییر دهد . به بیان ساده تر هر گاه ماده یا موادی بیگانه با غلظتی خاص وارد عناصر محیطی شده و تعادل طبیعی آنها را بر هم بزنند ، آلودگی ایجاد شده است .
بسترهای مهم ایجاد آلودگی نیز آب ، هوا و خاک می باشند .
آلودگی آب
از نظر مقدار و حجم ، ٩٧,٢ درصد از آبهای موجود در سیاره زمین در اقیانوسها و دریاها انباشته شده اند . حجم آبهای شیرین در جهان بسیار کم و فقط ٢,٨ درصد آبها است از این میزان نیز، مقدار زیادی به شکل یخ در یخچالهای قطبی و کوهستانی و آبهای زیرزمینی قرار داشته و تنها سهم ناچیزی از کل حجم آبهای جهان در دسترس انسان است . این میزان نیز با توجه به آلاینده های موجود ، در معرض آلودگی قرار دارند . آلاینده های آبی علاوه بر ضایعات مواد آلی که بوسیله باکتریها اکسیده شده و مبدل به دی اکسید کربن و آب گردیده اند ، نیترات ها ، فسفات ها و مواد آلوده کننده دیگر را نیز شامل می شود که با ورود به چرخه حیات ، آن را دستخوش تهدید جدی قرار می دهند . از سویی دیگر فسفر ، ازت و سایر عناصر تشکیل دهنده مواد غذایی گیاهان بتدریج با وارد شدن به سیستم آبهای شیرین ، موجب تسریع گسترش این آلودگی شده و همگی جانداران را هدف قرار می دهند . اینگونه مواد معمولا در آبهای زیر زمینی جمع شده و با پیوستن به آبهای سطحی ، همه آبها را تحت تأثیر قرار می دهند . پس از آن ، مواد آلوده توسط ریشه گیاهان به سطح آمده و در اختیار مصرف کنندگان قرار می گیرند . مواد شیمیایی آلی نیز در قالب سمهای گیاهی ، پاک کننده ها و هیدروکربن ها با ورود به آبها ، آلودگی آنها را توسعه می دهد . مواد رادیواکتیو و حرارت نیز از آلاینده های مهم محیطی به شمار می روند که ضمن آلوده کردن آب به گسترش آن کمک می کنند .
مهمترین عامل ایجاد آلودگی حرارتی آبها، کارخانه های تولید کننده انرژی الکتریکی بصورت حرارتی هستند که از آب بعنوان سرد کننده بمقدار بسیار زیاد استفاده می کنند . آب گرم شده به سیستمهای آبی وارد و باعث گرم شدن آب های مسیرش می شود . زمانی این نوع آلودگی اثرات سوء را نشان می دهد که آب گرم شده به آب هایی که مورد تصفیه دقیق قرار نگرفته اند وارد شود . پس از مدتی درجه حرارت آب مورد بحث افزایش یافته و در نتیجه قابلیت حل اکسیژن کاهش می یابد . یکی از آثار و نتایج آلودگی هوا باران اسیدی است دردودهه اخیردربرخی ازنواحی صنعتی و بر اثر فعالیت های کارخانه ها میزان دیاکسید گوگرد و دیاکسید ازت در هوا افزایش یافته است بخار آب بااکسیژن این دوماده در اتمسفرو به صورت اسید نیتریک و اسید سولفوریک در میآید. این ذرات اسیدی مسافت های طولانی را بوسیله باد طی کرده و به صورت باران اسیدی بر سطح زمین فرو می ریزند.
چنین بارش هایی ممکن است به صورت برف یا باران یا مه نیز در بیاید.
پیامدهای باران اسیدی باعث از بین رفتن بناها و آثار تاریخی بخصوص در ساختمان هایی که از سنگ مرمر یا آهک ساخته شده باشند، گردیده و میزان حاصلخیزی خاک را بشدت کاهش میدهد . این بارش حتی ممکن است ضمن ورود موادسمی به خاک ، موجب نابودی درختان و کاهش مقاومت آنها بخصوص در برابر تغییرات محیطی شود.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 21 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد