مقاله امکان سنجی پتانسیل های گردشگری آبی با استفاده از شاخص EET مطالعه موردی: استان اصفهان

word قابل ویرایش
17 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
استان اصفهان به دلیل دارا بودن شرایط ویژه جغرافیایی، مناظر بدیع طبیعی، تاریخی و برخورداری از اقلیم مناسب و منابع آبی فراوان در ردیف یک از مهم ترین مناطق گردشگری کشور می باشد. در این پژوهش با استفاده از شاخص زیست اقلیمی EET به تعیین محدوده های زمانی و مکانی مناسب جهت انجام تفریحات و ورزش های آبی در طول فصل گرم سال در سطح استان اصفهان پرداخته شده است . نتایج حاصل از شاخص EET نشان داد که شرایط بهینه برای استفاده از منابع آبی رودخانه ها و دریاچه ها جهت انجام تفریحات و ورزش های آبی در فصل تابستان در بیشتر مناطق استان فراهم می باشد. بر این اساس ایستگاه های نائین ، اردستان ،نطنز، داران ، گلپایگان ،اصفهان ،کبوتر آباد، اصفهان ، شرق اصفهان و شهر رضا با ١٨۴ روز و ایستگاه خور بیابانک با ٩٢ روز کمترین تعداد روزهای مطلوب جهت استفاده از تفرجگاه های آبی را به خود اختصاص داده اند.مشخص شد که کلیه ایستگاه های موردمطالعه دارای پیک تابستانه بوده ؛ به طوریکه از ماه آوریل تا می با یک شیب تندرو به افزایش رفته و ماهه ای ژوئن ، جولای و اوت در اوج شرایط گردشگری و ورزش های آبی بوده و ازآن پس (ماه آگوست ) با شیب آرامی کاهش مییابد.به طوری که با افزایش دما مناطق ارتفاعی نسبت به مناطق پست دارای شرایط مطلوب تری می باشند.
واژگان کلیدی: گردشگری، ورزش های آبی، EET ، تقویم گردشگری آبی، IDW ، اصفهان
مقدمه
آب وهوا تأثیر شگرفی بر گردشگری دارد؛ در بسیاری مناطق بزرگ توریستی جهان اقلیم نقش اول را بازی میکند لذا با توجه به اینکه تغییرات آب و هوایی میتواند تأثیرات بزرگی بر گردشگری داشته باشد اهمیت پرداختن به موضوع را دوچندان میکند.
به طوریکه توریسم امروزه بخش بزرگی از اقتصاد جهانی را تشکیل میدهد و در حال تبدیل شدن به بزرگ ترین و سودآورترین صنعت جهان است .طبق پیش بینیهای سازمان جهانی توریسم ،در سال ٢٠٢٠میلادی جمعیت جهانگردان به ۶/۱میلیارد نفر و درآمد حاصله از آن نیز به ٢٠٠٠میلیارد خواهد رسید(ذوالفقاری، ١٣٩٢).آب وهوا گاه به عنوان جاذبه ای مستقل باعث جلب گردشگران یک منطقه میشود و گاه نقش عامل زمینه ای یا مکمل دارد. برخی از گردشگران اصولا به خاطر آب وهوا به مسافرت میروند، عده ای گرما و تابش را دوست دارند و برخی سرما و بارش برف ا ترجیح میدهند و گروهی آب وهوای گرم و مرطوب را میپسندند لذا معمولا شرایط طبیعی و اقلیمی ایجاب میکند که در هر منطقه و هر فصل نوع خاصی از فعالیت های گردشگری انجام گیرد (کاظمی، ١٣٨۶). یکی از اطلاعات موردنیاز گردشگران برای سفر شرایط اقلیمی شهر و یا مکان مقصد هست و اکثر گردشگران برای انتخاب مقصد گردشگری، ملاحظات اقلیمی را موردتوجه قرار میدهند (ماتزراکیس ، ٢٠٠۴).تقاضا برای گردشگری در حال افزایش است ؛ در سال ١٩٩٠، بیش از ۵/۴۹۳ میلیون گردشگر بین المللی ثبت شده است ؛ در سال ٢٠٠٠، این رقم افزایش یافته است به ۳/۶۸۷ میلیون نفر رسیده است که به طور متوسط رشد سالانه ۶/۴ درصد را نشان میدهد. (UNWTO، ٢٠٠٨).با توجه به اهمیت گردشگری و جذب و گردشگر، تحقیقات زیادی برای تعیین شرایط اقلیمی مناسب برای جذب گردشگران صورت گرفته است ؛ که به برخی از این تحقیقات اشاره میکنیم :(املونگ و وینر، ٢٠٠٢). در پژوهشی به آینده گردشگری منطقه مدیترانه با استفاده از سناریوهای تغییر اقلیم پرداختند. نامبردگان در این پژوهش از شاخص TCI برای امکان سنجی مناطق مستعد گردشگر پذیر منطقه مدیترانه استفاده کردند. نتایج نشان داد که در آینده با گرم تر شدن دریای مدیترانه این منطقه به یک قسمت لذت بخش تر در بهار و پاییز برای گردشگری تبدیل خواهد شد. (گیرتکورتیوا و فستیو، ٢٠٠٧) ایالت خودمختار یهودینشین واقع در جنوب شرق روسیه را با استفاده از شاخص های EET و RET موردمطالعه قرار داده و محدوده های زمانی را جهت ورزش های تابستانی در این ایالت را مشخص نمودند.(لین و ماتزراکیس ، ٢٠٠٢) به مطالعه آسایش حرارتی دریاچه سان مون تایوان پرداختند.در ایران نیز مطالعاتی بر روی شاخص های آسایش اقلیم صورت پذیرفته است که به چند مورداشاره خواهیم کرد: وارثی و فتحی (١٣٨٧) چشمه های آب گرم معدنی استان اصفهان را بر اساس دوازده شاخص جهت توسعه توریسم درمانی رتبه بندی کرده اند. که بر این اساس چشمه هایی که ازلحاظ دارا بوده شرایط اقلیمی، امکانات رفاهی، و تفریحی در موقعیت مناسب تری بودند، در سطوح بالاتری قرارگرفته اند. ابویسانی(١٣٨٩) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود به بررسی پتانسیل های اقلیمی توسعه توریسم در استان خراسان شمالی پرداخت ، وی برای امکان سنجی مناطق مستعد اقلیم گردشگری از اکثر شاخص های مهم اقلیم گردشگری بهره برده است ؛ از شاخص کارشده میتوان به pet،PMV و EET نام برد.نتایج شاخص های زیست اقلیمی نشان داد که به طورکلی محدوده آسایشی استان خراسان شمالی از ماه می شروع میشود و تا اویل نوامبر ادامه مییابد.داداشی و باعقیده (١٣٩٢) با استفاده شاخص اقلیم توریستی میکزکوفسکی (TCI)، به ارزیابی اقلیم توریستی شهرستان نوشهر در استان مازندران پرداختند، نتایج نشان داد که اقلیم گردشگری شهرستان نوشهر دارای تنوع زیادی میباشد. به طوریکه ماه های فروردین ، اردیبهشت ، تیر، مرداد، شهریور، مهر بهترین شرایط ازنظر آسایش اقلیمی گردشگران دارا میباشند و ماه های آذر، دی، بهمن ، اسفند از این نظر چندان مناسب نیستند.
روش تحقیق
منطقه موردمطالعه استان اصفهان ، شکل (١)؛ در مرکز ایران با مساحتی حدود ١٠٧٠۴۴ کیلومترمربع ، بین ٣٠ درجه و ۴٣ دقیقه تا ٣۴ درجه و ٢٧ دقیقه عرض شمالی خط استوا و ۴٩ درجه ٣۶دقیقه تا ۵۵ درجه و ٣١ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار دارد. در این پژوهش از متغیرهای هواشناسی طولانیمدت با دوره آماری ٢٠ ساله (٢٠١٢-١٩٩٢)ایستگاه های هواشناسی سینوپتیک استان اصفهان استفاده شده است .با توجه به اینکه برخی از ایستگاه های موردمطالعه تازه تأسیس بوده یا فاقد آمار بوده از مطالعه حذف ؛ و تنها ایستگاه های دارای طول دوره آماری بلندمدت مورداستفاده قرار گرفتند جدول (١).
جدول ١ –ایستگاه های موردمطالعه
شاخص EET
شاخص Equivalent effective temperature EET یکی از شاخص های زیست اقلیمی است که به وسیله (آیزنشت ۶، ١٩۶۴ ) مطرح شد. EET از طریق رابطه (١) قابل محاسبه است :
T (1-0.003 (100-F))-0.365V^0.59 ((36.6-T) +0.622 (V-1)) + ((0.0015V+0.008) (36.6-T)-0.0167)
رابطه (١) (F-١٠٠)
T= دمای هوا (درجه سلسیوس ) ، V= سرعت باد متر بر ثانیه ، F = رطوبت نسبی به درصد
از آنجایکه که یکی از مهم ترین جاذبه ها برای توریسم استفاده از تفرجگاه های آبی(سال دریا، رودخانه ، دریاچه ها و چشمه های آب گرم )میباشد. تعیین محدوده زمانی مناسب جهت استفاده مطلوب از این جاذبه ها از اهمیت بسیاری برخوردار است .
با استفاده از این شاخص میتوان دوره ی مطلوب ، جهت تفریح و ورزش های آبی را در طول سال مشخص نمود.جهت دسته بندی شرایط محیطی از طبقه بندیکولتوا، ١٩٩٨استفاده شده است که مخصوص دوره گرم سال میباشد جدول (٢).
جدول ٢- طبقه بندی شرایط محیطی شاخص EET
بر این اساس زمانی که مقدار EET از ٢٣ بیشتر باشد محیطی خیلی داغ بر منطقه حاکم خواهد شد و شرایط ملایم و مطلوب زمانی که مقادیر شاخص بین ١٧ تا ٢٢ قرار میگیرد حاصل میشود. در شرایطی که مقدار شاخص بین ٨ تا ١۶ واقع میشود شرایطی محیطی خنک بر منطقه حاکم میشود. و زمانی که شاخص کمتر از ٨ باشد شرایط محیطی سرد حاکم میشود. بعد از محاسبه شاخص EET ایستگاه ها برای تک تک ماه های سال به منظور تعمیم نتایج نقطه ای برای پهنه بندی شرایط آسایش اقلیم سطح کل استان از روش درون یابی وزن دهی عکس فاصله IDW در محیط نرم افزاری ArcGis استفاده شده است ،که اطلاعات نقطه ای تبدیل به اطلاعات سطحی شده و نقشه EET برای کل استان به دست آمده است .
شکل ١- منطقه موردمطالعه
نتایج و بحث
نتایج حاصل از محاسبه و ارزیابی شاخص EET در استان اصفهان ؛ جدول (٢)، نشان میدهد که دوره مطلوب ، جهت ، انجام تفریحات و ورزش های آبی در کل استان تقریبا منطبق بر فصل تابستان می باشد.
جدول ٢- نتایج حاصل از شاخص EET در ایستگاه های منتخب استان اصفهان
نقشه های پراکندگی مقادیر EET در شش ماهه گرم سال از آوریل تا سپتامبر و استثنا ماه اکتبر در شکل های شماره ٢ تا ٨ ترسیم شده اند.
شکل ٢- پراکندگی مقادیر EET در ماه آوریل

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 17 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد