whatsapp call admin

مقاله بررسی خصوصیات مرفولوژیکی و بیماری زایی جدایه های قارچ Colletotrichum gloeosporioides عامل آنتراکنوز مرکبات

word قابل ویرایش
11 صفحه
10700 تومان
107,000 ریال – خرید و دانلود

بررسی خصوصیات مرفولوژیکی و بیماری زایی جدایه های قارچ Colletotrichum gloeosporioides عامل آنتراکنوز مرکبات
چکیده
به منظور مطالعه تنوع در ویژگیهای قارچ .Sacc&Penz.(Colletotrichum gloeosporioides)Penz. عامل آنتراکنوز مرکبات ، طی سال های ٨٣-١٣٨١ از درختان آلوده در سطح استان گلستان نمونه برداری شد و جدایه های آن روی محیط کشت سیب زمینی، دکستروز، آگار(پ د آ) تک اسپور و خالص شدند. سپس جدایه های این قارچ مورد بررسی قرار گرفتند. در بررسیهای انجام شده ، جدایه ها از نظر مرفولوژیکی و بیماریزایی در دو گروه قرار میگرفتند. گروه اول ، جدایه های سریع الرشد بوده که پرگنه های خاکستری رنگ و میسلیوم فراوان داشته و کنیدیوم های استوانه ای بلند با دو انتهای گرد تولید کردند. گروه دوم ، دارای سرعت رشد کند و پرگنه های نارنجی رنگ حاوی توده های کنیدیومی فراوان بودند.
کنیدیوم های این گروه دوکی شکل و کوتاه تر از گروه اول و واجد یک انتهای گرد و انتهای دیگر دوکی شکل بود. سرعت رشد روی محیط کشت غذایی س د آ در جدایه های گروه اول دو برابر سرعت رشد جدایه های گروه دیگر بود. همچنین همه جدایه ها در شرایط نوری ممتد روی محیط غذایی پ د آ کشت داده شدند و پس از ١٠ روز وجود یا عدم خار در آنها بررسی شد. بیشتر جدایه های گروه اول خارهایی با ۴ دیواره عرضی تولید نمودند. جدایه های گروه دوم خار تولید نکردند. به منظور بررسی و اثبات بیماریزایی، جدایه های قارچ C. gloeosporioides به برگ ها و شکوفه های درختان پرتقال (Citrus sinensis) مایه زنی شدند. جدایه ها از نظر بیماری زایی روی شکوفه های جدا شده از درختان قابل تشخیص از یکدیگر نبودند. همچنین از مایه زنی جدایه های گروه اول به شکوفه های روی درختان ، هیچ گونه علائم خاصی که نشانه نقش آنها در پدیده ریزش میوه ها پس از گلدهی باشد، مشاهده نشد؛ در حالی که جدایه های گروه دوم از گلبرگ های بیمار جدا شدند. جدایه های گروه اول از برگ ها جدا شدند. از مایه زنی جدایه های گروه دوم به برگ ها علائم خاصی مشاهده نشد.
واژه های کلیدی: جدایه های عامل آنتراکنوز، خصوصیات مرفولوژیکی و بیماریزایی، مرکبات ، استان گلستان

مقدمه
قارچ عامل آنتراکنوز Colletotrichum .Sacc&Penz. (Penz.)gloeosporioides یکی از شایع ترین قارچ هایی است که از روی بسیاری از نهاندانگان شامل ١٩٧ گونه از گیاهان زراعی، باغی، سبزیجات ، علف های هرز و انواع مرکبات گزارش شده است (ارشاد، ١٣٧۴؛ داوریان و همکاران ، ١٣٨٢؛ آگوستینی و همکاران ، ١٩٩٢؛ فار و همکاران ، ١٩٨٩؛ اوهم و همکاران ، ٢٠٠٣).
موردیو (١٩٧١) این قارچ را عامل آنتراکنوز ساقه و برگ ، خشکیدگی سرشاخه ها، پوسیدگی ریشه ، لکه برگی، پوسیدگی میوه و مرگ گیاهچه در گیاهان مختلف معرفی کرده است . همچنین به عنوان عامل بیماری آنتراکنوز بادام (فورشر و آداسکاوی، ١٩٩٩)، ریزش میوه ها درانار (جامادار و همکاران ، ٢٠٠٠)، زخمی شدن میوه های سیب (کاروالهو و همکاران ، ٢٠٠٠؛ ویو و همکاران ، ٢٠٠١)، آنتراکنوز سیب زمینی شیرین ، باقلای مصری و نعناع (ابنگ و همکاران ، ٢٠٠٢؛ کیم و همکاران ، ٢٠٠١؛ لیندر و همکاران ، ٢٠٠١؛ سینگ و ناکوی، ٢٠٠١؛ توماس و سوئیتینگ هام ، ٢٠٠٠) گزارش شده است . در مرکبات نیز از جمله شایع ترین قارچ ها محسوب شده که هر ساله خسارت آن موجب کاهش محصول میشود. این بیمارگر علاوه بر نکروز برگ ها و سرخشکیدگیها به طور مؤثری سبب کاهش سطح فتوسنتز در برخی از گیاهان مذکور میشود (ابنگ و همکاران ، ٢٠٠٢).
قارچ عامل آنتراکنوز در مرکبات بیشتر روی بافت های پیر و مرده مشاهده میشود که آسروول های کم و بیش بشقاب مانند فراوانی تولید میکند. همچنین کنیدیوم های آن روی سطح برگ ها و میوه ها جوانه زده ، تولید اپرسوریوم میکنند (جعفرپور و فلاحتی رستگار، ١٣٧۶؛ اسمیت و بلک ، ١٩٩٠). وقتی این بافت ها بر اثر عوامل مختلف ضعیف شده یا از بین بروند سطح آنها سریعا توسط قارچ مذکور پوشیده میشود، هر چند که ممکن است قارچ C. gloeosprioides در چنین شرایطی به عنوان یک عامل بیماریزا در مرکبات تلقی نشود (وایت ساید، ١٩٨٨). تحقیقات اخیر نشان داده است که فقط جدایه های خاصی از C. gloeosporioides از مرکبات ، عامل واقعی ریزش میوه ها پس از گلدهی١ یا آنتراکنوز ساقه و برگ میباشند (آگوستینی و همکاران ، ١٩٩٢؛ لیانیج و همکاران ، ١٩٩٢؛ سونودا و پلوسی، .(۱۹۸۸
گروه بندی جدایه های C. gloeosporioides بر اساس خصوصیات مرفولوژیکی و فیزیولوژیکی، اولین بار در سال ١٩٢١ توسط برگر (١٩٢١) انجام شد. پس از آن نیز این گونه به عنوان یک قارچ تغییرپذیر با تعداد بسیار زیادی جوره ٢ مرفولوژیکی شرح داده شده است (آفانادور کافوری و همکاران ، ٢٠٠٣؛ ون آرکس ، ١٩۵٧). هدف از این مطالعه ، توصیف و مشخص کردن فرم های مختلف قارچ C. gloeosporioides به دست آمده از مرکبات و نقش آنها در بیماری آنتراکنوز و ریزش میوه ها پس از گلدهی میباشد.
مواد و روش ها
جدایه ها: به منظور تهیه جدایه ها، از درختان مرکبات دارای علائم ، نمونه هایی شامل سرشاخه های خشکیده ، برگ ها و میوه های لکه دار و شکوفه های نکروزه تهیه شد.
جهت جداسازی این جدایه ها از محیط کشت غذایی سیب زمینی دکستروز آگار (پ – د- آ) و محیط کاغذ صافی مرطوب در دمای بهینه ٢٧-٢٣ درجه سانتیگراد استفاده شد و نمونه ها پس از گندزدایی با هیپوکلریت سدیم ٠.۵ درصد کشت داده و جدایه های به دست آمده به روش تک اسپوری٣ خالص گردیدند (رهنما و ممرآبادی، ١٣٨٢).
بررسی خصوصیات کنیدیوم ها: از کشت های ١٠-٧ روزه جدایه ها روی محیط کشت غذایی پ – د- آ در دمای ٢٧ درجه سانتیگراد به منظور بررسی خصوصیات کنیدیوم ها استفاده شد. از هر جدایه به تفکیک اسلاید موقت تهیه شده و ١٠٠ کنیدیوم از لحاظ شکل و اندازه طولی و عرضی مورد بررسی میکروسکوپی قرار گرفتند.
تولید خار: جهت بررسی تولید خار۴، همه جدایه ها در شرایط نوری مداوم روی محیط کشت غذایی پ – د- آ رشد داده شدند و پس از ١٠ روز وجود یا عدم خار در آنها بررسی شد. همچنین جدایه ها به برگ ها و شاخه های اتوکلاو شده پرتقال .Osbeck (L.)Citrus sinensis در ظروف پتری مایه زنی شدند و پس از ١۵ روز در خصوص تولید خار مورد بررسی قرار گرفتند.
اثرات دما: بدین منظور قطعات ۴ میلیمتری از همه جدایه های کشت داده شده ، به روی محیط کشت جدید پ – د- آ منتقل شده و در دماهای ١٠، ١۵، ٢٣، ٢٧، ٣١ و ٣۵ درجه سانتیگراد در انکوباتور قرار داده شدند. چهار تکرار برای هر جدایه مورد استفاده قرار گرفت . قطر پرگنه روزانه و به مدت ٧ روز اندازه گیری شد و پس از ٧ روز میانگین رشد محاسبه گردید.
اثبات بیماریزایی: بدین منظور جدایه های کشت داده شده روی محیط کشت پ – د- آ، پس از ۵ روز، ازسطح ظروف پتری شسته شده و پس از عبور از کاغذ صافی، سوسپانسیون اسپور تهیه گردید و به غلظت مورد نظر رسانیده شد.
الف ) بررسی اثر جدایه های قارچ روی شکوفه های جدا شده از درختان : تعدادی شکوفه باز نشده از درختان پرتقال (C. sinensis) عاری از بیماری جمع آوری شده و در ظروف پتری حاوی کاغذ صافی مرطوب قرار داده شدند. به منظور جلوگیری از آلودگی سطحی، قبل از مایه زنی، شکوفه ها ابتدا به مدت ٣٠ ثانیه توسط هیپوکلریت سدیم ٠.۵ درصد و سپس توسط آب مقطر استریل ضدعفونی شدند. در نهایت ٢ قطره از سوسپانسیون اسپور حاوی ١٠۵×٢ کنیدیوم در هر میلیلیتر روی هر شکوفه ریخته شد و ظروف به مدت ٣ روز در دمای اتاق نگهداری شدند
. برای هر جدایه ، ۴ تکرار و هر کدام حاوی ٣ شکوفه در ظروف پتری استفاده گردید. روی شکوفه های شاهد فقط آب مقطر استریل ریخته شد.
ب ) مطالعه بیماریزایی جدایه ها روی درختان حاوی شکوفه : جهت مایه زنی روی درختان پرتقال ، از هر جدایه سوسپانسیونی با غلظت ١٠۶ کنیدیوم در هر میلیلیتر تهیه شده و توسط آب پاش دستی روی شکوفه های درختان و برگ هایی که به وسیله سوزن استریل کمی خراش داده شده بودند، پاشیده شدند، به طوری که سوسپانسیون شکوفه ها و برگ ها را کاملا خیس کند. سپس به منظور حفظ رطوبت مناسب به مدت ۴٨ ساعت روی آنها پوشش پلاستیک کشیده شد و سپس در گلخانه با تغییرات دمایی ٣۴-١٩ درجه سانتیگراد نگهداری گردیدند.
نتایج و بحث
به رغم این که همه جدایه ها از مرکبات جدا شده اند، اما به طور اساسی تفاوت هایی در مرفولوژی، میزان رشد، خصوصیات پرگنه و بیماریزایی آنها مشاهده شد.
مرفولوژی قارچ : جدایه های به دست آمده قارچ C. gloeosporioides از مرکبات با استفاده از نوشته های ون آرکس (١٩۵٧)، موردیو (١٩٧١)، بیلی و جگر (١٩٩٢) و ساتن (١٩٩٨) مورد بررسی و تشخیص قرار گرفتند. این جدایه ها بر اساس خصوصیات
مرفولوژیکی و سرعت رشد به دو گروه تقسیم شدند: گروه اول ، جدایه هایی با پرگنه های خاکستری رنگ بوده که سرعت رشد بالایی داشته ، میسلیوم فراوان تولید میکنند و اختصارا خ – س – ر١ نامیده شدند. دراین تیپ جدایه تفاوت هایی در مقدار رنگدانه های خاکستری میسلیوم ها مشاهده شد؛ بدین صورت که رنگ پرگنه ها از خاکستری پررنگ تا کم رنگ و تا حدودی مایل به سفید تغییر می کرد(شکل ٢، الف ). گروه دوم ، جدایه هایی بودند با سرعت رشد آهسته و حاوی توده های کنیدیومی نارنجی رنگ فراوان که به طور اختصاری ن – ک- ر٢ نامیده شدند. در این گروه نیز تغییراتی در میزان تولید کنیدیوم ها و رنگدانه ها پس از چندین بار خالص سازی مشاهده شد، با این حال میزان رشد پرگنه های جدید مشابه جدایه های اصلی بود (شکل ٢، ب ). جدایه های خ – س – ر دارای کنیدیوم های بزرگتری نسبت به جدایه های ن – ک- ر از لحاظ اندازه طولی و عرضی بودند (جدول ١). در شکل های کنیدیوم ها نیز تفاوت هایی مشاهده شد که بر این اساس به دو گروه تقسیم شدند: اکثر کنیدیوم های تولید شده توسط جدایه های خ – س – ر دارای دو انتهای گرد بوده و کمتر از ٢٠ درصد از آنها دارای یک انتها ی دوکی شکل بودند (شکل ٣، الف ). در مورد جدایه های FGG گزارش شده توسط آگوستینی و همکاران (١٩٩٢)، این میزان ١٠ درصد گزارش شده بود.
همچنین بیشتر کنیدیوم های تولید شده توسط جدایه های ن – ک- ر دارای یک انتهای گرد بوده ، انتهای دیگر آنها دوکی میباشد (شکل ٣، ب ).
اکثر جدایه های خ – س – ر هم روی محیط کشت و هم روی بافت میزبان به مقدار فراوان خار تولید میکردند (شکل ۴، جدول ١). اکثر خارهای مشاهده شده دارای ۴ دیواره عرضی بودند. همچنین هیچ گونه تولید کنیدیوم از این خارها مشاهده نشد. جدایه های ن – ک- ر نه در بافت میزبان و نه در محیط کشت پ – د- آ خاری تشکیل ندادند.
لازم به ذکراست که هر دو گروه جدایه با جدایه های گزارش شده توسط سونودا و پلوسی (١٩٨٨) از فلوریدا مشابهت دارند. همچنین جدایه های خ – س – ر تحقیق حاضر، با فرم cgm گزارش شده توسط فاگان (١٩٨٠)، از لحاظ تشکیل خار با ۴ دیواره عرضی مشابهت دارند.
جدایه های FGG گزارش شده توسط آگوستینی و همکاران (١٩٩٢) همگی دارای یک دیواره عرضی بودند.
جدایه های کشت شده روی محیط کشت پ – د- آ به غیر از یک جدایه از خ – س – ر، همگی تا ٢٢ ماه در دمای ۴ درجه سانتیگراد زنده ماندند. فرم جنسی این قارچ (.Stonem)Glomerella cingulata .Schrenk &Spauld. است که تولید پریتسیوم میکند و در این تحقیق روی محیط کشت پ – د- آ و بافت میزبان در شرایط طبیعی باغات مشاهده نشد. روحی بخش (١٣٧۶) و ابنگ و همکاران (٢٠٠٢) این فرم جنسی را گزارش کرده اند. روحی بخش (١٣٧۴) پریتسیوم ها را از جدایه هایی که در فصل پاییز به دست آمده و در محیط غذایی پ – د- آ کشت داده شده بودند، جدا نموده است .

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 10700 تومان در 11 صفحه
107,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد