مقاله بررسی مشکلات پیاده سازی بانکداری اسلامی

word قابل ویرایش
19 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
با گسترش صنعت بانکداری، متفکران مسلمان به این فکر افتادند که به شکلی از این پدیده استفاده کنند اما به دلیل آن که بیش تر فعالیت های بانک براساس قرض با بهره است که از نظر اسلام ربا و ممنوع می باشد, از این رو ابتدا تلاش نمودند با حفظ عملیات بانکداری متعارف , توجیه های شرعی پیدا کنند اما در عمل استدلالی که مورد پذیرش علمای دین باشد به دست نیامد، در این جا بود که برخی اندیشمندان اسلامی درصدد طراحی بانکی براساس معاملات اسلامی برآمدند و نتیجه آن را امروزه در قالب بانک های بدون ربا و اسلامی در سراسر دنیا مشاهده می کنیم .اما این بانک ها ضمن اینکه توفیقاتی داشتند با مشکلات عدیده ای که ناشی از ساختار ویژه آنها است مواجه اند.از جمله ,پیچیدگی کار در بانکداری بدون ربا,ضرورت آموزشهای ویژه بانکداری, فقدان اهرم کافی و مؤثر جهت جذب سپرده ها,محدودیت بهره گیری از عقود, بالا بودن هزینه تسهیلات ,تاخیر در بازپزداخت بدهی ها و یافتن راه حلی برای برای ایجاد انگیزه برای پرداخت به موقع آن ها و جبران خسارت بانک ,وابستگی نرخ های سود بانکداری اسلامی به نرخ بهره بین المللی,تامین مالی دولتی,درا ین مقاله کوشیده شده است با تبیین مشکلات مذکور,راهکارهای مناسب برای انها ارائه شود
واژگان کلیدی: تامین مالی با بهره ,تامین مالی اسلامی,تاخیر تادیه ,نرخ سود,خطر اخلاقی
مقدمه
با گسترش صنعت بانکداری در دنیا و ورود آن به کشورهای اسلامی، اندیشمندان اسلامی با چالش مهمی روبه رو شدند؛ از یک سو بانک با انجام معاملاتی, سرمایه های ریز و درشت و بدون استفاده را از سراسر کشور جمع کرده به دستان توانمند می سپارد که می توانند با آن سرمایه ها برای خودشان , فعالیت اقتصادی سودآور, برای صاحبان سرمایه های نقدی، سود و برای کشور, رفاه و آبادانی به ارمغان بیاورند, و از سوی دیگر, به جهت ربوی بودن بیش تر معاملات ، بانک مصداق روشن رباخواری و در تعارض آشکار با تعالیم اسلام است .
ابتدا گروهی از اندیشمندان کوشیدند با توجیه های مختلف , معاملات و بهره بانکی را از دایره ربای حرام خارج کنند، اما این کوشش ها به جایی نرسید تا این که ایده ایجاد بانک اسلامی از سوی متفکرین مسلمان مطرح گردید. این ایده به تدریج تقویت و در نهایت به الگوهای اجرایی تبدیل شد و اکنون در اکثر کشورهای اسلامی و حتی در برخی کشورهای غیراسلامی، بانک های بدون ربا و اسلامی وجود دارد.
ساز و کار تجهیز منابع در بانکداری اسلامی:
تفاوتهای دو نوع بانکداری ربوی با غیر ربوی عمدتا در مسئله تجهیز منابع و اعطای تسهیلات می باشد. روش های تجهیز منابع در بانکداری بدون ربا عبارتند از :
١- سپرده های قرض الحسنه جاری؛ که مانند سایر بانکها، ماهیت قرض دارد، و اشخاص حقیقی و حقوقی می توانند با افتتاح حساب قرض الحسنه جاری، وجوه مورد نظر خود را به بانک سپرده و دسته چک دریافت کنند و سپس از طریق نوشتن چک به هر اندازه و به هر صورتی که مایل باشند، مطابق مقررات بانک از موجودی خود برداشت کنند. به موجودی این گونه حساب های سودی تعلق نمی گیرد و وجوه این حساب به مقتضای عقد قرض به مالکیت بانک در آمده و جزء منابع بانک خواهد بود و در نتیجه بانک ها می توانند از طریق عقود بانکی، سرمایه گذاری کرده و کسب سود کنند.
٢- سپرده قرض الحسنه پس انداز؛ که این حساب نیز ماهیت قرض دارد که افراد سپرده گذار با دریافت دفترچه پس انداز حق برداشت از حساب خود را در هر زمان دارند. وجوه این حساب نیز به مالکیت بانک در آمده و بانکها بخشی از آن را به اعطاء قرض الحسنه و بخشی دیگر را از طریق عقود و تشویق مردم به پس انداز، پاره ای از اولویت ها، امتیازات و جوایز نقدی و غیر نقدی به صاحبان این حساب ها می پردازند.
٣- سپرده سرمایه گذاری مدت دار؛ که این سپرده ها را افراد به قصد انتفاع از سرمایه نقدی خود در بانک سپرده گذاری می کنند.
اشخاص حقیقی یا حقوقی، سرمایۀ نقدی خود را با عنوان وکالت به بانک تحویل می دهند و بانک بعد از کسر ذخایر احتیاطی، مابقی را از طریق عقود بانکی سرمایه گذاری می کند. بانکها بازپرداخت اصل سپرده سرمایه گذاری مدت دار را متعهد می شوند، ولی میزان سود از ابتدا معلوم نیست ، بانکها بعد از پایان دوره مالی، سود واقعی را محاسبه کرده و بعد از کسر سهم بانک و حق الوکالۀ بانک ، مابقی را به عنوان سود قابل تقسیم ، بین صاحبان سپرده های سرمایه گذاری تقسیم می کنند١(تببین فقهی بانکدار ی بدون ربا,سید عباس موسویان )
انواع عقود بانکداری بدون ربا
١-مضاربه (بازرگانی داخلی ـ صادراتی ـ وارداتی )، ٢- مشارکت مدنی ( بازرگانی ـ تولیدی ـ صادراتی ـ مسکن و ساختمان )، ٣- فروش اقساطی (مواد اولیه ـ ماشین آلات ـ مسکن )، ۴- سلف ، ۵ـ اجاره به شرط تملیک ، ۶- قرض الحسنه (ازدواج ـ تعمیر و تامین مسکن ـ کمک هزینه درمان ـ کمک هزینه تحصیلی)، ٧- جعاله ٢(معصومی نیا،بررسی فقهی و اقتصادی ابزارهای مشتقه )
مضاربه
مضاربه عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین به عنوان مالک (بانک ) عهده دار تامین سرمایه (نقدی) می گردد با قید اینکه طرف دیگر (عامل ) با آن تجارت کرده و در سود حاصله هر دو طرف شریک باشند.
اعتبار در حسابجاری در قالب عقد مضاربه (مضاربه عام )
با عنایت به اهمیت تسهیلات اعتباری در عرصه بانکداری و ضرورت استفاده از ابزارهای نوین اعتباری مبتنی بر قانون عملیات بانکی بدون ربا و همگام با گسترش فعالیت بانک و ارائه خدمات نوین ، بانک سپه خدمت جدیدی در بخش تخصیص تسهیلات تحت عنوان اعتبار در حسابجاری در قالب عقد مضاربه ارائه نموده است . مضاربه عام عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین (بانک ) عهده دار تامین سرمایه میگردد به طوری که طرف دیگر (عامل ) با آن سرمایه ، معاملات تجاری متعدد انجام و در سود حاصل از معاملات هر دو طرف شریک باشند.
مشارکت مدنی
مشارکت مدنی عبارتست از درهم آمیختن سهم الشرکه نقدی و یا غیر نقدی متعلق به اشخاص حقیقی و حقوقی متعدد به نحو مشاع به قصد انتفاع طبق قرارداد.
فروش اقساطی (مواد اولیه ـ ماشین آلات ـ مسکن )
فروش اقساطی عبارت است از واگذاری عین کالا به بهای معلوم به غیر، به ترتیبی که تمام یا قسمتی از بهای مزبور به اقساط مساوی یا غیر مساوی در سر رسیدهای معین دریافت گردد.
سلف
سلف قراردادی است که به موجب آن بانک محصولات تولیدی مشتری را خریداری و بهای آن کالا را نقدا پرداخت و کالا را در آینده تحویل میگیرد.
قرض الحسنه
قرض الحسنه عقدی است که به موجب آن بانک (به عنوان قرض دهنده ) مبلغ معینی را طبق شرایط مقرر به اشخاص (به عنوان قرض گیرنده ) واگذار مینماید.
جعاله
جعاله عبارتست از الزام شخص (جاعل یا کارفرما) به ادای مبلغ یا اجرت معلوم (جعل ) در مقابل انجام عملی معین طبق قرارداد.
بانکها میتوانند به منظور ایجاد تسهیلات لازم برای گسترش امور تولیدی، بازرگانی و خدماتی،با تنظیم قرارداد و به عنوان عامل یا عند الاقتضاء به عنوان جاعل مبادرت به جعاله نمایند.
اجاره بشرط تملیک
اجاره به شرط تملیک عقد اجاره ای است که در آن شرط میشود که مستاجر (مشتری) در صورت عمل به شرایط مندرج در قرارداد، در پایان مدت اجاره عین مستاجره را مالک گردد اول مشکل پیچیدگی کار در بانکداری بدون ربا عمده تسهیلات بانکی در بانکداری ربوی، به صورت وام نمود پیدا میکند. بانکها با دریافت پس انداز و سپرده از اشخاص و مؤسسات ، با توجه به طول مدت پس انداز و مبلغ آن ، اصل سپرده و بهره آن را مطابق نرخ از پیش تعیین شده ، به آنان پرداخت میکنند. دریافت این نوع سپرده ها و محاسبه بهره آن از سادگی برخوردار است ، و سپرده گذاران و بانکها براحتی به این کار اقدام مینمایند.دریافت تسهیلات و اعتبار بانکی توسط مشتریان و نیز مکانیزم ساده وامگیری از بانک ، روند دریافت تسهیلات را ساده نموده است و وام گیرندگان بدون هیچ گونه نظارتی در مورد مصرف مبلغ دریافتی، آن را جهت برآورده ساختن نیازهای خود مصرف میکنند.این شیوه هیچ گونه مشکل و یا بیاطمینانی برای سپرده گذاران در پینخواهد داشت ، و پس از انعقاد قرار داد و گشایش حساب ، بهره ای که به آنان تعلق میگیرد و همچنین کیفیت برداشت از حسابشان ، کاملا مشخص و معین است . ولی در بانکداری بدون ربا شیوه وامدهی و وامگیری، تنها در حسابهای قرض الحسنه پس انداز و جاری به کار گرفته میشود، که به اینگونه از حسابها علاوه بر کمی حجم آنها نسبت به سایر وجوهی که به بانکها سپرده شده اند، هیچگونه بهره و یا سودی تعلق نمیگیرد، و احیانا به منظور تشویق صاحبان این سپرده ها، بانکها جوایزی به آنان اعطا میکنند; ولی در سایر وجوه سپرده شده به بانک ، به جهت نقش وکالت (واسطه گری) بانکها، بانک ، آزادی هر گونه استفاده از وجوه را نداشته ، و صرفا مطابق قراردادهای منعقده ، به تخصیص آنها می پردازند. در یک دسته بندی کلی میتوان رابطه بانک و مشتریان را در دو شکل خلاصه کرد: رابطه اول : رابطه وامدهی و وامگیری بدون بهره ، که بدون هیچ گونه مشکلی انجام میگیرد.رابطه دوم : رابطه ای که بانک در آن نقش میانجی و وکیل را بازی مینماید. مشکلاتی که برای سپرده گذاران وجود دارد، از همین رابطه ناشی میشود; زیرا صاحبان وجوه ، سپرده های خود را به عنوان وام در اختیار بانک قرار نمیدهند، بلکه به عنوان سپرده سرمایه گذاری به بانکها میسپارند.سپرده گذاری به منظور سرمایه گذاری در بانک ، ممکن است به دو صورت انجام پذیرد: یک نوع سپرده گذاری جهت تامین سرمایه لازم برای پروژه معین اقتصادی; و نوع دیگر، سپرده گذاری جهت تامین سرمایه به صورت مشاع ، برای همه پروژه هایی که توسط بانک در آنها سرمایه گذاری می شود; که در هر دو نوع از سپرده گذاری، صاحبان وجوه ، بانک را به عنوان وکیل خود در عقد قرار داد و یا سرمایه گذاری مستقیم ، تعیین میکنند.در سپردن چنین وکالتی به بانکها، که گاه شامل وکالت در توکیل نیز میباشد، سپرده گذاران علاوه بر اینکه از ابتدا میزان سودشان مشخص نشده است ، ناچارند در زمینه میزان کارایی بخشهای مختلف اقتصادی (به منظور سرمایه گذاری در آن بخشها) و از مسائل مربوط به قرار داد(جهت مشروعیت آن )، و درباره اختیاراتی که ناگزیر به بانک اعطا میکنند، اطلاعاتی کسب کنند. و موارد مذکور ضمن کند نمودن روند سپرده گذاری، سپرده گذاران را با بیاطمینانی مواجه میسازد;
زیرا قرارداد وکالت سپرده گذاران ، به بانکها این امکان را میدهد تا بتوانند در محاسبه سود با سپرده گذاران و دریافت کنندگان اعتبار، مصالحه نمایند، و یا از وجوه آنان به صورت مشاع در موارد مورد نظر و طبق صلاحدید بانک استفاده گردد، و در نهایت مبلغی که از محاسبه به دست میآید، به عنوان سود به سپرده گذاران بازگردانند.نکته حائز اهمیت ، توجه سپرده گذاران به بندهای مندرج در قرار داد و مفاهیم آنهاست ، که به دلیل تعدد قرار دادها و یا تلفیق چند قرارداد در یک قرار داد، و حتی مفاهیم نامانوس بعضی از آنها، سپرده گذاری در بانکداری بدون ربا را با مشکلاتی مواجه ساخته است . عدم توجه به مفاد قراردادها، علاوه بر لطمه زدن به صحت معاملات و قراردادها، چشم اندازی ربوی برای فعالیتهای بانکی ایجاد خواهد نمود.
مشکل دیگر آن است که اعطای تسهیلات در بانکداری ربوی نیز به صورت وام (قرض ) به متقاضیان ارائه میگردد، و پس از دریافت وام ، متقاضی خود را مالک وجوه دانسته ، و تنها پس از گذشت زمانی که برای وام در نظر گرفته شده است ، خود را موظف به پرداخت قرض میداند; همچنان که بانک نیز تنها به توان بازپرداخت متقاضیان نظر دارد و هیچ گونه توجهی به موارد مصرف آنها ندارد.اما در سیستم بانکداری بدون ربا، متقاضیان در اخذ تسهیلات و اعتبارات ، با محدودیتها و مشکلاتی مواجه می باشند.تسهیلات در بانکداری بدون ربا، تحت عناوین و قراردادهای ١ – مضاربه ٢ – مشارکت مدنی و حقوقی٣ – جعاله ۴ – فروش اقساطی۵ – اجاره به شرط تملیک ۶ – خرید دین ٧ – معاملات سلف ٨ – مزارعه ٩ – مساقات ١٠ – قرض الحسنه اعطا می گردد.بهره برداری از این تسهیلات -که در قالب یکی از عقود نامبرده اعطا میگردد- باید در دایره معین آن قرار داد صورت گیرد، و آشنایی کافی با ضوابط و شرایط آن ، جهت دریافت تسهیلات مربوط و استفاده از آن امری ضروری است ; زیرا چنانچه اعتبارات مذکور در غیر مورد قرارداد هزینه شود، مشکلات حقوقی و شرعی را در پیخواهد داشت ، و گاهی به بطلان قرار داد و عدم مشروعیت معاملات میانجامد; به عنوان مثال : تسهیلات در قالب مضاربه صرفا جهت انجام امور بازرگانی و تجارت میباشد، و چنانچه برای امور کشاورزی و… استفاده گردد، موجب بطلان قرارداد میشود. علاوه بر آنکه به دلیل عدم آشنایی متقاضیان با مفاد قراردادها، تلقی ربوی بودن بانک تا تثبیت کامل نظام بانکداری اسلامی و انس بیشتر مردم با قراردادهای مذکور، وجود خواهد داشت .
دوم مشکل ضرورت آموزشهای ویژه بانکداری
در بانکداری بدون ربا به دلیل تعدد قراردادها و محدودیتهایی که در بهره گیری از پاره ای عقود وجود دارد، و همچنین به منظور عمل مطابق با دستورات شرع مقدس اسلامی، ضرورت آموزش کارگزاران بانکی و مراجعان به آنها امری بدیهی و لازم است ; زیرا بدون آموزش کافی ممکن است نتایج نامطلوبی پدید آید; از قبیل عدم موفقیت در دریافت تسهیلات مناسب از بانک ، انعقاد قراردادهای ناصحیح و نابجا و در نتیجه محرومیت از دریافت تسهیلات مناسب ، جنبه صوری پیدا کردن قراردادها و فعالیتهای بانکی، بطلان قراردادها، حرمت درآمد و سود، بیمبالاتی مردم در رباخواری، عدم همکاری افراد متدین با بانک و بالاخره ربوی شدن نظام بانکداری.بر این اساس ، توضیح و تفسیر مفاد انواع قراردادها و کیفیت کار برد آنها، و استفاده بهینه از تسهیلات آموزش در بانکداری بدون ربا امری ضروری است ; زیرا تسهیلات در قالب وام ، در هر زمان میتواند مشکل مالی فرد را حل نماید; ولی تسهیلاتی که در بانکداری بدون ربا اعطا میگردد، چه بسا در بعضی از موارد در اثر بیتوجهی و یا تاخیر در مراجعه به بانک و انعقاد قرارداد، نتواند (به طور کامل و یا صحیح ) مشکل گشا باشد; به عنوان مثال : استفاده از قرارداد جعاله و یا فروش اقساطی جهت تعمیر واحدهای مسکونی و یا خرید لوازم خانگی، در زمانی امکان پذیر است که تعمیرات پایان نیافته ، و یا آن کالا خریداری نشده باشد; ولی چنانچه به طریقی تعمیر انجام گرفت و یا کالا خریداری شد، به منظور پرداخت دیون مربوطه ، امکان استفاده از قرارداد جعاله نیست ، و تنها میتوان از طریق قرض الحسنه ، مشکل را حل نمود و قهرا به دلیل کمی حجم و امهای قرض الحسنه ، همه افراد نمیتوانند از آن برای رفع نیازمندیهای خودشان بهره مند گردند.
سوم مشکل فقدان اهرم قوی و مؤثربرای جذب سپرده ها
در بانکداری ربوی، نرخ بهره از پیش تعیین شده ، اهرمی بسیار قوی و مؤثر در جذب سپرده ها به بانک میباشد، و بانکها میتوانند هر زمان که بخواهند با کم یا زیاد نمودن نرخ بهره ، حجم سپرده های بانکی را کاهش و یا افزایش دهند. همچنانکه تغییر در نرخ بهره نیز میتواند حجم تقاضای تسهیلات را افزونتر و یا از حجم آن بکاهد.ولی در بانکداری بدون ربا، به دلیل حرمت ربا و ممنوعیت پرداخت بهره به سپرده گذاران ، و یا دریافت بهره از دریافت کنندگان تسهیلات بانکی، باید از اهرم دیگری جهت دستیابی به این هدف استفاده شود; زیرا در حالتهای مختلف اقتصادی و شرایط ویژه هر زمان ، برای اعمال سیاستهای اقتصادی، دولتها نیازمند به اهرمی قوی میباشند، تا بتواند حالت تورمی و یا رکود جامعه را اصلاح نمایند.این اهرم جهت جذب سپرده ها، به دلیل دوگانگی وجوه مالی که بانکها دریافت میکنند، در بانکداری بدون ربا متعدد است ، و نمیتوان برای هر دو از اهرمی واحد استفاده کرد. لذا جهت جذب سپرده های قرض الحسنه ، میبایست با بیان آثار و فواید قرض الحسنه و اجر اخروی آن ، انگیزه های معنوی و حس نوع دوستی مردم را تقویت نمود، و یا از جوایز بانکی استفاده کرد تا چنین سپرده هایی جذب بانکها شود.آنچه مسلم است ، در این نوع از سپرده ها بویژه در زمانهایی که ارزش پول دستخوش تغییرات شدید است ، بانکداری بدون ربا نمیتواند بجز انگیزه های معنوی، از اهرمهای دیگر قوی و مؤثری استفاده نماید; و این انگیزه ها نیز نمیتواند در همه شرایط ، وجوه مورد نیاز بانکها را جذب نماید.
(البته راههایی جهت تقویت این انگیزه ها و نیز برای جبران کاهش ارزش پول وجود دارد، که در بخش راه حلها مطرح خواهد شد.)در بانکداری بدون ربا در مورد سپرده های سرمایه گذاری، از اهرم سود انتظاری و علیالحساب استفاده میشود، که این اهرم در صورت نبود بانکهای مشابه و یا بانکهای ربوی رقیب ، میتواند از کارآیی نسبتا خوبی برخوردار باشد; ولی مطمئنا کارآیی، سود قطعی (بهره معین ) را نخواهد داشت ، مگر آنکه همواره نرخ سود انتظاری بانک ، بالاتر از نرخ بهره متعارف باشد که این امر ممکن نیست ; زیرا بانکهای غیر ربوی و خصوصا بانکهای دولتی، ملزم به حرکت در جهت سیاستهای اقتصادی دولت و همچنین مراعات مصالح عمومی جامعه هستند، و دستیابی به این اهداف ، مستلزم رعایت اصولی، همچون تعیین نرخ مناسب سود و یا درصد معینی از سود حاصله برای دریافت کنندگان تسهیلات ، و در نهایت ، استفاده از عقود متعدد شرعی است . در حالی که سایر مؤسسات مالی و یا بانکهای ربوی، غالبا بالا بردن سود و بهینه سازی آن را مد نظر دارند، و معمولا از عقودی که ریسک کمتر و سود بیشتری دارد استفاده میکنند، و توجهی به مصالح عمومی جامعه ندارند.بانکداری بدون ربا برای جذب سپرده های جاری نیز نمیتواند از اهرم قوی پرداخت سود مشخص و معین بانکداری ربوی استفاده نماید، و امتیاز این سپرده ها برای سپرده گذاران ، تنها در مواردی، از قبیل خدمات بانکی در انتقال وجوه ، حوالجات ، امکان بهره گیری از چک و حق تقدم در دریافت تسهیلات و… خلاصه میشود، که در بانکداری ربوی نیز وجود دارد.
چهارم مشکل محدودیت بهره گیری از عقود
در بانکداری ربوی، از آن جهت که وجوه سپرده گذران به عنوان وام از آنان دریافت میشود، و تسهیلات بانکی نیز به صورت وام به متقاضیان تحویل میگردد، دست بانک و دریافت کنندگان تسهیلات ، در به کارگیری وجوه باز بوده ، و متقاضیان تسهیلات میتوانند وجوه دریافتی را در موارد دلخواه خود (اعم از امور تولیدی، تجاری، مصرفی و…) به کار گیرند. همچنان که بانکها بدون دغدغه خاطر، پس از اطمینان از توانایی بازپرداخت متقاضی، تسهیلات مورد نیازش را به صورت وام در اختیار او قرار می دهند، و در سر رسید معین ، مبلغ وام و بهره معین آن را دریافت میکنند. بر این اساس ، محدودیتی برای بانکها در اعطای تسهیلات و برای دریافت کنندگان در به کارگیری تسهیلات وجود ندارد.اما در بانکداری بدون ربا، تسهیلات بانکی به چهار گروه عمده زیر تقسیم می شود:١ – گروه مشارکتها; همچون مشارکت مدنی و حقوقی، مضاربه ، مزارعه ، و مساقات ٢ – گروه مبادلات ; مانند فروش اقساطی، اجاره به شرط تملیک و معاملات سلف ٣ – گروه تعهدات ; مانند جعاله و ضمانتنامه ۴ – گروه وام قرض الحسنه .بنابراین بانکها نمیتوانند، همانند سیستم ربوی، تسهیلات خود را فقط به صورت وام پرداخت نمایند; زیرا حجم کمی از تسهیلات به صورت وام (قرض الحسنه )، و غالب آنها در چار چوب عقود و قراردادهای دیگر به بانک تحویل میگردد، و یا به عنوان تسهیلات بانکی در اختیار متقاضیان قرار داده میشود. و از طرف دیگر، سایر عقود در بانکداری بدون ربا از قابلیتهای عقد وام (قرض ) بهره مند نیستند.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 19 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد