مقاله بررسی چالش ها و مشکلات بانکداری اسلامی در ایران

word قابل ویرایش
12 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

چکیده
آغاز بانکداری اسلامی و گسترش روز افزون آن در سطح جهان از یک سو و وقوع بحران مالی جهانی و تزلزل بیش از حد انتظار بانکداری متعارف و ثبات نسبی بانک های اسلامی در قبال آن از سوی دیگر، بسیاری از متفکران را به تامل بیشتر در ماهیت بانکداری اسلامی وا داشته است .از آنجا که بانک ها نقشی تخصصی در جهت به روز کردن فعالیت نهادهای پولی و سرمایه ای و به خصوص بازار سرمایه و نهادهای صنعتی کشور را دارند، بانکداری اسلامی به عنوان جایگزینی راه گشا مطرح شده است .
بانکداری اسلامی مدل تعدیل شده ای از بانکداری متعارف است که در آن تلاش می شود تمامی روابط و مناسبات سازگار با شریعت و فقه اسلامی و در راستای اهداف اساسی نظام اقتصادی اسلام تنظیم گردد. این نوع خاص از بانکداری، برای سپرده گذاران و سرمایه گذاران مسلمان که دغدغه رعایت اصول شریعت در فعالیت های پولی و مالی خود را دارند، طراحی شده است . علیرغم پیشرفتهای گسترده ای که در زمینه توسعه ابزارهای مالی در کشورهای اسلامی به وجود آمده ، روند تحول نظام بانکداری در ایران روند کندی دارد و با چالشهای جدی و ناهمگونی مواجه گردیده است .
در این پژوهش سعی بر آن است که ابتدا اصول حاکم بر نظام مالی اسلامی تشریح و ضمن بیان شباهت ها و تفاوت های نظام بانکداری اسلامی با بانکداری متعارف مهمترین مشکلات و چالشهای بانکداری اسلامی مورد بررسی قرار گیرد.مقاله حاضر به لحاظ روش توصیفی – تحلیلی است .نتایج بررسی نشان می دهد که در راستای پیاده سازی این نظام جهت حصول اهداف مورد نظر چالش ها و مشکلاتی در عمل وجود دارد.
کلمات کلیدی : بانکداری اسلامی ، نظام مالی اسلامی ،بانکداری متعارف ، چالش ها و مشکلات
١. مقدمه
تفکر بانکداری اسلامی بیش از نیم قرن قدمت در کشورهای اسلامی و غیر آن دارد. این تفکر و حساسیت در برابر رخنه نهادهای بانکداری غربی در جوامع اسلامی به وجود آمده است . از آنجا که عملیات بانکداری با شبهه ربوی بودن همراه است متفکران مسلمان در طی این نیم قرن به دنبال پیدا کردن راه حل جایگزین بوده اند.پیش از شکل گیری بانکداری بدون ربا ، مسلمانان در کشورهای اسلامی پول های خود را به بانک های غیر اسلامی نمی سپردند تا مجبور به دریافت ربا نشوند . آنان پول های خود را تبدیل به پول رایج خارجی املاک ، طلا و سنگ های قیمتی می کردند بدین صورت این ثروت ها از جریان سرمایه گذاری خارج می شد . با تاسیس بانک های اسلامی مقدار زیادی از این ثروت ها مجددا وارد جریان سرمایه گذاری شد.
ایده بانکداری و تامین مالی اسلامی نخستین بار در دهه ١٩۵٠ مطرح شد اما آغاز بانکداری اسلامی به دهه ۶٠ میلادی بر می گردد. با این حال برخی دهه ٧٠ را دهه آغاز موثر بانکداری اسلامی می دانند که در این صورت حداقل ۵ دهه و حداکثر ۶ دهه از آغاز بانکداری اسلامی می گذرد .
طی سه دهه اخیر تعداد موسسه های تامین مالی اسلامی در سطح جهان از یک موسسه در سال ١٩٧۵ به سیصد موسسه رسیده که در بیش از ٧۵ کشور گسترده شده است برخی همچون میرآخور و اقبال تا ششصد موسسه هم ذکر کرده اند.پاکستان در سال ١٩٨٠ اولین کشوری بود که در سیستم بانکداری اسلامی را برگزید در ایران ، سودان و اندونزی هم امروزه سیستمی کاملا اسلامی در بانکداری رعایت می شود (اکبریان ،خردسود، ١٣٨٩ :٢).
هر چند ایرادهایی به قانون بانکداری بدون ربا مصوب ١٣۶٣ وارد است باید اذعان داشت که عملی که با سرعت و در حداقل زمان ممکن انجام گرفت بسیار خوب و قابل تمجید و تحسین است (عقیلی کرمانی،١٣٨٧ :٢).
بانکداری اسلامی به عنوان یک پدیده جدید رشد تصاعدی خود را از خاورمیانه در حدود سه دهه پیش آغاز کرد. در همین مدت کوتاه این صنعت به رشد سالانه ی بیش از ١۵ درصد رسیده در سطح جهانی به شکل گسترده مطرح شده و در بیش از ٧۵ کشور به ارائه خدمات مشغول است باید توجه داشت که نظام بانکداری اسلامی به عنوان یک واقعیت در حال توسعه دیده شود این تجربه باید به صورت بی طرفانه مورد ارزیابی قرار گیرد و مشکلات آن به دقت بررسی شود تا رشد و شکوفایی این دستاورد عظیم استمرار یابد (منظور، رحیمی، محمدی ١٣٨٧ :٢).
٢. پیشینه پژوهش و تئوریهای موجود
در تحقیقاتی که در مورد نظام بانکداری اسلامی انجام شده است سیهاک و هسه (٢٠١٠) دریافتند که بانک های اسلامی کوچک باثبات تر از بانک های متعارف کوچک ، با ذخیره ی نگهداری برای بانک های بزرگ ، هستند. عبدالمجید و همکاران (٢٠١٠)، دریافتند که کارایی نسبی بانک های اسلامی و متعارف در میان کشورها به طور قابل توجهی تفاوت می کند. در حالی که انگنا و سندنیز – یونکو (٢٠١١) در مورد ترکیه دریافتند که بانک های اسلامی عمدتا با بانک های چندگانه ، جوان ، شرکت های متمرکز بر صنعت و شفاف داد و ستد می کنند. از سمت سپرده و نیز با استفاده از یک نمونه بانک های پاکستانی، خان (٢٠١٠) در می یابد که بانکها اساسا از نرخ رشد سپرده ی بالاتری نسبت به بانک های متعارف بهره می برند و حتی در طول بحران اخیر از نظر جریان های سپرده بالاتر، سود برده اند. چندین نوبسنده کارایی نسبی بانک های اسلامی و متعارف را بررسی کرده اند مانند ال جمال و حلوسی (٢٠٠۵) برای بانک های ترکی و اسرایری (٢٠١٠) برای بانک هایی در ناحیه شورای همکاری خلیج (بک ، کانت ،مروچ ،٢٠١٣ :١و٢).
خاوری(١٣٨٨) در مقاله ای تحت عنوان «بانکداری مشارکت در سود و زیان ،روش برون رفت از بحران مالی» نظام مشارکت در سود و زیان را رمز کامیابی در بانکداری اسلامی دانسته است .
داودی و عیسوی(١٣٨٩) در مقاله «بحران های اقتصادی و راه حل اقتصاد اسلامی» اشاره کردند که برای نظام اقتصاد سرمایه داری به عنوان نظامی ربوی جای گریز از بحران های اقتصادی وجود ندارد؛بنابراین یگانه راه خلاصی از بحران ها و ناکارآمدی حاصل از آن دست شستن از سرچشمه آن ،یعنی بهره و ربا است (نظرپور، رضایی، خزایی:١٣٩٠).
از آنجا که بانک ها نقشی تخصصی در جهت به روز کردن فعالیت نهادهای پولی و سرمایه ای و به خصوص بازار سرمایه و نهادهای صنعتی کشور را دارند، بانکداری اسلامی به عنوان جایگزینی راه گشا، مطرح شده است .. در این پژوهش سعی بر آن است که ابتدا اصول حاکم بر سیستم مالی اسلامی تشریح و عوامل موثر بر بانکداری اسلامی عنوان شده و شباهت ها و تفاوت های نظام بانکداری اسلامی با بانکداری متعارف بیان گردد و به بررسی مهمترین مشکلات کنونی بانکداری اسلامی پرداخته شود.
٣. اصول حاکم برنظام مالی اسلامی
به طور کلی اصول حاکم بر سیستم مالی بانکهای اسلامی عبارتنداز:

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 12 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد