مقاله در مورد اقلیم اردبیل

word قابل ویرایش
14 صفحه
4700 تومان

اقلیم اردبیل

استان اردبیل درمنطقه ای سردسیر و درشمالغربی فلات ایران با وسعت ۵/۱۷۹۵۲کیلومترمربع یک درصد مساحت کل کشور را تشکیل میدهد. این استان بخشی ازفلات مثلثی شکل ایران درشرق فلات آذربایجان واقع میباشد که حدود۳ /۲ آن دارای بافت کوهستانی با اختلاف ارتفاع زیاد بوده و بقیه رامناطق هموار و پست تشکیل داده است . مرتفع ترین نقطه استان ،قله سبلان باارتفاع تقریبی ۴۸۱۱ میباشد.

اقلیم استان اردبیل بطور عمده به چهارعامل ارتفاع ، عرض جغرافیایی ، منابع آبی و توده های هوای مهاجر بستگی دارد. عوامل دیگری نیز نظیر پوشش گیاهی ، فعالیتهای کشاورزی صنعتی و معدنی درمقیاس کوچک بر اقلیم تاثیرداشته و یا تاثیر می پذیرند.
نقش ارتفاعات براقلیم استان :
باتوجه به اینکه استان اردبیل دارای ۳/۲بافت کوهستانی باارتفاع متوسط ۳۷۰۰مترازسطح دریامی باشدوسبلان نگین تابناکی بربلندای استان با ارتفاع ۴۸۱۱متر واقع شده است بطوریکه غیرازآن کوههای طالش وقوشه داغ درغرب کوه سبلان وبزغوش درجنوب وجنوب غربی سبلان باارتفاع متوسط ۲۲۰۰مترویارشته کوه پلنگان درحوالی دریاچه نئوروقله آق داغ باارتفاع ۳۳۲۲متردراستان واقع گردیده اند. سبب شده که اقلیم استان اردبیل تحت تاثیراین ارتفاعات ازویژگیهای خاص برخوردارشودواین استان درشماریکی ازسردترین استانهای کشورقرارگیردورژیم بارندگی ودمایی آن درحدوسیعی تحت تاثیرارتفاعات بوده که غالباً با برف پوشیده می باشند.

نقش منابع رطوبتی :
استان اردبیل دارای رودخانه های ارس ،قره سو،بالخلی چای ودریاچه های نئوروشورابیل می باشدکه درشکل گیری اقلیم نقش قابل توجهی داردومنبع رطوبتی دریای خزربررژیم های اقلیمی آن بطورشاخص اثرمیگذارد.
تاثیرعرض جغرافیائی
عرض جغرافیائی نیزجزءعوامل اصلی مؤثربرشکل گیری اقلیم میباشد.استان اردبیل یکی ازاستانهائی است که دارای گستره وسیع شمالی –جنوبی است که نزدیک به ۳درجه عرض جغرافیائی اختلاف دارندکه این اختلاف موجب گردیده است برشرایط جغرافیایی وآب وهوائی استان تاثیربگذاردورژیم دمائی واقلیمی متفاوتی رابوجودآورد.

 

نقش پوشش گیاهی وکشاورزی دراقلیم استان :
استان اردبیل ازپوشش مرتعی مناسبی دربسیاری ازمناطق برخوردارمیباشدو وجودجنگلهای استان درشمال وشرق اردبیل وارتفاعات طالش واقع دراستان تاثیرات قابل ملاخظه ای براستان پدیدمی آورندوبه عنوان عوامل فرعی تاثیرگذاربررژیم آب وهوائی می باشد.
تاثیرتوده های هواوسیستم های هواشناسی :
توده های هوابه حجم بزرگی ازهـــوا با خصوصیات فیزیکی خاص اطـــلاق می گردد، توده های هوابه دلیل قرارگرفتن درروی یک ناحیه وسیع به دلیل عبورآرام ازیک منطقه بتدریج خصوصیات فیزیکی ناحیه ازقبیل دماورطوبت رابه خودمیگیرد.

منابع اصلی شکل گیری توده های هوا:
یک توده هوابه حجم عظیمی ازهواگفته می شودکه وقتی به صورت افقی درداخل آن حرکت کنیم دارای خصوصیات فیزیکی مشابه درطول مسیرباشد،یک توده هواممکن است سطحی بیشترازهزاران کیلومترمربع رابپوشاندمثلایک توده هوای بزرگ زمستانی بیشترازنصف قاره آمریکارامی پوشاند.
دسته بندی توده های هوا:

توده های هوا براساس منابع شکل گیری واهمیت به سه گروه اصلی توده های قطبی ،توده هوای عرض های میانی وتوده هوای حاره ای که هرگروه براساس منبع شکل گیری توده هوابه توده هوای دریایی وخشکی تقسیم می شوندونیزدوتوده هوای دیگرتوده هوای کلاهک قطبی واستوایی می باشند. توده هوائی که روی اقیانوسهاشکل می گیرنددارای رطوبت بیشتری هستند.

توده هواهائی که استان راتحت تاثیرقرارمی دهند:
درفصل بهاروتابستان بیشترجریانات عرضهای میانی وجنب حاره ای دراستان اردبیل فعال هستندبه طوریکه بیشترین میزان بارندگی استان دراثرنفوذجریانات ناپایدارعرضهای میانی پس ازتقویت درروی دریای مدیترانه وکسب رطوبت کافی میباشد. بارندگی های اصلی اردبیل درفصل بهاروتابستان بیشتردراثرفعالیت عبورجریانات عرضهای میانی وکم فشارسودانی میباشدکم فشارسودانی که درحین فعالیت ازروی شرق مدیترانه درفصل بهاروتابستان این سیستم درحال دینامیکی وحرکت روبه شمال شرق باعث بارندگی درحاشیه غربی کوههای زاگرس گردیده وبه علت ازدست دادن رطوبت

خودبه صورت بادنسبتاگرم دراستان اردبیل جریان پیدامیکند.زمانی که جریان عرضهای میانی تاغرب مدیترانه گسترش پیداکرده باشدهوای سردی ازحاشیه جنوبی اقیانوس اطلس شمالی بخصوص مجمع الجزایر آزور و در پشت این سیستم قرارمیگیردوبه دنبال جریانات گرم منطقه راتحت تاثیرقرارمیدهدومعمولابابارندگی های نسبتاخوب توام بارعدوبرق دربهاروتابستان ودرزمستان باعث

بارش برف سنگین دراستان میگردد.
جریانات مؤثردر فصول پائیز و زمستان بیشتر شمالی و شمال غربی هستند به طوریکه :
الف ـ درفصل زمستان ریزش هوای بسیارسردسیبری افت شدیددماوبارش برف دراستان اردبیل رابه همراه داردزمانیکه کم فشارهای عرضهای پائین درحین نفوذبه فلات ایران ازتوسعه وگسترش خوبی برخوردارباشندوتاعرضهای ۴۰درجه برسند،نفوذهوای سردسیبری وبرخورد آن باهوای نسبتا گرم عرضهای میانی باعث تقویت ناپایداریهاوبارندگیهای خوب دراستان اردبیل میگردد.نفوذمرکزفشارزیادسیبری درفصل پائیزباعث افت قابل ملاحظه دماگردیده ودربعضی

سالهاکاهش زودرس دماباعث واردآوردن خسارات زیادبه محصولات کشاورزی وباغبانی میشود.
ب ـ توده هوای دیگری که درفصل زمستان براستان اردبیل تاثیرگزاراست ،توده هوای شکل گرفته درروی مناطق پوشیده ازبرف کانادااست که به دوصورت درمنطقه عمل میکند: خست پس ازعبورازروی کشورهای اسکاندیناوی وشمال اروپاباسیستم پرفشارسیبری ادغام گردیده وازروی دریای سیاه وارد استان شده وباعث افت شدیددرجه حرارت وبارندگی میگردد. دوم توده هوای شکل گرفته درروی مناطق جنوب شرقی کانادااست ،که مرکزآن درروی مجمع الجزایر آزور

قرارمیگیرد،به دلیل کسب رطوبت ازاقیانوس اطلس شمالی پس ازعبورازروی اروپاودریای مدیترانه ازبخشهای شمالغربی کشورواردشده وباعث بارندگیهای نسبتا خوب دراستان اردبیل میشود. کم فشارهای سودانی درمناطق مختلف استان اردبیل اثرات متفاوتی برجای میگذارنددرشهرهای اردبیل وخــلخــال به صورت وزش بادگرم همراه با گردوغبارو در پارس آباد ،مشگین شهر،گرمی وبیله سواربصورت رگبارهای پراکنده همراه بارعدوبرق جریان پیدامیکند. کم فشارهای سودانی دراستا

ن اردبیل باعث بروزبیماریهای گوارشی ،جلدی و…میگردد،جریانات فوق پس ازرسیدن به اردبیل درحاشیه جنوبغربی کوه سبلان ودرصعودازارتفاعات سبلان دراثربارندگی رطوبت خودراازدست داده وبه صورت هوای خشک وگرم ازدامنه های جنوب شرقی سبلان سرازیرشده ودررسیدن به شهراردبیل باعث وزش بادجنوبغربی بانام محلی گرمیج دراین شهرمیشود.
برای برسی اقلیم منطقه شناخت عناصر اقلیمی ضروری می باشد که در ذیل به بررسی می گردد :

بارندگی :
بارندگی یکی از مهمترین عامل تعیین کننده اقلیم و چرخه آب در منطقه می باشد و اگر بخواهیم بارندگی را در یک عبارت بسیار ساده تعریف کنیم اصطلاحاً به کلیه نزولات جوی بارندگی گویند. باران و برف عمده‌ترین نزولات جوی منطقه بوده و برحسب مطالعاتی که انجام یافته بیا نگر این است که حداکثر بارش منطقه با حد اکثر رطوبت ارتباط مستقیم نداشته و در مجموع، میزان بارندگی به عوامل مختلفی مانند عامل صعود؛ کاهش دما؛ وجود هسته های تراکم به مقدار لازم در هواو منبع رطوبتی، بستگی دارد. متوسط مجموع بارندگی سالانه محاسبه شده از ایستگاه های مورد

مطالعه۹/۳۳۳ میلیمتر است که مقدار بارندگی در مناطق شمالی استان نسبت به مناطق دیگر کمتر است. در جدول مجموع بارندگی ماهانه و سالانه و فصلی تهیه گردیده است. این جدول نشان می دهدکه کم‌باران‌ترین ایستگاه مشیران با ۲/۲۰۹ میلیمتر و پر باران ترین آن با ۶/۴۸۲ میلیمتر مربوط به ایستگاه سرعین است .با محاسبه میزان بارندگی فصلی و توزیع آن مشخص می شودکه میانگین مکانی بارش بهاره استان ۲/۱۱۱ میلیمتر معادل ۱/۳۴ درصد بارش سالانه است و بیشترین بارش سالانه استان به غیر از ایستگاه پارس آباد و سرعین که در فصل پاییز و فیروز آباد و کلور اردبیل که در فصل زمستان اتفاق می افتد ،بقیه مناطق در فصل بهار روی می دهد. بنابر این

پرباران ترین و کم باران ترین فصول سال به ترتیب بهار و تابستان است؛ که فصل تابستان با متوسط مجموع بارندگی ۹/۳۲ میلیمتر معادل۷/۸ درصد از کل بارش استان دراین فصل اتفاق می افتد. میانگین سالانه بارندگی اردبیل ۵/۳۰۳ ، مشگین شهر ۹/۳۶۷ ، سرعین ۶/۴۸۲ ، مشیران ۲/۲۰۹ ، خلخال ۶/۳۷۵، و پارس آبا دمغان ۸/۲۶۴ میلیمتراست.

دمای هوا :
توزیع دمای هوادرسطح استان متناسب باتوپوگرافی وسایرویژگیهای طبیعی آن است نواحی پست واقع دردره رودخانه ارس ودشت مغان گرمترین وارتفاعات سبلان سردترین مناطق استان می باشند. میانگین سالانه دمای هوادربین ۹/۷ تا۲/۱۵ درجه سانتی گراددرنوسان می باشد.ومیانگین حداکثردرجه حرارت دربین ایستگاههای استان بین ۳/۱۴ تا ۵/۲۰ درجه سانتی گرادمتغیراست ومیانگین حداقل درجه حرارت دربین این ایستگاههابین ۵/۱ تا ۷/۹ درجه سانتی گرادمتغیرمی باشدولی وجوددرجه حرارتهای مطلق بین ۵/۳۸- درجه سانتی گرادتا۴۴درجه سانتی گرادبه ترتیب درایستگاههای فیروزآبادخلخال ومشیران است که حاکی ازاختلاف شدیددمائی است .ودرجدول زیردمای سالانه تهیه گردیده است .

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
wordقابل ویرایش - قیمت 4700 تومان در 14 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد