مقاله مقایسه مهارتهای بنیادی جابهجایی کودکان مبتلا به ناهنجاریهای اندام تحتانی با افراد سالم

word قابل ویرایش
10 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
12700 تومان
127,000 ریال – خرید و دانلود

مقایسه مهارتهای بنیادی جابهجایی کودکان مبتلا به ناهنجاریهای اندام تحتانی با افراد سالم

چکیده

در طول مراحل رشد حرکتی، مهارتهای بنیادی جابهجایی تأثیر بسزایی در تقویت رشد حرکتی در طول عمر خواهند داشت، چراکه با ایجاد امکان برای واکاوی بیشتر محیط موجبات رشد بهتر را مهیا میکنند. هدف از تحقیق حاضر مقایسه مهارتهای بنیادی جابهجایی در کودکان ۷ ساله مبتلا به ناهنجاریهای اندام تحتانی با افراد سالم بود. جامعه آماری تحقیق، دانشآموزان پسر ۷ سال دچار ناهنجاری های اندام تحتانی ساکن شهر قزوین بودند. پس از تهیه فهرست مدارس، چند مدرسه بهصورت تصادفی انتخاب شدند. سپس در غربالگری اولیه ۹۶ کودک دچار ناهنجاری اندام تحتانی
(کف پای صاف، زانوی ضربدری و پرانتزی) از میان جامعه آماری شناسایی شدند. برای ارزیابی راستای زانو و اندازهگیری زانوی ضربدری و پرانتزی از کولیس با دقت ۱/۱ میلیمتر و بهمنظور ارزیابی قوس کف پا جهت احراز شرایط کفی پای صاف، از روش CSI استفاده شد. آزمون مهارتهای حرکتی درشت اُلریخ (ویرایش دوم) بهمنظور ارزیابی مهارتهای حرکتی جابهجایی بهکار گرفته شد. در مقایسه گروه کف پای صاف و زانوی پرانتزی با گروه کنترل، تفاوت معناداری مشاهده نشد .(P>0/05) درصورتیکه اختلاف معناداری در گروه زانوی ضربدری با گروه کنترل در اجرای مهارتهای بنیادی جابهجایی یافت شد .(P=0/001) نتایج نشان داد که انحراف ایجادشده در ناهنجاری زانوی ضربدری علاوهبر ایجاد اختلال در راستای اندام تحتانی، میتواند بر عملکرد کودکان در مهارتهای جابهجایی تأثیر منفی بگذارد.

واژههای کلیدی

زانوی پرانتزی، زانوی ضربدری، کف پای صاف، مهارت بنیادی جابهجایی.

مقدمه

دانش رشد و تکامل حرکتی و جسمانی از جمله علومی است که میتواند موجبات بهزیستی را در دوران کودکی و بالطبع دورههای بعدی رشد فراهم آورد. کیفیت رشد حرکتی کودکان یکی از موضوعات مهمی است که همواره مورد توجه متخصصان رشد و تکامل حرکتی و جسمانی بوده است. در این زمینه، مهارتهای حرکتی بنیادی از جمله ویژگیهایی هستند که چارچوبی برای مهارتهای حرکتی و ورزشی در سنین اواخر کودکی و نوجوانی است که در ادامه عمر میتواند کیفیت بهتری از فعالیتهای روزانه زندگی را بههمراه داشته باشد. کودکی اولیه مقطعی حساس برای توسعه مهارتهای بنیادی است که طی آن، ظرفیتهای عصبی بالایی برای یادگیری مهارتهای بنیادی وجود دارد، بهنحوی که در انتهای دوره کودکی اولیه فرایند میلینه شدن تکمیل و امکان انتقال جریانهای عصبی در طول سیستم عصبی فراهم میشود. بنابراین بررسی عوامل مؤثر بر این مهارتهای حرکتی حائز اهمیت است. شایان ذکر است عدم شناسایی ضعف های مهارتهای رشد حرکتی در دوران کودکی، میتواند تهدیدی برای کیفیت زندگی در آتیه باشد. بنابراین، توسعه مهارتهای حرکتی بنیادی از جمله اهداف کلیدی است که باید مدنظر قرار گیرد، زیرا مهارتهای حرکتی بنیادی بهسادگی در نتیجه افزایش سن توسعه پیدا نمیکنند .(۹)

شناسایی ویژگیهای رشدی کودکان بهمنظور برنامهریزی جهت افزایش غنای کیفی رشد حرکتی کودکان اهمیت ویژهای دارد (۹) و هر گونه اختلال اسکلتی ـ عضلانی که ویژگیهای کینتیکی و کینماتیکی حرکات را در دوران کودکی تحت تأثیر قرار دهد، میتواند بالیدگی مهارتهای حرکتی بنیادی را متأثر سازد .(۸)

ناهنجاری های اسکلتی- عضلانی شرایط نامطلوبیاند که بر اثر عوامل محیطی، فقر حرکتی، کارکرد نامناسب عضلات و مفاصل بهوجود میآیند و امکان بهبود و اصلاح آنها از طریق حذف عوامل مربوطه وجود دارد ۶)،.(۱۴ برخی اختلالات وضعیت بدنی میتواند موجب تغییراتی در راستای یک قسمت بدن نسبت به سطح اتکا شود که خود، حرکات لازم برای حفظ پاسچر مناسب و تعادل را محدود میکند

.(۱۰) کودکانی که تبحر کمتری در مهارتهای حرکتی بنیادی دارند، در حیطههای حرکتی بیشتر دچار مشکل میشوند و این احتمال وجود دارد که در فعالیت های ورزشی و بازیهای دورانِ کودکی و نوجوانی عملکرد حرکتی مناسبی نداشته باشند .(۱۲)
برخی مطالعات انجامگرفته در جامعه دانشآموزی ایران، شیوع شایان توجه اختلالات اندام تحتانی را نشان داده است. برای مثال شجاعالدین شیوع ناهنجاریهای اندام تحتانی را ۶۹/۷ درصد گزارش کرد که از این بین ۲۰/۹۱ درصد به عارضه زانوی ضربدری اختصاص داشت .(۱۷)

از اختلالات تکاملی شایع در دوران کودکی، کف پای صاف، زانوی ضربدری و پای پرانتزی است.

زانوی ضربدری در کودکان ۳ تا ۶ سال شایع است و بهطور معمول نخستین بار زمانی مشاهده میشود که کودک شروع به ایستادن میکند. در این ناهنجاری خط وزن (خط کشش ثقل) که از مرکز مفصل ران به پایین میآید، نسبت به مفصل زانو به سمت خارج متمایل می شود و سبب تغییر الگوی اعمال بار حاصل از وزن بدن بر روی بخشهای داخلی و خارجی مفصل زانو میشود .(۶) وان در۱ و همکاران

(۲۰۰۸) الگو و مدت زمان ۱۰۰ متر راه رفتن را در افراد دارای زانوی ضربدری و پرانتزی بررسی و گزارش کردند افراد دارای زانوی پرانتزی عملکرد ضعیفتری در طول راه رفتن نسبت به افراد دارای زانوی ضربدری دارند. آنها عنوان کردند ضعف و کشیدگی عضلانی ایجادشده در ناهنجاری زانوی پرانتزی، تواناییهای عملکردی این افراد را دچار اختلال میکند. برای مثال مدت زمان راه رفتن را در این افراد طولانیتر گزارش کردند .(۱۹) در همین زمینه، گیلو۲ و همکاران (۲۰۰۵) تأثیر زانوی ضربدری را بر الگوی راه رفتن بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که در افراد دارای زانوی ضربدری هنگام راه رفتن، پا دچار پرونیشن میشود و این مسئله ویژگیهای الگوی حرکتیِ بهکارگیری عضلات را با تأخیر مواجه میکند .(۱۱)

زانوی پرانتزی زاویهدار شدن جانب داخلی ران و استخوان درشتنی در ناحیه مفصل زانوست که ممکن است بهدلیل تغییرات وضعیتی در مفاصل ران و مچ پا بهوجود آید که عواملی همچون ضعف عضلات، نرمی استخوان، عادات زندگی و فقر حرکتی در بروز آن تأثیرگذار است. مطالعات انجامگرفته در حیطه ناهنجاری زانوی پرانتزی و ارتباط آن با اجرای مهارتهای حرکتی بسیار محدود است. به گفته برخی محققان زانوی پرانتزی و چرخش درشتنی اجرای ورزشکاران را تحت تأثیر قرار میدهد. عنبریان و همکاران (۱۳۹۱) فعالیت عضلات اطراف زانو هنگام راه رفتن و دویدن در افراد دارای ناهنجاری زانوی پرانتزی و راستای طبیعی را بررسی کردند. در تحقیق مذکور برای بررسی فعالیت عضلات، از الکترومایوگرافی استفاده شد. نتایج این تحقیق تفاوت معناداری را به لحاظ آماری در میزان انقباض
عضلات بین افراد با زانوی پرانتزی و گروه کنترل هنگام راه رفتن و دویدن نشان نداد .(۸) هانت۱ و

همکاران (۲۰۱۰) نیز حرکت تعادلی ایستادن روی یک پا را در افراد دارای ناهنجاری های اندام تحتانی بررسی کردند. نتایج نشان داد افراد دارای زانوی پرانتزی در انجام این حرکت نسبت به دیگران ضعیفتر بودند و دلیل این امر را ضعف عضلات چهارسر گزارش کردند .(۱۳)
ناهنجاری کف پای صاف، به کاهش ارتفاع قوس طولی داخلی پا گفته می شود که شدت آن براساس میزان کاهش ارتفاع قوس طولی داخلی یا سقوط ساختار اسکلتی پا، هنگام تحمل وزن تعیین می شود که اضافه وزن، پای پهن و بزرگ، پرونیشن پا، کوتاهی تاندون آشیل، عدم تعادل بین قدرت و طول عضلات برونمفصلی، و ضعف و فلجی عضلات درونمفصلی میتوانند از علل پدیدآورنده آن باشند .(۴)

در همین زمینه، عبدلی و همکاران (۱۳۹۰) تحقیقی با عنوان »رابطه قوس طولی پا با برخی شاخصهای حرکتی منتخب کودکان ۱۱ تا ۱۴ ساله« انجام دادند. حرکات بنیادی مورد ارزیابی آنها در مهارتهای جابهجایی شامل سرعت، چابکی، پرش طول و ارتفاع و در مهارتهای استواری و تعادل بود.
آنها پس از بررسی ۲۱۱ دانشآموز گزارش کردند که هیچیک از مهارت های جابهجایی منتخب، ارتباط معناداری با ناهنجاری کف پای صاف نداشت .(۵) تادر۲ و همکاران (۲۰۰۸) نیز ارتباط بین درجات مختلف کف پای صاف با مهارتهای حرکتی مختلف در کودکان ۱۱ تا ۱۵ سال را بررسی کردند و هیچ گونه ارتباط معناداری بین کف پای صاف با هفده مهارت حرکتی بررسیشده گزارش نکردند .(۱۸)

از طرف دیگر، شی۳ و همکاران (۲۰۱۲) و علیزاده و همکاران (۱۳۸۷) کینماتیک اندام تحتانی افراد با کف پای صاف و نرمال را بررسی کردند. مطالعه آنها تفاوت معناداری را در میزان سرعت و دامنه حرکت مفاصل ران، زانو و مچ پا در دو گروه نشان نداد و الگوهای حرکتی در مفاصل هر دو گروه یکسان بود ۱۶)،.(۷

همانطورکه گفته شد چنانچه انحرافات تکاملی پس از دوران اولیه کودکی یعنی حدود شش سالگی پایدار بمانند یا تشدید شوند، موجب تغییر انحرافات از حالت تکاملی به انحرافات وضعیتی یا ناهنجاری های ساختاری میشوند. این تغییر ممکن است در کفایت مهارتهای حرکتی بنیادی که در ۶
تا ۷ سالگی کامل میشود، تأثیرگذار باشد .(۲) موردی که همواره در خصوص ناهنجاریهای اسکلتی-

عضلانی بهویژه در اندام تحتانی مثل کف پای صاف، زانوی ضربدری یا پای پرانتزی مطرح بوده، این –
است که آیا این عوامل تأثیری بر مهارتهای حرکتی بنیادی در دوران کودکی دارند یا خیر؟ بنابراین هدف از این تحقیق مقایسه مهارت های بنیادی (جابه جایی) در کودکان ۷ سال مبتلا به ناهنجاری های اندام تحتانی با افراد سالم است تا در صورت مشاهده هر گونه اختلاف، تمهیدات لازم برای بهینهسازی این وضعیت مدنظر مسئولان امر قرار گیرد.

روش تحقیق

تحقیق حاضر توصیفی و از نوع علی مقایسهای است. طرح تحقیق مطالعهای چهار گروهی، در سه گروه تجربی شامل گروه کف پای صاف، زانوی ضربدری، زانوی پرانتزی و گروه کنترل است. جامعه آماری تحقیق، دانشآموزان پسر ۷ سال دارای ناهنجاریهای اندام تحتانی شهر قزوین بودند. پس از تهیه فهرست مدارس، شش مدرسه بهصورت تصادفی ساده انتخاب شدند. پس از هماهنگی با معلمان ورزش که ارزیابیهای ادواری از وضعیت ساختار قامتی دانشآموزان داشتند، طی فهرستی افراد دارای عارضه زانوی ضربدری، پای پرانتزی و کف پای صاف معرفی شدند. سپس در غربالگری اولیه از طریق مشاهده پاسچر، ۹۶ کودک دارای ناهنجاری اندام تحتانی (کف پای صاف، زانوی ضربدری و پرانتزی) از میان جامعه آماری شناسایی شدند. پیش از پژوهش، رضایتنامه کتبی والدین از تمام آزمودنیها گرفته شد.

معیارهای خروج۱ از تحقیق عبارت بودند از: وجود اختلالات رشدی یا آسیبهای سیستم عصبی؛ وجود آسیبها و صدمات ارتوپدیک (شکستگی، شلی مفصل، پارگیهای لیگامانی، آسیب مینیسک و کپسول مفصلی زانو یا مچ پا) و معلولیتهای پایدار حسی حرکتی. از آزمون الریخ ویرایش دوم(TGMD-2) 2

برای ارزیابی مهارتهای حرکتی بنیادی کودکان استفاده شد. مهارتهای حرکتی جابهجایی مشتمل بر دویدن، یورتمه رفتن، لیلی، جهیدن، پرش جفت، سر خوردن بود که مجموع نمرههای آنها برای هر فرد محاسبه میشد.

چون شدت عارضه کف پای صاف، زانوی ضربدری و پای پرانتزی میتوانست بر حصول نتایج اثرگذار باشد، اطلاعات مربوط به آزمودنیهایی که عارضه درجه ۱ کف پای صاف، زانوی ضربدری و پای پرانتزی داشتند (بهترتیب در زانوی ضربدری و پرانتزی، فاصله بین قوزکهای داخلی و اپی کندیلهای ران کمتر از ۲/۵ سانتیمتر بود و در خصوص کف پای صاف تغیر شکل کم و نبود درد، در کف پا مشاهده
میشد)، تحلیل شد. از طرف دیگر، بهمنظور کنترل هرچه بیشتر عوامل احتمالی اثرگذار بر نتایج تحقیق، ترکیب بدن (میزان عضلات کل بدن و بهخصوص عضلات اندام تحتانی، درصد چربی بدن و توده بدون چربی) آزمودنیها با استفاده از دستگاه تحلیل ترکیب بدن (مدل(In Body 320 کنترل شد.

روش اجرای کار

در این تحقیق برای ارزیابی راستای زانو و اندازهگیری زانوی ضربدری و پرانتزی از کولیس با دقت ۱/۱

میلی متر استفاده شد. برای اندازهگیری زانوی ضربدری، آزمودنی در حالت میایستاد و راحت قرار میگرفت و کندیلهای داخلی زانو را به یکدیگر میچسباند و کاملاً به هم نزدیک بود و هیچگونه فشار و انقباض غیرطبیعی را تحمل نمیکرد، فاصله میان قوزکهای داخلی از نمای قدامی اندازهگیری و به میلی متر ثبت می شد. همچنین برای اندازهگیری زانوی پرانتزی، آزمودنی در حالت ایستاده و راحت، درحالیکه قوزکهای داخلی را به هم چسبانده و کاملاً به هم نزدیک کرده و هیچگونه فشار و انقباض غیرطبیعی را تحمل نمیکرد، فاصله بین دو اپیکندیل داخلی زانو از نمای مقابل اندازهگیری و به میلی متر ثبت می شد. برای ارزیابی قوس کف پا از روش CSI استفاده شد؛ در این روش آزمودنی روی صندلی مینشست و سینی حاوی پودر تالک زیر پایش قرار میگرفت و از او خواسته میشد تا پای خود را به پودر آغشته کند. سپس صفحه مشکیرنگی که اثر کف پا روی آن کاملاً مشخص میشد، زیر پای آزمودنی قرار داده می شد و از آزمودنی خواسته میشد تا روی پاهایش بایستد و سر خود را بالا نگه دارد و دوباره بنشیند. سپس باریکترین و پهنترین قسمت اثر پا با از خطکش اندازهگیری و به میلیمتر ثبت میشد و با استفاده از فرمول مربوط به شاخص قوس کف پا (CSI) وضعیت قوس کف پای آزمودنی به یکی از پنج وضعیت: .۱ قوس زیاد، .۲ قوس طبیعی، .۳ قوس کم، .۴ قوس متوسط و .۵ کف پای صاف نسبت داده میشد .(۱۵)

مهارتهای حرکتی جابهجایی آزمودنیها بهوسیله آزمون مهارتهای حرکتی درشت اُلریخ ویرایش دوم بررسی و ارزیابی شد. موارد آزمون شامل دویدن، یورتمه رفتن، لیلی، جهیدن، پرش جفت و سر خوردن بود. برای اجرای آزمون محقق نحوه اجرای هر مهارت را بهطور کامل شرح میداد، سپس برای هر کودک آزمون را به نمایش میگذاشت و در ادامه از کودک خواسته میشد پس از یک بار مشاهده، هر مهارت را اجرا کند. اجرای هر مهارت توسط هر آزمودنی با دوربین ضبط و پس از اتمام کار و براساس شاخصهای مورد نظر در هر مهارت، نمره فرد تعیین و ثبت شد. حداقل نمره در هر مهارت
صفر و حداکثر نمره شش است. این آزمون برای برآورد عملکرد حرکتی درشت در کودکان ۳ تا ۱۰ ساله طراحی شده و روایی آن %۹۶، پایایی آن برای هر یک از خردهآزمونها %۸۷ و برای بهره حرکتی درشت

%۹۱ است .(۱) از آزمون آماری تحلیل واریانس یکطرفه برای مقایسه میانگین گروهها و از آزمون تعقیبی توکی نیز برای مقایسه گروه ها استفاده شد.

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 12700 تومان در 10 صفحه
127,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد