دانلود مقاله آموزش در دوران کودکی

word قابل ویرایش
95 صفحه
10700 تومان

آموزش در دوران کودکی

بیان مساله
کودکان گلهای زندگی هستند که اگر نور خورشید تربیت به آنها بتابد و اگر از جویبار آگاهی آب بنوشند و باز هم اگر مورد توجه ،‌لطف و نوازش کافی قرار گیرند عطرشان باغ زندگی را فرا می گیرد ، اگر چنین نباشد ، کویری را بوجود می آورند بی بروبار که نه باغ ، بلکه خارستان است و اولین سنگ بنای سازندگی شخصیت کودکان و در نهایت سازندگی اجتماع در همین سالهای اولیه گذاشته می شود و لذا هم از نظر کیفی و هم از حیث کمی این دوره از اهمیت خاصی برخوردار است .

بنا به سفارش نبی اکرم (ص) که می فرماید (العلم فی الصغر کالنقش فی الحجر) که دانش در کودکی مانند نقش بر سنگ است . و یا غزالی اشاره ای به این مطلب دارد که (هر کار که عظیم بود ، تخم آن اندر کودکی افکنده باشند )

در این راستا فردریک فروبل آلمانی سیستمی از بازیهای آموزشی را برای کودکان ابداع کرد و برای نخستین بار کودکستانی را در سال ۱۸۳۷ در بلانکبرک آلمان بنا نهاد و در سال ۱۸۵۵ اولین کودکستان در آمریکا توسط کارل شورز تاسیس شد .
در نیم قرن اخیر ، آموزش و پرورش پیش دبستانی (کودکستان –مهدکودک )در کشور ما ضرورت پیدا کرد و از سال ۱۲۹۸ در تهران و بعضی از کشورهای دیگر مانند ایران کودکستانهایی تاسیس شد و می توان گفت اولین کودکستان ایران در سال ۱۳۰۳ در شهر تبریز در محله صفی بازار توسط جبار باغچه بان به نام باغچه اطفال تاسیس شد .

در سال ۱۳۰۷ در شیراز تاسیس شد و مخصوص کودکان مرفه بود و اولین امتیازی که از طرف وزارت معارف و اوقاف صنایع مستطرفه برای تاسیس کودکستان ها صادر شد و به نام خانم برسابه هوسپیان در تاریخ ۳۱/۴/۱۳۱۰ بود و این سال سرآغاز جدیدی درتاریخ آموزش های پیش دبستانی در ایران بود که مخصوص کودکان ۷-۴ سال بود که در سال ۱۳۳۵ طبق آئین نامه ای سن کودکان ۶-۳ سال قید شد و تا سال ۱۳۲۲ کودکستان در ایران وجود داشته است و تا سال ۱۳۷۱ تعداد آنها به ۴۱۱۴ باب رسید و در کشور بنین نیز دوره دو ساله پیش از دبستان که کودک از سن ۳ سالگی شروع می کند و تا سن ۵ سالگی ادامه می یابد در این دوره مطابق علاقه و استعدادش تحصیل می کند .
آموزش و پرورش در مرحله پیش از دبستان از دیر باز در کشور ، بعنوان یک مرحله آموزش مطرح بوده است . یعنی از همان زمان که برنامه ریزی در امر تعلیم و تربیت کودکان در دوره دبستان به طور جدی مورد توجه قرار گرفته مساله تعلیم و تربیت کودکان در سالهای اولیه پیش از دبستان که باید آن را سالهای سازندگی و تشکیل دهنده بسیاری از صفات و خصوصیات کودک نامید نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است با توجه به اینکه انسان اولین ارتباط اجتماعی خود را با محیط اطرافش از دوران طفولیت آغاز می کند و اولین درسهای زندگی فردی و اجتماعی را در این سن می آموزد

. لذا این سن ضرورت توجه بیشتر را می طلبد و هویدا است ذهن کودک همانند زمین مساعدی است که تاکنون کشتی در آن صورت نگرفته و بذری افشانده نشده است . بنابراین در چنین زمین مساعدی هر بذری که افکنده شود پاسخ می دهد و زمینه رشد آن با توجه به توانایی هایش فراهم می شود و حاصل این بذر تا پایان عمر در مزرعه ذهن کودک باقی می ماند و فرد از آن تاثیر می پذیرد و بر اساس آن عمل می کند و تغییر بنیادی آن بسیار مشکل و در مواردی غیر ممکن

است . بنابراین برای اینکه کودک در مسیر صحیح تربیتی قرار گیرد باید آموزش او را از همان دوران کودکی آغاز کرد لیکن رشد روزافزون صنعت و جامعه صنعتی و تنگناهای اقتصادی موجب شده تا آنچنان که باید و شاید مسئولان با این موضوع برخورد جدی ننمایند . نگاهی گذرا به تغییر و تحولات آموزش و پرورش پیش از دبستان در طول بیش از نیم قرن گذشته نشانگر این است که وجهه نظرهای شخصی در این امر بیش از حقایق علمی و عینی و مسلم و غیر قابل انکار موثر بوده اس

ت .
در طول تاریخ نگرش اندیشمندان درباره مقام محیط و جایگاه آموزش کودکان متفاوت بوده است . زمانی کودک مینیاتور افراد بزرگسال تلقی می شده و زمانی دیگر این اندیشه رواج داشته که کودک یک بزرگسال کوچک نیست بلکه به خودی خود اهمیت و ارزش دارد و از این رو باید نیازهای او را دریافت و در جهت ارضای آنها کوشیده ولی آنچه مهم است این است که آموزش و پرورش در دوره های پیش از دبستان خود مرحله ای است که برای رشد قوای جسمانی ، ذهنی ، عاطفی ،

اعتقادی و اجتماعی کودک ضرورت دارد و از این می خواهیم بررسی نماییم که آیا
دوره پیش دبستانی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان تاثیر دارد ؟

اهمیت و ضرورت موضوع
اهمیت آموزش در دوران کودکی از دو جنبه مورد نظر است یکی حساسیت و سهولت اثر پذیری کودکان از محیط های آموزشی و دیگری دوام تاثیرات عمیق یادگیری ها در این دوران .
و اهمیت این نوع آموزش در دوران اولیه کودکی به حدی محسوس و شایان توجه است که در آیات ، احادیث ، پژوهشهای علمی و برنامه های آموزشی مراکز پیش دبستانی کاملاً هویدا است و جان آموس کمینوس معتقد است که آموزش و پرورش در سالهای اولیه کودکی به بهترین وجه صورت می گیرد و تنها در صورت برخورداری از چنین آموزشی ، موقعیت های بعدی امکان پذیر است .
از آنجا که بین رشد هوشی و تجارب اولیه کودکان رابطه وجود دارد مثلاً بنجامین بلوم معتقد است که حدود ۵۰% از رشد هوشی بین زمان تولد تا ۴ سالگی ، حدود ۳۰%‌ ، بین سنین ۴ تا ۸ سالگی و ۲۰% باقی مانده بین ۸ تا ۱۷ سالگی شکل می گیرد و لذا بایستی به دوران کودکی توجه خاص مبذول داشت پرواضح است که وجود مراکزی برای آموزش در سنین اولیه ۶-۳ سالگی با توجه به اهمیت آن در مراحل بعدی آموزش ضروری است و برطرف نمودن نیازهای فردی کودکان نیز از نقطه نظر حسی ، حرکتی ، عقلی ، اجتماعی وجود این مراحل را الزامی می کند .

در مطالعه حاضر سعی بر آن است که تاثیر گذرانیدن دوره پیش دبستانی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایه اول دبستان مورد بررسی قرار گیرد اما از آنجائیکه پیشرفت تحصیلی متاثر از عوامل فردی و خانوادگی ، اجتماعی ، فرهنگی ، اقتصادی و سیاسی است . لذا در حد توان تاثیر متغیرهای دیگری در کنار گذراندن دوره پیش دبستانی مورد بررسی قرار گرفته است .
از این رو هدف کلی از این تحقیق بررسی رابطه بین متغیر گذراندن دوره پیش دبستانی و ویژگی های هوش ، آموزش ، خانواده دانش آموزان بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان سال اول است .
با توجه به اهمیت مسئله یکی از تکالیف اساسی ما آن است که بر کیفیت و ثمربخشی عمومی که دوره پیش دبستانی و دبستانی مهم ترین بخش آن است تاکید می کنیم .

اگر به این مسئله نیز توجه کنیم که اکثریت بزرگی از کودکان دوره پیش دبستانی و دبستانی ما متعلق به گروه های محروم تر فرهنگی – اجتماعی هستند . ضرورت بهسازی و تحول آن در آموزش و پرورش و برنامه ریزی های آموزشی و پرورشی کودکان دیگر ندارد لیکن باید عمدتاً بر کاهش نکات فرهنگی بین گروههای مختلف اجتماعی جذب کلیه کودکان پنج ساله محروم برای گذراندن یک تا دو سال دوره آمادگی و آموزش مهارت های اساسی و زبان آموزی و مفاهیم اولیه پایه ای ارتباط و همکاری مستمر مدرسه با خانواده های این کودکان و بهینه سازی فرهنگی و اجتماعی آنان مبتنی باشد .

کودکان خانواده های محروم غالباً تجارب کافی و مناسب عاطفی و زبانی و شناختی و اجتماعی برای موقعیت در دبستان را ندارد .برنامه ریزی علمی با توجه به اینکه هنوز کودکستانها جای واقعی خود را در جامعه نیافته اند و دولت نیز قصد دارد که دوره آمادگی را اجباری کند و یقیناً این تصمیم باعث بالارفتن هزینه ها خواهد شد و کودکان که از سن شش سالگی واجب التعلیم می شوند و بایستی وارد کلاس اول دبستان شوند از سن پنج سالگی بطور اجباری وارد کودکستانها می شوند و از سن پنج سالگی تحت تعلیم و تربیت قرار گیرند .

این تحقیق بر آن است که نشان دهد که بین کودکانی که دوره آمادگی را طی کرده اند از نظر :
الف)وظایف و هدف های مربوط به مهارت های خودیاری شخص
ب)هدف ها و وظایف مربوط به دریافت تصور صحیح از خود
ج)وظایف و هدف های ارتباط اجتماعی

د)وظایف و هدف های مربوط به رشد زبان
ه)آشنایی با طبیعت و مواد
و)وظایف و هدف های آموزشی و آمادگی برای یادگیری .
با کودکانی که دوره آمادگی را طی نکرده اند تفاوتی وجود دارد یا خیر و اگر وجود دارد رابطه مستقیم یا معکوس دارد .
دوره یک یا دو ساله آمادگی می تواند این کمبود ها را تا حد زیادی جبران کند ایجاد فرصت های مناسب تربیتی و اجتماعی در سالهای پنجم و ششم زندگی این کودکان می تواند نهایتاً به شکستن دوره عیوب فرهنگی کمک می کند . این فرصتها موجب می شود که کودکان با بهره گیری از موقعیت هایی در جریان آموزش خود به دست می آورند ، تلقی ها و دیدگاه های مثبتی درباره زندکی روزمره و فعالیت های خویش در مدرسه پیدا کنند .
تحقیقات نشان داده است که اگر بخواهیم افرادی خلاق ، نوآور و سازنده تربیت کنیم باید از نخستین سالهای زندگی آغاز کنیم وگرنه به افرادی تعلیم آموزش خواهیم داد که دانسته های نسل های پیش را تکرار می کنند .

همانطور که از عنوان تحقیق بر می آید هدف به دست آوردن اطلاعات در زمینه دوره آمادگی را بر پیشرفت تحصیلی مورد بررسی قرار دهد و اینکه شاید بیشترین ضرورت اجرای این تحقیق این است که بتوان برای این مسئله که منظور کردن دوره کودکستان در برنامه تحقیق این است که بتوان برای این مسئله که منظور کردن دوره کودکستان در برنامه رسمی تا چه اندازه ای ضروری است ، پاسخی یافت . برخی از کارشناسان تعلیم تربیت بر این اعتقاد هستند که آموزش یک یا دوساله قبل از دبستان در توسعه خزانه لغوی کودکان با ایجاد مفاهیم اساسی و قدرت بیان بسیار موثر است و کسب این فضیلت ها یعنی فصاحت نسبی در کلام و استعمال سریح مجموعه وسیعی از لغات این کودکان را به هنگام ورود به مدارس ابتدایی نیست به هم کلاس

هایشان از این مزیت برخوردار نبوده اند در مقامی ممتاز قرار می دهند .
این امتیاز احتمالاً تا آخر سالهای تحصیل حفظ خواهند شد . لذا ما با اجرای این تحقیق مسئله را در قالب علمی مورد بررسی قرار داده و به صحت و سقم آن پی خواهیم برد .

با گسترش روان شناسی خصوصاً روان شناسی کودک ، مسئله آموزش های قبل از دبستان و تاثیر آن بر رشد ذهنی و پیشرفت تحصیلی مورد توجه جدی دست اندرکاران تعلیم و تربیت قرار گرفته است که ظهور فراتری تحت عنوان کودکستان و تشکیل دوره آمادگی یک ساله و مهد کودک از نتایج این توجه بوده است .
تغییرات فرهنگی و اجتماعی پیدایش نیازهای جدید نظام آموزشی کشور متحول ساخته است .
آموزش و پرورش پیش دبستانی نیز به موازات تغییرات فرهنگی و اوضاع اجتماعی و سیاسی کشور دست خوش دگرگونی گردیده است تا آنجا که زمانی آموزش وپ رورش پیش دبستانی آنقدر کم اهمیت تلقی می گردد که تحت تاثیر سلیقه های شخصی قرار بگیرد و گاهی موضوع گسترش زبان آموزی در مناطق دوزبانه کشورمان به حدی مورد توجه قرار می گیرد که آموزش قبل از دبستان هسته اصلی برنامه آموزش ابتدایی را تشکیل می دهد .

اگرچه دوره آمادگی و بطورکلی مراکز پیش دبستانی نقش بسزایی در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان داشته است به دلیل محدودیت های اقتصادی و اجتماعی نیروی انسانی و کمبود مکان و افزایش رشد جمعیت واجب التعلیم و ثبت نام کنندگان در پایه اول ابتدایی این نظام آموزشی نتوانسته است فراگیر شود نتایج حاصله به دست اندرکاران آموزش و پرورش در امر سرمایه گذاری بیشتر و توسعه این گونه دوره های آموزشی کمک خواهد کرد .
از اهداف مهم هر نظام آموزشی پیشرفت تحصیلی بیشتر و کم کردن اثرات افت تحصیلی است .
اگر این مراکز مثمر ثمر باشند می توان از آنها به عنوان یار و یاور آموزش وپ رورش در جهت پیشبرد و اهداف نظام آموزشی یاد کرد . در غیر این صورت آنها را از میان بردارند و عمر کودکان را به نحوی تلف نکنند و همچنین از به هدر رفتن این همه هزینه و امکانات جلوگیری شود.

اهداف تحقیق
هدف: بررسی تاثیر آموزشهای پیش دبستانی بر میزان پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایه اول ابتدائی

اینکه آیا وجود این دوره لازم و ضروری است و می بایست سرمایه گذاری بیشتر کرد یا آن را متوقف ساخت خصوصاً اینکه اکنون دولت قصد گسترش این دوره را دارد . آیا این امر در راستای تحقق اهداف آموزش و پرورش است ؟ و بدین طریق فرزندان این مرز و بوم بهتر می توانند به اهداف آموزش و پرورش برسند .
پس می توان هدف را به شرح ذیل نام برد :
بررسی تاثیر مراکز پیش دبستانی بر معدل درسی دانش آموزان .

فرضیه تحقیق

۱-بین آموزش پیش دبستانی و آمادگی کودکان به فراگیری بیشتر مفاهیم در سال اول ابتدائی رابطه وجود دارد .
۲-آموزش و پرورش ، پیش دبستانی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان تاثیر دارد .

تعریف متغیر ها
۱-پیش دبستانی :
یک واحد تدبیر است که بوسیله یا با اجاره وزارت آموزش و پرورش برای تربیت کودکانی که در پیش دبستانی از ورود به دبستان هستند تاسیس می شوند .

۲-آموزش پیش دبستانی :
فراهم کردن محیط و فرصت های برابر برای کمک به رشد جسمی ، ذهنی ، عاطفی شخص و پرورش توانائیها و استعدادهای کودکان و تقویت قوای جسمی آنها برای آماده شدن آنها برای تحصیل در دوره ابتدائی و همچنین آماده کردن برای یادگیری بیشتر و آسانتر مفاهیم آموزشی .

۳-عملکرد تحصیلی:
منظور از عملکرد تحصیلی دانش آموز نمراتی است که دانش آموز در امتحانات خردادماه بدست می آورند .

لزوم برداشتی نو و دیدی تازه ۱
به هر حال وقت آن رسیده است که موضوع تعلیم و تربیت ،‌ با همه ابعاد و جوانب گوناگون آن با دیدی تازه و فارغ از پیشه آوریها و افکار و روشهای قبول شده رسمی بررسی شود ، که هدفهای عمده تعلیم و تربیت از وظایفی که مدرسه برای خود قائل شده است تجاوز می کند و به همان نحو آنچه که نام سواد یا آموختن بدان گذاشته اند نیز فقط جنبه ای از پدیده چند جانبی تعلیم و تربیت را تشکیل می دهد . همه موافقت دارند که هدف نهائی و اصلی ،‌تعلیم و تربیت انسان است با همه ابعاد گوناگون آن رسالت تعلیم و تربیت ،‌ پروراندن انسان پرسش جوئی است که می خواهد از

قیدهای بیشمار و گوناگون وجودی اش رها گردد . راه تکامل همه جانبه خود را هموار سازد . به رموز موقع خردی و اجتماعی خود دو دنیای متغیری که در آن زندگی می کنند تا آنجا که ممکن است آشنا شود . با دنیا و انسانهایش مرتبط گردد ، زندگی دهد ، زندگی کند و زندگی خود و دیگران را با عشق و دانش شکوفائی سازد تعلیم و تربیت جمع پدیده ها و فعالیتهائی است که انسان را در این هزار گرد خلاق یاری می کند . بدو اجازه می دهد تا دنیا را روشن تر و آگاهانه تر بیند و هنر دیدن و عشق ورزیدن و آفریدن ، هنر بودن و زیستن را به او می آموزد و از آنجا که

هیچکس جز خود او نمی تواند چنین هدفهائی را تأمین سازد انسان هم یگانه هدف اصلی تعلیم و تربیت است و هم یگانه وسیله آن و نیز با تعلیم و تربیت است که بین این وسیله و هدف ارتباطی متقابل و تأثیر پذیر بوجود آورد تا این دو هیچگاه جدا از یکدیگر جلوه نکنند .

نگرشی بر وضعیت آموزش وپرورش قبل ازدبستان درپاره ای ازکشورهای جهان
۱ـ کودکستان در فرانسه
در کشور فرانسه دوره قبل از دبستان یک دوره اختیاری است که در کودکستانها اجرا می شود . در ارتباط با کودکان ۲ تا ۶ ساله می باشد . این دوره شامل ۳ بخش است :
بخش ۱ : کودکان ۲ تا ۴ ساله
بخش ۲ : کودکان ۴ تا ۵ ساله
بخش ۳ : کودکان ۵ تا ۶ ساله
آموزش در این بخش با تفاوت هایی همراه می باشد بطوریکه در دو بخش نخست این آموزش عبارتست از ارتباط جهان خارج و زندگی در گروهی که با گروه خانواده متفاوت است . بیان مقصود ایجاد رابطه از طریق کلام و نیز از راه آواز نقاشی و حرکت دست و بدن در این سطح تربیت کودک مبتنی بر بازی است . بخش سوم آموزش کودکستانی که مسئولیت مرحله انتقالی از کودکستان به دبستان را عهده دار می شود . در این مرحله کودکان ضمن ارائه تمرینات بدنی ، فعالیتهای دستی و هنری ، به تدریج به حساب ، خواندن و نوشتن آشنایی پیدا می کند . به منظور بکار

انداختن توانایی های ذهنی ،‌احساسی و مهارتهای دستی کودکان تا حد ممکن آموزش در این سطح یکنواخت نیست .

۲ـ نگرشی بر وضعیت آموزش و پرورش پیش از دستان در آمریکا

در آمریکا تأسیس اینگونه مراکز به جنگهای داخلی و سالهای ۱۸۳۷ بر می گردد . در اوایل کار ایجاد کودکستان که بر اساس افکار فروبل در آلمان ایجاد شده بر اثر مهاجرت آلمانیها به آمریکا در اواسط قرن ۱۹ توسعه پیدا کرده بود ،‌ بیشتر برای کودکان بی بضاعت سودمند به نظر می رسید زیرا افزایش سریع مراکز شهری در این سالها و سیل مهاجرت اروپائیان به آمریکا و گسترش محله های فقیر نشین و پر جمعیت ، کودکستانهای خیریه در بسیاری از نقاط تأسیس شده بود و اولین مؤسسه را خانم کارل شورتی که قبلاً دوره مربی کودک را در آلمان گذرانده بود ، در خانه‌ خود

این روش را پیاده کرد .
بعدها با آغاز قرن بیستم نوعی دگرگونی در آموزش کودکستانهای آمریکا ایجاد شد . ظهور نهضت مطالعه وضع کودک که از طریق مطالعه و مشاهده کودک ضابطه ای تجربی بر شناخت دوران کودکی می نهاد و حرکتی رشد و تعلیم و تربیت به شمار می آمد وبر آزادی کودکان در کلاسها تأکید داشت . اصلاح آموزش کودکستانی طی دوره های ۱۹۲۰ ـ ۱۹۳۰ ادامه یافته و منجر به ایجاد کودکستانهای مدرن آمریکایی که امروز در بسیاری از مدارس به چشم می خورد ، می شد .

خصوصیت برجسته آموزش کودکستانی در آمریکا این است که آموزش دارای ماهیتی گزینشی و گلچین کننده است البته این آموزشها در عین سازگاری و استواری ، انعطاف پذیر هستند و در نتیجه برخوردهای متقابل ایدئولوژیها متضاد در شیوه های عملی مربیان آمریکا شکل خاص و ثابت بخود ندارد .۱

 

۳ـ آموزش قبل از دبستان در ژاپن۲
این نوع تعلیمات در کودکستانها و مهدهای کودک صورت می پذیرد . کودکستانها کودکان سنین ۳ و ۴ یا ۵ ساله را می پذیرند و به تناسب سن آنان دوره های آموزشی بین یک الی ۳ سال را برایشان مهیا می کنند . کودکان ۳ ساله به دوره سه ساله پذیرفته می شوند و کودکان سنین ۴ و ۵ ساله به ترتیب به دوره های ۲ و یک ساله راه می یابند . علاوه بر کودکستانها مؤسسات دیگری نیز وجود دارند که وظیفه آموزش قبل از دبستان را به عهده می گیرند و در حقیقت این مؤسسات همان مهدهای کودک روزانه می باشند که کودکان گروه سنی تا ۵ ساله را پذیرا هستند . کانونهای پرورشی مذکور به کودکان سه سال به بالا همان آموزشی را ارائه می کنند که در کودکستانها معمول است .

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
wordقابل ویرایش - قیمت 10700 تومان در 95 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد