دانلود مقاله ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﻋﻨﺎﺻﺮ اﺻﻠﯽ زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﻌﻤﺎری اﺳﻼﻣﯽ و ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺗﺎﺛﯿﺮﮔﺬاری ﮐﺎرﺑﺮدی آﻧﻬﺎ در ﺷﮑﻞ ﮔﯿﺮی اﺻﻞ زﯾﺒﺎﯾﯽ در ﺑﻨﺎﻫﺎی دوران اﺳﻼﻣﯽ اﯾﺮان (ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻮردی: ﻣﺴﺎﺟﺪ دوران ﺻﻔﻮﯾﻪ)

word قابل ویرایش
10 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
5700 تومان

۱ ﻣﻘﺪﻣﻪ
زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺷﻨﺎﺳﯽ از ﻧﻈﺮ ﻣﻔﻬﻮم، اﺻﻄﻼﺣﯽ اﺳﺖ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ از ﮐﻠﻤﻪ ﯾﻮﻧﺎﻧﯽ “Aesthetica” ﮐﻪ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺑﺎر در ﻋﺼﺮ ﺟﺪﯾﺪ ﺗﻮﺳﻂ
اﻟﮑﺴﺎﻧﺪر ﺑﺎوﻣﮕﺎرﺗﻦ۱ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﺗﺌﻮری زﯾﺒﺎﯾﯽ و ﻫﻨﺮ ﻣﻮرد ﭘﮋوﻫﺶ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ (اﺗﯿﻨﮕﻬﺎوزن،. (۱۱:۱۳۷۴ اﺻﻄﻼح “Aesthetica” در اﺻﻞ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﺗﺌﻮری ﻋﻠﻢ ادراک ﺣﺴﯽ اﺳﺖ و از واﮐﻨﺶ ﺣﺴﯽ اﻧﺴﺎن در ﻣﻘﺎﺑﻞ اﻣﻮر زﯾﺒﺎ ﺑﺤﺚ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ(ﻫﻤﺎن:.(۱۲ زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺟﺎذﺑﻪ ای اﺳﺖ ازﻟﯽ ﮐﻪ ﻫﻨﺮ ﭘﻞ ارﺗﺒﺎط ﺑﯿﻦ آن و اﻧﺴﺎن اﺳﺖ. درک زﯾﺒﺎﯾﯽ ﻣﻮﻫﺒﺘﯽ اﺳﺖ اﻟﻬﯽ وﭘﺎﯾﮕﺎﻫﯽ ذﻫﻨﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﯿﻨﯿﺖ ﻣﯽ اﻧﺠﺎﻣﺪ و ﻫﻨﺮ ﺑﺪون آن ﮐﺎﻟﺒﺪی اﺳﺖ ﺑﯽ روح و ﺧﺎﻟﯽ از ﺟﺎذﺑﻪ(ﻟﯿﻠﯿﺎن، .(۵۰:۱۳۸۸ زﯾﺒﺎﯾﯽ ﻧﻘﺸﯽ اﺳﺎﺳﯽ در زﻧﺪﮔﯽ ﻫﺮ اﻧﺴﺎﻧﯽ دارد و ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﻫﻤﯿﻦ ﻧﻘﺶ و ﺗﺎﺛﯿﺮی ﮐﻪ ﺑﺮ ﺗﻤﺎم اﻧﺴﺎﻧﻬﺎ و در ﺗﻤﺎم ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی زﻧﺪﮔﯽ آﻧﻬﺎ دارد، ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻋﻼﻗﻤﻨﺪ اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﯽ آن ﺑﭙﺮدازد. ﺑﺠﺰ ﻓﻠﺴﻔﻪ، ﻫﯿﭻ ﻋﻠﻢ دﯾﮕﺮی ﻧﻤﯽ ﺗﻮاﻧﺪ آن را ﺑﺮرﺳﯽ ﮐﻨﺪ، ﭼﺮا ﮐﻪ زﯾﺒﺎﯾﯽ ﭼﯿﺰی ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺘﻮان آن را دﯾﺪ، در آزﻣﺎﯾﺸﮕﺎه آزﻣﺎﯾﺶ ﮐﺮد و ﯾﺎ ﻓﻮرﻣﻮﻟﯽ ﺑﺮای آن ﺑﺪﺳﺖ آورد. ﻓﻠﺴﻔﻪ در ﭘﯽ آن اﺳﺖ ﮐﻪ زﯾﺒﺎﯾﯽ و اﻣﺮ زﯾﺒﺎ را ﺧﻮب ﺑﺸﻨﺎﺳﺪ و ﺣﻘﯿﻘﺖ و ﻣﺸﺨﺼﺎت آن را ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﻨﺪ و اﮔﺮ ﻣﻤﮑﻦ ﺷﺪ، اﺻﻮل و ﻗﻮاﻋﺪ زﯾﺒﺎﯾﯽ را در اﺧﺘﯿﺎر ﻫﻤﮕﺎن ﻗﺮاردﻫﺪ. ﺑﺤﺚ ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﻣﺴﺎﺋﻞ زﯾﺒﺎﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﺗﺰﺋﯿﻨﺎت ﻣﻌﻤﺎری ﺻﺮﻓﺎ ﯾﮏ ﺑﺤﺚ ﻓﻠﺴﻔﯽ، ﺗﺌﻮری و ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﻓﺮﺿﯿﻪﻫﺎﯾﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ از دﯾﺪن آﺛﺎر ﺑﻪ ﺟﺎی ﻣﺎﻧﺪه ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ. آﻧﭽﻪ ﻣﻮرد اﺗﻔﺎق اﮐﺜﺮ ﻣﺘﻔﮑﺮان و ﺻﺎﺣﺒﻨﻈﺮان ﻫﻨﺮی ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺰﺋﯿﻨﺎت اﺳﻼﻣﯽ ﭼﯿﺰی ﻓﺮاﺗﺮ از ﯾﮏ ﭘﻮﺷﺶ و ﺗﺰﺋﯿﻦ ﺻﺮف ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. ﭼﺮا ﮐﻪ اﮔﺮ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺰﺋﯿﻨﺎت ﮐﺎﺷﯽﮐﺎری ﺻﺮﻓﺎ اﺳﺘﺤﮑﺎم ﺑﻨﺎ ﺑﻮد دﯾﮕﺮ اﺣﺘﯿﺎﺟﯽ ﺑﻪ اﯾﻦﻫﻤﻪ ﺗﻨﻮع رﻧﮓﻫﺎ، ﺗﻔﺎوت ﻃﺮحﻫﺎ و ﮔﺴﺘﺮدﮔﯽ ﻧﻘﻮش ﺑﺎ ﺗﮑﻨﯿﮏﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺒﻮد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ در ﭘﺸﺖ اﯾﻦﻫﻤﻪ ﻧﻘﺶ و ﻧﮕﺎر و در ﻻﺑﻪﻻی ﺣﺮﮐﺎت دوار اﺳﻠﯿﻤﯽﻫﺎ و ﺧﺘﺎﯾﯽﻫﺎ و درﭘﯿﭻ و ﺧﻢ ﻧﻘﻮش ﻫﻨﺪﺳﯽ، ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻋﻤﯿﻖ زﯾﺒﺎﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﻣﺒﺎﻧﯽ دﯾﻨﯽ ﻧﻬﻔﺘﻪ اﺳﺖ. ﺑﺮ اﯾﻦ اﺳﺎس در اﯾﻨﺠﺎ ارﺗﺒﺎط زﯾﺒﺎﯾﯽ و ﻣﻌﻤﺎری ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﯽ ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﯽ ﮔﺮدد ﮐﻪ ﺑﻪ اﯾﻦ دو ﻣﻘﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﺷﮑﻠﯽ ﻣﻮازی و در ﮐﻨﺎر ﻫﻢ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﻮد، ﯾﻌﻨﯽ در واﻗﻊ از ﻧﮕﺮﺷﯽ ﺑﻪ ﻓﻀﺎﻫﺎی ﻣﻌﻤﺎری و ﻣﺼﺪاق ﻫﺎی ﻋﯿﻨﯽ ﺑﻪ ﻣﺒﺤﺚ زﯾﺒﺎﯾﯽ و زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺑﺎزﮔﺸﺘﻪ و ﻋﻨﺎﺻﺮ زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺷﻨﺎﺳﯽ اﺳﻼﻣﯽ ﺑﺎز ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ.

– ۲ روش ﺗﺤﻘﯿﻖ

اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ در ﺟﻬﺖ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﻋﻨﺎﺻﺮ اﺻﻠﯽ زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﻌﻤﺎری در دوران اﺳﻼﻣﯽ ﮔﺎم ﺑﺮ ﻣﯽ دارد، ﻋﻨﺎﺻﺮی ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮐﺎرﺑﺮدی در ﻣﺴﯿﺮ ﺑﻬﺒﻮد اﺻﻞ زﯾﺒﺎﯾﯽ در ﺑﻨﺎﻫﺎ ﻧﻘﺶ وﯾﮋه ای را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه داﺷﺘﻪ اﻧﺪ. ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺗﺒﯿﯿﻦ اﯾﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺪون ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮان از آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای ﺷﺎﯾﺴﺘﻪ در ﻣﻌﻤﺎری اﻣﺮوز ﺑﻬﺮه ﮔﯿﺮی ﻧﻤﻮد. اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﺑﺮای رﺳﯿﺪن ﺑﻪ اﯾﻦ اﻫﺪاف ﺑﻪ روش ﮐﯿﻔﯽ ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻣﺤﺘﻮا اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ.

-۱ -۲ روش ﮔﺮدآوری اﻃﻼﻋﺎت
در اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ اﺑﺘﺪا ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ای و ﻣﺸﺎﻫﺪات ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺻﻮل اﺻﻠﯽ زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺷﻨﺎﺳﯽ اﺳﻼﻣﯽ در ﺣﻮزه ی ﻣﻌﻤﺎری ﺑﺮرﺳﯽ ﺷﺪ و ﻓﻬﺮﺳﺘﯽ از ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺑﻪ ﮐﺎر رﻓﺘﻪ در ﺑﻨﺎﻫﺎ اﺳﺘﺨﺮاج ﮔﺮدﯾﺪ. ﺳﭙﺲ از ﻣﯿﺎن ﺑﻨﺎﻫﺎی دوران اﺳﻼﻣﯽ ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﻮردی، ﻣﺴﺎﺟﺪ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪﻧﺪ و در ﺑﯿﻦ دوره ﻫﺎی ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﻧﯿﺰ دوران ﺻﻔﻮﯾﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان دوره ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪه ﺷﺪ. در ﺑﯿﻦ ﻣﺴﺎﺟﺪ دوران ﺻﻔﻮﯾﻪ ۱۰ ﻣﺴﺠﺪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺼﺎدﻓﯽ ﻣﻮرد ﺗﺤﻠﯿﻞ واﻗﻊ ﺷﺪ و ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ و ﻣﯿﺰان ﺑﮑﺎرﮔﯿﺮی اﺻﻮل زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺷﻨﺎﺳﯽ اﺳﻼﻣﯽ در آﻧﻬﺎ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و ﻧﺘﺎﯾﺞ آن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮐﻤﯽ اﺳﺘﺨﺮاج ﮔﺮدﯾﺪ. در اداﻣﻪ از ﻃﺮﯾﻖ اﯾﻦ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﮐﻤﯽ ﻧﻤﻮداری از ﻣﯿﺰان ﺑﻬﺮه ﮔﯿﺮی ﻫﺮ ﯾﮏ از اﯾﻦ اﺻﻮل در ﻣﺴﺎﺟﺪ ﻣﺬﮐﻮر ﺗﻬﯿﻪ ﺷﺪ و ﻧﺘﺎﯾﺞ ﮐﯿﻔﯽ ﺑﻪ دﺳﺖ داده ﺷﺪ.
-۳ ﺗﻌﺮﯾﻒ زﯾﺒﺎﯾﯽ
ﺗﻌﺎرﯾﻒ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﯽ از زﯾﺒﺎﯾﯽ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. در ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻌﯿﻦ زﯾﺒﺎﯾﯽ را »ﺣﺎﻟﺖ و ﮐﯿﻔﯿﺖ زﯾﺒﺎ« ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ و ﻣﯽ ﻧﻮﯾﺴﺪ:
»ﻧﻈﻢ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ ای ﮐﻪ ﻫﻤﺮاه ﻋﻈﻤﺖ و ﭘﺎﮐﯽ در ﺷﯽء وﺟﻮد دارد، و ﻋﻘﻞ و ﺗﺨﯿﻞ و ﺗﻤﺎﯾﻼت ﻋﺎﻟﯽ اﻧﺴﺎن را ﺗﺤﺮﯾﮏ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ
و ﻟﺬت و اﻧﺒﺴﺎط ﭘﺪﯾﺪ ﻣﯽ آورد، و آن اﻣﺮی اﺳﺖ ﻧﺴﺒﯽ.« اﻓﻼﻃﻮن زﯾﺒﺎﯾﯽ را ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ اﺟﺰا ﺑﺎ ﮐﻞ ﻣﯽ داﻧﺪ(ﻣﻄﻬﺮی،.(۹۷:۱۳۷۶
ﻋﻼﻣﻪ ﺟﻌﻔﺮی ﻣﯽ ﮔﻮﯾﺪ زﯾﺒﺎﯾﯽ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای ﻧﮕﺎرﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ از اﺟﺰاء آن ﮐﻤﺎل وﺟﻮد ﺧﻮد را ﺑﺪون ﺗﺰاﺣﻢ ﺑﺎ اﺟﺰاء دﯾﮕﺮ ﻧﻤﻮدار ﻣﯽ ﺳﺎزد(ﺟﻌﻔﺮی،.(۱۶۰:۱۳۸۹ ﮔﺎﺳﺘﺎﻻ زﯾﺒﺎﯾﯽ را ﺑﯿﺎن آﻧﭽﻪ ﻧﺎﮔﻔﺘﻨﯽ اﺳﺖ و ﮐﺸﻒ آﻧﭽﻪ ﮐﺸﻒ ﻧﺸﺪﻧﯽ اﺳﺖ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ(ﻃﺎﻫﺒﺎز،.(۷۸:۱۳۷۷ در ﯾﮏ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻋﻠﻤﯽ ﻧﯿﺰ ﻋﻠﻢ زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻫﻤﺎن ﺗﺌﻮری ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻫﻨﺮ ﯾﺎ ﺗﺌﻮری ﺣﺎﺻﻞ از ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی ﻓﻠﺴﻔﯽ ﻣﺘﻔﮑﺮان در روﯾﮑﺮدﺷﺎن ﺑﺮ ﻣﺎﻫﯿﺖ ﻫﻨﺮ و زﯾﺒﺎﯾﯽ اﺳﺖ(اﺗﯿﻨﮕﻬﺎوزن،.(۱۳۲:۱۳۷۴
-۴ ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺟﺎﯾﮕﺎه زﯾﺒﺎﯾﯽ در ﺗﻔﮑﺮ اﺳﻼﻣﯽ:
در ﺣﻮزه ﻫﻨﺮ اﺳﻼﻣﯽ، در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ، دو دﯾﺪﮔﺎه ﮐﺎﻣﻼ ﻣﺘﻔﺎوت وﺟﻮد دارد. ﯾﮑﯽ از اﯾﻦ دﯾﺪﮔﺎه ﻫﺎ ﺑﻪ زﯾﺒﺎﯾﯽ در ﻫﻨﺮ اﺳﻼﻣﯽ ﻣﯽ ﭘﺮدازد ﮐﻪ ﺧﯿﻠﯽ ﻫﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮ ع ﺗﮑﯿﻪ دارﻧﺪ. در اﯾﻦ دﯾﺪﮔﺎه ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻫﺎ و ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت و ﻣﻔﺎﻫﯿﻤﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮم زﯾﺒﺎﯾﯽ۲ ﻣﺮﺗﺒﻄﻨﺪ ﻣﻮرد ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد. دﯾﺪﮔﺎه دﯾﮕﺮی ﻧﯿﺰ وﺟﻮد دارد ﮐﻪ ﺑﺤﺚ زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﯾﺎ زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺷﻨﺎﺳﯽ۳ اﺳﺖ. ﻣﺴﺌﻠﻪ دﯾﮕﺮ ﻣﺴﺌﻠﻪ ای اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺣﻮزه ﻓﻠﺴﻔﻪ اﺳﻼﻣﯽ ﻧﯿﺰ ﻣﻄﺮح اﺳﺖ و آن اﯾﻨﮑﻪ آﯾﺎ ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ از زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن ﺻﺤﺒﺖ ﻧﻤﻮد ﯾﺎ از زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺷﻨﺎﺳﯽ اﺳﻼﻣﯽ(ﺗﺴﻠﯿﻤﯽ:.(۱۳۹۰ ﻣﺼﺎدﯾﻖ ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﺑﺮای زﯾﺒﺎﯾﯽ اﺳﻼﻣﯽ ذﮐﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺑﺮای ﻣﺜﺎل آﻗﺎی ﻧﺼﺮ در ﮐﺘﺎب اﺳﻼم و زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺤﺚ از زﯾﺒﺎﯾﯽ اﺳﻼﻣﯽ، ﺑﻨﺎی ﮐﻌﺒﻪ را اﺻﻞ زﯾﺒﺎﯾﯽ اﺳﻼﻣﯽ در ﻧﻈﺮ ﻣﯽ ﮔﯿﺮد. اﻣﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ رﺳﺎﻟﻪ ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در ﮔﺬﺷﺘﻪ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﻣﺜﻞ رﺳﺎﻟﻪ اﻟﻤﻨﺎﻇﺮِ اﺑﻦ ﻫﯿﺜﻢ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ۲۲ ﮔﺎﻧﻪ ﺟﺰﯾﯿﻪ اﺷﺎره ﻣﯽ ﮐﻨﺪ، ﺷﺎﯾﺪ ﺑﺘﻮاﻧﯿﻢ ﺑﻬﺘﺮ و ﺟﺎﻣﻊ ﺗﺮ، ﺑﺨﺸﯽ از وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎی ﻫﻨﺮﻫﺎی ﺗﺠﺴﻤﯽ و ﺑﻮﯾﮋه ﻣﻌﻤﺎری را از آن اﺳﺘﺨﺮاج ﻧﻤﻮد(ﺑﻠﺨﺎری:.(۱۳۹۱
در ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺟﺎﯾﮕﺎه زﯾﺒﺎﯾﯽ در ﺗﻔﮑﺮ اﺳﻼﻣﯽ ﺗﺎﺛﯿﺮﭘﺬﯾﺮی اﻧﺪﯾﺸﻤﻨﺪان اﺳﻼﻣﯽ از دﯾﺪﮔﺎه اﻧﺪﯾﺸﻤﻨﺪان ﯾﻮﻧﺎﻧﯽ ﺑﺨﺼﻮص اﻓﻼﻃﻮن وﻧﻮاﻓﻼﻃﻮﻧﯿﺎن ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﯽ ﺧﻮرد ﮐﻪ دﻟﯿﻞ آن ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻋﺘﻘﺎد اﯾﻦ ﮔﺮوه ﺑﻪ وﺟﻮد ﺣﻘﯿﻘﺘﯽ ﺑﺮﺗﺮ و ﻣﻄﻠﻖ ﺑﺮ ﻓﺮاز اﯾﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻮده اﺳﺖ(ﮐﺮﺑﻦ،.(۵:۱۳۷۳ اﻣﺎ ﻧﮑﺘﻪ ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﯿﺖ در اﯾﻦ ﺗﺒﯿﯿﻦ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ اوﻻ ﻫﻨﺮ اﺳﻼﻣﯽ ﻫﻨﺮی اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺒﺎﻧﯽ آن ﺑﺎ اﺻﻮل زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺟﺪﯾﺪ ﻏﺮﺑﯽ ﮐﺎﻣﻼ ﻣﻐﺎﯾﺮ اﺳﺖ(ﻧﺼﺮ(۸۶:۱۳۸۹ و ﺛﺎﻧﯿﺎ آن ﺗﻄﺎﺑﻖ ذاﺗﯽ ﺑﯿﻦ ﻓﻠﺴﻔﻪ و زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻏﺮب، در اﯾﻨﺠﺎ ﻧﻪ ﺑﯿﻦ ﻓﻠﺴﻔﻪ و ﻫﻨﺮ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﯿﻦ ﺣﮑﻤﺖ و ﻫﻨﺮ اﺳﻼﻣﯽ ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﯽ ﺧﻮرد(ﮐﺮﺑﻦ و دﯾﮕﺮان،.(۶۶:۱۳۷۲
در ﺑﺮرﺳﯽ زﯾﺒﺎﯾﯽ از دﯾﺪﮔﺎه ﻗﺮآن ﮐﺮﯾﻢ آﯾﺎﺗﯽ ﻣﺘﻌﺪد ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﯽ ﺧﻮرد ﮐﻪ ﺑﻪ وﺟﻮد آوردن زﯾﺒﺎﯾﯽ ﻫﺎ و ﺗﺤﺼﯿﻞ آن ﻫﺎ را ﻣﻄﻠﻮب، و ﺑﺮﺧﯽ از آﯾﺎت ﻣﺒﺎح (ﺟﺎﯾﺰ) ﺑﻮدن زﯾﺒﺎﯾﯽ ﻫﺎ را ﺗﺬﮐﺮ ﻣﯽ دﻫﻨﺪ. آﯾﺎت ﻓﺮاواﻧﯽ ﮐﻪ ﺗﺎﮐﻨﻮن درﺑﺎره ی زﯾﺒﺎﯾﯽ از دﯾﺪﮔﺎه اﺳﻼم ﻣﻄﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ اﺛﺒﺎت ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ زﯾﺒﺎﯾﯽ و ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آن و ﺑﻪ وﺟﻮد آوردن زﯾﺒﺎﯾﯽ ﻫﺎ، ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ از دﯾﺪﮔﺎه اﺳﻼم ﺟﺎﯾﺰ اﺳﺖ، ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎ ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﻧﯿﺎز روﺣﯽ ﮐﻪ ﺑﺸﺮ ﺑﻪ زﯾﺒﺎﯾﯽ ﻫﺎی ﻣﺤﺴﻮس ﻋﯿﻨﯽ دارد، ﻣﺤﺒﻮب و ﻣﻄﻠﻮب ﻧﯿﺰ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ.
در آﯾﺎت ﻣﺬﮐﻮر، ﺳﻪ ﻧﻮع زﯾﺒﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺮدم ﺳﻄﺢ ﻧﮕﺮ را ﺑﻔﺮﯾﺒﺪ، ﺗﺬﮐﺮ داده ﺷﺪه اﺳﺖ:
• ﻧﻮع ﯾﮑﻢ: ﺳﺨﻨﺎن زﯾﺒﺎ ﮐﻪ روﭘﻮﺷﯽ ﺑﻪ درون ﭘﻠﯿﺪ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ.
• ﻧﻮع دوم: آراﯾﺶ ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﻇﺎﻫﺮی ﺑﺎ ﺣﯿﺎت ﺧﺸﮑﯿﺪه.
• ﻧﻮع ﺳﻮم: زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺻﻮری در ﺑﻪ ﮐﺎر اﻧﺪاﺧﺘﻦ ﮔﺮدوﻧﻪ ی ﺗﻨﺎﺳﻞ.
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﻧﻮع دوم ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ اﺷﺎره ی ﺿﻤﻨﯽ ﻧﺰدﯾﮑﯽ ﺑﻪ راﺑﻄﻪ ﺻﻮرت وﻣﻌﻨﺎی آﺛﺎر ﻫﻨﺮی و ﻣﻌﻤﺎری داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﺗﺒﯿﯿﻦ آن ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد:
آن ﭼﻪ ﮐﻪ ﻣﻨﻄﻖ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺒﻪ ی اﺻﻮل اﻧﺴﺎﻧﯽ اﯾﺠﺎب ﻣﯽ ﮐﻨﺪ، اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﺘﻮای ﺳﺎﻟﻢ و ﺑﺎﺷﮑﻮه وﺟﻮد اﻧﺴﺎﻧﯽ، ﺑﺎ ﻇﺎﻫﺮی زﯾﺒﺎ ﺗﻮأم ﺑﺎﺷﺪ، و ﭼﻨﺎن ﮐﻪ ﻧﻤﻮد ﻇﺎﻫﺮی اﻧﺴﺎن ﻫﺎ ﻧﯿﺰ زﺷﺖ و ﮐﺮاﻫﺖ ﺑﺎر ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﺣﺘﯽ ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ اﯾﻦ ﺣﻘﯿﻘﺖ را ﺑﭙﺬﯾﺮﯾﻢ ﮐﻪ ﻣﺤﺒﻮﺑﯿﺖ زﯾﺒﺎﯾﯽ ﻇﺎﻫﺮی و ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﻣﺤﺒﻮﺑﯿﺖ زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺑﺎﻃﻨﯽِ اﻧﺴﺎنﻫﺎ ﯾﮑﯽ ﻧﯿﺴﺖ، زﯾﺮا زﯾﺒﺎﯾﯽ ﺑﺎﻃﻨﯽِ اﻧﺴﺎن ﻫﺎ ﮐﻪ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﺗﻌﻘﻞ و اﻧﺪﯾﺸﻪ ی ﺻﺤﯿﺢ و وﺟﺪان ﺣﺴﺎس و ﭘﺎک و ﻋﺸﻖ ﺑﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ و ﺗﻨﻔﺮ از ﺑﺎﻃﻞ، اﻣﺮی اﺳﺖ ﺿﺮوری و واﺟﺐ، در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ زﯾﺒﺎﯾﯽ ﻇﺎﻫﺮ ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ اﻣﺮی اﺳﺖ ﺷﺎﯾﺴﺘﻪ، ﻣﺸﺮوط ﺑﻪ اﯾﻦ ﮐﻪ ﺳﺮﭘﻮﺷﯽ ﺑﻪ ﮐﺜﺎﻓﺖ ﻫﺎ و ﭘﻠﯿﺪی ﻫﺎی دروﻧﯽ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﮐﻪ در آن ﻣﻮﻗﻊ ﻣﻮﺟﻮدﯾﺖ ﭼﻨﯿﻦ اﻧﺴﺎﻧﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ زﻫﺮی ﮐﺸﻨﺪه در ﺷﯿﺸﻪ ی ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺒﺎ اﺳﺖ. ﻣﺮدم ﻫﻤﻪ ی ﺟﻮاﻣﻊ و ﻫﻤﻪ ی دوران ﻫﺮﮔﺰ از ﻇﺎﻫﺮ ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﻧﺎزﯾﺒﺎ، آن ﺻﺪﻣﻪ و ﺿﺮر را ﻧﺪﯾﺪه اﻧﺪ ﮐﻪ از اﻧﺴﺎﻧﯽ ﺑﺎ درون ﭘﻠﯿﺪ و زﺷﺖ ﺑﺎ ﺻﻮرت و ﻇﺎﻫﺮی زﯾﺒﺎ و آراﺳﺘﻪ دﯾﺪه اﻧﺪ(ﺟﻌﻔﺮی:.(۱۳۸۹

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
wordقابل ویرایش - قیمت 5700 تومان در 10 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد