دانلود مقاله بحث پیرامون زمینلرزه های باستانی و تاریخی

word قابل ویرایش
14 صفحه
8700 تومان
87,000 ریال – خرید و دانلود

بررسی زمینلرزه های باستانی و تاریخی گسترده کپه داغ بیانگر فعالیت لرزه ای در تمام بخشهای خاوری ( مشهد)،مرکزی ( قوچان ) و باختری ( گرگان) این ناحیه می باشد. وقوع زمینلرزه های شناخته شده، درطول زمان، از دوره هی بسیار پیشین ( ۴۰۰۰سال قبل ) تاسده اخیر نیز نشان دهنده گسترش فعالیت لرزه ای در طول زمان می باشد. رویداد زمینلرزه های ۲۰۰۰B.C آق تپه و ۱۰BC-AD10 نساء در منطقه عشق آباد نشان دهنده فعالیت لرزه ای در راستای این بخش از پکه داغ ( گسل اصلی کپه داغ ) است. این دو میدان با فاصله زمانی حدود ۲۰۰۰ سال به همراه رویداد۱۹۴۸ عشق آباد (Ms7.2 ) ، مشخص کننده بیشینه دوره بازگشت ۲۰۰۰ ساله برای این قسمت از پکه داغ می باشند ( Beberian and Yeats.2001 ) . گسل اصلی مشخص شده برای این ناحیه گسل اصلی کپه داغ و گسل های تراستی فرعی می باشند. که احتمالاً مسبب دو رویداد اول و نیز رویدار ۱۹۴۸ می باشند.

از آنجا که تقسیم دگر شکلی بصورت امتداد لغر و راندگی دراین بخش از کپه داغ
(area zource ) می باشد و نه خود گسل اصلی کپه داغ به تنهایی ( Berberian and Yeats .2001 ) زمینلرزه های ۸۷۴ ،۱۴۳۶،۱۴۹۸ گرگان ( جرجان) با فاصله زمانی ۵۶۲ و ۶۲ ، در جنوب گنبد کاووس و در راستای گسل خزر روی داده اند. زمینلرزه ۱۴۷۰ نیز در شمال گنبد کاووس، در میانه دشت پهنه کواترنر روی داده است. ثبت زمینلرزه های ۱۴۳۶، ۱۴۷۰ ،۱۴۹۸ با فاصله زمانی ۳۴ و ۲۸ سال را می توان ناشی از اهمیت گرگان در این دوره زمانی دانست. اینکه چرا برای دوران های دیگر اطلاعات همسانی در دست نیست روشن نمی باشد، شاید پیش از این بروز ناگهانی و تمرکز فعالیت لرزه ای و نیز به دنبال آن، یک آرامش لرزه ای واقعی وجود داشته است ( امبرسز و ملویل، ۱۹۸۲ ).

زمینلرزه های ۱۶۷۳ وم ۱۶۸۷ مشهد با فاصله زمانی ۱۵ سال، و با احتمال رخداد بر روی گسل کشف رود، مشخص کننده لرزه خیزی و فعالیت این ناحیه می باشند. اطلاعات من لرزه ای اندکی از این دو زمنیلرزه و زمینلرزه ۱۷۸۰ خراسان که محل رویداد آن شناخته نیست، وجود دارد.
منطقه سما بجنورد با زمینلرزه های ۹۴۳ سملقان و ۱۸۱۰ غلامان مشخص می گردد. نبود داده های لرزه ای طولانی مدت مابین این دو زمنلرزه ( ۸۶۷ سال ) به تنهایی گویای نبود فعالیت لرزه ای این ناحیه نیست .

پهنه قوچان از فعالیت لرزه ای نسبتاً بالایی در سده نوزدهم ( بر خلاف نبود داده های لرزه ای پیش از آن ) برخوردادر بوده است. فعالیت لرزه ای این ناحیه در این الگوی کاملاً منظمی از نقطه نظر مکان و زمان رخدادها نشان می دهد. زمینلرزه های ۱۸۳۳ ، ۱۸۵۱ ،۱۸۷۱ ، ۱۸۹۳ قوچان با فاصله زمانی حدود ۲۰ سال با تغییر مکان متناوب در شمال و جنوب قوچان روی داده اند.

زمینلرزه ۱۸۳۳ د رپهنه قوچان و ناحیه شمال آن روی داده است ، سپس رویداد ۱۸۵۱ پس از گذشت حدود ۲۰ سال در پهنه جنوب قوچان – معدن رخ داده ایت . مجدداً زمینلرزه ۱۸۷۱ در شمال قوچان رخ داده و باعث ویرانی قوچان ونواحی شمالی آن گردیده است. به دنبال آن رویداد های ۱۸۹۳ ، ۱۸۹۵ مجدداً در ناحیه جنوب قوچان و پس از گذشت مدت زمانی در حدود ۲۰ سال ، روی داده اند و سرانجام اگر زمینلرزه ۱۹۲۹ شمال قوچان ( باغان) را نیز درنظر بگیریم ، این چرخه لرزه ای کامل می گردد.

بدین صورت این چرخه لرزه ای در پهنه قوچان ، روی داده است. نکته قابل ذکردرمورد زمینلرزه های شمال قوچان ( ۱۸۳۳ ،۱۸۷۱ ) این است که به احتمال زیا این زمینلرزه ها برروی یک گسل منفرد ( گسل قوچان در برخی نوشتارها ) روی نداده اند، بلکه بر روی گسل های مختلف این پهنه ( خاور- باختر تورانلو، بی بهره ) و بایک جابجایی بر روی گسل ها از خاور به باختر رخ داده اند تا سرانجام در زمینلرزه ۱۹۲۹ ، گسل باغان در باختر پهنه گسلی شمال قوچان دچار گسیختگی گردیده است.

جابجایی واحدها و ساختارهای زمین شناسی در راستای گسل های پهنه شمال قوچان نسبتاً برابر است و همگی آنها را در قسمت جنوبی خود رسوبات کواترنر دشت قوچان را قطع می کنند، به همین دلیل می توان انتظار داشت که همه آنها فعال باشند و زمینلرزه های مذکور به دلیل جنبش در راستای تک تک آنها پدید آمده باشد.
جنوب قوچان- کلیدر واقع می شود و گستره کلانلرزه ای زمینلرزه های ۱۸۹۳ و ۱۸۹۵ با اندک جابجایی نسبت به رویداد ۱۸۵۱ در باختر آن واقع می شوند. البته گسل شناخته شده ای در راستای پهنه کلانلرزه ای رویداد های ۱۸۹۳ و ۱۸۹۵ وجود ندارد ولی خطواره های واضحی در این راستا بر روی تصاویر ماهواره ای و مدلهای رقومی ارتفاعی مشاهده می شود، و نیز اگر کسل باغان را بصورت خطواره ای در راستای خود ادامه دهیم پس از عبور از دشت قوچان و دره اترک، در راستای ناحیه کلانلرزه ای زمینلرزه های ۱۸۹۳ ،۱۸۹۵ وارد پهنه جنوب قوچان می گردد.

ثبت مکتوب فعالیت های لرزه ای در ایران از میانه سده هشتم میلادی آغاز گردیده است. در قوچان از حدود سده ۸ تا سده ۱۹ که چرخه لرزه ای آن رخ می دهد، یعنی حدود ۱۱۰۰ سال احتمال وجود آرامش لرزه ای مابین چرخه ها وجود دارد.
این الگوی لرزه ای را می تون به تقسیم دگر شکلی و لگوی واتنش در منطقه و نیز تأثیر بار گذاری ناشی از جنبش گسل های مجاور هم نسبت داد.
در گرگان وکپه داغ ، که در آن راه هایی به شمال و به سوی خوارزم و نیز راه های جداگانه ای از بسطام ( شاهرود) به طوس و نیشابور می رفت ( برای نمونه ، مسیرهای ابودلف و ناصر خسرو ) بازماندن داده ها همچنان به بخت و اتفاق بستگی داشت.

زمین لرزه گرگان ( ۸۷۴ ) در پیوند با یک رویداد ویژه تاریخی و تنها بوسیله یک منبع ثبت شده است، در حالیکه ذکر زمینلرزه سال ۹۴۳ م ، که آشکار دارای بزرگای بیشتری بوده است، در گزارش یک مسافر همروزگار و دیگر منابع منطقه ای اطلاعات آمده است. چنین شرایطی عموماً بر قرار نبوده است، و قطعاً نباید نبود داده ها را که بدینسان نتیجه شده است. بازتابی از آرامش کامل لرزه ای به شمار آورد ( امبریز و ملویل ۱۹۸۲ )

توزیع زمانی زمین لرزه هایی که برای خراسان ثبت شده است نیز از عوامل تاریخی همسانی تأثیر پذیرفته است، اما شاید زیر تأثیر شیوه نسبتاً سطحی وارسی نوشتارهای موجود ، به ویژه در مورد سده هیجدهم، نیز بوده است. لرزه هایی، عمدتاً توسط منابع فارسی، برای ۱۶۱۹ تا ۱۶۹۵ ثبت شده است و اهمیت کلی ناحیه و بویژه مرکز آن ، مشهد را نشان می دهد ( امبرسز وملویل ۱۹۸۲ )

آنچه در مورد ناحیه کپه داغ یافت شده ناچیز است. موراویف ( ۱۸۷۱و ص ۱۶ ) ویرانه قزل آلان در نزدیکی گومیش بپه را به یک زمینلرزه نسبت می دهد. او همچنین یک خبر متواتر رایج در خیوه را نقل می کند که بر پایه آن آمودریا مسیرخود را در نتیجه یک زمینلرزه در اواخر سده سیزدهم م به سوی شمال تغییر داد( موراویف ۱۸۷۱، ص ۱۰۲-۱۰۴ ، رجوع کنید به تولستوف ۱۹۶۰ ).

بلارامبرگ ( ۱۸۵۰ ) این اندیشه را پیش می نهد که تغییرات کرانه خاوری خزر ، بویژه در چلکن، نتیجه زمنیلرزه های پیشین است. این نظر بر پایه اطلاعات محلی استوار است اما همچنین بازتابی است از توصیف کرانه های خزرو تغییرات آنها توسط هنوی که گفته بود می توان آن را به جای فعالیت لرزه ای به نوسانات تراز آب دریا نیز نسبت داد ( هنوی ۱۷۵۳،ج۱ ،ص ۱۵۵،اوزلی ۱۸۱۹ ،ج۳، ص۳۱۶).

فراتر بسوی دونبوهم، گواه های باستانشناخیتی بر رویداد زمینلرزه های ویرانگری در سنا، آق تپه و چوریک در دست است اما روایات شفاهی در این مورد بسیار کم است. باری ، از روایات بومی در منطقه قوچان چنین بر می آید که غلامان و قوچان بارها در اثر زمینلرزه ویران شده اند، اما ممکن است که این روایات از منابع اوایل سده نوزدهم سرچشمه گرفته و در حقیقت به رویدادهای حدود سال ۱۸۳۳ و ۱۸۵۱ اشاره داشته باشند. به هررو به نظر می رشد که اطلاعا ت ما در مورد این ناحیه ناکامل است ( امبرسز و ملویل۱۹۸۲)
Note Borbenian 1445
زمینلرزه های بزرگ مقیاس در ایران با دوره بازگشت های طولانی مشخص می گردند.
آرامش لرزه ای عهد حاضر برخی نواحی ( ونواحی در امتداد گسل های اصلی فعال) مشخص کننده ( بیانگر) دوره آرامش مابین فعالیت های شدیدلرزه ای است.
برخی زمینلرزه های بزرگ تاریخی با فعالیت لرزه ای سده بیستم همراه هستند، این موضوع به روشنی نشان می دهد که زمینلرزه های اولیه در جایی رخ داده اند که به تنها با استفاده از داده های کوتاه مدت لرزه خیزی سده ۲۰ قابل تشخیط نبوده اند.

داده های لرزه ای نشان می دهند که در طول مدت زمان های طولانی، فراوانی رخداد زمینلرزه های بزرگ متغییر بوده است.
در مورد برخی از زمینلرزه های قرن ۲۰ ( از قبیل طبس و ۴۰) هیچ فعالیت لرزه ای بوسیله اسناد تاریخی آشکار نشده بود. این نبود اطلاعات لرزه ای دوره ماه قبل دستگاهی به وضوح نقص ( کمبود ) اسناد تاریخی ما را آشکار می سازد. داده های دوره ماقبل دستگاهی کامل نیستند و اطلاعات زیادی ممکن است در اسناد تاریخی و قدیمی مخفی مانده است.

بر خلاف اطلاعات لرزه ای ناکافی، زمینلرزه های دوره پیش دستگاهی در ایران نشان می دهند که دوره بازگشت و همچنین بزرگی زمینلرزه هی بزرگ، در طول دوره های زمانی مختلف تغییر کرده است.

برخلاف وقوع فراوان زمینلرزه های مخرب در بیشتر شهرها و روستاها ، هیچ تلاشی برای تغییر مکان نواخی مسکونی صورت نگرفته است. پس از هر زمینلرزه ویرانگر شهرها و روستاها مجدداً در مکان قبلی خود ساخته می شدند . همچنین هیچگونه تلاشی برای استفاده از مصالح و طرح های مقاوم در مقابل زمینلرزه صورت نمی گرفت .( به جز قوچان)

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
word قابل ویرایش - قیمت 8700 تومان در 14 صفحه
87,000 ریال – خرید و دانلود
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد