دانلود مقاله بررسی تأثیر برخی از شرایط رویشگاهی بر روی کمیت و کیفیت اسانس Ziziphora clinopodioides Lam. Subsp. rigida (Boiss.)

word قابل ویرایش
15 صفحه
دسته : اطلاعیه ها
5700 تومان

مقدمه Z. clinopodioides (کاکوتی کوهی، مـشک طرامـشک،
جــنس Ziziphora از خــانواده Lamiaceae بــا نــام آویـــشن بـــرگ باریـــک)، tenuior Z. (کـــاکوتی)،
عمومی کاکوتی کوهی یا آویشن برگ باریـک، شـامل ۴ Z .persica Bunge (کـاکوتی ایرانـی)، Z . capitat L.
گونــه علفــی یکــساله و چنــد ســاله بــه نامهــای subsp. orientalis (کـــاکوتی سرســـان شـــرقی) و

۰۵ بررسی تأثیر برخی از شرایط رویشگاهی بر روی…

Z. capitata L. subsp. capitata (کـاکوتی سرسـان)

است که علاوه بر ایران در تالش، ترکمنستان، افغانستان، ارمنستان، آنـاتولی، پاکـستان، آسـیای مرکـزی، سـوریه، ماورای قفقاز و غرب سـیبری نیـز مـی روینـد (ضـرابی،

.(۱۳۷۹

در طــب مــردم ایــران گونــه Z. clinopodioides

به عنـوان آرام بخـش، مقـوی معـده و ضـدعفونی کننـده مـصرف مـی شـود. همچنـین در رفـع اخـتلالات قلبـی، سرماخوردگی، افسردگی، اسهال، سـرفه، میگـرن و تـب مورد استفاده قرار می گیـرد. بنـابراین بـه دلیـل خـواص متعدد دارویی، اسـانس ایـن گیـاه از نظـر ترکیـبهـای تشکیل دهنده و اثرهای دارویی توسط محققـان مختلـف مورد مطالعه قرار گرفتـه اسـت (ابراهیمـی نـژاد، ۱۳۸۳؛

باباخانلو و همکاران، ۱۳۷۲الف و ب؛ جاویـدنیا، ۱۳۷۵؛

جعفری، ۱۳۸۱؛ مهربان سنگ آتش و همکـاران، ۱۳۸۶؛

Chachoyan & Oganesyan, 1996؛ Salehi et al.,

۲۰۰۵؛ .(Verdianrizi, 2008

Salehi و همکاران (۲۰۰۶) فعالیت آنتی باکتریـایی و

ترکیب اسانس Z.clinopodioides زیرگونه bungeana

(Juz.) را بررســی کردنــد. ۳۲ ترکیــب شناســایی شــده

%۹۷/۱ اســانس را تــشکیل مــی دادنــد. مونــوترپن هــای اکسیژنی (%۹۴/۳) برجسته تـرین بخـش اسـانس بودنـد.

پولگــون (%۶۵/۲)، ایزومنتــون (%۱۱/۹)، ۱،-۸ســینئول

(%۷/۸) و پیپریتنون (%۶/۵) ترکیب هـای اصـلی اسـانس بودند.

Salehi و همکاران (۲۰۰۵) ترکیب اسانس و فعالیت آنتی باکتریایی و آنتـی اکـسیدانی اسـانس و عـصاره هـای

گوناگون Z. clinopodioides زیرگونه rigida (Boiss.)

از ایـران را بررسـی کردنـد. ترکیـب شـیمیایی اسـانس

بدست آمده از بخش های هوایی گیاه مذکور بـا اسـتفاده از GC و GC/MS آنالیز شد. ۳۱ ترکیب اصلی شناسایی شده %۹۹/۵ اسانس را تشکیل می دادند. مونـوترپن هـای اکسیژنی (%۹۳/۳) بخش عمده اسانس بودند. بـهطـوری که پولگون (%۴۵/۸)، پیپریتنون (%۱۴/۷)، پارا-منت–۳

ان–۸اول (%۱۲/۵) و تیمول (% ۸) ترکیـب هـای عمـده شناسایی شده بودند.

ترکیــــب اســــانس و اثــــر آنتــــی باکتریــــایی Z.clinopodioides نیز قبلاً بررسـی شـده اسـت. رشـد ارگانیسم های گـرم مثبـت Staphylococcus aureus) و

(Streotococcus pyogenes به وسیله عصاره متانولیـک

در غلظتی در حدود ۲۵ میکروگرم بر میلی گرم بازداشته شد ولی هیچ یک از گونه هـای گـرم منفـی را ممانعـت نکرد. اسانس رشد همه ارگانیسم های گرم مثبت و گـرم

منفی آزمایش شده را با بالاترین اثـر روی Salmonella typhimurium (با غلظت مهارکنندگی و میکروب کـشی

۲۲۵ میکروگــرم بــر میلــی گــرم) متوقــف کــرد. آنــالیز کروماتوگرافی گازی ۲۲ ترکیب متفـاوت را در اسـانس آشکار کرد که ۵ ترکیب از آنها بیشتر از %۷۳ اسـانس را تشکیل می دادند که پولگون بیشترین میـزان را دارا بـود.

نتــایج نــشان داد کــه Z.clinopodioides دارای اثــر آنتی باکتریایی بر روی گونه هـای بـاکتری گـرم مثبـت و

گرم منفی مورد مطالعه بـه ویـژه بـر روی Salmonella
typhimurium است .(Chitsaz et al., 2007)
Gozde و همکاران (۲۰۰۶) فعالیـت آنتـی میکروبـی
Z. taurica بــومی ترکیــه، زیرگونــه Cleonioides

(Boiss.) را بررسی کردند. بخش هوایی خشک شده در سایه و در درجه حرارت محیط از گیاه مورد نظر بـرای

۳ ساعت بـه وسـیله تقطیـر بـا آب اسـانس گیـری شـد.

Candida albicans
فصلنامه تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران، جلد ۲۶، شماره ۱ ۵۱

مطالعات فعالیـت آنتـی باکتریـایی In vitro در مقابـل ۸

نژاد باکتری و Candida albicans انجـام شـد. فعالیـت آنتی میکروبی اسانس با روش انتشار دیسکی انجام شـد.

بــه طــوری کــه نتــایج نــشان داد کــه اســانس بــه طــور قابل ملاحظهای از رشـد میکروارگانیـسم هـای آزمـایش

شده بجز جلوگیری می کند.

جاویــدنیا (۱۳۷۵) ترکیــب و فعالیــت ضــدمیکروبی اسانس جمعیتی از Z. teniur را در ایران بررسی کردند.
ترکیب هـای فـرار Z. teniur از سـه ناحیـه متفـاوت در ایران به وسیله GC/MS مطالعه شد کـه ترکیـب اصـلی همه آنها پولگون بود. همچنـین فعالیـت ضـد میکروبـی اسانس های فـوق مطالعـه گردیـد. نتـایج نـشان داد کـه قارچها و باکتریها در برابر پولگون از خود فعالیت نشان مــی دهنــد، بنــابراین فعالیــت ضــدمیکروبی اســانس Z. teniur بیشتر متأثر از پولگون موجـود در اسـانس هـا

بوده است.

مهربان سنگ آتش و همکاران (۱۳۸۶) در پژوهـشی خــواص ضــد میکروبــی عــصاره کــاکوتی کــوهی

(Z. clinopodioides) بــر باکتریهــای مولــد فــساد و بیماری زای مواد غذایی به روش رقت لولـه ای را مـورد آزمایش قرار دادند. عصاره کـاکوتی کـوهی بـر بـاکتری گرم منفی و گرم مثبت مورد آزمـایش شـامل انتروبـاکتر آئروژنــز، اشرشــیاکلی، کلبــسیلا نومونیــا، ســالمونلا انتریتیــدیس، شــیگلا دیزنتــری، باســیلوس ســرئوس، استافیلوکوکوس اورئوس و لیستریا مونوسایتوژنز دارای اثــر مهارکننــدگی و میکــروب کــشی بــود ولــی بــر سودوموناس آئروژینوزا اثری نداشـت. حـداقل غلظـت مهارکننــــدگی (MIC) و میکــــروب کــــشی (MBC)

عـصاره کـاکوتی کـوهی بـرای باکتریهـای گـرم منفـی

۱۰۰۰ -۲۰۰۰ mg/l و بــرای باکتریهــای گــرم مثبــت ۱۰۰۰ -۴۰۰۰ mg/l بــود. نتــایج نــشان داد کــه عــصاره کاکوتی کوهی می تواند از رشد باکتریهای مولد فـساد و بیماری زای مواد غذایی جلوگیری نمایـد. بنـابراین آنهـا به این نتیجه رسـیدند کـه مـی تـوان اسـتفاده از عـصاره کاکوتی کوهی را بـه عنـوان یـک ترکیـب نگهدارنـده و طعم دهنده طبیعی در فرآورده های غذایی پیشنهاد نمود.

Meral و همکـــاران (۲۰۰۲) ترکیـــب و فعالیـــت آنتی اکسیدانی اسانس Z .taurica زیرگونه cleonioides

اندمیک ترکیه را مطالعـه نمودنـد و پولگـون ۸۱/۹) %)،

لیمـــونن (%۴/۵) و پیپریتنـــون (%۲/۳) را بـــه عنـــوان ترکیب های اصلی معرفی کردند.

(۲۰۰۸) Verdianrizi ترکیــــــــب اســــــــانس

Z. clinopodioides Lam. از ایــران را بررســی کــرد.

ترکیب شـیمیایی اسـانس بدسـت آمـده از بخـش هـای هوایی گیاه مذکور با تقطیر بـا آب بـه وسـیله GC/MS

آنالیز شد. بهطوری که اجزاء اصلی اسانس فوق پولگون

(%۳۶/۴۵)، پیپریتنـــون (%۹/۱۲)، منـــت–۲ان–۱اول

(%۵/۳)، کارواکرول (%۵/۱)، نئومنتول (%۴/۷۸) و منتون

(%۴/۴۶ ) بودند.

باباخــانلو و همکــاران ۱۳۷۲)الــف) ترکیــب هــای تــشکیل دهنــده کــاکوتی کــوهی ( Z.clinopodioides

(Lam. را بررسی کردند. قسمت های هوایی این گیاه در فصل تابستان از منطقه پلور (استان تهـران) جمـع آوری گردیــد و بــا روش تقطیــر بــا آب و بخــار بــا دســتگاه Kaiser & Lang اسانس گیری بعمل آمد. بـازده اسـانس نسبت به وزن گیاه خشک ۱/۲ درصد بود و ترکیب های اصـلی شـامل پولگـون بـا (%۲۴/۷) و نئومنتـول (%۱۳)

بودند.

۲۵ بررسی تأثیر برخی از شرایط رویشگاهی بر روی…

ضــرابی (۱۳۷۹) تجزیــه و شناســایی ترکیــب هــای موجـود در اسـانس گیـاه Z. clinopodioides زیرگونـه

rigida (Botss.) را انجام دادند. اسانس این گیاه توسـط دستگاه کلونجر به روش تقطیر با آب گرفته شد و میزان آن ۰/۹ درصد در گیاه بـود. در مجمـوع ۱۷ ترکیـب در اسانس شناسـایی شـد کـه %۶۲/۷۵ اسـانس را تـشکیل می داد و اسانس شامل %۵۵/۶۵ مونوترپن اکـسیژنه بـود.

بهطوری که ترکیب های عمده اسانس مربوط به پولگون

(%۳۴/۳)، منت–۲ان–۱اول (%۵)، کـارواکرول (%۴/۸)

و منتــون (%۴/۲) بــود. در ایــن اســانس هــیچ گونــه سزکوئی ترپنی شناسایی نگردید.

باباخــــانلو و همکــــاران ۱۳۷۲)ب) در تحقیقــــی ترکیب های تشکیل دهنده کاکوتی (Z. teniur) را بررسی کردند. قسمت های هوایی ایـن گیـاه در فـصل بهـار از تهران جمع آوری گردید و با روش تقطیر با آب و بخـار اسانس گیری بعمل آمـد. بـازده اسـانس نـسبت بـه وزن خـشک گیـاه %۰/۸ بـود و ترکیـب هـای اصـلی شـامل پولگـــون (%۸۲/۶)، لیمـــونن (%۶/۸) و ۱،-۸ســـینئول

(%۱/۹) بودند.

رضایی و همکـاران (۱۳۸۰) در تحقیقـی، اثـر زمـان برداشت بر میـزان و نـوع ترکیـب هـا و کمیـت اسـانس Z. clinopodioides را مـورد بررسـی قـرار دادنـد. بـه نحوی که نمونه ها قبل و بعد از گلدهی از منطقـه پلـور

(استان تهران) در خردادماه ۱۳۸۰ جمـع آوری گردیـد و اسانس از برگ و سرشـاخه هـای گلـدار گیـاه بـه روش تقطیر با آب استخراج شد. ترکیب های عمده در اسـانس برگ شامل: پولگـون ۶۰/۳) %)، ترپینیـل اسـتات (%۹)،

سیس-پارا-منـت-۲،-۸دی ان–۱اول (%۸) و نئومنتـول

(%۶/۷) و ترکیب های عمده در سرشاخه گلـدار شـامل:

ایزوپیپریتنــــــون (%۳۵/۴)، نئومنتــــــول (%۱۱/۶) و

آلفا-ترپینیل استات (%۲۳/۸) بودند.

تحقیقات مختلف نشان می دهد که شرایط رویشگاهی بر کمیت و کیفیت اسانس گیاهان معطر تأثیر مـی گـذارد.

در تحقیقی اثر شرایط رویـشگاهی بـر کمیـت و کیفیـت مواد مـؤثره گیـاه دارویـی Tanacetum polycephalum

بررسی شده است. در این تحقیق این گیاه از ۸ رویشگاه مختلف از استانهای همـدان، تهـران و آذربایجـان غربـی جمع آوری شد و پس از اسانس گیری به روش تقطیـر بـا آب و شناسایی ترکیبهای اسانس ها با دستگاه هـای GC

و GC/MS، در مجموع ۴۴ ترکیب مختلف در اسانس هـا شناسایی گردید و کیفیت و کمیت اسانس و تأثیر برخـی عوامل اکولوژیک (خاک، شـیب، جهـت شـیب، ارتفـاع، زمان جمع آوری و …) بر روی گونـه فـوق و گونـه هـای همراه بررسی شد. براساس محاسـبات، در منـاطق مـورد بررسی بیشترین بـازده اسـانس %۰/۶۹ و کمتـرین بـازده

%۰/۱۲ مربوط به کوه توچال در استان تهران بـود. نتـایج نشان داد که بازده اسانس بدست آمده در زمـان گلـدهی کامل %۰/۴۷ و در زمان اوایل گلـدهی %۰/۲۲ مـی باشـد، همچنین در مرحله اوایل گلدهی ۱۶ ترکیب و در مرحله گلدهی کامل ۲۶ ترکیب در اسانس ایـن گیـاه شناسـایی شد. مطالعات خاک شناسی در مناطق مورد بررسی نـشان داد که این گیاه عموماً در خاک هایی بـا بافـت سـبک تـا متوسط و اسیدیته خنثی تا قلیایی ضعیف و با نفوذ پذیری نسبتاً سریع تا متوسط استقرار دارد (نجفی، .(۱۳۸۳

این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
wordقابل ویرایش - قیمت 5700 تومان در 15 صفحه
سایر مقالات موجود در این موضوع
دیدگاه خود را مطرح فرمایید . وظیفه ماست که به سوالات شما پاسخ دهیم

پاسخ دیدگاه شما ایمیل خواهد شد